up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله دامنه‌هاي سنگي PDF
QR code - دامنه‌هاي سنگي

دامنه‌هاي سنگي

تثبيت دامنه‌هاي سنگي

آشنايي
حرکات دامنه‌اي از بسياري جهات از جمله از نظر بزرگي ، سرعت وقوع و قابل پيش بيني بودن با يکديگر تفاوت دارند. مهمترين عامل در حرکت يک ذره بر روي يک سطح شيب دار نيروي گرانش (ثقل) است. براي ملاحظه بهتر نقش شيب دامنه و نيروي گرانش ، مي‌توانيم بردار معرف وزن جسمي را در روي سطح شيبدار قرار گرفته است، به دو مولفه ، يکي موازي سطح لغزش و ديگري عمود بر آن تجزيه کنيم. وظيفه مولفه عمودي نگاهداشتن جسم به روي سطح شيبدار و عملکرد مولفه مماسي (برشي) برهم زدن تقارن جسم و حرکت آن به سمت پائين دامنه است.
در مثال ساده فوق عومل موثر بر ناپايداري دامنه شامل شيب دامنه و مقادير تنشهاي عمودي و برشي است. در طبيعت عوامل ديگري نيز در جهت ناپايدارسازي دامنه‌ها عمل مي‌کنند که مي‌توان آنها را به دو گروه متفاوت تقسيم کرد. اول آنهايي که به نحوي باعث کاهش تنش عمودي مي‌شوند و دوم آنهايي که بر مقدار تنش برشي مي‌افزايند. دامنه‌هايي که بر اثر حفاري در سنگ بوجود مي‌آيند، يا دامنه‌هاي سنگي طبيعي ناپايدار که شروع به حرکت و گسيختگي نموده‌اند، از مواردي هستند که بايد نسبت به تثبيت آنها اقدام نمود.
دامنه‌هاي حفاري شده در سنگ
شيب پايدار در اين دامنه‌‌ها به کيفيت سنگ ، از جمله ميزان هوازدگي ، فراوان گشگيها و ارتباط آنها با سطح دامنه وابسته است. کاهش شيب دامنه در برشهاي مرتفع ، گاه با بقيه پلکان انجام مي‌شود. پلکانها بايد از پهناي مناسب و در نتيجه قدرت ذخيره کافي برخوردار باشند. علاوه بر آن در پاي دامنه هم بايد فضاي کافي براي انباشته شدن قطعات ريزشي در نظر گرفته شود تا در طول زمان به راه يا سازه مهندسي خسارت وارد نشود.
در دامنه‌هاي سنگي ، عمليات آتشباري بايد با دقت انجام شود تا از گسترش ترکهاي جديد و بيشتر باز شدن شکافهاي موجود جلوگيري شود. بکار گيري روشهاي آتشباري کنترل شده ، سطوح صاف و همواري را بدست مي‌دهد و در جاهايي مثل محل پلکانها ، دست خوردگي توده سنگ را به حداقل مي‌رساند. در دامنه‌هايي که امکان افزايش فشار آب داخلي و در نتيجه کاهش پايداري وجود دارد، تعبيه زهکشهاي افقي مفيد واقع مي‌شود. اين حالت در مورد مناطق به شدت خرد شده ، يا سطح همبري بين خاک و سنگ يا در امتداد سطوح لايه بندي بارزتر است.
دامنه‌هاي سنگي ناپايدار
انتخاب راه حل مناسب براي تثبيت دامنه‌هاي سنگي ناپايدار ، به عواملي مثل حجم مواد درگير در گسيختگي احتمالي ، نوع سنگ و تراکم جهت يابي سطوح ضعيف وابسته است. قطعات گسيخته کم حجم را مي‌توان با لقگيري جابجا نمود يا توسط ميل مهار يا کابل به دامنه دوخت. دامنه‌هاي سنگي متحرک در اغلب موارد با بهبود وضعيت زهکشي داخليشان پايدار مي‌شوند. اين مساله مخصوصا در مورد لايه‌هاي رسوبي شيبدار صادق است. تعبيه زهکشهاي افقي در مواردي که با توجه به شکل گسيختگي نياز به نفوذ زياد به داخل دامنه نيست (معمولا کمتر از صد متر) کار ساز است.
در مواردي که وجود يک حفره آب معلق مي‌تواند باعث گسيختگي شود و در زير اين سفره لايه‌هاي اشباع نشده و داراي زهکشي آزاد وجود دارد، حفر چاههاي ثقلي قائم نتيجه مطلوبي به همراه خواهد داشت. پمپاژ دايم يا متناوب از چاههاي عميق ، روش ديگري است که در چنين مواردي مي‌تواند بکار گرفته شود. حفر گالريهاي زهکش در توده‌هاي سنگي ، هم به منظور پايدار کردن دامنه‌هاي حفاري شده و هم در مورد دامنه‌هايي که شروع به حرکت کرده‌اند، قابل اجرا است. با حفر چاههايي قائمي که به اين گالريها منتهي مي‌شوند، زهکشي منطقه گسيخته شده به نحو موثرتري انجام مي‌شود. علاوه بر آن گالريهاي زهکش ، محلهايي مناسب براي بررسي و رفتارسنجي دائمي توده سنگ گسيخته شده است.
ديواره‌هاي ناپايدار در معادن روباز و گود برداريهاي عميق
در معادن روباز داراي ديواره‌هاي ناپايدار و بطور کلي در حفاريها و گود برداريهاي عميق ، در صورتي که کف بخش حفاري شده متورم گرديده و بالا بيايد، حفر چاههاي قائم عميق در اين مناطق فشارهاي آرتزين را کاهش داده و ضمن توقف انبساط ، باعث افزايش پايداري گود برداري يا معدن روباز مي‌شود. در معادن ، ديوارهايي را که داراي حرکت کند هستند، مي‌توان با حفر گالريها و گمانه‌هاي زهکش افقي در پاشنه دامنه (تا حداکثر 150 متر) تثبيت نمود. در گالريهايي که در سنگ حفر مي‌شوند، در موارد خاص و براي ايجاد فشار منفي و تسريع زهکشي ، از پمپهاي خلا استفاده شده است.
سازه‌هاي نگهداري دامنه‌هاي سنگي ناپايدار
سازه‌هايي که براي نگاهداري دامنه‌هاي سنگي ناپايدار بکار گرفته مي‌شوند، بسيار متنوع هستند. تعبيه پاسنگ بتني ، ميل مهار ، مهار کابلي ، ورقه‌ها و قطعات بتني پيش ساخته مهارشده ، ديوارهاي ضربه گير بتني و بتن پاشي از رايج ترين روشها براي دستيابي به پايداري بيشتر است. البته از ميان اين روشها از ميل مهار بيشتر استفاده مي‌شود و معمولا نتيجه بهتري را نيز به همراه دارد.
در سنگهاي ضعيف تر ، مثل شيلها ، يا سنگهايي که به شدت هوازده هستند يا دگرسان شده‌اند، براي دستيابي به حالتي پايدار ، ايجاد يک سازه نگاهدارنده از نوع ديوار ، در پايه دامنه شايد مناسب تر و اقتصادي تر از تغيير شيب دامنه باشد. دراينگونه موارد ، ميل مهار کمتر بکار گرفته مي‌شود. از طرفي وقتي که ارتفاع و شيب دامنه زياد بوده و مقدار باري را که دامنه مخصوصا در فصول بارندگي بايد تحمل کند زياد است، احداث ديوارهاي ثقلي يا پايه دار نمي‌تواند کارساز باشد. در چنين مواردي استفاده از ديوارها (پرده‌ها) بتني مهار شده نتايج بهتري را به همراه خواهد داشت.

● ساختار اتم اتم کوچکترين بخش سازنده يک عنصر شيميايي است که هنوز هم خواص شيميايي آن عنصر را دارد. خود اتم ها از سه جزء ساخته شده اند: الکترون، پروتون ...

● ساختار اتم اتم كوچكترين بخش سازنده يك عنصر شيميايي است كه هنوز هم خواص شيميايي آن عنصر را دارد. خود اتم ها از سه جزء ساخته شده اند: الكترون، پروتون ...

«با تاييدات خداوند متعال و الطاف الهي و در سال پيامبر اعظمص بهره برداري از اولين مجتمع توليد آب سنگين سازمان انرژي اتمي ايران در تاريخ چهارم شهريورماه ...

آب سنگين نوع خاصي از مولکولهاي آب است که در آن ايزوتوپهاي هيدروژن وجود دارد. اين نوع از آب کليد اصلي تهيه پلوتونيوم از اورانيوم طبيعياست و به همين علت ...

پروسه تغير شکل، ريختها و ترکيبهاي مختلفي از سنگها را در مقياسهاي متفاوت ايجاد ميکند. در يک سمت کوههاي عظيم کره زمين قرار دارند و در سوي ديگر تنشهاي مو ...

مقدمه نفت سنگين و بيتومن نيمه جامد ، کارتهاي برنده منابع جهاني هيدروکربوري به شمار مي‌آيند. نفت سنگين نفتي است که در شرايط عادي مخزن روان مي‌شود، اما ...

مقدمه بيشتر رسوبات سيليسي آواري در طول خطوط ساحلي دريا در سواحل ، جزاير سدي ، پهنه‌هاي جزر و مدي ، خليج‌هاي دهانه‌اي و حاشيه ساحلي کم عمق دورتر از ساح ...

نگاه اجمالي کاربردهاي مختلف مصالح خرده سنگي را مي‌توان به سه گروه عمده تقسيم کرد که شامل مصالح غيرقابل نفوذ ، که بيشتر براي آب بندي مخازن و کانالها مص ...

دانلود نسخه PDF - دامنه‌هاي سنگي