up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله درياچه آتشفشان PDF
QR code - درياچه آتشفشان

درياچه آتشفشان

ديد کلي
آتشفشان سبلان در مشرق تبريز و شمال غربي اردبيل واقع است. ارتفاع آن از سطح دريا 4800 متر و گدازه‌هاي آن سطحي معادل 1200 کيلومتر را اشغال نموده‌اند و به علت فروريختگي و ريزش متعدد (کالدرا) به شدت قطعه قطعه است. سبلان اصلي ، سبلان کوچک ، کوه سلطان و آغان داغ قله‌هاي آتشفشاني متعدد اين کوه را تشکيل مي‌دهند.
در قسمت شمال و قاعده‌اي که بلندترين قله سبلان در آن واقع است درياچه کوچکي وجود دارد که احتمالا باقيمانده دهانه آتشفشان است. در تشکيل اين درياچه کالدرا نقش اساسي را دارد که در اينجا لازم است، مختصري راجع به نحوه تشکيل کالدراها و انواع آنها بپردازيم.
کالدرا
کالدراها ، گودالهاي نسبتا مهمي هستند که در ساختمان آتشفشانها پديد مي‌آيد و قطر آنها ممکن است به چند کيلومتر برسد. کالدراها شامل انواع زير مي‌باشند:
* کالدراهاي انفجاري : اين کالدراها فقط بر اثر انفجار حاصل مي‌شوند، تراکم و فراواني گازهاي تحت فشار که با انفجار همراه است، دهانه وسيعي را ايجاد مي‌کند.
* کالدراهاي ريزشي : فراوانترين انواع کالدراها ، کالدراهاي ريزشي است. در واقع وقتي از کالدرا صحبت مي‌شود، منظور فقط کالدراهاي ريزشي است. در اثر تغيير شکل مواد مذاب يا خالي شدن بخشهاي زيرين و سنگيني قسمتهاي فوقاني ، دهانه ريزش مي‌نمايد و کالدراي ريزشي را بوجود مي‌آورد. کالدراهاي سبلان و دماوند در واقع ، کالدراي ريزشي هستند که قطر کالدراي ريزشي در سبلان 12 کيلومتر و در دماوند 9 کيلومتر مي‌باشد.
* کالدراهاي فرسايشي : اين قبيل کالدراها کميابند. بر اثر فرسايش جوي مخصوصا يخچالي و بادي فرورفتگيهايي در دهانه بوجود مي‌آيد که مي‌توان آن را کالدرا ناميد. مسلما اين قبيل کالدراها در انواع آتشفشانهاي قديمي قابل روئيت است.
مکانيسم تشکيل درياچه
در مباحث بالا ، نحوه تشکيل انواع کالدراها ذکر شد. پس از ايجاد کالدرا و خاموشي آتشفشان يا گذراندن دوره آرامش ، آبها و نزولات جوي که شامل برف و باران مي‌شود در اين حفره در دهانه آتشفشان جمع شده و به تدريج يک درياچه‌اي را در اين قسمت تشکيل مي‌دهند.
نمونه کاملي از يک درياچه آتشفشاني
درياچه کراتر (Crater Lake) واقع در جنوب ايالت اورگان (Oregon) در حوضچه‌اي قرار گرفته است که مي‌تواند مثال کاملي از شکل کالدرا باشد. قطر اين حوضچه دايره‌اي شکل ، کمي بيش از 8.5 کيلومتر و بيشترين عمق آن 1200 متر است. ارتفاع صخره‌هاي احاطه کننده اين حوضچه بين 750 تا 1200 متر است.
خود درياچه کراتر عمقي حدود 600 متر دارد. اين کالدرا هنگامي تشکيل شد که قسمت بالاي مخروط متقارن آتشفشان مازاما در حين يکي از فورانها ناپديد گشت. زمين شناسان از طريق مطالعه رسوبات دامنه آتشفشان ، سعي کردند تاريخ و چگونگي تشکيل اين حوضچه را مشخص سازند.

به گودي هاي بزرگ سطح زمين که بوسيله آب پر شده و با آبهاي آزاد تماس نداشته باشد درياچه اطلاق مي شود. اين فرورفتگيها به علت فرسايش و يا عوامل داخلي سطح ...

به گودي‌هاي بزرگ سطح زمين که بوسيله آب پر شده و با آبهاي آزاد تماس نداشته باشد درياچه اطلاق مي‌شود. اين فرورفتگيها به علت فرسايش و يا عوامل داخلي سطح ...

آتشفشان يک ساختمان زمين شناسي است که به وسيله آن مواد آتشفشاني (به صورت مذاب ، گاز ، قطعات جامد ياهر ۳)از درون زمين به سطح آن راه مي يابند. انباشتگي ا ...

آتشفشان روزنه‌اي در سطح زمين است که سنگ‌هاي گداخته، خاکستر و گازهاي درون زمين از آن به بيرون فوران مي‌کنند. فعاليت آتشفشاني با برون‌افکني صخره‌ها، با ...

بررسي آتشفشان ها در ايران نشان مي دهد ايران داراي پنج آتشفشان دماوند ، سبلان ، تفتان ، بزمان و سهند است که از اين تعداد سه آتشفشان بزمان، تفتان و دماو ...

وجود ۱۵۰۰ آتشفشان در کره زمين فوران توده هاي بزرگي از خاکستر در ايسلند در اثر فعال شدن يکي از آتشفشان هاي خفته اين منطقه باعث شده است نشريه علمي لايو ...

منشأ حيات روي زمين چه بود؟ چگونه زمين تحول پيدا کرد و بذر حيات در آن بارور شد؟ در روزگار نخستين منظومه شمسي زمين چه شرايطي را سپري مي کرد و چگونه توان ...

شناخت زلزله تعريف زلزله مردم عامي درکلامي ساده زلزله راحرکت ناگهاني زمين ناشي ازخشم نيروهاي ماوراء الطبيعه وخدايان مي دانند که بر بندگان عاصي وعصيانگر ...

دانلود نسخه PDF - درياچه آتشفشان