up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله درمان سل PDF
QR code - درمان سل

درمان سل

مهم ترين چالش درماني سل ، بي توجهي به مصرف منظم دارو

در ميان بيماري هاي مختلفي که نام آن را شنيده ايم، سل يکي از بيماري هايي است که آن را با سرفه هاي شديد، واگيردار بودن و حتي علاج ناپذيري به خاطر مي آوريم. واقعيت اين است که با وجود افزايش اطلاعات و آگاهي مردم درباره بسياري از بيماري ها، هنوز درباره بيماري سل بسياري از مردم تصورات نادرستي در ذهن دارند؛ اين که سل يک بيماري علاج نشدني و کشنده است و درمان ندارد و اين که فرد مسلول در هر شرايطي مي تواند بيماري خود را به ديگران منتقل کند.
همچنين يکي از چالش هاي مهم براي درمان سل بي توجهي بيماران به مصرف منظم دارو و نقص دوره درمان است.به همين دليل روز جهاني سل ۲۴ مارس هر سال مصادف با ۴ فروردين برگزار مي شود تا مردم هرچه بيشتر درباره اين بيماري بدانند. از آن جا که اين روز در تعطيلات نوروز در کشور ما قرار دارد ۲۳ مهرماه هر سال به عنوان روز ملي مبارزه با سل نام گذاري شده است. طبق آمارهاي سازمان جهاني بهداشت در سال ۲۰۰۸ حدود ۱۱.۱ ميليون نفر به سل مبتلا بودند. هم چنين حدود ۱.۳ ميليون نفر در سراسر جهان بر اثر ابتلا به اين بيماري فوت کرده اند که مرگ ها بيشتر به علت تاخير در تشخيص و درمان اين عارضه بوده است.
● پيش فرض هايي درباره سل
در همين ارتباط با دکتر مهشيد ناصحي رئيس اداره سل و جذام وزارت بهداشت گفت و گو کرديم. وي درباره اهميت بيماري سل و نام گذاري روزي تحت عنوان روز ملي مبارزه با سل به خراسان چنين مي گويد: سل يک بيماري ميکروبي واگيردار است و با اين که بيش از ۶۰ سال است که قابليت درمان موثر و کامل دارد، هنوز نگرش مردم نسبت به آن پر از اشتباه است و از سوي آن ها يک بيماري درمان نشدني انگاشته مي شود. سل بيماري قابل پيش گيري و درمان است اما هنوز عامل بسياري از مرگ و ميرها در سراسر جهان است. در حالي که با شناسايي به موقع و درمان کامل مي توان از مرگ بيش از ۱.۵ ميليون نفر در سال در سراسر جهان جلوگيري کرد.
اين بيماري از طريق يک باکتري ايجاد مي شود و به طور عمده از راه تنفس به افراد ديگر انتقال مي يابد و به سل ريوي مي انجامد. اما نکته اين جاست که ورود ميکروب به بدن معادل ابتلا به بيماري نيست. تخمين زده مي شود که يک سوم مردم دنيا دارنده ميکروب سل هستند اما ۵ تا ۱۰ درصد ممکن است به اين بيماري مبتلا شوند. اتفاقي که مي افتد اين است که سيستم دفاعي بدن ميکروب را محاصره و آن را سرکوب مي کند. به اين حالت عفونت سل نهفته مي گوييم. در اين حالت فرد بيمار نيست و نمي تواند ميکروب را به ديگران منتقل کند. اما اگر در طول عمر سيستم ايمني بدن بنا به دلايلي مثل سوءتغذيه، HIV، درمان باکورتن به مدت طولاني، سرطان ها، شيمي درماني و حتي استرس هاي شديد و افزايش سن ضعيف شود، ميکروب مي تواند از سيستم کنترل دفاع از ايمني بدن خارج و علايم بيماري ظاهر شود.وي ادامه مي دهد: اين ميکروب مي تواند هر عضوي از بدن را درگير کند. حتي در بعضي موارد گفته مي شود به جز مو و ناخن تمام اعضا را مبتلا مي کند. اما از آن جا که اين ميکروب اکسيژن دوست است، به احتمال زيادتر ريه ها را درگير مي کند. بنابراين شايع ترين شکل سل، سل ريوي است. اما سل کليه، کبد، استخوان و... هم داريم.
اشکال سل خارج ريوي امکان انتقال به غير ندارد اما در سل ريوي تنفس مي تواند ميکروب را منتقل کند. در اشکال سل ريوي نيز مواردي نگران کننده است که تعداد ميکروب ها در ترشحات تنفسي فرد بالا باشد. به اين مدل «سل ريوي خلط مثبت» گفته مي شود که منبع انتشار بيماري است از آن جا که شايع ترين شکل سل، سل ريوي است و امکان انتشار آن از طريق تنفس وجود دارد، بارزترين علامت ابتلا به سل سرفه طولاني به مدت بيش از ۲ هفته است اين بدان معناست که چنين علامتي مي تواند يکي از علايم ابتلا به سل باشد. اين سرفه ها با بي اشتهايي، کاهش وزن، تب و در مراحل پيشرفته با خلط خوني و درد قفسه سينه همراه است.
سل در ايران
دکتر ناصحي با اشاره به آمار مبتلايان به سل در ايران مي گويد: در سال گذشته ۱۰۰۹۹ مورد ابتلا به سل در کشور گزارش شد که از اين تعداد ۵۱۰۰ نفر سل ريوي خلط مثبت داشتند. در تمامي استان هاي کشور موارد سل گزارش شده است اما در استان هاي سيستان و بلوچستان، گلستان، خراسان رضوي، خوزستان، هرمزگان، قم، کرمانشاه و گيلان موارد سل بيشتر گزارش شده است. خوب است بدانيد ۸۰ درصد سل دنيا در ۲۲ کشور دنيا گزارش شده است که ۲ کشور پاکستان و افغانستان جزو اين کشورها هستند. هم چنين موارد سل در کشورهاي شمالي ما و عراق بالاست.
بنابراين کم بودن آمار مبتلايان به سل در کشور ما مديون فعاليت هاي دهه هاي اخير نظام بهداشتي کشور در اين زمينه است. طبق آمارها ۴۰ سال قبل از هر ۱۰۰ هزار نفر جمعيت ايران ۱۴۰ مورد سل گزارش مي شد، در حالي که اين رقم هم اکنون به کمتر از ۱۴ مورد رسيده است. عمده موارد ابتلا به سل در کشور ما، مربوط به افراد بالاي ۶۰ سال است که اين نشان مي دهد در کنترل بيماري موفق بوده ايم. با اين همه براي کنترل و درمان بيماري هنوز چالش هاي زيادي داريم که بايد آن ها را شناسايي و برطرف کنيم، زيرا اندکي غفلت دستاوردهاي گذشته را نابود مي کند.
● اولويت هاي درمان سل
بي گمان در زمينه بيماري سل مانند هر بيماري واگيردار ديگري شناسايي و درمان موثر در اولويت اصلي مبارزه با بيماري قرار دارد.
رئيس اداره سل و جذام وزارت بهداشت با اشاره به اين نکته ادامه مي دهد: واکسن ب ث ژ در درجه دوم اولويت ها قرار مي گيرد، زيرا اصولا مانع ابتلا به سل در تمامي اشکال نمي شود بلکه واکسن بسيار مهمي در جلوگيري از ابتلا به سل در اطفال و يا ابتلا به انواع کشنده و سخت سل است که سال هاست در کشور گزارش نشده است. به همين دليل نظام بهداشتي تمام تلاش خود را بر شناسايي و درمان به موقع مبتلايان به سل معطوف کرده است و تمامي خدمات درماني مربوط را رايگان در اختيار افراد قرار مي دهد.
افراد خانواده فرد مسلول هم به صورت رايگان تحت معاينه قرار مي گيرند و علاوه بر آن جمعيت هايي که اين بيماري در آن ها ممکن است بروز پيدا کند و منتشر شود تحت نظر هستند. همانند زندانيان که ۷ سال است از نظر ابتلا به سل تحت بررسي قرار دارند. هم چنين اقداماتي نظير نظام ثبت مبتلايان به سل در سراسر کشور، نظام توزيع داروها، خدمات دهي توسط شبکه آزمايشگاهي کشور و ارائه خدمات مرتبط با آن کمک کرده است تا بتوانيم اين بيماري را بهتر کنترل کنيم.
● چالش هاي درمان سل
دکتر ناصحي يکي از بندهاي استراتژي راهبردي مبارزه با سل کشور را آموزش و اطلاع رساني ذکر مي کند و مي گويد: در اين زمينه تلاش کرديم راهکارهاي متفاوتي را پي گيري کنيم اما متاسفانه متوجه شده ايم که اطلاعات بيشتر مردم از بيماري اندک و بسيار اشتباه است. از اين رو در استان هايي که موارد سل بيشتر گزارش شده است، اطلاع رساني را در مدارس آغاز کرده ايم و تلاش مي کنيم در امر اطلاع رساني و آموزش اقدامات جدي انجام دهيم.
يکي از مهم ترين حوزه هايي که در درمان سل با آن دچار چالش شده ايم درمان طولاني سل و اهميت ندادن بيماران به مصرف منظم داروها طي دوره درمان است. بيشتر بيماران به محض احساس بهبود داروها را نامنظم مصرف مي کنند و از اين رو يک ناظر براي مصرف دارو به منزل بيمار اعزام مي کنيم تا مطمئن شويم که بيمار ظرف ۶ماه دوره درمان، داروهاي خود را به طور کامل مصرف کرده است. نکته اين جاست که براي مردم ما که يک دوره درمان ۱۰تا۱۵ روزه آنتي بيوتيک را کامل نمي کنند، طبيعي است که رعايت تنظيم مصرف دارو ظرف ۶ ماه کار دشواري باشد به ويژه اين که يک ماه پس از مصرف داروهاي ضدسل بيمار احساس بهبودي مي کند.
از اين رو داروها را به صورت نامنظم مصرف مي کند و باعث مي شود سل مقاوم به درمان ايجاد شود. بيمار مبتلا به سل مقاوم به دارو به جاي ۶ ماه بايد ۲ سال تمام تحت درمان باشد و در شرايطي که نياز به بستري شدن ندارد، مجبور به ۳ ماه بستري در بيمارستان مي شود و هزينه ۴۵۰هزار توماني داروهاي او بالغ بر ۳۰ميليون تومان مي شود و با وجود همه اين ها فقط در ۵۰درصد موارد فرد بهبود مي يابد و در ۵۰ درصد موارد بيمار فوت مي کند. بنابراين خط باريکي بين سل معمولي و سل مقاوم به دارو وجود دارد که بي توجهي به مصرف داروها و ناآگاهي و نگرش ضعيف بيمار آن را از يک بيماري صد در صد قابل کنترل تبديل به يک بيماري کشنده مي کند.

● آشنايي گسل ها عبارت از شکستگي هايي هستند که در آنها ، سنگهاي طرفين صفر شکستگي ، به موازات اين صفحه لغزش پيدا مي کنند و به کمک همين مشخصه ، مي توان آ ...

عسل يک محصول غذايي مفيد و يک اکسير پر ارزش است که از قرنها پيش به عنوان عاليترين و مقوي ترين غذاها شناخته شده و همچنين به واسطه ويژگي هاي شفابخش خود ب ...

گسلها شكستگي هايي همراه با تغيير مكان نسبي اند كه در آن ها به موازات سطح گسل جابه جايي ديده نمي شود. طول و جابجايي گسلها بين چند سانتي متر تا چندين كي ...

گسل گسلي را معکوس نامند که در آن کمر بالا به طرف بالا حرکت کرده و شيب آن بيش از ۴۵ درجه باشد گسل معکوس به حالت راندگي و رواندگي ديده مي شود. گسلها شکس ...

آنفولانزا يک بيماري ويروسي است که بخش‌هاي بالايي مجراهاي تنفسي را درگير مي‌کند. اين بيماري به‌ناگاه رخ مي‌دهد و نشانه‌هايي مانند تب، کوفتگي و درد در ب ...

شايد شما هم نکاتي را درباره رژيم غذايي مديترانه اي شنيده باشيد به ويژه که در مطالعات سال هاي اخير تاثيرات مفيد اين نوع رژيم غذايي بر سلامتي،در مطالعات ...

پمترکسد و نگاهي جديد به درمان NSCLC و نياز به بازنگري مطالعات باليني در چند دهه اخير، به علت تغيير در اپيدميولوژي و افزايش تعداد عوامل شيمي درماني هدف ...

طي تاريخ مغز انسان در ناديده گرفته شدن خود نقش بسيار خوبي را ايفا کرده است. تمامي انسان ها از مصريان باستان گرفته تا ارسطو اهميت چنداني به نقش ماده مر ...

دانلود نسخه PDF - درمان سل