up
Search      menu
طب سنتی :: مقاله خواص چاي ترش PDF
QR code - خواص چاي ترش

خواص چاي ترش

معرفي گياه دارويي چاي ترش

مقدمه
گياهان از ابتداي تمدن بشرتاکنون کاربردهاي متنوعي داشته اند گروهي به عنوان ماده غذايي تامين کننده نيازهاي تغذيه اي هستند، گروهي خاصيت دارويي داشته و تسکين دهنده آلام جسمي مي باشند. گياهان دارويي اگر چه از دير باز براي آدميان آشنا و در بسياري از مواقع مرهم دردهاي بشر بوده است. اما پيشرفتهاي علمي و فناوري طي دو دهه اخير اهميت و نقش سازنده گياهان دارويي در تامين نيازهاي بشر به ويژه در حيطه دارو و درمان دو چندان ساخته است. همچنين با توجه به عوارض جانبي ناشي از استفاده داروهاي شيميايي بيشتر کشور هاي دنيا به داروهاي گياهي و گياه درماني روآورده اند. تا بدانجا که 80 درصد داروهايي عرضه شده در برخي کشورها منشا گياهي و طبيعي دارد. کشور ايران داراي شرايط آب و هوايي متنوعي مي باشد 11 اقليم از 13 اقليم جهاني، که اين امر خود موجب تنوع رشد گياهان مختلف منجمله گياهان دارويي شده است. بهره برداري از اين گياهان هنوز آنطور که در کشورهاي مترقي دنيا معمول است در کشور ما مورد توجه قرار نگرفته است. علت آن عدم شناخت مردم از خواص اين گياهان مي تواند باشد امروزه در بسياري از کشورهاي دنيا منجمله شرق آسيا، اروپا گرايش شديدي به جمع آوري و همچنين توليد گياهان دارويي بوجود آمده است. استان سيستان و بلوچستان بدليل برخورداري از تنوع اقليمي، محل و رويشگاه طبيعي تعداد زيادي از گياهان دارويي مي باشد. از بين 295 گونه گياه دارويي که در سطح استان جمع آوري شده 190 گونه از لحاظ نياز اکولوژيک در کشور هند مشترک هستند که اين نشان از دامنه سازگاري بالاي اين گونه هاي با ارزش با شرايط محيطي مختلف دارد که با کشت گونه هاي مستعد گياهان دارويي در دو فصل زارعي (پائيز و بهار) اولا گامي در جهت تغيير در الگوي کاشت ثانيا افزايش در آمد کشاورزان منطقه و اشتغالزايي ثالثا گامي در حفظ و نگهداري ذخاير ژنتيکي گياهي منطقه برداشه شود. براساس گزارش FAO ارزش صادرات گياهان دارويي در سال 1995 در چين بالغ به 880 ميليون دلار بوده است. چاي مكي گياهي دو منظوره است كه اجزاي مختلف آن ميوه، فيبر، چوب مورد استفاده قرار مي گيرد به طور كلي در بسياري از كشورها، كاسبرگ اين گياه به خاطر خواص دارويي و همچنين در صنايع غذايي استفاده مي شود و الياف و چوب آن در توليد خمير كاغذ مورد استفاده قرار مي گيرد. اين گياه در ايران مي تواند بعنوان يك محصول جديد مطرح باشد. در زراعت هر گياه دارويي، استفاده از حداكثر ظرفيت محيط و تعيين مناسب ترين شرايط رشد، در راستاي افزايش عملكرد و حداكثر رسانيدن بهره وري، امري مهم و مد نظر مديريت زراعي مي باشد
تاريخچه چاي مكي
بيش از 300 گونه از اين گياه در سراسر جهان در مناطق گرمسير و نيمه گرمسير يافت مي شود. موطن اصلي اين گياه غرب آفريقا است و امروزه در سطح وسيعي در غرب آفريقا، آسيا، استراليا از هند تا مالزي، اتريش، آمريكاي مركزي و بسياري از كشور‍ هاي گرمسير كشت مي شود. دانه ها توسط برده هاي آفريقايي به دنياي جديد آورده شده است. اين گياه در نواحي توليد كننده به نام روسل در ساوانا نيجريه از بيشترين محبوبيت و پذيرش برخوردار است و در اين منطقه به صورت گياه زراعي كشت مي شود ( Ibrahim,1998) ((Morton,1987. خوراكي بودن كاسبرگها در جاوا در سال 1687 ثبت شده است. روسل در برزيل در قرن 17 و در جامائيكا در سال 1707 و در گواتمالا در سال 1840 كشت مي شده است( (Morton,1987. در سال 1909 حدود 6 1 هكتار در كوئيزلند كشت مي شده است. در ايسلند شخصي به نام مايو و گياه شناسان ديگر تخمين زدند كه در ايسلند و هاوايي سطح زير كشت روسل 81 هكتارمي باشد. چاي مكي بومي ايران نمي باشد و كشت اين گياه در ايران تنها در سيستان و بلوچستان گزارش شده است (خورسندي ، سيد هادي 1380). سطح كشت چاي مكي در استان سيستان و بلوچستان 80 هكتار مي باشد كه در زابل در سال 1379 در پژوهشكده كشاورزي زابل كشت شده است. پراكنش اين گياه در استان سيستان و بلوچستان مطابق نقشه زير ذكر شده است (صندوقداران، 1379).
خصوصيات گياه شناسي
چاي مكي با نام علمي ( Hibiscus Sabdariffa) از خانواده مالواسه (Malvaceae)، گياهي يكساله، شاخه دار، ارتفاعي حدود 429- 64 سانتي متر، رنگ آن سبز تيره متمايل به قرمز (Duke,1983). داراي پايه كروموزومي) 18=(x مي باشد و بصورت تتراپلوئيد )72=n4 (وجود دارد (James&Duke,1983). برگها متناوب، رگبرگها پنجه اي و برگها داراي 7- 3 لوب و حاشيه برگها دندانه اي، بدون كرك، دمبرگ بلند يا كوتاه دارند (James&Duke,1983). گلها بزرگ و دمگل كوتاه، رنگ آن قرمز متمايل به زرد با مركز تيره، هرمافروديت مي باشد. ميوه ها 5 2 سانتي متر طول دارند و بوسيله كاسبرگهاي گوشتي مانند كه محتوي 34- 22 دانه در هر كپسول مي باشد احاطه شده اند، دانه ها به رنگ قهوه اي تيره و جوانه زني بذر بصورت اپي ژيل ( برون زميني ) مي باشد. گياهي خودگشن و اين مقدار از 68 %– 2% متغير و توسط حشرات هم گرده افشاني مي شود. داراي يك ريشه راست و عميق و قابل نفوذ مي باشد (Duke,1983). نام محلي اين گياه علاوه بر روسل در نواحي انگليسي زبان سورل، روزل، سورل قرمز، سورل جامائيكايي، سورل هندي، سورل گينه اي و در فرانسه اوسلد و در آفريقاي شمالي و خاور نزديك روسل کاکاد ناميده مي شود. در ايران اين گياه و محصول كاسبرگ آن بنامهاي چاي مكي يا چاي مكه، چاي قرمز و چاي ترش شناخته مي شود .
واريته ها
واريته هاي متعددي شناخته شده اند كه معروفترين آنها عبارتند :
1- واريته سابداريفا
گياهي يكساله، راست، درختچه اي، انبوه، ارتفاع ( 4 2 ) متر، ساقه اي قوي، صاف يا نسبتاً صاف، استوانه اي شكل و قرمز مي باشد. برگها بزرگ، منفرد و متناوب با رگبرگهاي پنجه اي قرمز رنگ ( 12 – 5 7 ) سانتي متر طول، سبز رنگ و با دمبرگ كوتاه يا بلند هستند . برگها در گياهچه ها ي جوان و برگهاي بالايي گياهان پير ساده و شبيه هم هستند. برگهاي پايين تر 5 – 3 و يا حتي 7 لوب عميق دارند. حاشيه برگها دندانه اي است. گلها به صورت منفرد در زاويه برگ ايجاد مي شوند، ( 5 12 ) سانتي متر عرض داشته و به رنگ زرد يا نخودي مي باشد. گلبرگها سفيد با مركز قرمز رنگ در پايه ميله پرچم واقع شده اند و زمانيكه در انتهاي روز، پژمرده مي شوند رنگ آنها بنفش مي گردد. داراي كاسبرگ خوراكي قرمز تا زرد كمرنگ، كه اين واريته الياف كمتري دارد (Duke,1983). كاسبرگ به رنگ قرمز مي باشد و از 5 کاسبرگ بزرگ با يك اپي كاليكس 12- 8 قسمتي، تشكيل يافته و پيرامون پايه مي باشد كه شروع به بزرگ شدن، گوشتي شدن، انحنا يافتن همراه با آبدار شدن و (7 5 – 2 3 ) سانتي متر طول داشته و كپسول هاي مخملي را كاملاً احاطه، كه اين كپسول ها 2- 5 1 سانتي متر طول دارند، كپسولها قبل از رسيدن سبز، 5 برچه اي بوده و در هر برچه 2 رديف دانه وجود دارد كه در هر رديف 4- 3 دانه قهوه اي روشن كليوي شكل، 5- 3 ميلي متر طول و كاملاً كرك دار هستند. كپسولها در موقع خشك شدن قهوه اي و در اين زمان دانه ها رسيده مي باشند و با شكاف هاي اوليه كپسول باز مي شود و دانه ها ريزش مي كند(Morton,1987 ). ( 56 و59). در آفريقا در خط استوا گياهان وحشي اين گونه در نقاطي که درجه حرارت بين 15 تا 30 درجه سانتي گراد باشد رشد مي کند. چاي ترش گياهي خود گشن مي باشد و به دليل گرده افشاني توسط حشرات ميزان کمي هم دگرکشني در آن صورت مي گيرد،که بين 68 0 -2 درصد متغير است. پايه کروموزومي چاي ترش 18=X بوده و عمدتاً به صورت آلوپلي پلوئيدي (72=n 4) وجود دارد. در گياه چاي ترش صفت ساقه قرمز غالب بوده و رنگ سبز ساقه يک صفت مغلوب است (بوته هاي همو زيگوت داراي ساقه به رنگ سبز مي باشد) و همچنين شکل لوبي در برگها نسبت به شکل غير لوبي غالب مي باشد يا بريدگيهاي کم عمق برگ بيشتر انواع خوراکي نسبت به بريدگيهاي عميق حالت مغلوب را نشان مي دهد (70و71).
2- واريته آلتيزيما
گياه يكساله، كم شاخه ، راست ، با ارتفاع ( 8 4 ) متر مي باشد. بيشتر بخاطر الياف كشت مي شود و از كاسبرگ آن كمتر استفاده مي شود ( Duck,1983). در هندوستان، هند شرقي، نيجريه و تا اندازه اي در بعضي از نقاط گرمسير در آمريكا كشت مي شود. ساقه هاي اين واريته سبز و برگهاي آن سبز، گاهي برگها رگبرگهاي قرمز دارند. گلها به رنگ زرد و كاسبرگهايش قرمز يا سبز، غير گوشتي، خاردار و مصرف غذايي ندارد ( Morton,1987 ) .
3- ريكو
در سال 1912 نامگذاري شد. گياهي با رشد نسبتاً كم، بوته اي، معمولاً برگها ساده كه در مدت زمان طولاني بوجود مي آيند و اغلب مواقع داراي 3 لوب مي باشند. گلها داراي چشم ها ( نقاط ) قرمز تيره و دانه هاي گرده آن زرد طلايي است. كاسبرگ در زمان بلوغ داراي 5 سانتي متر طول و 2 3 سانتي متر عرض دارد. براكته ها ( برگك ها ) به صورت افقي هستند. بيشترين محصول هر گياه كاسبرگ آن است براي آب ميوه و شربت استفاده مي شود و رنگ آن قرمز تيره است ( Morton,1987 ).
4- ويكتور
گياهي با ارتفاع 13 2 متر ، راست و تنومند است . گلها داراي چشم ها ( نقاط ) قرمز تيره و دانه هاي گرده قهوه اي طلايي مي باشد. ويكتور در بعضي جاها زودتر نسبت به ريكو شكوفه مي دهد. كاسبرگها نسبت به كاسبرگهاي ريكو بلندتر هستند. براكته ها ( برگك ها ) بلند تر ، طولاني تر و داراي فرورفتگي به سمت بالا هستند . و عصاره آن در آب ميوه، مربا و شربت مصرف مي شود و كاملاً قرمز است ( Morton,1987 ).
5- آرچر
اين گياه بعضي اوقات روسل سفيد ناميده مي شود . گياهي بلند و قوي شبيه ويكتور ولي ساقه هاي آن سبز رنگ است . گلها زرد و دانه هاي گرده قهوه اي است. كاسبرگها سبز رنگ يا سبز متمايل به سفيد و كوچكتر نسبت به دو واريته ديگر، اما محصول اين گياه خيلي بيشتر است. عصاره و آب ميوه و ديگر محصولات تقريباً بدون رنگ است . ميوه هاي سبز روسل رشد داده مي شود در سرتاسر سنگال ، مخصوصاً در ناحيه كاپ ورت مثل يك سبزي بيشتر مورد استفاده قرار مي گيرد (Morton,1987 ) .
6- ساير واريته ها:
واريته هاي خوراكي چاي مكي، مصري ( V.Masri )، سوداني(V.Sudani ) ، (Sabhi 17 dark color ) ، (Sabahia 17 light color ). تعدادي از واريته هاي فيبري چاي مكي عبارتند از Hs24 , Hs7910 , Hs4288 , Amv1 , Amv2 , Asop3
اكولوژي چاي مكي
بهترين نواحي کشت اين گياه نقاطي است که داراي 125 ميلي متر بارندگي و حداقل دمايي 15 درجه سانتي گراد در اول فصل رشد باشد. آب وهواي مطلوب باعث رشد سريع و منظم مي شود در اين نواحي درجه حرارت نبايد کمتراز 21 درجه سانتي گراد براي 4 تا 8 ماه باشد (59). زمان کشت گياه بسته به نوع استفاده آن فرق مي کند در فلوريداي جنوبي اگر منظور توليد کاسبرگ باشد کشت از ارديبهشت تا اواخر خرداد ماه انجام مي شود و اگر منظور استفاده از شاخ و برگ آن باشد کشت در اسفند ماه صورت مي گيرد (48).
1- درجه حرارت
اين گياه در طول رشد به 8- 4 ماه درجه حرارت شبانه بيشتر از 21 درجه سانتي گراد نياز دارد. درجه حرارت مناسب براي جوانه زني بذر 35 – 25 درجه سانتي گراد و 12 ساعت روشنايي و 12 ساعت تاريكي مي باشد (Duke,1983 ). چاي مكي به يخبندان بسيار حساس ، و در نواحي گرمسيري و نيمه گرمسيري تا ارتفاع 900 متري از سطح دريا بيشترين رشد را دارد. درجه حرارت مناسب براي رشد 5 27 –5 12 درجه سانتي گراد است (Duke,1983 ). اين گياه به متوسط دما 15 درجه سانتي گراد در زمستان و 28 درجه سانتي گراد در تابستان نياز دارد . محدوده دمايي مناسب براي رشد بين36- 10 درجه سانتي گراد و اپتيمم دما بين 32- 16 درجه سانتي گراد است. در محدوده طول جغرافيايي 100 درجه و 300 درجه عرض جغرافيايي رشد مي کند گياهي سه کربنه بوده بسته به نوع استفاده 8-4 ماه زمان نياز دارد. چاي ترش به يخبندان حساس مي باشد و بيشترين رشد را در نواحي گرمسيري و نيمه گرمسيري دارد. (41).
2 - نور
چاي مكي گياهي سه كربنه(3 C)و به 13 ساعت نور خورشيد در طول 5- 4 ماه اول رشدش نياز دارد تا از گلدهي زودرس آن جلوگيري شود. اين گياه را بايد در مناطق با نور كافي كشت كرد و از كشت و كار آن در مكان هاي سايه خودداري كرد. همچنين روشنايي بلند مدت به صورت 4- 3 ماهه از عوامل بحراني رشد است (Duke,1983 ). چاي مكي گياهي روز كوتاه كه به تغييرات طول روز بسيار حساس است . گلدهي وقتي روزها كوتاهتر مي شونداتفاق مي افتد ، تعيين تاريخ كاشت بيشتر تحت تاثير طول روز ، و كمتر تحت تاثير نياز رطوبتي قرار مي گيرد. اين گياه از نظر واكنش نسبت به طول روز يك گياه آمبي فتوپريوديك است ( يعني گلدهي آن هم در روزهاي كوتاه و هم در روزهاي فوق العاده بلند انجام مي گيرد). گلدهي اين گياه در شرايط روز كوتاه و نور مداوم القاء مي شود. اين گياه فتوپريوديسم مشخص دارد و در محيط هاي مناسب كشت در روزهاي كوتاه با 11 ساعت گلدهي مي كند. در كشور امريكا اين گياه به علت روز كوتاه و يا زمستان زودرس گل نمي دهد (Duke,1983 ). گل دادن با كوتاه شدن روزها و كاهش شدت نور تحريك مي شود.
3- رطوبت
اين گياه با اقليم هاي استوايي كه ريزش باران ساليانه به مقدار 2000- 1500 ميلي متر و با ارتفاع 600 متر از سطح دريا تطابق بيشتري دارد (Duke,1983 ) و همچنين گزارش شده است كه در برابر باران ساليانه به مقدار 4290- 640 ميلي متر مقاوم است ( James & Duke,1983 ). اين گياه به بارندگي ماهيانه از 250- 125 ميلي متر در 4- 3 ماه اول رشد و حدود 1820 ميلي متر در طي فصل رشدش نياز دارد (Morton,1987). اين گياه دوره هاي خشكي را تحمل مي كند و دوره هاي خشكي در ماههاي آخر رشد مطلوب مي باشد جايي كه بارندگي كم و ناكافي باشد آبياري به طور منظم مي تواند نتيجه موثري داشته باشد. ميزان بارندگي ساليانه مناسب براي رشد3500 - 500 ميلي متر است و مناسب ترين بين 3000 - 1000 ميلي متر است. بعضي واريته ها محصول رضايت بخشي را در نواحي گرم و مرطوب مي دهند، اگر چه اغلب آنها اندكي به خشكي مقاومند. ميزان رطوبت نسبي هوا تقريباً 85 - 75 درصد در طول دوره رشد مناسب مي باشد (Morton,1987). آبياري به طور منظم در نقاطي که اين ميزان بارندگي وجود ندارد ضروري مي باشد. معمولا در اين نقاط زمان آبياري هر 15 تا 20 روز در طي کشت مي باشد. در دو مرحله نياز آبي گياه افزايش مي يابد.
4- خاك
اين گياه در تمام خاكها، سبك(شني)، متوسط (لومي)، سنگين(رسي) البته با داشتن زهكشي مناسب خوب استفاده مي كند و همچنين از نظرpH مي تواند خاكهاي اسيدي، خنثي، قليايي را تحمل كند. نياز به خاكهاي مرطوب دارد. خاك به طورمتوسط بايد داراي34 درصد رطوبت باشد. تغييرات رطوبت خاك بين 14 درصد براي فصل خشك و 60 درصد براي فصل پر آب فرق مي كند. اين گياه خاك فقير را بخوبي تحمل مي كند و در خاكهاي لومي شني با هوموس مناسب به خوبي رشد مي كند. بيشتر ترجيح داده مي شود در خاك كود داده شده با زهكشي مناسب كشت داده شود (Huxley,1995). اين گياه به يك خاك نفوذپذير نياز دارد. خاك لومي شني كه داراي هوموس باشد مناسب است. بنابراين با خاكهاي متنوعي سازگار است و به شرايط غرقابي يا آب ايستادگي متحمل نخواهد بود (Morton,1987). pH مناسب براي اين گياه 5 8 – 5 4 و اپتيمم بين 5 7 – 5 5 مي باشد (Duke,1983 ).
تركيب شيميايي چاي مكي
كاسبرگ
1- موسيلاژ : كربوهيدراتي هستند با ساختمان شيميايي بسيار پيچيده و با وزرن مولكولي زياد، که بسته به نوع گونه ميزان آن تغيير مي کند، ماكزيمم محتوي موسيلاژ براي گونه هاي آمريكاي مركزي و مصري 28-24 درصد و براي گونه هندي 15 درصد مي باشد كه اين ميزان 35-22 روز بعد از گل دهي حاصل مي گردد (Khafega,1980). بالاترين مقدار پكتين در كاسبرگهاي اين گياه 45 2 درصد مي باشد (Khafega,1980). مواد پكتيني شامل 5 64-63 درصد اسيد گالاكتورونيك مي باشد كه عمدتاً به صورت نمك هاي منيزيم و كلسيم مي باشد. پلي ساكاريدهاي همراه با پكتين عمدتاً آرابينوز، گالاكتوز مي باشد .(Franz,1992) كاسبرگ خشك شده شامل گوسي پتين فلانوئيد، هيبيستين، سابدارتين مي باشد. ماده اصلي رنگي هبيسين است كه به عنوان يك دافني فيلين ( نوعي دارو ) گزارش شده است. مقدار كمي دلفي نيدين 3- مونوگلوكوزيد، سيانيدين 3- مونوگلوكوزيد و دلفي نيدين نيز وجود دارد و درجه سمي بودن آن پايين است. ماکزيمم مقدار قندها در اين گياه در حدود 5-3 درصد بوده که در 30 روز پس از گل دهي حاصل شده است و با کامل شدن رشد کاسبرگ ميزان نشاسته کاهش يافته و به 2 درصد وزن خشک مي رسد (35 و 52).اسيد گالاکتورونيک 5 64-63 درصد مواد پکتيني را شامل مي گردد که به صورت نمکهاي منگنز، کلسيم موجود مي باشد. از پلي ساکاريدهاي همراه با پکتين مي توان به آرابينوز، رامينوز و گالاکتوز نام برد. ماکزيمم ميزان پکتين در کاسبرگهاي اين گياه 4-2 درصد مي باشد (69 و 73).
2- آنتوسيانين
مقدار آنتوسيانين كاسبرگها بين 5 2-7 1 درصد وزن خشك مي باشد، اين ميزان در چاي مكي واريته سابداريفا 66-37 صدم وزن خشك گزارش شده است. سيانيدين 3- گلوكوزيد و سيانيدين 3- سامبوبيوسايد از آنتوسيانين هاي اصلي اين گياه مي باشند. زمان رسيدن به ماگزيمم محتواي آنتوسيانين در گونه هاي مختلف متفاوت است، براي نژاد مصري 45-30 روز بعد از گل دهي، در نژاد هندي 45-35 روز بعد از گلدهي، در نژاد سنگالي 50-40 روز بعد از گلدهي و در نژاد آمريكايي و تايلندي 50-45 روز بعد از گلدهي مي باشد.
دانه
1- چربي دانه
دانه هاي چاي مكي به عنوان يك منبع جديد از پروتئين و ليپيد مطرح مي باشد. دانه چاي مكي از 20 درصد روغن تشكيل شده است .(Komarov,1968) استرول هاي موجود در روغن دانه، 3 61 درصد بتا- سيتوسترول، كامپاسترول 5 16 درصد، كلسترول 1 5 درصد و ارگوسترول 2 3 درصد مي باشد. اين روغن سرشار از اسيدهاي چرب غير اشباع حدود 70 درصد مي باشد كه اسيد لينولئيك فراوان ترين آنها (30-49 درصد) مي باشد. اسيد اولئيك (34 درصد، اسيد پالمتيك (35 درصد)، اسيد استاريك (4 3 درصد)، اسيد مرسيتيك (2 درصد)، اسيد پالمتيولئيك (2 درصد) از اسيدهاي چرب مهم دانه روغن اين گياه مي باشند James&Duke,1983)). دانه چاي ترش حاوي 1 19 تا 22 درصد روغن است که غني از اسيد لينولئيک مي باشد. روغن دانه اين گياه سطح بالايي از تري گلسيريدها و مقادير نرمالي از استرولها و استرهاي استرول را داراست. اين روغن سرشار از اسيدهاي چرب غير اشباع (حدود 70 درصد) مي باشد که اسيد لينولئيک فراوان ترين آنها مي باشد(65).
2- پروتئين دانه
دانه هاي چاي مكي 25-18 درصد پروتئين دارا مي باشند (Rao,1996). فراوانترين اسيد آمينه هاي ضروري لوسين، ليزين و فنيل آلانين مي باشد. و اسيد آمينه اسيداسپارتيك رايج ترين و اسيد هاي آمينه،ايزولوسين، تريپتوفان،والين و اسيد آمينه هاي سولفوري ازكمياب ترين اسيدهاي آمينه در دانه اين گياه مي باشد. پروتئين هاي دانه اين گياه درpH اسيدي و قليايي فوق العاده محلول و در4= pH كمترين حل شوندگي را دارد. مهمترين بخش پروتئيني چاي ترش لگوبرلين ها بوده به طوريکه دانه هاي چاي ترش به عنوان يک منبع پروتئين جديد بخصوص در جيره غذايي طيور مطرح مي باشد، ميزان پروتئين دانه هاي اين گياه 3 29 درصد مي باشد (36 و 67).
3- ساير تركيبات شيميايي
مقدار كربوهيدرات دانه هاي چاي مكي تقريباً 6 26 درصد مي باشد . مواد معدني مهم در دانه ها پتاسيم ، منيزيم ، فسفر ، گوگرد ، كلسيم
مي باشد. ميزان کربوهيدرات دانه هاي چاي ترش 6 27 درصد مي باشد. پتاسيم، سديم، فسفر، گوگرد، منيزيم، کلسيم از مواد معدني مهم در دانه مي باشد (36 و 67). احتمالا گوسيپول، اسيد و تانن به ميزان کمي در دانه وجود دارد (61).
موارد استفاده چاي مكي
الف- استفاده هاي خوراكي
ا- كاسبرگ
كاسبرگ تازه براي سالاد، آشپزي با انواع آردها در پخت كيك، سوپ، سس، پودرهاي خوراكي، استفاده مي شود ( Facciola,1990 ). كاسبرگ داراي مقدار زيادي اسيد سيتريك و پكتين مي باشد كه براي درست كردن مربا، ژله، مفيد مي باشد ( Duke,1983 ). به عنوان مكمل رنگ قرمز در چاي گياهي ( Down,1995 ) و به عنوان منبع جايگزين قهوه مي باشد( Facciola,1990 ). كاسبرگ تازه پس از جوشاندن با شكر براي درست كردن شيريني استفاده مي شود (Facciola,1990 ) . يكي از مشهورترين نوشيدني هاي تابستاني مكزيك است. در مصر روسل در تابستان به صورت سرد و در زمستان گرم مصرف مي شود. در جامائيكا يك نوشيدني قديمي كه در هنگام كريسمس مصرف مي شود ( Morton, 1987 ). امروزه، گياه روسل مورد توجه فراوان به عنوان غذا مي باشد و داروسازان بيشتر نگران اين هستند كه احتمال دارد بعنوان محصول غذايي طبيعي و يك جانشين براي بعضي رنگ هاي تركيبي مورد بهره برداري قرار مي گيرد (Morton,1987 ). ميوه هاي چاي ترش در افريقا پس از چيدن از گياه شسته شده سپس يک برش در زير کاسبرگها ايجاد مي کنند تا کاسبرگها از کپسول بذر جدا شده به صورت تازه خوري و به سالاد هاي ميوه افزوده مي شوند (56 و62). کاسبرگ اين گياه که به نام کاراک يا کاراکاد موسوم است طعمي ترش مزه داشته که به علت مقدار زياد اسيد سيتريک مي باشد که همراه با اسيد ماليک و مقدار کمي اسيد تارتاريک در قطعات کاسبرگ وجود دارد. اسيديته آن بر حسب اسيد سيتريک در حدود 16 درصد بوده که به علت وجود موسيلاژ حالت ملايم تري در هنگام مصرف به اين قطعات مي دهد. اغلب مانند يک غذاي فرعي پخته و با بادام زميني سائيده شده و مصرف مي شود (54). در پاکستان از ترکيبات شيميايي چاي ترش به خصوص پکتين آن در صنعت آب ميوه استفاده مي شود. در هند غربي و آمريکاي مرکزي اسانس چاي ترش را براي توليد نوشابه هايي مانند ليمونا که از کاسبرگ آن تهيه مي شود و به عنوان يک نوشيدني مورد استفاده قرار مي دهند. مصريها چاي ترش را در يک پارچ سفالين با کمي زنجبيل رنده شده و به ميزان دلخواهي شکر و يخ مخلوط کرده و به عنوان يک نوشيدني سنتي مصرف مي کنند(56). بوميهاي منطقه استوايي غرب افريقا جهت درست کردن يک نوشيدني آب جوش را بر روي کاسبرگ چاي ترش ريخته و در طول يک شبانه روز به حالت خود باقي گذاشته سپس مصرف مي کنند (33). در ايالات متحده آمريکا اداره کنترل تغذيه و دارو اجازه استفاده از عصاره هاي اين گياه در مشروبات الکلي را داده است چون ميزان جذب الکل را در بدن کاهش مي دهد. برگهاي جوان و ريشه هاي نرم چاي ترش در سالادهاي خام مصرف مي شوند، يا مانند سبزيجات به تنهايي و يا ترکيب با ساير سبزيجات يا با گوشت و ماهي پخته مي شوند ( 41 و49)، برگها و دانه هاي پودر شده در آفريقاي غربي خورده مي شوند. برگهاي پخته گياه در نواحي محل رويش به مصارف تغذيه مي رسند. رنگدانه هاي قرمز موجود در کاسبرگ گوشتي آن در صنايع غذايي و آرايشي مورد استفاده قرار مي گيرد (66). ميزان آهن و منگنز کاسبرگ گياه وقتي از 15 به 30 روز مي رسد بالا رفته و در عوض محتواي روي و کلسيم آن پائين مي آيد. البته بر اساس واريته هاي مختلف اين الگو تا اندازه اي متفاوت است ولي ميزان مواد معدني در اين دوره بيشتر است. مي توان با مخلوط کردن پودر کاسبرگ چاي ترش با آرد گندم نان غني از آهن تهيه نمود(35).
2- برگ
برگهاي جوان و ساقه هاي نازك بيشتر در سالاد استفاده مي شود(Kunkel,1984 ). برگهاي سبز پخته شده يا تركيب با ساير سبزيجات، گوشت و ماهي مصرف مي شود (Morton, 1980 ). برگ سبز به عنوان سبزي خوراکي کاربرد دارد.
3- دانه
دانه ، بيشتر براي پودر در سوپ هاي روغني و سوسيس مورد استفاده قرار مي گيرد (Kunkel,1984). همچنين دانه ها به عنوان جايگزين قهوه به علت وجود خواص محرك جنسي استفاده مي شود (Duke,1983 ). دانه هاي اين گياه ادرار آور است . روغن قهوه اي حاصل از دانه هاي اين گياه در التيام زخم ها و بيماري ها موثر است ( Morton, 1987). در هند از دانه هاي اين گياه به عنوان يك دارو براي سستي، گيجي و سوء هاضمه استفاده مي شود و دانه آن غني از چربي و پروتئين مي باشد (61).
4- ريشه
ريشه، خوراكي مي باشد اما زياد مورد استفاده قرار نمي گيرد، زيرا حالت پودري كمتري دارد ( Cribb&andy,1967 ).
استفاده هاي پزشكي
روسل خنك كن

مقدمه به ،‌ به راسته گل سرخ و تيره گل سرخ تعلق دارد. در اين راسته قطعات گل استقرار مارپيچي دارند ولي تعداد آنها بويژه در تيره کراسولاسه هنوز در 5 تثبي ...

چاي مانند قهوه در رديف رايج ترين و مهم ترين نوشابه هاي مطبوع و مورد مصرف در بيشتر جهان مي باشد . چاي داراي اهميت غذايي ودارويي بسياري است . ولي مهم تر ...

چاي مانند قهوه در رديف رايج ترين و مهم ترين نوشابه هاي مطبوع و مورد مصرف در بيشتر جهان ميباشد . چاي داراي اهميت غذايي ودارويي بسياري است . ولي مهم تري ...

گرچه قريب به 400 سال پيش از تولد مسيح ، تئو فراست از ليمو سخن گفت ، اما تنها در قرن چهارم ميلادي ، هنگامي که جنگجويان مسيحي در جنگهاي صليبي به فلسطين ...

راهنماي کاشت گياهان دارويي در خانه اگر در حياط خانه يا آپارتمان تان باغچه کوچکي داريد، پيشنهاد مي کنم براي يک بار هم که شده، گياهان دارويي در باغچه تا ...

اگر سري به سوپرمارکت ها بزنيد حتما در قفسه مربوط به چاي، انواع خشک، تي بگ و حتي ساير دمنوش ها را خواهيد ديد. امروزه توليد چاي کيسه اي و انواع گياهان م ...

قبل از کشف انسولين و داروهاي کاهش دهنده قندخون، بيماران ديابتي با گياهان دارويي و درمان هاي سنتي معالجه مي شدند. تاکنون تاثير مثبت بيش از ۱۲۰۰ گياه دا ...

حنا درختچه اي است به بلندي ۶ ۵ متر که شاخه هاي آن متقابل، استوانه اي و اغلب پوشيده از تارهاي خار مانند است. برگهاي آن کامل، بيضي، نوک تيز، متقابل به ط ...

دانلود نسخه PDF - خواص چاي ترش