up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله دانش هسته اي PDF
QR code - دانش هسته اي

دانش هسته اي

قلب هسته اي!

دانش هسته اي در کار دل!
پرفيوژن ميوکارد (اسکن قلب) که از بررسي هاي دقيق قلب و عروق مي باشد و در واقع تصويربرداري هسته اي از چگونگي خون رساني عضله قلب است، با تزريق يک ماده راديواکتيو بي خطر مانند تکنسيوم ۹۹ يا تاليوم ۲۰۱ انجام مي شود و براي تشخيص بيماري عروق کرونر قلب طي دو مرحله ورزش و استراحت به کار مي رود تا ميزان و کيفيت خون رساني را به قلب در سطوح مختلف بررسي کند. در اين نوع تصويربرداري مناطق دچار ايسکمي، شناسايي مي شوند تا امکان درمان به موقع و پيشگيري از حملات قلبي براي بيمار فراهم شود. از ديگر موارد کاربرد آن، تشخيص ميزان بافت زنده و سالم باقي مانده در عضله قلب افراد مسن يا بيماران با سابقه سکته قلبي است.علايم بيماري سرخرگ هاي کرونر قلب که در حالت فعاليت، مشکل خاصي ندارند، بايد با دقت بيشتري مورد بررسي قرار گيرند تا با درمان به موقع از پيشرفت بيماري و خطرات بعدي پيشگيري شود. بنابراين اسکن قلب، بايد با تست ورزش همراه باشد تا گرفتگي هاي نسبي يا ايسکمي هاي موجود، خود را نشان دهند.
● مرحله اول اسکن قلب
اين مرحله که توام با آزمون ورزش و گاهي تجويز «دي پريدامول» است، با آماده سازي بيمار براي تست ورزش شروع مي شود و شامل آمادگي جسماني و قطع بعضي داروهاي مداخله گر قلبي است که مانع از افزايش فعاليت قلب در حين ورزش مي شوند.زماني که بيمار روي دستگاه تردميل قرار مي گيرد، براساس سن، حد معيني از ورزش و حداکثر ضربان قلب که بيمار بايد به آن دست يابد (سن بيمار منهاي ۲۲۰)، محاسبه مي شود و تست ورزش، تا رسيدن به آن عدد، ادامه مي يابد. لازم به ذکر است که به طور طبيعي هر ۳ دقيقه، شيب نوار در حدود ۲ درصد و سرعت حرکت آن در حدود ۲ ۱ کيلومتر در ساعت افزايش مي يابد، مگر اينکه تغيير غيرطبيعي در وضعيت باليني يا نوار قلب رخ دهد که در اين صورت، تست بايد قطع شود. در انتهاي مرحله ورزش، ماده راديواکتيو، داخل رگ بيمار تزريق مي شود و حدود يک دقيقه بعد، دستگاه تردميل به تدريج از حرکت باز مي ايستد. گاهي در بيماراني که به دلايل پزشکي نمي توانند تست ورزش انجام دهند، اسکن با «دي پيريدامول»، به صورت جايگزيني انجام مي شود، زيرا تاثيري مانند فعاليت ورزشي براي قلب مي گذارد و نقاط سرد اسکن را نمايش مي دهد.
● مرحله نگا ره برداري (اسکن) قلب
انجام اسکن بلافاصله پس از تست ورزش امکان پذير نيست، زيرا با بالارفتن فعاليت قلب و حرکات تنفسي، کيفيت تصاوير افت خواهند کرد. همچنين داروي تزريق شده در دقيقه پاياني تست ورزش، براي وضوح بيشتر قلب، به زمان کافي نياز دارد، بنابراين تاخيري تا ۲ ساعت لازم است. دستگاه تصويربرداري در پزشکي هسته اي که «گاما کمرا»
(Gamma Camera) ناميده مي شود، نوعي دستگاه آشکارساز است که پرتوهاي تابش شده از بدن بيمار (فوتون هاي گاما) را ابتدا به نور و سپس الکتريسيته تبديل مي کند و در نهايت، تصوير عضو مورد نظر را طي مراحلي، بازسازي مي نمايد. در اينجا درست عکس تصويربرداري با روش راديولوژي، بيمار است که به دستگاه پرتو مي تاباند. تخت واقع شده در زير دستگاه به گونه اي طراحي شده که بيمار، وضعيت پايدار و بي حرکتي داشته باشد، زيرا هرگونه حرکتي حتي جزيي، به علت جابه جاکردن قلب، تصوير نهايي را مخدوش مي کند و خطاهاي تشخيصي به وجود مي آورد.
ويژگي هاي فيزيکي و شيميايي Tc۹۹m و حساسيت بسيار دوربين هاي گاماي امروزي، ساختمان قلب، حجم و رگ هاي آن را در مراحل گوناگون فعاليت قلب نشان مي دهد. روش هم زمان کردن دوربين گاما با فعاليت الکتريکي قلب بيمار براي فعال کردن دوربين در هر مرحله دلخواه، اهميت خاصي دارد. به طور مثال با گرفتن اسکن از بيمار در حالت جلو يا مايل به راست، به طوري که مرزهاي بطن چپ بيرون از بطن راست قرار مي گيرند، عملکرد بطن چپ و حجم دروني آن به هنگام دياستول يا سيستول بررسي مي شود. در حين تصويربرداري، دوربين گاما در يک مدار گردشي ۱۸۰ درجه، تقريبا به فاصله هر ۵ درجه يک تصوير (به مدت ۳۵ ثانيه) از قلب تهيه کرده که در کل، ۳۲ تصوير از قلب در زواياي مختلف به دست مي آيد، به طوري که ضخامت هر برش، در حد چند ميلي متر است، بدين ترتيب، کوچک ترين نقاط قلب نيز نشان داده مي شوند.
● مرحله استراحت
در اين مرحله که معمولا با فاصله زماني يک روزه از مرحله قبل انجام مي شود، ابتدا تزريق وريدي پرتو دارو انجام شده، پس از يک تاخير زماني يک تا دو ساعت، دوباره تصويربرداي از قلب با همان شرايط قبلي، تکرار مي شود. گزارش اسکن قلب که توسط متخصصان پزشکي هسته اي، تفسير و امضا مي شود، شامل تصاوير متعدد قلب در قالب ۳ رديف دوتايي (رديف هاي بالا مربوط به مرحله ورزش و پايين مربوط به مرحله استراحت) هستند که حاصل بازسازي کامپيوتري ۶۴ تصاوير قبلي (۳۲تصوير مربوط به مرحله استرس) و ۳۲ تصوير مربوط به مرحله استراحت)مي باشند. اين تکنيک پيشرفته اسکن که به روش «توموگرافي يا برش نگاري کامپيوتري» (SPECT) مرسوم است، سبب بازسازي يک تصوير سه بعدي از تعداد زيادي تصوير دو بعدي مي شود که چگونگي خون رساني به عضله قلب در سطح و عمق آن در دو مرحله ورزش و استراحت به طور جداگانه نشان داده مي شود.
● خطري، کسي را تهديد نمي کند
ماده راديواکتيو تزريق شده، بي خطر است، زيرا هم به مقدار کم به کار مي رود و هم تنها حاوي پرتو گاما است که نقش يک ماده شب رنگ را در محيط تاريک و غيرقابل دسترس داخل بدن بازي مي کند. به عبارت ديگر هيچ گونه تابش آلفا يا بتا ندارد. از طرف ديگر، نيمه عمر بسيار کمي هم دارد که تنها نقش يک ردياب را دارد و مطالعات مختلف نيز اين موضوع را تاييد مي نمايند.

واژه TRIZ برگرفته شده از حروف اول کلمات در عبارت روسي زير مي باشد: (Teoriya Resheniya Izobrototelskikh Zadatch) که برابر انگليسي آن عبارت Theory of In ...

هسته ترانسفورماتور هسته آهن هسته ترانسفورماتور متشکل از ورقه هاي نازک است که سطح آنها با توجه به قدرت ترانسفورماتور ها محاسبه مي شود. براي کم کردن تل ...

هسته ترانسفورماتور هسته آهن هسته ترانسفورماتور متشکل از ورقه هاي نازک است که سطح آنها با توجه به قدرت ترانسفورماتور ها محاسبه مي شود. براي کم کردن تلف ...

هسته ترانسفورماتور هسته آهن هسته ترانسفورماتور متشکل از ورقه هاي نازک است که سطح آنها با توجه به قدرت ترانسفورماتور ها محاسبه مي شود. براي کم کردن تل ...

انرژي هسته اي اگرچه در گذر زمان، زمينه اي براي ساخت سلاح هاي مرگبار بوده، اما نمي توان اثرات مثبت اين انرژي نهفته در دل ذرات را نديد.آن چه در پي مي آي ...

● پزشکي هسته اي بهتر از راديو درماني تصويربرداري به طريق هسته اي و تزريق و خوردن داروهاي هسته اي به هيچ وجه براي بدن مضر نيست. مواد راديواکتيوي که در ...

وقتي که صحبت از مفهوم انرژي به ميان مي آيد، نمونه هاي آشناي انرژي مثل انرژي گرمايي ، نور و يا انرژي مکانيکي و الکتريکي در شهودمان مرور مي شود. اگر ما ...

مفهوم جراحي با هدايت راديوداروها (Radio–guided surgery (RGS)) که از سيستم پروب هاي تشخيصي با کمک پرتوتابي بهره مي برد، به حدود ۶۰ سال قبل باز مي گردد. ...

دانلود نسخه PDF - دانش هسته اي