up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله خونريزي ساب آراکنوييد PDF
QR code - خونريزي ساب آراکنوييد

خونريزي ساب آراکنوييد

خونريزي خودبه خودي (غيرتروماتيک) ساب آراکنوييد، مسوول حدود ۵ درصد موارد سکته مغزي است و اغلب در افراد نسبتا جوان تر رخ مي دهد. علت معمول اين مشکل، پارگي يک آنوريسم داخل جمجمه اي است...
● چرا ناديده گرفته مي شود؟
خونريزي ساب آراکنوييد ممکن است به دليل عدم وجود علايم اصلي (مانند سردرد شديد و ناگهاني) در يک چهارم از بيماران، تشخيص داده نشود و حتي در صورت وجود اين علايم نيز ممکن است ماهيت شروع ناگهاني سردرد براي پزشک پنهان باقي بماند (چرا که بيشتر بيماران روي شدت درد تاکيد دارند) يا پزشک ممکن است اين سردرد را به علل شايع تر سردرد با شروع ناگهاني آتيپيک (مانند سردرد تنشي، سينوزيت، سردرد با منشا گردن و ميگرن) يا سردرد اوليه رعدآسا (thunderclap)، سردرد اوليه ناشي از فعاليت يا سردرد پس از آميزش منتسب کند. در ميان بيماراني که تنها با شکايت سردرد ناگهاني به پزشک عمومي مراجعه مي کنند، خونريزي ساب آراکنوييد علت يک مورد از هر ۱۰ مورد است. همچنين خونريزي ساب آراکنوييد ممکن است به دليل عدم آگاهي از محدوديت هاي توموگرافي رايانه اي (سي تي اسکن) مغز تشخيص داده نشود؛ حساسيت سي تي اسکن مغز پس از نخستين روز از شروع علايم افت مي کند.
● چرا اهميت دارد؟
عدم شناسايي خونريزي ساب آراکنوييد با بروز خونريزي مجدد در ۱۵ درصد از بيماران در روز اول همراه است. همچنين ۴۰ درصد از کساني که روز اول زنده مانده اند، ظرف ۴ هفته بعدي دچار خونريزي مي شوند. تا نيمي از بيماران طي ۳ هفته اول پس از خونريزي مي ميرند و يک سوم از بازماندگان اغلب به خاطر نقايص شناختي، حالت وابسته پيدا مي کنند. تشخيص و ارجاع زودهنگام به واحد تخصصي علوم عصبي مي تواند پيامد را بهبود ببخشد.
● چگونه تشخيص داده مي شود؟
خونريزي ساب آراکنوييد با تعيين وجود خون در مايع مغزي نخاعي از راه سي تي اسکن مغز (تصوير ۱ و ۲) يا پونکسيون کمري تشخيص داده مي شود. بيماران دچار خونريزي ساب آراکنوييد بيشتر از جمعيت عادي سابقه پرفشاري خون (خطر نسبي ۵ ۲)، مصرف سيگار (۲ ۲)، مصرف زياد الکل (۱ ۲) و سابقه فردي يا خانوادگي خونريزي ساب آراکنوييد، بيماري پلي کيستيک کليه، نوروفيبروماتوز نوع ۱ يا بيماري هاي ارثي بافت همبند دارند.
● تظاهرات باليني
تظاهر باليني کليدي که خونريزي ساب آراکنوييد را مطرح مي کند عبارت است از شروع ناگهاني سردرد شديد و منتشر که ظرف چند دقيقه به اوج رسيده و معمولا ۱ تا ۲ هفته باقي مي ماند. با وجود اين که ناگهاني بودن شروع سردرد مشخص ترين تظاهر بيماري است، هيچ ويژگي خاصي از سردرد براي تمايز پاياي خونريزي ساب آراکنوييد از سردرد رعدآساي بدون خونريزي وجود ندارد. در طبابت عمومي، سردرد تنها علامت موجود در يک سوم از بيماران دچار خونريزي ساب آراکنوييد است.
تظاهرات ديگر همراه يا غيرهمراه با سردرد عبارتند از: استفراغ (۷۵)، کاهش سطح هوشياري (۶۷)، اختلال عملکرد عصبي کانوني (۱۵)، خونريزي داخل چشمي ساب هيالوييد (به صورت خونريزي خطي يا شعله شمعي در لايه پره رتينال)(۱۴)، تشنج هاي صرعي(۷)، دليريوم (۱)، درد راديکولار يا پره کورديال (خونريزي ساب آراکنوييد نخاعي)، پرفشاري شديد خون و تغييرات الکتروکارديوگرافيک مشابه انفارکتوس حاد ميوکارد.
تشنج صرعي در هنگام شروع سردرد شاخصي قوي براي خونريزي آنوريسمي ساب آراکنوييد است. استفراغ تظاهر افتراق دهنده اي نيست، زيرا حدود ۴۳ درصد از بيماران دچار سردرد رعدآساي غيرخونريزي دهنده نيز از بروز استفراغ در آغاز سردرد شکايت دارند. دوره هاي قبلي سردردهاي مشابه نيز افتراق دهنده نيست؛ ۲۰ درصد از بيماران دچار خونريزي آنوريسمي ساب آراکنوييد و ۱۵ درصد از بيماران دچار سردردهاي رعدآساي بي خطر، چنين مواردي را به خاطر دارند. پس از ۳ تا ۱۲ ساعت، سفتي گردن ممکن است در بيماران هوشيار بروز کند.
● بررسي ها
بررسي ها بايد پس از ارجاع فوري به مرکز داراي امکانات مناسب انجام شود. هدف از اين بررسي ها، تشخيص وجود خون در فضاي ساب آراکنوييد و اطمينان از منشا آن است.
▪ تشخيص وجود خون در فضاي ساب آراکنوييد
تمام بيماران مشکوک به خونريزي ساب آراکنوييد (از جمله افراد داراي سردرد شديد و ناگهاني که ظرف چند دقيقه به اوج رسيده و بدون وجود هيچ توجيه ديگري بيشتر از يک ساعت ادامه مي يابد) بايد براي انجام فوري سي تي اسکن ساده مغز ارجاع شوند. ناراحتي ايجادشده براي بيماران و هزينه ناشي از ارجاع براي انجام سي تي اسکن مغز در ۹۰ درصد بيماراني که به سردرد بي خطر شديد و ناگهاني دچارند، در مقابل مزاياي تشخيص و درمان يک آنوريسم پاره شده پيش از خونريزي دوباره در ۱۰ درصد باقيمانده بيماران قابل چشم پوشي است.
در روز نخست، سي تي اسکن مي تواند در ۹۸ ۹۳ درصد از بيماران خونريزي ساب آراکنوييد را تشخيص دهد که البته اين مساله به ميزان خون موجود در فضاي ساب آراکنوييد، کيفيت دستگاه و مهارت راديولوژيست بستگي دارد. در روزهاي بعدي حساسيت سي تي اسکن به شدت افت مي کند، چرا که خون موجود در فضاي ساب آراکنوييد دوباره به جريان افتاده و پاک مي شود.
در صورت طبيعي بودن سي تي اسکن مغز، نمونه گيري مايع نخاعي بايد حداقل ۶ ساعت (ترجيحا ۱۲ ساعت) پس از شروع علايم انجام شود (مگر در صورت شک به مننژيت) تا زمان کافي براي تخريب هموگلوبين وجود داشته باشد. در صورتي که سي تي اسکن مغز و مايع مغزي نخاعي طي ۱۰ روز از شروع علايم طبيعي باشند، تشخيص خونريزي ساب آراکنوييد قابل رد کردن است. با اين همه، پس از ۱۰ روز از شروع علايم، حساسيت سي تي اسکن مغز و آزمايش مايع مغزي نخاعي براي تشخيص خونريزي ساب آراکنوييد بسيار ضعيف است و براي شناسايي وجود خون قديمي در فضاي ساب آراکنوييد به انجام MRI نياز خواهد بود.
● چگونه درمان مي شود؟
درمان موارد مشکوک به خونريزي ساب آراکنوييد در سطح مراقبت هاي اوليه شامل تجويز مسکن و انتقال با آمبولانس به مرکز مناسب براي تاييد تشخيص و انجام مراقبت هاي لازم براي بيمار است. اقدامات حمايتي عبارت است از: تسکين درد، کنترل فشار خون، تجويز مايع و الکتروليت نگهدارنده و حمايت تغذيه اي.
مداخلات مربوط به پيشگيري و درمان عوارض جانبي عبارتند از: فنرگذاري (coiling) داخل عروقي يا بستن هرگونه آنوريسم پاره شده با جراحي براي جلوگيري از خونريزي دوباره؛ تجويز نيموديپين خوراکي و شايد درمان ضد پلاکتي و حفظ حجم در گردش براي جلوگيري از ايسکمي تاخيري مغز؛ جوراب هاي بلند (تا بالاي ران) و دستگاه هاي فشاري براي پيشگيري از ترومبوآمبولي وريدي؛ و درناژ خارج بطني يا کمري براي درمان هيدروسفالي.
● چقدر شايع است؟
ميزان بروز خونريزي ساب آراکنوييد حدود ۷ مورد در هر ۱۰۰۰۰۰ نفر در سال است.
به طور ميانگين، اين احتمال وجود دارد که هر ۷ سال در فهرست ۲۰۰۰ نفري يک پزشک عمومي تمام وقت، يک مورد خونريزي ساب آراکنوييد وجود داشته باشد. خونريزي ساب آراکنوييد در ۵۰ ۲۰ درصد از بيماران در مراجعه اول تشخيص داده نمي شود.
● مورد باليني
خانمي ۴۵ ساله، که مورد شناخته شده ميگرن با مراجعات مکرر به اين خاطر است، در پايان ويزيت روزانه مراجعه کرده است. وي از «شديدترين حمله ميگرني» که تا به حال داشته شکايت دارد. در پرسش هاي اختصاصي مشخص مي شود که سردرد در ناحيه پس سري با شروع ناگهاني بوده و اکنون به تمام سر انتشار يافته و با استفراغ همراه بوده است. وي براي دريافت مسکن و داروي ضد تهوع مراجعه کرده تا «بتواند در خانه قدري بخوابد». پسر بيمار به همراه وي آمده تا در راه برگشت رانندگي کند.
● نکات کليدي
در تمامي بيماران داراي سردرد شديد که به صورت ناگهاني (ظرف چند دقيقه) شروع مي شود و بيشتر از يک ساعت ادامه مي يابد يا با کاهش زودهنگام سطح هوشياري يا تشنج هاي صرعي همراه است، احتمال خونريزي ساب آراکنوييد را بايد در نظر گرفت.
تمامي بيماران مبتلا به خونريزي ساب آراکنوييد احتمالي را بايد به منظور انجام فوري سي تي اسکن ساده مغز و اقدامات مناسب بعدي، به يک مرکز مراقبتي مناسب ارجاع داد.

زندگي پدرش (سيد عباس معزالسلطنه) و مادرش (گوهرشاد حسابي) هر دو اهل تفرش بودند. او چهار سال اول دوران کودکي‌اش را در تهران سپري نمود. سپس به همراه والد ...

خونريزي‌ داخل جمجمه که در اصطلاح ، خونريزي مغزي گفته مي‌شود، بر اساس محل آن به انواع داخل مغزي ، ساب‌آراکنوئيد يا زير عنکبوتيه ، ساب دورال و اپيدورال ...

سيد محمود حسابي در سال 1281 (ه.ش), از پدر و مادري تفرشي در تهران زاده شدند. پس از سپري نمودن چهار سال از دوران كودكي در تهران, به همراه خانواده (پدر, ...

حسابداري در جهان نزديک به ۶۰۰۰ سال قدمت دارد و تاريخ نخستين مدارک کشف شده حسابداري به ۳۶۰۰ سال قبل از ميلاد برمي گردد. پيشينه حسابداري در ايران نيز به ...

ديورتيکولار عبارت است از ايجاد فتق هايي شبيه کيسه ديورتيکول در ديواره کولون که احتمالا ناشي از يبوست طولاني مدت و افزايش فشارهاي کولوني است. البته علت ...

شرح حال و معاينه باليني= يک مرد 72 ساله با استفراغ خوني به بخش اورژانس آورده شود. او داراي سابقه مصرف بيش از حد الکل بوده و در گذشته دوبار به خونريزي ...

● آيا خونريزي از بيني در دوران بارداري شايع است؟ ▪ بله، خونريزي هاي خفيف و بي خطر از بيني شايع است البته ممكن است براي شما ناراحت كننده باشد. بارداري ...

هايمن(Hymen) يا همان پرده بکارت، غشايي است که تمام يا قسمتي ازدهانه واژن را مي پوشاند. «هايمن» لغتي يوناني است به معناي پوست يا پرده که از نام الهه از ...

دانلود نسخه PDF - خونريزي ساب آراکنوييد