up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله درياچه‌هاي کارستيک PDF
QR code - درياچه‌هاي کارستيک

درياچه‌هاي کارستيک

آشنايي
در مناطق آهکي چاله‌هاي فراوان به صور مختلف و در اندازه‌هاي متفاوت ديده مي‌شود که همگي در اثر انحلال سنگ آهک بوجود آمده است. بعضي از اين چاله‌ها در صورت وجود آب کافي و شرايط ديگر ، به درياچه تبديل مي‌شوند. سطح آب در آنها تغييرات نامنظم دارد. نوسان سطح آب در درياچه‌هاي کارستيک به سبب بسته شدن منافذ ورودي و يا خروجي آب (ponur) است و يا اينکه ايجاد يک منفذ خروجي يا ورودي جديد سطح آب را بالا و پايين مي‌برد.
انحلال سنگهاي آهکي
مهمترين اثر فرسايشي آب زيرزميني ، قدرت انحلال آن است. مي‌دانيم که آب معمولا قادر است مقدار زيادي نمکهاي قابل حل را در خود حل کند. هر گاه مقداري دي‌اکسيد کربن نيز به آب اضافه شود، قدرت انحلال آن را فوق‌العاده بالا مي‌برد و باعث انحلال سنگهاي آهکي مي‌شود. اين فعل و انفعال به صورت زير انجام مي‌گيرد:
تشکيل چاله
بدين ترتيب در تشکيل چاله‌هاي کارستيک ، فرآيند انحلال سنگهاي آهکي مهمترين عامل است. تشکيل چاله‌هاي کارستيک يا در اثر انحلال مستقيم سنگهاي سطحي زمين بوده و يا به سبب انحلال لايه‌هاي زيرين و نشست سنگهاي بالايي مي‌باشد. در بعضي موارد نيز آب ضمن بالا آمدن از سنگهاي آهکي ، سنگهاي مجاور خود را حل کرده، از اين طريق حفره‌اي ايجاد مي‌کند و با رسوب مواد محلول در حاشيه حفره ، آن را وسيع‌تر مي‌سازد. درياچه مشهور تخت سليمان با چنين مکانيزمي بوجود آمده است. درياچه تخت سليمان در دره ساروق در آذربايجان غربي (در 42 کيلومتري تکاب) روي تپه‌اي از تراورتن حفره بيضي شکلي است که قطرهاي آن 115 و 80 متر است و حداکثر عمق درياچه به 112 متر مي‌رسد.
انواع درياچه‌هاي کارستيک
ساده‌ترين شکل درياچه در مناطق آهکي ، درياچه‌هاي گرد و چاه مانند است که از پر شدن يک دولين (Doline) از آب بوجود آمده است. درياچه‌هاي اوالا (Uvala) در چاله‌هايي است که از به هم پيوستن دو يا چند دولين تشکيل مي‌شود. درياچه‌هاي وسيع در پوليه‌ها قرار دارند. پوليه (Polje) چاله خيلي بزرگي بوده و بطور عمده از انحلال سنگهاي آهکي در حوضه‌هاي تکتونيکي شکل مي‌گيرند. درياچه‌هاي واقع در پوليه‌ها را درياچه‌هاي تکتونو _ کارستيک مي‌گويند.
غار علي صدر
کف بعضي از غارهاي آهکي نيز با آب اشغال شده و به صورت درياچه در مي‌آيد که اين نوع درياچه جز درياچه‌هاي کارستيک به شمار مي‌آيد. شکل اين گونه درياچه‌ها تابع شکل غارها بوده و به صورتهاي مختلف ديده مي‌شوند. چون غارهاي آهکي در واقع دره‌هاي زيرزميني بوده و داراي شاخه‌هاي متعدد مي‌باشند، اين گونه درياچه‌ها نيز به صورت رودهاي پر پيچ و خم و داراي انشعابهاي زياد ديده مي‌شوند. نمونه زيبايي از اين نوع درياچه در مسير همدان _ بيجار در غار علي صدر وجود دارد. ويژگي عمومي درياچه‌هايي که از مناطق کارستي در سطح زمين ديده مي‌شوند، تغييرات نامنظم سطح آب آنهاست.

به گودي‌هاي بزرگ سطح زمين که بوسيله آب پر شده و با آبهاي آزاد تماس نداشته باشد درياچه اطلاق مي‌شود. اين فرورفتگيها به علت فرسايش و يا عوامل داخلي سطح ...

شناخت زلزله تعريف زلزله مردم عامي درکلامي ساده زلزله راحرکت ناگهاني زمين ناشي ازخشم نيروهاي ماوراء الطبيعه وخدايان مي دانند که بر بندگان عاصي وعصيانگر ...

به گودي هاي بزرگ سطح زمين که بوسيله آب پر شده و با آبهاي آزاد تماس نداشته باشد درياچه اطلاق مي شود. اين فرورفتگيها به علت فرسايش و يا عوامل داخلي سطح ...

ديد کلي تامين و توزيع آب در کشورهاي در حال توسعه ، مسائل مهمي را بوجود آورده است و دولتها را واداشته است تا مبالغ عظيمي پول در راه تامين آن سرمايه‌ گذ ...

تهيه کننده : اثير کربلايي منبع : راسخون شيل مطابق تعريف سنگ آواريدانه ريزي است که خيلي به سهول تورقه ورقه و يا در امتداد سطوح معيني خرد و شکسته مي‌شود ...

دانلود نسخه PDF - درياچه‌هاي کارستيک