up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله خون سازي PDF
QR code - خون سازي

خون سازي

● گام اول: خون سازي
سلولهاي خوني در مغز استخوان ساخته مي شوند. مغز استخوان ماده اي ژله اي است که بخش عمده اي از آن را چربي، خون و سلولهاي مادر تشکيل مي دهد. همين سلول هاي مادر هستند که سلول هاي خوني مختلف را توليد مي کنند. در کودکي، تعداد زيادي از مغز استخوان ها قادر به خون سازي مي باشند، اما در بزرگسالي، اين کار فقط در برخي استخوان ها، مثلا مهره ها، دنده ها و لگن صورت مي گيرد. مغز استخواني که در کار خون سازي شرکت دارد، مغز قرمز استخوان ناميده مي شود. اگر مغز استخوان در کار خون سازي دخالتي نداشته باشد، مغز زرد استخوان نام مي گيرد. تمامي سلولهاي خوني از يک نوع سلول مادر به وجود مي آيند که قابليت تبديل شدن به همه انواع سلول ها را داراست.
سلول هاي توليد شده در مغز استخوان به تدريج به رگهاي خوني گذرنده از درون استخوان نفوذ مي کنند و از آنجا وارد جريان خون مي شوند. طول عمر سلول هاي متفاوت، مختلف است. گلبولهاي قرمز در حدود ۱۲۰ روز عمر مي کنند، اما پلاکت ها فقط ۱۰ روز زنده مي مانند. گلبولهاي سفيد ممکن است از چند روز تا چند سال زندگي کنند.
هر گاه که ميزان اکسيژن موجود در بدن کاهش يابد، مغز آن را به منزله کمبود گلبول هاي قرمز تلقي مي کند و به کليه ها فرمان مي دهد که هورموني به نام اريتروپويتين ترشح کنند. اين هورمون باعث مي شود که مغز استخوان گلبول قرمز توليد کند. به اين ترتيب ميزان گلبول هاي قرمز موجود در بدن همواره تحت کنترل قرار دارد
● گام دوم: رگهاي خوني
خون از طريق رگها به تمام نقاط بدن مي رسد. رگها لوله هاي منعطفي هستند که به لوله هاي کوچک و کوچکتر تقسيم مي شوند. ما در بدن خود سه نوع رگ مختلف داريم: سياهرگ، مويرگ و سرخرگ. سرخرگ به رگهايي گفته مي شود که خون را از قلب دور مي کنند. خون از بطن چپ قلب وارد سرخرگي به نام آئورت مي شود. پس از آن، آئورت به سرخرگهاي کوچک تر منشعب مي شود که آنها نيز به همين ترتيب به چند رگ کوچکتر از خود متصل هستند. سرخرگها پهن و ضخيم هستند، چون بايد بتوانند فشار بالاي خون را که در اثر حرکت قلب ايجاد مي شود، تحمل کنند. ديواره سرخرگ از سه لايه تشکيل شده است: لايه خارجي ضخيم، لايه مياني ماهيچه اي و يک لايه هموار داخلي که خون مي تواند به سادگي درون آن جريان پيدا کند. ماهيچه هاي لايه مياني با حرکات خود، به جريان يافتن خون کمک مي کنند. اين حرکت همان چيزي است که نبض را به وجود مي آورد.
خون از سرخرگها به درون مويرگها جاري مي شود. مويرگها رگهايي هستند که قطر آن ها به اندازه قطر يک سلول است. ديواره اين رگها از يک سري سلول مسطح تشکيل شده و به حدي نازک است که اکسيژن و دي اکسيدکربن به راحتي از آن عبور مي کند. گلبول هاي قرمز اکسيژن خود را در مويرگ آزاد مي کنند. اکسيژن از جداره مويرگ رد مي شود و به سلولهاي بافت مجاور مي رسد. سلولها نيز مواد زايد خود، از جمله دي اکسيدکربن، را آزاد مي کنند. اين مواد هم به درون مويرگ وارد مي شوند. مويرگها به هم مي پيوندند و به رگهاي بزرگتري مي ريزند. بالاخره خون وارد سياهرگ ها مي شود.
چون در اين مرحله فشار خون کاهش يافته است، جداره سياهرگها نازکتر از سرخرگهاست. سياهرگها خون را به قلب بازمي گردانند. ديواره سياهرگ مانند سرخرگ سه لايه دارد، اما علاوه بر آن درون سياهرگ دريچه هايي يک سويه وجود دارد که مانع از حرکت خون در جهت مخالف مي گردد. جاذبه زمين مي خواهد خون را به سمت زمين بکشد، اما اين دريچه ها از اين کار جلوگيري مي کنند.
خون اکثر سياهرگهاي بدن اکسيژن کمي دارد. به همين دليل سياهرگها آبي به نظر مي رسند، مثلا رگهاي روي مچ دستتان را ببينيد.
● گام پاياني:
درون قلب پيش از ورود مجدد خون به قلب، چند اتفاق مهم ديگر هم روي مي دهد. خون هنگام عبور از روده کوچک قند و مواد غذايي حاصل از هضم غذا را جذب مي کند. اين مواد از طريق سياهرگي به نام سياهرگ باب وارد کبد مي شوند. کبد اين مواد را از خون جذب و براي استفاده بدن ذخيره مي کند. علاوه بر اين وقتي خون از کليه ها عبور مي کند، مواد زايد مانند اوره و نمکهاي اضافي از آن خارج شده و به صورت ادرار از بدن دفع مي گردد. سرانجام خون وارد قلب مي شود. آنچه درون قلب جانداران رخ مي دهد، متفاوت است. ما در اين جا قلب انسان را بررسي مي کنيم. (براي مطالعه بيشتر در اين زمينه مي توانيد به کتاب زيست شناسي سال دوم دبيرستان مراجعه کنيد.)
مراحل کار قلب به صورت زير است:
۱) خون بازگشته از اندامهاي مختلف بدن به دهليز راست مي ريزد. اين خون حاوي دي اکسيدکربن است و در شکل با رنگ طوسي نشان داده شده است.
۲) خون از دهليز راست وارد بطن راست مي شود.
۳) بطن راست خون را به درون سرخرگي که به سمت شش ها مي رود، پمپ مي کند. خون در شش ها دي اکسيدکربن خود را از دست مي دهد و اکسيژن جذب مي کند.
۴) خون حاوي اکسيژن (که در شکل با رنگ قرمز نشان داده شده است.) به قلب باز مي گردد و وارد دهليز چپ مي شود. اين گردش خون، گردش خون ششي ناميده مي شود.
۵) خون از دهليز چپ به بطن چپ مي ريزد.
۶) بطن چپ منقبض مي شود و خون را به درون آئورت پمپ مي کند. آئورت به سرخرگهاي کوچکتر منشعب مي شود و از اين طريق به نقاط مختلف بدن مي رسد.
بين بطن ها و دهليزها و هم چنين در ابتداي سرخرگهايي که از قلب خارج مي شوند، دريچه هايي وجود دارد. اين دريچه ها از بازگشت خون به محل قبلي آن جلوگيري مي کنند. صدايي که هنگام بسته شدن آنها ايجاد مي شود، همان صدايي است که ما در زمان تپش قلب مي شنويم. صداي اول که بم و طولاني است به دريچه هاي ميترال و سه لختي (دريچه هاي بين دهليزها و بطنها) مربوط مي شود و صداي دوم که زير و کوتاه است، ناشي از بسته شدن دريچه هاي سيني (دريچه ورودي سرخرگها) است.
سلولهاي اندامهاي بدن به مواد غذايي و اکسيژن نياز دارند، پس هر يک از آنها بايستي با يک سرخرگ تغذيه شود. سلولهاي قلب نيز از اين قاعده مستثني نيستند. رگهاي مسئول تغذيه قلب رگهاي کرنري نام دارند.

کم خوني وضعيتي است که درآن، تعداد يا اندازه گلبول هاي قرمز يا مقدار هموگلوبين موجود درخون کاهش يافته و تبادل اکسيژن و دي اکسيد کربن بين خون و سلول ها ...

کم‌ خوني ‌ANEMIA کم‌ خوني‌ وضعيتي‌ است‌ که‌ در آن‌ تعداد يا اندازه‌ گلبول‌هاي‌ قرمز و يا مقدار هموگلوبين‌موجود در خون‌ کاهش‌ يافته‌ و تبادل‌ اکسيژن‌ و ...

مقدمه : با توجهات دولتها و تلاشهاي بين المللي در مورد ( مديريت منابع آب ) از اوايل دهه ۱۹۷۰ ميلادي با مطرح شدن و پيدايش عبارت ( توسعه پايدار ) در ادبي ...

قلب تلمبه بدن است. کارخانه پمپاژ خون به تمام نقاط بدن که از چند ماه قبل از تولد تا آخرين لحظه زندگي يک لحظه هم از فعاليت نمي ايستد. براي زنده ماندن سل ...

از ميان آزمايش هاي گوناگوني که براي غربالگري و تشخيص بيماري ها انجام مي دهيم، آزمايش خون حس ديگري دارد. از درد ناچيز وارد شدن سوزن به دست مان که بگذري ...

ديورتيکولار عبارت است از ايجاد فتق هايي شبيه کيسه ديورتيکول در ديواره کولون که احتمالا ناشي از يبوست طولاني مدت و افزايش فشارهاي کولوني است. البته علت ...

● تعريف آنافيلاکسي نوعي تهديد کننده زندگي از واکنش آلرژيک مي باشد. ● علايم علايم اغلب در ظرف چند ثانيه يا دقيقه به سرعت بروز ميکنند . که شامل موارد زي ...

صنعتي شدن جوامع، کاهش تحرک، استرس ها، انقباض هاي عضلاني و اشکالات اسکلتي، وزن بالا، بي حرکتي در خودرو هنگام ترافيک هاي سنگين و عوامل ديگر سبب شده تا ت ...

دانلود نسخه PDF - خون سازي