up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله درياچه PDF
QR code - درياچه

درياچه

به گودي هاي بزرگ سطح زمين که بوسيله آب پر شده و با آبهاي آزاد تماس نداشته باشد درياچه اطلاق مي شود. اين فرورفتگيها به علت فرسايش و يا عوامل داخلي سطح زمين پديد مي آيند. درياچه ها در نواحي کوهستاني ، دشت ها ، در بالاي کوهها و در ته دره ها و همچنين در سواحل دريا تشکيل مي شوند. درياچه ها در معتدل کردن آب و هوا نقش مهمي داشته و ميزان باران ساليانه را زياد مي کند. حدود ۱.۸% سطح زمين را درياچه ها تشکيل مي دهند.
● ترکيب آب درياچه ها
مقدار املاح موجود در درياچه هاي مختلف خيلي متغير است لذا درياچه ها از نظر ترکيب شيميايي به درياچه هاي آب شيرين درياچه هاي آب شور و درياچه هاي تلخ مزه تقسيم مي کنند. طعم آب درياچه ها بستگي به جنس سنگ هايي که رودخانه هاي وارده به درياچه از روي آنها عبور مي کند و همچنين به مقدار تبخير ، ساکن بودن و يا جريان داشتن آب درياچه دارد. در درياچه هاي شيرين آب دائما جريان داشته و در حرکت است. و هميشه مقداري آب وارد آن شده و از طرف ديگر خارج مي شود.
آب درياچه هاي شور ساکن و بدون حرکت است و مرتبا همراه با آب ، املاح مختلف وارد درياچه مي شود و بنابراين ميزان املاح افزايش يافته و آب درياچه شور مي گردد. يکي ديگر از شرايطي که باعث تشکيل درياچه هاي شور مي شود اين است که رودخانه هايي که از نواحي کوهستاني سرچشمه گرفته و در نواحي خشک و صحرايي وارد درياچه مي شوند داراي مقدار زيادي مواد محلولند که باعث شوري آب درياچه مي شود.
● انواع درياچه ها و طرز تشکيل آنها
۱ درياچه هاي يخچالي
يخچال ها منشا تشکيل بيشتر درياچه ها بوده و به تنهايي بيشتر از کليه عوامل ديگر در تشکيل درياچه ها دخالت دارند. اين نوع درياچه ها زياد عميق نبوده و در اثر عوامل يخچالي پديد مي آيند. بدين ترتيب که در اثر جمع شده آب پشت مورن هاي پيشاني و يا مورن هاي انتهايي که تشکيل يک سد آبي داده است مي تواند جمع شده و تشکيل درياچه دهد. همچنين ذوب يک قطعه يخ در حد انتهايي يخچال مي تواند باعث فرورفتگي در مناطق يخچالي شود و نهايتا اين فرورفتگي درياچه تشکيل شود.
۲ درياچه هاي آتشفشاني
در اثر تجمع آب در دهانه آتشفشانهاي غير فعال قديمي (کراترو يا کالدرا) اين نوع درياچه ها تشکيل مي شوند. اين نوع درياچه ها غالبا کوچک و مدور ولي عميق مي باشند. در اثر انفجار آتشفشان هاي گازدار ، فرورفتگي هايي در زمين بوجود مي آيند که اگر اين فرورفتگي ها با آب پر شوند تشکيل درياچه اي را مي دهد که به آن ، (Maar) مي گويند.
۳ درياچه هاي تکتونيکي
براي تشکيل اين نوع درياچه عوامل تکتونيکي موثر مي باشند. به عنوان مثال ممکن است در اثر زلزله ، قسمتي از مسير رودخانه نشست کرده و تشکيل درياچه را بدهد. همچنين در اثر نيروهاي خشکي زايي (Epirogenese) نيز ممکن است درياچه تشکيل شود. به عنوان مثال درياچه خزر حاصل فرونشيني تدريجي مي باشد.
۴ درياچه هاي کارستيکي
در اثر فرسايش مناطق آهکي (کارستيکي) بوسيله آبهاي زيرزميني دولين ها تشکيل مي شوند. اگر کف اين دولين ها بوسيله خاک رس پر شود به علت نفوذ ناپذيري ، محيط هاي خوبي براي تشکيل درياچه مي باشند.
۵ درياچه هاي سدي از طريق ريزش کوه
در اثر ريزش کوه در کوهستانها مقدار زيادي سنگ به ته دره پرتاب مي شود که اين سنگ هاي پرتاب شده مي توانند جلوي آب رودخانه ها را گرفته و تشکيل درياچه بدهند.
۶ درياچه هاي ساحلي
در برخي مواقع قسمتي از دريا بوسيله بارها (Barre) يا سدهاي دريايي از قسمت اصلي دريا جدا گشته و تشکيل درياچه بدهند.
۷ درياچه هاي رودخانه اي
مسيرهاي قطع شده آبکندها مي تواند بوسيله آب پر شوند و تشکيل درياچه هاي هلالي شکل (شاخ گاوي) را بدهند.
● حرارت درياچه ها
حرارت سطح آب درياچه ها برابر با حرارت موجود در محيط مي باشد ولي با افزايش عمق درجه حرارت کمتر مي شود. در مناطق گرم اين کاهش دما با نرخ کند تري صورت مي گيرد. حرارت گاهي در کف درياچه ها به کمتر از ۴ درجه سانتيگراد نيز مي رسد چون نور خورشيد در چند متر اول کاملا جذب مي گردد.
● سطح آب درياچه ها
سطح آب درياچه ها دائم در حال تغيير است و اين تغييرات متناوب از جمله مهمترين شخصيات درياچه ها مي باشد که منجر به تغيير در حجم آب موجود در آنها مي شود. نوسانات سطح آب درياچه ها بستگي به رودخانه هاي واردشونده ، ميزان تبخير و آب باران بستگي دارد. حتي ممکن است در اثر بخار گشتن آب درياچه ها و يا عوامل ديگر درياچه کاملا خشک گردد.
● سواحل درياچه ها
در سواحل درياچه ها امواج بزرگي پديد مي آيد که داراي خواص امواج حاصل در درياها مي باشد. اين امواج سواحل درياچه ها را در اثر عمل سايش کنده و خراب مي کنند و باعث عقب نشيني ساحل مي گردند. البته اين عقب نشيني به اندازه عقب نشيني سواحل درياها و يا اقيانوس ها نمي باشد.
● خشک شدن درياچه ها
درياچه ها هميشه داراي وضع ثابت نبوده ، بلکه درياچه ها چه از لحاظ وسعت و چه از نظر عمق دائما در حال تغيير مي باشند. بعضي از درياچه ها براي مدت کوتاهي داراي آب مي باشند ولي بعضي از آنها تا مدت کوتاهي داراي آب مي باشند ولي بعضي از آنها تا قدرت هاي مديدي داراي آب مي باشند. براي مثال درياچه بايکال در سيبري در دوران سوم بوجود آمده و تا به امروز نيز باقي مانده است. درياچه هاي يخچالي عمر زيادي ندارند و اکثر آنها بعد از گذشت چندين ده هزار سال خشک مي شوند. مهمترين عواملي که باعث خشک شدن درياچه ها مي شوند عبارتند از :
۱ انباشته شدن رسوبات آواري ، شيميايي و آلي بتدريج باعث کم عمق شدن درياچه ها مي شود.
۲ در اثر تبخير آب درياچه ها خشک مي گردد.
۳ کم شدن آب رودخانه هايي که وارد درياچه مي شوند.
۴ نيروهاي داخلي مي توانند يک درياچه را گودتر کنند و يا برعکس باعث کم عمق آن و حتي از بين رفتن گودي شوند.
● رسوبات درياچه اي
رسوبات درياچه اي داراي منشاهاي مختلفي مي باشند ولي بطور کلي مي توان اين رسوبات را به ۳ دسته آواري ، شيميايي ، و بيولوژيکي تقسيم کرد. رسوبات درياچه را Limnic Sediment مي گويند. معمولا رسوبات ضخيم درياچه اي در درياچه هاي بزرگ و تقريبا دائمي تشکيل مي شوند.

به گودي‌هاي بزرگ سطح زمين که بوسيله آب پر شده و با آبهاي آزاد تماس نداشته باشد درياچه اطلاق مي‌شود. اين فرورفتگيها به علت فرسايش و يا عوامل داخلي سطح ...

بزرگترين جريان آب شيرين در رودخانه آمازون در آمريکاي جنوبي جريان دارد. اين رودخانه از ناحيه اي به وسعت ۷ ميليون کيلومتر مربع (۷ ۲ ميليون مايل مربع) مي ...

بزرگترين جريان آب شيرين در رودخانه آمازون در آمريکاي جنوبي جريان دارد. اين رودخانه از ناحيه اي به وسعت 7 ميليون کيلومتر مربع (7 2 ميليون مايل مربع) مي ...

ديد کلي آتشفشان سبلان در مشرق تبريز و شمال غربي اردبيل واقع است. ارتفاع آن از سطح دريا 4800 متر و گدازه‌هاي آن سطحي معادل 1200 کيلومتر را اشغال نموده‌ ...

منشأ حيات روي زمين چه بود؟ چگونه زمين تحول پيدا کرد و بذر حيات در آن بارور شد؟ در روزگار نخستين منظومه شمسي زمين چه شرايطي را سپري مي کرد و چگونه توان ...

● تاريخچه آب ماده اي است که حيات بدون آن ميسر نيست. بشر در دوره نو سنگي سعي در مهار آب داشته است و بر روي الواحي که از ۴ هزار سال قبل از ميلاد از سومر ...

● درياچة هامون: درياچه اي که تا کمتر از دو دهه قبل هر ساله پذيراي بيش از يک ميليون پرنده مهاجر بود . با نابودي هامون ۱۵ هزار صياد بيکار شدند و زناني ک ...

درياچه گهر بزرگ (کله گهر) زيباترين درياچه کوهستاني ايران به شمار مي رود. در دامنه اشترانکوه، درياچه هاي دائمي و شيرين گهر بالا و گهر پايين گسترده شده ...

دانلود نسخه PDF - درياچه