up
Search      menu
فنآوری اطلاعات :: مقاله دسته بندي اطلاعات PDF
QR code - دسته بندي اطلاعات

دسته بندي اطلاعات

نوع شناسي سيستم هاي اطلاعاتي

چکيده
در اين مقاله چارچوبي براي دسته بندي سيستم هاي اطلاعات ارائه مي شود.تعريف سيستم اطلاعات. اطلاعات نوع شناسي بنا شده از سيستم هاي اطلاعات، دسته بندي اطلاعات براساس پشتيباني ارائه شده ،دسته بندي سيستم هاي اطلاعاتي براساس محتواي اطلاعات،دسته بندي سيستم هاي اطلاعات براساس حوزه- تقسيم بندي سيستم هاي اطلاعات بر اساس روش پياده سازي ، نوع شناسي سيستم هاي اطلاعات سازماني، دسته بندي سيستم هاي اطلاعات بر اساس سطح سازماني، دسته بندي سيستم هاي اطلاعات سازماني براساس حوزه وظيفه اي ، دسته بندي سيستم هاي اطلاعات براساس فعاليت پشتيباني شده رئوس مطالب اين مقاله را تشکيل مي دهند.
1-مقدمه
اگرموضوع مطاله شما سيستم هاي اطلاعات است، سيستم هاي اطلاعات را تحليل و طراحي مي کند يا قصد داريد سيستم اطلاعات مناسبي براي سازمان خود خريداري کنيد يا سفارش تهيه آن را بدهيد،داشتن يک ديد سيستماتيک از انواع مختلف سيستم هاي اطلاعات ، براي درک بهتر حوزه نيازمند سيستم اطلاعات و انتخاب سيستم اطلاعات مناسب خيلي مفيد خواهد بود. متأسفانه،هيچ نوع شناسي جامع و در عين حال ساده و قابل فهم از سيستم هاي اطلاعات وجود ندارد.هدف اين مقاله ارائه يک نوع شناسي از سيستم هاي اطلاعات است.
2-تعريف سيستم هاي اطلاعات
تعاريف متعددي از سيستم اطلاعات در رشته هايي مانند مديريت،علوم کامپيوتري ،مهندسي نرم افزار،و علوم کتابداري واطلاع رساني ارائه شده است. تعريف آمده در واژه نامه انجمن کتابداري آمريکا(يانگ-1 1983) تعريفي جامع از سيستم هاي اطلاعات است که در اين مقاله استقاده مي شود:
« يک سيستم کامل طراحي شده براي توليد، جمع آوري ،سازماندهي (پردازش)، ذخيره ، بازيابي و اشاعه اطلاعات در يک مؤسسه ،سازمان يا هر حوزه تعريف شده ديگر از جا معه ».
براساس اين تعريف ،سيستم هاي اطلاعات محدود به سازمان ها نمي شوند و مي توانند در محدوده اي وسيع تر از سازمان،به عنوان مثال يک شهر نيز موضوعيت يابند.
3-نوع شناسي بنا شده از سيستم هاي اطلاعات
در اين نوع شناسي،سيستم هاي اطلاعات بر اساس وجوه زير دسته بندي مي شوند:
• پشتيباني ارائه شده توسط سيستم هاي اطلاعات؛
• محتواي اطلاعات پردازش شده در سيستم هاي اطلاعات؛
• حوزه سيستم هاي اطلاعات؛
• روش پيادهسازي سيستم هاي اطلاعات
3-1-دسته بندي سيستم هاي اطلاعات بر اساس پشتيباني ارائه شده
عموما سيستم هاي اطلاعات به عنوان ابزاري براي پشتيباني هاي زير توسعه مي يابند؛
• پشتيباني اطلاعات؛ ارائه پشتيباني براي دريافت ،ذخيره، فيلتر و رديابي کردن اطلاعات.
• پشتيباني تصميم گيري؛استفاده از اطلاعات براي پشتيباني هوشمند براي رسيدن به تصميماتي در خصوص مسائل نيمه ساخت يافته يا ساخت نيافته.
• پشتيباني ارتباطي ؛ ارائه پشتيباني براي به اشتراک گذاشتن يا تبادل اطلاعات بين کاربران(منتزاس2 1995).
سيستم هاي اطلاعات معمولا يکي از پشتيباني هاي فوق را ارائه مي کنند اما ممکن است که يک سيستم اطلاعات خاص بيش از يکي از پشتيباني هاي فوق را ارائه نمايد.
3-2-دسته بندي سيستم هاي اطلاعات بر اساس محتواي اطلاعات
سيستم هاي اطلاعات با توجه به محتواي اطلاعات پردازش شده مي توانند در قالب دسته هاي زير تفکيک شوند:
• سيستم هاي اطلاعات وظيفه محور: اين سيستم ها براي پردازش اطلاعات تبادلات ،عمليات و عملکرد سيستم بکار مي روند. اين سيستم ها براي کمک به کاربران در اجراي کارها و وظايفسان طراحي مي شوند.
• سيستم هاي اطلاعات موضوع محور: اين نوع سيستم هاي اطلاعات يک موضوع توسعه مي يابند و انواع مشخصي از اطلاعات آن موضوع را به کاربران ارائه مي کنند (الگندي 3 2003 ).
3-3-دسته بندي سيستم هاي اطلاعات بر اساس حوزه
منشأ سيستم هاي اطلاعات سازمان بوده اند اما حوزه عمل آنها به سطوح بين سازماني و جامعه نيز گسترش يافته است. به خاطر مشخصه هاي متفاوت اين حوزه ها ، اصول و روش هاي متفاوتي هنگام توسعه سيستم هاي اطلاعات در اين حوزه ها بايد در نظر گرفته شود.بنابراين در نوع شناسي ارائه شده در اينکه ، سطوح زير در نظر گرفته مي شوند:
• سازماني
• بين سازماني
• اجتماعي
3-4-تقسيم بندي سيستم هاي اطلاعات بر اساس روش پياده سازي
براساس رويکردهاي توسعه و فناوري هاي سيستم هاي اطلاعات، پياده سازي مي تواند در وجوه زير در نظر گرفته شود:
• رسميت: سيستم هاي اطلاعات رسمي در مفابل غير رسمي . سيستم هاي اطلاعات رسمي براساس رويه هاي طراحي شده براي آنها عمل مي کنند. سيستم هاي اطلاعات غير رسمي هيچ گونه رويه طراحي شده ندارند و بر اساس ارتباط کاربران و الگوهاي پيچيده رفتاري عمل مي کنند.
• ماشيني بودن : سيستم هاي اطلاعات دستي در مقابل رايانه اي. سيستم هاي اطلاعات رايانه اي ،سيستم هايي هستند که فناوري رايانه را براي انجام همه يا بخشي از کارهاي در نطر گرفته شده بکار مي گيرند.
• ذخيره داده ها: سيستم هاي اطلاعات داراي پايگاه داده ها در مقابل بدون پايگاه داده ها. سيستم هاي داراي پايگاه داده ها يک سيستم مديريت پايگاه را براي ذخيره و مديريت داده هاا بکار مي گيرند. اين سيستم ها مبتني بر يک مدل داده ها هستند. سيستم هاي اطلاعات بدون پايگاه داده ها شامل سيستمي از پرونده ها و مجموعه مستندات هستند . اين سيستم ها معمولا مبتني بر يک مدل استاندارد نيستند و معمولا زبان جستجو نداند.
• معماري: يک رايانه شخصي مستقل در مقابل يک سيستم اطلاعات توزيع شده يا شبکه اي.
• روش پردازش: گسسته 4 در مقايل پيوسته 5 يا تعاملي؛ پردازش دسته اي 6 در مقابل پردازش در زمان حقيقي7.
اين دسته بندي اگرچه ديد سودمندي از پياده سازي سيستم هاي اطلاعات ارائه مي کند اما به ميزان سه دسته بندي اول اهميت ندارند زيرا امروزه بيشتر سيستم هاي اطلاعات ،رسمي ، رايانه اي ، داراي پايگاه اطلاعات ، شبکه اي ، پيوسته و در زمان حقيقي هستند.
3-5- نوع شناسي سيستم هاي اطلاعات سازماني
سيستم هاي اطلاعات سازماني شامل چند نوع سيستم اطلاعات متفاوت در حوزه سازمان هستند که تمام آنها وظيفه محورند . اين سيستم هاي اطلاعات را مي توان بر اساس موارد زير دسته بندي کرد :
• سطح سازماني
• حوزه وظيفه اي
• فعاليت پشتيباني شده
3-5-1 دسته بندي سيستم هاي اطلاعات سازماني براساس سطح سازماني
نيروي انساني يک سازمان در حوزه و سطوح متفاوت از حمليات و مسئوليت کار مي کنند ، عهده دار وطايف متفاوتي هستند و سيستم هاي اطلاعات سازماني زير مي توانند در دسته بندي سيستم هاي اطلاعات سازماني استفاده شوند :
• سطح اداري: کارمندان اداري دسته بزرگي از کارمندان را تشکيل مي دهند که مديران را در تمام سطوح پشتيباني مي کنند. بين اين کارمندان ، آنهايي که اطلاعات را استفاده و پردازش مي کنند يا اشاعه مي دهند داده ورزان 8 خوانده مي شوند. داده ورزان شامل دفتر داران و منشي ها و پرونده هاي الکترونيک کار مي کنند.
• سطح عملياتي: مديران عملياتي يا خط مقدم با عمليات روزانه سازمان درگيرند، تصميم هاي معمول و مشخصي را اتخاذ مي کنند و با فعاليت هايي مانند برنامه ريزي کوتاه مدت ، سازماندهي و کنترل درگيرند.
• سطح دانش ورزي9 : اين دسته به عنوان مشاوران و معاونان مديريت مياني و عالي ايفاي نقش مي کنند و اغلب متخصصان موضوعي هستند. خيلي از اين متخصصان به عنوان دانش ورزي 10 دسته بندي مي شوند ، افرادي که به عنوان بخشي از کارشان ، اطلاعات و دانش توليد مي کنند و در سازمان بکار مي گيرند.
• سطح تاکتيکي: مديران مياني که با برنامه ريزي کوتاه مدت يا ميان مدت ، سازماندهي و کنترل سروکار دارند.
• سطح استراتژيک: مديران عالي يا استراتزيک که تصميماتي اتخاذ مي کنند که مربوط به شرايطي است که مي تواند جهت و سمت و سوي سازمان را تغيير دهد.
سيستم هاي اطلاعات استفاده شده در هر يک از اين سطوح ، ويژيگي ها و کاربردهاي خاص خود را دارد و قابل استفاده در سطح مربوطه مي باشد.
3-5-2- دسته بندي سيستم هاي اطلاعات بر اساس حوزه وظيفه اي
سيستم هاي اطلاعات مي توانند در وظايف مختلف يک سازمان بکار گرفته شوند. سيستم هاي اطلاعات استفاده شده در هر حوزه وظيفه اي داراي مشخصه هاي مشترکي هستند بطوري که مي توانند بر اساس حوزه وظيفه اي دسته بندي شوند .
هر سازمان داراي دو خوزه وظيفه اي عمده است: صف و ستاد ، وظايف صف آنهايي هستند که اهداف اصلي سازمان را تأمين مي کنند. وظايف صف پشتيباتي مي کنند. حوزه هاي وظيفه اي صف سازمانها متفاوت از يکديگرند، اما تمام سازمان ها داراي نوعي از وظيفه مربوط به حسابداري، مالي، فروش و بازاريابي ، و منابع انساني به عنوان حوزه هاي وطيفه اي ستادي از اصول و فنون مشترکي فبعيت مي کنند که از سيستم هاي اطلاعات در ديگر حوزه ها متفاوتند.
3-5-3- دسته بندي سيستم هاي اطلاعات براساس فعليت پشتيباني شده
بيشتر منابع علمي در خصوص سيستم هاي اطلاعات ، سيستم هاي اطلاعات سازماني را بر اساس نوع فعاليت مورد پشتيباني دسته بندي مي کنند. موارد زير انواع کلي سيستم هاي اطلاعات هستند که پشتيباني مشخصي در سازمان ارائه ميکنند:
• مبادلات 11: سيسلم هاي اطلاعات که از طريق رويه ها و پردازش اطلاعات بر فعاليت هاي روزانه و تبادلات سازمان کتنرل عملياتي اعمال مي کنند.
• سيستم هاي اطلاعات مديريت12: نوعي از سيستم اطلاعات رايانه اي که معمولا داده هاي داخل سازمان را از سيستم هاي پردازش مبادلات گرفته و خلاصه سازي معناداري از آنها را در قالب گزارش هاي مديريت در يک سازمان ارائه مي کنند.
• سيستم هاي اطلاعات اجرايي13: سيستم هاي اطلاعاتي مديريت طراحي شده براي جمع آوري ، تحليل و خلاصه سازي اطلاعات سازماني داخلي و خارجي کليدي به منظور کمک به مديران ارشد و تصميم گيران.
• سيستم هاي پشتيبان تصميم گيري 14: نوعي از سيستم اطلاعات رايانه اي که در تصميم گيري در خصوص تصميم هايي که نيازمند مدلسازي، فرمولبندي ، محاسبات ، مقايسات ، و انتخاب بهترين يا نمايش پيامدهاي محتمل برخي از اقدامات هستند به مديران کمک مي کنند.
• سيستم هاي پشتيبان اجرايي15: معمولا به سيستمي گفته مي شود که مجموعه اي از قابليت هاي وسيع تر از سيستم هاي اطلاعات اجرايي شامل پشتيباني براي ارتباطات الکترونيک (به عنوان مثال پست الکترونيک ، کنفرانس رايانه اي و واژه پرداز)، قابليت هاي تحليل داده ها ( به عنوان مثال صفحه گسترده ، زبان جستجو ،. . . ) و ابزار سازماندهي و برنامه ريزي ( به عنوان تقويم الکترونيک و . . . ) دارد. بنابراين سيستم هاي پشتيبان اجرايي داراي ويژگي هايي براي پشتيباني هاي اطلاعاتي و ارتباطي علاوه بر پشتيباني تصميم گيري است .
• سيستم هاي خبره 16: نوعي از سيستم اطلاعات رايانه اي که اطلاعاتي راجع به دانش يا مهارت يک فرد خبره جمع آوري مي کند و مانند او نتايج مورد نظر را ارائه مي نمايد.
• سيستم هاي اتوماسيون اداري17: سيستم ها رايانه اي که براي انجام خيلي از وظايف اداري معمول مانند حروفچيني ، صورتحساب تهيه کردن و نقل و انتقالات مستندات استفاده مي شوند.
• سيستم هاي دانش ورزي18: در توليد و بکار گيري دانش جديد در سازمان به دانش ورزي ماهر کمک مي کنند. سيستم هاي طراحي با استفاده از رايانه که توسط طراحان محصول استفاده مي شود نه تنها به آنها اجازه مي دهد کگه به سادگي تغييرات مورد نطر را بدون دوباره رسم کردن شکل ها اعمال کنند بلکه آنها را قادر مي سازد که محصول را بدون ساخت نمونه هاي فيزيکي تست کنند.
منبع:
-Elgendy,H.2003;Development and implementation of planning information systems in collaborative spatial planning processes. http: www.ubka.uni-karlsruhe.de cgi-bin psview? Document= 2003 bau-geo 8&search= 2003 bau-geo 8
-Mantzas.G,1995-functional taxonomy of computer based information system , international jounal of information management 14(06)397-410

آتل بندي آتل وسيله‌اي است که براي بي‌حرکت کردن عضو آسيب ديده (شکسته ، دررفته يا ضرب ديده) استفاده مي‌گردد. اين وسيله انواع و اشکال مختلف دارد. چنانچه ...

آتل وسيله‌اي است که براي بي‌حرکت کردن عضو آسيب ديده (شکسته ، دررفته يا ضرب ديده) استفاده مي‌گردد. اين وسيله انواع و اشکال مختلف دارد. چنانچه آتل پيش س ...

آشنايي لايه بندي يا چينه بندي يکي از مهمترين خصوصيات سنگهاي رسوبي است. طبقه يا لايه را مي توان به صورت جسم ورقه مانندي تعريف کرد که دو بعدش در مقايسه ...

اندام اسب بر روي چهار ستون كه پاهايش باشند استوار است و زير بناي اين ستونها سمها هستند.اگر اسبداري و يا سواركاري با ساختمان سم و نكات قوت و ضعف آن آشن ...

نرم افزارها براي کاربران خود يک دنياي شيرين و بي انتها را رقم زده اند. بدون مقدمه در اين ستون بار ديگر شما را به دنياي پررمز و راز نرم افزارها دعوت مي ...

از دستاوردهاي جديد بخش کارتوگرافي سازمان فناوري اطلاعات شهرداري تهران، توليد نقشه هاي راهياب شهر تهران به منظور چاپ و انتشار عمومي اين محصول است. نقشه ...

بررسي رخدادهاي مرتبط با اينترنت و فناوري اطلاعات در ايران نشان مي دهد که سال ۸۸ سال پر فراز و نشيبي براي فعالان اين عرصه بوده است. با اين حال بايد گفت ...

سرعت سرسام آور توليد اطلاعات از يک سو و ضرورت سامان دهي اين حجم روز افزون از سويي ، بشر را با چالش هاي جديدي روبرو ساخته است. پيشرفت هاي حاصل در فناور ...

دانلود نسخه PDF - دسته بندي اطلاعات