up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله درد شکم PDF
QR code - درد شکم

درد شکم

درمان درد مزمن شکم

به جاي درد مزمن راجعه ي شکم Chronic recurrent abdominal pain سرواژه ياآکرونيم acronyme بهتري جز CRAP وجود ندارد. اين درد مزمن به ويژه در کودکان شايع است و غالباً موجب ناراحتي بيماران و دل نگراني والدين مي شود، ضمن آنکه تجويز داروهاي طب متعارف معمولاً بي ثمر است.
اخبار خوب در اين زمينه آن است که بسياري از اين کودکان به خوبي نسبت به ترکيب توام داروهاي ساده ي گياهي عکس العمل نشان مي دهند، ضمن آنکه مي توان از تغييرات رژيمي و بيوفيدبک نيز استفاده کرد. اعتقاد بر اين است که پزشکاني که به کار درمان اطفال اشتغال دارند بايد با استفاده از اطلاعات طب جانشين، استاندارد مراقبتي خود را در درمان کودکان مبتلا به درد مزمن و راجعه ي شکم بهبود بخشند.
معمولاً با استاندارد مراقبت متعارف موجود بايد به والدين گفت که اين دردها علت عضوي ندارند و به مرور با بزرگ شدن کودک از بين خواهند رفت. در بسياري موارد، پزشک کاري در اين مورد انجام نمي دهد و فقط در اندکي از موارد کودک را نوازش مي نمايد که اين امر نشانه ي مراقبت استاندارد نيست.
بسياري از پزشکان فعال ممکن است از آنتي اسپاسموديک ها، آنتي کلينرژيک ها، بتابلوکرها، H۲ بلوکرها يا داروهاي ضد افسردگي سه حلقه يي استفاده کنند ولي مشکل اينجا است که بسياري از اين داروها در کودکان مورد بررسي قرار نگرفته اند، ضمن آنکه هيچ يک از اين داروها در درد شکم داراي تأثير تأييد شده نيستند. در دوره ي طبابت، معمولاً مي توان به کودکاني برخورد که به مدت طولاني از ترکيبات مختلف اين داروها استفاده مي کنند، بدون آنکه در وضع شان بهبودي حاصل شده باشد.
به واقع درد مزمن شکم در زندگي سبب بروز عوارض مي شود. نتايج يک سنجش در اين مورد حاکي از آن است که کودکان دچار مشکل درد شکم به طور متوسط ۲۶ بار در سال از مدرسه غيبت مي کنند حال آنکه اين ميزان در کودکان بدون اين ناراحتي برابر ۵ مورد در سال است. در ۵۰% کودکان يا بيشتر، شناسه هاي افسردگي ديده مي شود و ۳۰% اين کودکان به نابساماني هاي گوارشي از جمله سندرم روده ي آغالش پذير در دوره ي بزرگسالي مبتلا مي شوند. فشاري که اين حالات بر والدين وارد مي کند بي حد و حصر است.
کودکان مبتلا به درد مزمن و راجعه ي شکم را مي توان با توام کردن گياهان دارويي، درمان با ماساژ، پروبيوتيک ها و حذف غذاهاي مشکل ساز و تکنيک هاي ذهن و جسم درمان نمود.
اما پيش از شروع هر درماني، بايد کودک مورد بررسي کامل قرار گيرد از جمله انجام شمارش کامل خون، تجزيه ي ادرار، سرعت رسوب گلبولي و آزمون خون ناپيدا در مدفوع براي رد کم خوني، عفونت، عفونت مجراي ادرار، ديابت يا در بيماري هاي جدي الزامي است.
در کودک مبتلا به درد مزمن و راجعه ي شکم، نتايج آزمون هاي انجام شده به ندرت غيرطبيعي است، اما با اين همه پزشک براي اطمينان دادن به والديني که تصور مي کنند کودکشان دچار سرطان يا بيماري وخيم است راه درازي در پيش دارد.
از طرف ديگر، غالباً در اين کودکان نتايج آزمون حساسيت هاي تأخيري نسبت به غذا مثبت است و همين امر در برنامه ريزي راهکار درماني بسيار سودمند مي باشد. راه مناسب آن است که آن دسته از غذاهاي خاصي که سبب راه افتادن عکس العمل هاي قوي آنتي بادي IgG مي شوند شناسايي شده و کوشش شود تا حد امکان از ميزان مصرف اين غذاها در جيره ي غذايي کاسته شود. در بسياري از موارد تنها حذف اغذيه ي مشکل ساز به مقدار زياد از شدت و کثرت درد مي کاهد وکيفيت زندگي خانواده را بهبود مي دهد.
● پروبيوتيک ها
در زمينه ي ارتباط ميان ناهنجاري هاي فلورميکربي بخش پائيني مجراي معده و روده و ميزباني شرايط شايع مزمن از جمله سندرم روده ي آغالش پذير و کوليک مدارک مستند فراواني در دست است. در بسياري از کودکان دچار درد مزمن و راجعه ي شکم فلور روده به هم مي خورد.
خوشبختانه با استفاده از مکمل هاي پروبيوتيک، اين جنبه از بيماري را مي توان به آساني درمان کرد، در صورتي که کودک آنتي بيوتيک مصرف کرده باشد، اين مکمل ها اهميت خاص خواهند داشت.
در بازار فرآورده هاي مکمل پروبيوتيکي فراواني وجود دارد. اين فرآورده ها حاوي سويه هاي مختلف لاکتوباسيلوس و بيفيدوباکتريوم يا مخمرهاي پروبيوتيکي مانند ساکاروميسس بولاردي مي باشند. در مورد قدرت و ضعف قوي ترين گونه ها يا سويه ها، بحث هاي غلاظ و شداد وجود دارد.
بنا به تجربه، مهم ترين چيز اطمينان از اين مسأله است که مقدار خوراک مؤثر ارگانيسم به روده ي کودک برسد، به اين منظور لازم است حداقل يک بيليون واحد ارگانيسم زنده ايجاد کننده ي کلني، چند بار در روز در روده موجود باشد. از آنجا که لاکتوباسيلوس و بيفيدوباکتريوم دو نوع اصلي باکتري هاي طبيعي روده به حساب مي آيند، بهتراست از فرآورده هائي استفاده شود که حاوي هر دو سويه هستند. به طور کلي، فرآورده هايي که به يخچال نياز دارند به احتمال زيادتر، اين مقدار دوز مؤثر را به روده مي رسانند.
به هرحال بايد گفت که استفاده از اين مکمل ها سبب رفع سريع نشانه نمي شود. به اين جهت لازم است به والدين توضيح داده شود که براي برقراري سلامت محيط روده، چند هفته يي فرصت لازم است.
● متحدان گياهي پزشک
تعدادي از داروهاي گياهي رايج در درمان درد مزمن و راجعه ي شکم در کودکان سودمند است. اين گياهان عبارتند از بابونه، نعناع فلفلي با پوششي که در روده باز مي شود، زنجبيل، نارون کوهي (اوجا، ملج) و شيرين بيان فاقد گليسيريزين. استفاده از اين گياهان در کودکان مطمئن است و سبب بهبود قابل توجه مي شود.
▪ بابونه با نام علمي Matricaria recutita بهترين گزينه ي گياهي در دردهاي شکم کودکان است. بابونه آنتي اسپاسموديک و حاوي موادي است که سبب شل شدن عضله ي صاف معده و روده مي شوند. در بابونه فلاونوئيدهايي هم وجود دارند که به گيرنده هاي بنزوديازپين ها پيوند مي شوند، اما داراي آثار آرام بخش سنگين نيستند و مصرف آن سبب بروز وابستگي نمي شود. يک فنجان چاي بابونه يا يک قطره چکان پر از عصاره ي مايع استاندارد شده ي بابونه به مقدار ۳ تا ۴ بار در روز به واقع به کودک دچار درد مزمن و راجعه ي شکم کمک مي کند. تنها مورد عدم استعمال بابونه در کودکاني است که نسبت به علف هرز، مينا يا گياهان وابسته حساسيت دارند. در پايان بايد گفت که استفاده از بابونه در موارد رويش دندان کودکان سبب آرامي آنها و رويش بدون عارضه ي دندان مي گردد.
▪ نعناع فلفلي با نام علمي Mentha piperita، يکي ديگر از گياهان رايج با خواص آنتي اسپاسموديک است و از انقباض عضله ي صاف جلوگيري مي کند. استفاده از اين گياه به ويژه در مشکلات روده مانند سندرم روده ي آغالش پذير بسيار خوب است. احتمالاً استفاده از نعناع فلفلي در کودکان دچار برگشت معده به مري يا ريفلاکس بهترين انتخاب نيست زيرا نعناع فلفلي ممکن است سبب شل شدن اسفنکتر مري شده و مشکل ريفلاکس را تشديد نمايد. از آنجا که ممکن است استفاده از نعناع فلفلي به صورت چاي يا عصاره ي مايع سبب تشديد ناراحتي مخاط بخش بالاي معده و روده شود، توصيه مي شود از کپسول يا قرص هاي پوشش دار نعناع که در روده بازمي شوند استفاده شود. برحسب کثرت و شدت نشانه ها، معمولاً مقدار خوراک دو يا سه بار در روز کافي است.
▪ زنجبيل با نام علمي Zingiber officinale نيز بر مجراي بخش پائيني معده و روده داراي تأثير آنتي اسپاسموديک است. زنجبيل حاوي ترکيباتي است که سبب تعديل کاهنده downregulation التهاب شده وتهوع را از بين مي برد و به اين جهت گزينه يي عالي درکودکان دچار مشکلات بخش فوقاني معده وروده به شمار مي آيد. زنجبيل به صورت فرمولاسيون هاي مايع،قرص و کپسول در بازار وجود دارد ولي بهتر است از ريشه ي تازه ي زنجبيل استفاده شود. به اين منظور بايد مقداري زنجبيل تازه را رنده کرده و در آب جوشاند و به صورت چاي مورد استفاده قرار داد. اين فرآورده درصورت همراه شدن باعسل يا شربت افرا بسيار خوب خواهد بود. البته استفاده از زنجبيل براي کودکان دچار ريفلاکس بهترين گزينه نخواهد بود زيرا زنجبيل سبب شل شدن اسفنکتر مري و تشديد مشکل ريفلاکس خواهد شد.
▪ نارون کوهي با نام هاي اوجا و ملچ در شمال ايران شناخته مي شود و انواع مختلفي دارد. پوست داخلي اين درخت، مخاط بخش بالايي معده و روده را مي پوشاند و توليد موکوس را تحريک مي کند و دارويي بسيارخوب براي کودکان دچار اولسر، ريفلاکس يا ساير مشکلات بخش فوقاني معده و روده است. پوست نارون کوهي به صورت چاي يا عصاره ي مايع مورد استفاده است. والديني که دوست دارند از گياهان استفاده کنند مي توانند پوست تنه ي سائيده ي درخت را تهيه کرده و به صورت چاي مورد استفاده قرار دهند. به اين منظور پودر تنه و آب را به نسبت ۱ به ۸ مخلوط مي کنند و ۳ تا ۴ بار در روز ۱تا ۲ ميلي ليتر از اين محلول را به کودک مي دهند.
▪ شيرين بيان دگليسيريزينه با نام علمي Glycyrriza glabra يکي از قديمي ترين گياهان دارويي شناخته شده است. از ميان آثار فراواني که دارد، شيرين بيان فسفوليپاز A را مهار کرده و التهاب را فرو مي نشاند. شيرين بيان سبب پوشانده شدن بافت مخاطي ملتهب مي گردد و به اين ترتيب در کودکاني که داراي تصوير سندرم روده ي تحريک پذير هستند، گزينه ي خوبي است. به علت آنکه در شيرين بيان، گليسيريزين وجود دارد، ممکن است مصرف شيرين بيان به عمل نيامده سبب بروز سردرد و هيپرتانسيون شود و به اين علت بسياري از فرآورده هاي تجاري شيرين بيان گليسيريزين زدايي شده اند و به اين جهت ضمن تهيه ي شيرين بيان بايد به اين نکته توجه کرد. انواع تجاري شيرين بيان دگليسيريزينه نسبت به آب نبات هاي ليکوريس (شيرين بيان) بهتر است.
● ماساژ، بيوفيدبک، تصويرسازي هدايت شده
درمان کودک مبتلا به ماساژ يکي از روشهاي درماني بسيارخوب است. ماساژ به کودک کمک مي کند تا حالت انبساط پيدا کند. وقتي ماساژ به ويژه روي منطقه ي شکم تمرکز يابد، سبب بهبود تحرک معده و روده مي شود و در کودکان مبتلا به يبوست مفيد است.
مشخص شده است که بسياري از کودکان بيمار مي توانند از خواب بندي خود Self hypnosis و تصويرسازي هدايت شده (يا خيالپردازي رهنمودي) guided imagery سود ببرند. به اين منظور مي توان به کودک، تکنيک هاي بسط تدريجي عضله و تمرين هاي تنفسي شکم را آموخت و سپس به تدريج از تمرين هاي تصوير سازي استفاده کرد و از کودک خواست در اين موارد بهترين و مطمئن ترين جائي را که دوست دارد، تصور نمايد. اين مکان، ممکن است در تخيلات کودک، بهترين جايي باشد که وقت درد شکم دوست دارد برود.
در بعضي موارد بايد از کودک پرسيد که درد شکمش به چه چيزي شبيه است و سپس از کودک خواست راه حل هاي مؤثر رفع درد را تجسم نمايد. اين تمرين ها حتي در کودکان بسيار کوچک، تا به دست آوردن مهارت هاي زباني لازم کاملاً مؤثر است. طي يک بررسي داراي شاهد که روي ۲۲ کودک ۵ تا ۱۸ ساله انجام شد، مشخص گشت که استفاده از تصويرپردازي هدايت شده در کاهش درد شکم کودکاني که قبلاً با دارو بهبود نيافته بودند، بسيار مؤثر بوده است و نيز عده يي که تنها از تمرين هاي شکمي استفاده نموده بودند نيز نسبت به داروهاي بدون تأثير، نتيجه ي بهتري گرفته بودند. در پايان ۲ ماه پيگيري، در کودکاني که از تصويرسازي هدايت شده استفاده نمودند، درد شکم وجود نداشت، زيرا اين کودکان مي توانستند بازهم ازاين مهارت در کمک به خود استفاده کند.
خوب خوابيدن نيز بسيار مهم است. نه تنها درست نخوابيدن کودک سبب اختلال در پيشرفت تحصيلي مي شود و در بداخلاقي کلي کودک سهيم است، بلکه سبب افزايش حس درد مي شود. نکته ي مهم آن است که به والدين گوشزد کرد عادت خوب خوابيدن را در کودک خود بپرورند. اين امر به آن معنا است که تماشاي تلويزيون پيش از رفتن به بستر ممنوع شود و مصرف قند، سودا و ساير مواد محرک تاحد امکان محدود گردد. در اين زمان بهتر است از يک فنجان چاي بابونه و حمام کردن در وان آب حاوي سولفات دومنيزي استفاده شود.
اعتقاد بر اين است که کودک دچار درد مزمن و راجعه ي شکم تا حد امکان نيازمند حفظ فعاليت طبيعي روزمره است که شامل رفتن به مدرسه مي شود، حتي در صورتي که کودک دچار درد شکم است. زيرا در مواردي که کودک در منزل مي ماند ياد مي گيرد از مسووليت ها فرار کند و به اين جهت فقط در موارد نادر اجازه دهيد کودک غيبت کند.
آموزش والدين در اين زمينه ارزش فراوان دارد و بايد در اين مورد حمايت آنان را جلب کرد. در غير اين صورت در کودکان ميان درد و تمام انواع معافيت از رفتن به مدرسه و استفاده از درمان اختصاصي، رابطه يي مستحکم به وجود مي آيد. بايد اعتراف کرد که بعضي والدين با دشواري مي پذيرند کودک خود را که درد حس مي کند به مدرسه بفرستند ولي در درازمدت، آسان گيري دائمي داراي تأثير بسيار مخرب تري است زيرا کودک، در نتيجه به نشانه هاي خود توسل مي جويد.

معاينه سردرد در برخورد با بيمار سردرد به اين نکات توجه شود: * سن بيمار: اوج پيدايش نشانه‌هاي ميگرن در ۲۰ تا ۳۵ سالگي است. آرتريت تمپورال تقريبا هميشه ...

گلودرد استرپتوکوکي‌ (Sort throat) عبارت‌ است‌ از عفونت‌ و التهاب‌ حلق بوسيله‌ باکتريهاي‌ استرپتوکوکي‌. گلودرد استرپتوکوکي‌ ، مسري‌ است‌. به گلو درد آن ...

مقدمه آيا تا بحال دچار دندان‌درد شده‌ايد؟ براي درمان چه کرده‌ايد؟ تا بحال چند دندان را بخاطر دردگرفتن کشيده‌ايد؟ آيا براي جايگزين دندان کشيده شده چاره ...

● مختصري در مورد آناتومي مچ دست ▪ ساختار اسکلتي: مفصل مچ دست به ظاهر از ترکيب دو استخوان زند زبرين و زيرين و هشت استخوان مچ دست بوجود آمده ولي در واقع ...

در ۹۰ موارد، گلوکوم حاد زاويه بسته ناشي از انسداد مردمک است که در نتيجه آن گشادشدن مردمک موجب قرارگرفتن عدسي و عنبيه در برابر هم مي شود و در نهايت مسي ...

مسکن هاي مختلفي با تاثير متفاوت براي درمان درد در بازار عرضه مي شود. قرص هاي بدون نسخه مانند آسپرين و بروفن نيز در قفسه دارويي همه خانه ها پيدا مي شود ...

● تعريف رينيت آلرژيک (ورم غشاءمخاطي بيني) ، مجموعه اي از علائم است که بيشتر در بيني و چشم ها ديده مي شود، زماني که شما چيزهايي از قبيل گرد و غبار، شور ...

● تعريف آنافيلاکسي نوعي تهديد کننده زندگي از واکنش آلرژيک مي باشد. ● علايم علايم اغلب در ظرف چند ثانيه يا دقيقه به سرعت بروز ميکنند . که شامل موارد زي ...

دانلود نسخه PDF - درد شکم