up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله دايکها PDF
QR code - دايکها

دايکها

دايک (Dike) توده لايه‌اي شکلي است که طبقات مجاور خود را قطع مي‌کند و توده‌هاي لايه‌اي شکلي را هم که در داخل سنگهاي بدون طبقه‌بندي و شيستوزيته قرار گرفته‌اند، دايک مي‌نامند.
مشخصات دايکها
اغلب دايکها در اثر نفوذ ماگما در شکافها بوجود مي‌آيد. اگر چه ديواره‌هاي آنها ممکن است در اثر فشار وارده از ماگما از هم جدا شود و يا اينکه ممکن است ماگما مقداري از سنگهاي ديواره شکافها را در خود حل کرده سبب توسعه شکافها شود. ليکن بعضي از توده‌هاي نفوذي که به ظاهر مانند دايکهاست در نتيجه جانشيني بوجود آمده است. دايکها نيز مانند سيل‌ها ممکن است ساده ، مکرر ، مرکب و يا تفريق شده باشد. اين اصطلاحات در اينجا هم درست با همان معاني که در مورد سيل‌ها به کار برده شده، استعمال مي‌شود.
ابعاد دايکها خيلي متغير است، ضخامت بعضي از آنها فقط چند ميليمتر است و طول آنها هم از چند سانتيمتر بيشتر نيست، ولي اکثرا دايکها داراي ضخامتي بين 3 تا 6 متر مي‌باشند و دايکهاي ضخيمتر و نازکتر زياد ديده مي‌شود. طول ظاهري دايکها بستگي به وضع آنها دارد. در ايسلند دايکهايي که طول آنها به 15 کيلومتر مي‌رسد زياد ديده مي‌شود و بعضي از آنها داراي طولي نزديک به 50 کيلومتر مي‌باشد. در انگلستان دايکي به طول 180 کيلومتر (شايد هم بيشتر) وجوددارد.
تصوير
انواع دايکها
دسته دايک
به دايکهايي که در يک منطقه به صورت موازي قرار دارند، دسته دايک گفته مي‌شود.
دايکهاي شعاعي
دايکهاي شعاعي در اطراف دهانه آتشفشاني ديده مي‌شوند.
دايکهاي مخروطي
به دايکهاي متحدالمرکز اطلاق مي‌شود که همه به طرف يک مرکز شيب دارد. بايد دانست که هيچ يک از اين دايکها به صورت دايره کامل ديده نمي‌شود و در حقيقت اين دايکها هيچ وقت طولشان از چند کيلومتر تجاوز نمي‌کند. شيب متوسط اين دايکها در حدود 45 درجه است و شيب دايکها با فاصله آنها از مرکز نسبت معکوس دارد.
دايکهاي حلقوي
مقطع افقي اين دايکها بيضي شکل است و فصل مشترک آنها با سنگهاي همبر قائم و يا خيلي زياد مي‌باشد. قطر متوسط اين مجموعه دايکها در حدود هفت کيلومتر است. ولي بعضي از آنها قطرشان از حدود 300 متر بيشتر نيست، در صورتي که برخي داراي قطري بيش از 20 کيلومتر مي‌باشد. ضخامت متوسط اين دايکها در حدود 600 متر است و حداکثر به 5000 متر مي‌رسد.

تقسيم بندي توده‌هاي نفوذي در زمين شناسي ساختماني ، توده‌هاي نفوذي را بسته به وضعيت آنها نسبت به سنگهاي مجاور، به دو دسته، توده هاي هم شيب و نا هم شيب ...

● خصوصيات محيطهاي دريايي ▪ وجود فسيلهاي جانوري و گياهي متعدد و گوناگون. ▪ عدم وجود ساختمانهاي خروجي (Emersion structures ) جز در مورد جزر و مدي يا اين ...

با نگاهي به پراکندگي آتشفشانها در سطح زمين ملاحظه مي کنيم که اولا بين مناطق آتشفشاني و نقاط زلزله خيز زمين رابطه غير قابل انکاري وجود دارد و ثانيا اين ...

رسوبگذاري يعني موادي که در اثر مراحل مختلف فرسايش ، خرد شده و در نتيجه عوامل مختلف ، حمل و نقل شده‌اند، بلاخره در محيطهاي مختلف رسوب مي‌کنند. بدين ترت ...

مقدمه مجوعه‌هاي افيوليتي که به نام Alpin Ultramafic Complexes هم خوانده شده است. به نظر عده زيادي از زمين شناسان ، معرف پوسته اقيانوسي است که در نتيجه ...

دانلود نسخه PDF - دايکها