up
Search      menu
اجتماعی,سیاسی :: مقاله خودکشي PDF
QR code - خودکشي

خودکشي

خودکشي، آسيب اجتماعي

هنگامي که انسان و رفتارهاي او به عنوان موضوع مورد مطالعه انتخاب مي شوند، بنا به ضرورت ديدگاه ها و رويکردهاي مختلفي مطرح مي شوند که به صورت علمي، اگر چه ديدگاه هاي موجود درباره رفتار انسان ظاهرا مجزا از هم مي نمايند، ليکن براي کسب شناخت صحيح و جامع از رفتار استفاده از دستاوردها و نتايج هر يک از شاخه هاي علوم و تلفيق آنها ضروري به نظر مي رسد، به ويژه اثرات متقابل مشاهده شده در تحقيقات مربوط به آسيب شناسي رواني، ديدگاه هاي جديد چند بعدي را عرصه نظريه هاي روان شناسي مطرح کرده است. يکي از موضوعات که نيازمند استفاده از ديدگاه هاي مختلف مي باشد، موضوع رفتار خودکشي است. پاسخ به اين سئوال که چرا يک انسان با وجود انگيزه قوي در حفظ حيات و سلامت خود اقداماتي را جهت نابود کردن خود انجام مي دهد و گاهي چند بار آن را تکرارمي کند تا به مرگ منتهي شود، بدون شک نيازمند اتخاد نگرشي چند بعدي به موضوع است. انسان از چه زماني دريافت که علاوه بر دانش توانايي در نابود سازي همنوعان، مي تواند در شرايطي خاص، خودش را نيز نابود کند؟ پاسخ به اين سوال چندان روشن نيست ولي از زماني که اين کشف حاصل شد، مشکلات وسايل جديدي براي انسان به وجود آمد. بدين ترتيب که مفهوم خودکشي در بعضي از فرهنگ ها و جوامع به شکل هاي مختلف مورد تدريس قرار گرفت و بعضي از افراد مثلا زنان شوهر مرده در هند باستان مجبور به انجام آن شدند. گاهي براي افراد از عواقب شکست در جنگ، يا بيان اعتراض به يک رويداد اين عمل صورت مي پذيرفت.
با اين که آمار مرگ و مير ناشي از خودکشي در جمعيت هميشه رقم ناچيزي را در مقايسه با ساير آسيب هاي اجتماعي تشکيل مي دهد، ليکن از آن جايي که قابل پيشگيري است و حالت اجتناب پذيري مطلق ندارد و نيز پيامدهاي عاطفي، رواني، اجتماعي و فرهنگي که براي بازماندگان و جامعه دارد، هميشه مورد توجه متخصصين و پژوهشگران علوم پزشکي، روان شناختي و جامعه شناختي بوده است. سوالي که مطرح مي شود اين است که آيا مفهوم خودکشي ارتباط خاصي با سن و مراحل رشد انسان دارد؟ پژوهشگران اشاره مي کنند که با وجود افکار خودکشي و مرگ و مير در سنين مختلف اقدام به خودکشي تا ۱۲ سالگي تقريبا نادرست و ليکن از حدود ۱۲ سالگي به بعد همزمان با تحولات مربوط به بلوغ و رشد توانايي هاي ذهني و شناختي، رشد قابل توجهي در آمار اقدام به خودکشي ديده مي شود و در اغلب جوامع يکي از عوامل خطر براي خودکشي، داشتن سن ۱۵ تا ۲۴سالگي است. در طي سه دهه اخير در تعدادي از کشورها ميزان وقوع خودکشي در نوجوانان رشد چشمگيري داشته است. به طور طبيعي در فرآيند رشد و تحول نوجوانان وقوع استرس ها و فشارهاي مختلف رواني، افکار و تصورات زودگذري در مورد آسيب زدن به خود و مرگ مشاهده مي شود و به طور معمول مشاهده و بروز اين افکار ناشي از آسيب روان شناختي نيست. به طور کلي اغلب پژوهشگران و صاحب نظران دو دسته از عوامل را در ارتباط با عوامل و شرايطي که سبب شکل گيري و افکار خودکشي و اقدام به خودکشي مي شود، ذکر مي کنند:
۱) عوامل زمينه ساز: عبارتند از وجود بي ثباتي و مشکلات طولاني در خانواده، ابتلا» نوجوانان به اختلات رواني، مشکلات و ناتواني هاي شناختي و مهارت هاي مقابله
۲) عوامل آشکار ساز رفتار خودکشي با عناوين زير مشخص مي شوند: مشکلات و بحران هاي تربيتي و انطباقي، وجود تعارض در روابط بين فردي، درگيري با والدين يا همسالان، طرد شدن، مشکلات تحصيل، داغ ديدگي و از دست دادن، درگيري هاي عاطفي و جداشدن از عزيزان يا افراد مورد علاقه، داستان هاي عاطفي و خودکشي دوستان و نزديکان. لويتمي يک جامعه شناس معتقد است در کنار اين دو دسته از عوامل، عواملي ديگر مانند سن، جنس، وجود افسردگي، مصرف مواد مخدر، عزت نفس پائين و نا اميدي، تنهايي و احساس گناه نيز در شکل گيري افکار خود کشي نقش دارند. علت خود کشي را مي توان عوامل بيولوژيکي، خانوادگي، اجتماعي و تسريع کننده مشکل دانست.
● ديدگاه هاي مختلف راجع به خودکشي
۱) ديدگاه هاي جامعه شناختي: اولين توجه علمي به موضوع خودکشي در قرن ۱۹ از طريق اميل دورکيم جامعه شناس فرانسوي در سال ۱۸۹۸ مطرح شد. دورکيم عوامل اجتماعي را در ارتکاب به خودکشي مورد تاکيد قرار مي دهد.
او معتقد است وقتي جوامع دستخوش تحول سريع مي شوند و افراد وابستگي را از دست مي دهند و احساس خودبيگانگي کنند، دچار افسردگي شده و احتمال بيشتري دارد که دختران اقدام به خودکشي کنند.
۲) ديدگاه روان شناختي:
طبق مدل روان تحليل گري، خودکشي نتيجه پويايي هاي درون مثل نياز به هويت جويي، محبوب از دست رفته، خشم دروني شده يا اهداف بين فردي مثل اثرگذاري بر ديگران براي رسيدن به محبت يا تنبيه، وجود تعارض انجام مي گيرد. به نظر فرويد خودکشي نوعي قتل محسوب مي شود. بدين معني که فردي مهم از دست مي رود نوعي احساس دوسوگرانه که وي درباره فرد از دست رفته داشته و اين احساس درون فکني نيز شده است، پرخاشگري متوجه درون مي شود و اگر اين احساس ها به اندازه کافي قوي باشد خودکشي رخ مي دهد.
● نظر اديان مختلف در مورد خودکشي
داشتن اعتقادات مذهبي باعث بازداري فرد از خودکشي مي شود. به نحو عام مذهب بر خودکشي يک اثر پيشگيرانه دارد. اين که مذهب انسان را در مقابل خودکشي حفظ مي کند، به اين دليل است که مذهب يک اجتماع است و در حدي که نقش يک اجتماع را دارد، داراي چنين کارکردي نيز مي تواند باشد.
در دين مسيحيت زندگي مقدس است و مرگ، حقيقت گريز به سوي زندگي جديدي است که ماهيت آن را اعمال گذشته خود تشکيل مي دهند، خودکشي گناه تلقي مي شود و نتيجه آن براي شخص گرفتار آمدن به عذاب ابدي است.
در شريعت اسلام و منطق قرآن، خودکشي به عنوان ارتکاب فعل حرام، ممنوع و به تبع آن داراي عقوبت اخروي خواهد بود. همين امر باعث شده که آمار خودکشي در بين مسلمان کمتر بوده و قابل مقايسه با آمار خودکشي ساير ملل نباشد.
▪ راهکارها:
۱) توجه همه جانبه به جوانان و ايجاد زمينه هاي غناي فرهنگي و اقتصادي جهت رفع مشکلات آنان
۲) افزايش مراکز مشاوره براي نوجوانان و جوانان به منظور تصميم گيري صحيح تر و راهنمايي سازنده تر براي آنان در روبه رو شدن با بحران هاي خانوادگي و فرهنگي.
۳) شناخت ريشه هاي رواني به خودکشي، تقويت خودباوري و عزت نفس در بين نوجوانان و جوانان نيز يکي ديگر از اين راهکارهاست.
۴) تقويت فرهنگ ديني و نهادينه کردن ارزش هاي ناب دين مبين اسلام از طريق مدارس، دبيرستان ها و دانشگاه ها در بين نوجوانان و جوانان.
۵) از بين بردن فرهنگ تبيعض و اجراي عدالت اجتماعي و اقتصادي براي اقشار نوجوان و جوان در جامعه.

تاثير ازدواج بر سلامت زوجين، يکي از مباحث مورد توجه محققان است. يک بررسي عمده در ميان ۱۲۷ هزار و ۵۴۵ بزرگسال آمريکايي نشان مي دهد که مردان متاهل، سالم ...

طلاق به عنوان يک مسئله اجتماعي که در برگيرنده انحلال قانوني ازدواج و جدايي زن و شوهر مي باشد، به لحاظ تأثيرات گسترده در روند رشد جمعيت و همچنين دگرگون ...

سوء استفاده از کودکان کودک آزاريChild abuse مقدمه طيف سوء استفاده از کودکان وسيع است . نه تنها در برگيرنده کودکاني است که دچار آزار جسمي يا شکستگي و ک ...

دانلود نسخه PDF - خودکشي