up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله خواص مهم مرزه PDF
QR code - خواص مهم مرزه

خواص مهم مرزه

مرزه Satureja hortensis

مرزه
Satureja hortensis
Summer savoury
Lamiaceae
مرزه گياهي است علفي ،يک ساله و داراي ساقه هاي منشعب به طول تا 30 سانتي متر ، رنگ گياه سبز کدر مي باشد که با همين مشخصه با ديگر گونه ها متفاوت است . ساقه مرزه داراي گره هايي است که از همين گره ها ساقه هاي ديگر منشعب مي شوند و اين ساقه ها نيزبه نوبه ي خود داراي انشعاباتي جديد مي گردند ، به همين دليل بوته گياه به صورت پرشاخه و پرپشت به نظر مي رسد .
برگ هاي گياه باريک ، دراز ، نوک تيز ، نرم و پوشيده از تارهاي کوتاه است که مات و کدر به نظر مي رسند . برگ هاي مرزه همچنين داراي يک رگبرگ و غده هاي حاوي اسانس است . گل هاي آن نيز کوچک و به رنگ سفيد ، سفيد مايل به گلي يا گلي رنگ است که در فصل تابستان ظاهر مي شوند . اين گل ها به صورت ضخيم و در طول ساقه قرار گرفته اند .
مرزه به دو صورت خودرو و کشت شده وجود دارد . انتشار آن در اروپا به ويژه فرانسه ، سيبري ، جنوب و غرب آسيا و از جمله ايران است . محل رويش مرزه در ايران شامل شمال غرب ، تبريز ، خوي ، ارسباران و قسمت هاي مختلفي از خراسان است . پرورش اين گياه به عنوان سبزي خوراکي بوده و استفاده خشک آن در ادويه جات در نقاط مختلف ايران رايج است .
ترکيبات مهم :
مرزه تابستاني ( برگ خشک ) حاوي حدود يک درصد اسانس مي باشد که شامل اجسامي از جمله کارواکرول ، تيمول ، بتاپي نن ، پاراسيمن ، ليمونن و کامفن است . ترکيبات ديگر آن شامل ويتامين ها و مواد معدني مختلف است . ترکيبات مرزه بسته به شرايط آب و هواي ناحيه رويش ممکن است متفاوت باشد . موطن اصلي اين گياه شرق د رياي مد يترانه، کناره د رياي سياه، نواحي جنوب اروپا، نقاط مرکزي و جنوب غربي آسيا مانند ايران و سيبري است. اين گياه به صورت خود رو د ر ايران، د ر بيشتر نواحي شمال غربي تبريز، خوي وخراسان د ر زمين هاي خشک آهکي و گرم و آفتابگير، سنگلاخي و مزارع د شتي مي رويد . گل هاي اين گياه کوچک و سفيد رنگ است.
▪ قسمت هاي مورد استفاده: کليه اعضاي هوايي شاخه هاي برگد ار و گلد ار
خواص درماني: طبيعت آن گرم است.
د ر رفع سوءهاضمه، زرد ي، حالت بحراني آسم، تخميرات رود ه، انگل، نفخ، قرقره جهت رفع افتاد گي زبان کوچک، احتقاق و پرخوني لوزه ها، استعمال خارجي رفع د رد هاي رماتيسمي و عصبي مفيد است
موثر جهت دفع انگل، تقويت کودکان ضعيف، رفع نرمي استخوان، درمان کننده نقرس، اسهال، دلپيچه، استفراغ، هضم کننده غذا، تنظيم کننده عادت ماهيانه و خون ساز مي باشد. در تقويت قواي جنسي، تسکين آسم و ناراحتي هاي تنفسي موثر است .
خواص مهم :
امرزه به علت داشتن ترکيبات فنلي در اسانس و ترکيبات تانني در برگ ، داراي خاصيت قارچ ، ضد ميکروب ، ضد اسپاسم و ضد اسهال مي باشد . ضد نفخ ضد ترشي معده درمان اسهالهاي حاد ومزمن همچنين مرزه داراي خاصيت ضد ادرارآوري بوده و در اروپا از قديم به عنوان ضد تشنگي زياد به خصوص در افراد مبتلا به مرض قند مورد استفاده بوده است . اين اثر را به دليل وجود جسم کارواکرول در اسانس آن مي دانند . ميزان و طريقه مصرف : به غير از مصرف به صورت سبزي تازه ، مي توان بر روي 1 5 گرم از خشک و خرد شده آن يک استکان آب جوش ريخته و 20 دقيقه براي دم کشيدن آن صبر کرد ؛ بهتر است درب ظرف بسته باشد ، سپس صاف کرده و ميل شود .
ميزان مصرف تا 3 قاشق چايخوري گياه خشک در روز مي باشد . در بعضي از کشورها تنتور مرزه وجود دارد . مصرف تنتور آن نيم تا يک قاشق چايخوري 1 تا 3 بار در روز
مي باشد .
سميت : مرزه براي انسان سميت ندارد . با اين حال مصرف بيش از اندازه ممکن است التهاباتي در مخاط ايجاد کند . در بعضي از حيوانات مانند موش ممکن است باعث التهاباتي شود .
مهمترين اثرات گزارش شده مرزه : ضد درد ، ضد آرتريت ، ضد باکتري ، ضد سرطان ، ضد ترشح ادرار ، ضد ويروس تبخال ، ضد التهاب ، ضد کرم ، ضد اکسيدان ، ضد عفوني کننده ، ضد قارچ ، ضد اسپاسم ، معرق ، هضم کننده غذا ، ادرار آور ، خلط آور ، مسهل ، مسکن ، محرک و مقوي معده .
نکات قابل توجه : 1 مرزه به صورت هاي تازه ، خشک و مخلوط در ادويه جات ، داراي مصرف بالايي در جهان است .
2 خواص مرزه خشک و يا در ادويه جات ، مشابه نوع تازه آن است و در غذاهاي پختني و بر اثر حرارت مقدار کمي از اسانس آن کاسته مي شود ؛ از اين رو تا حد زيادي خواص ذکر شده را همچنان در خود نگه دارد .
3 به خاطر وجود اجسام فنلي از جمله تيمول و کارواکرول در اسانس آن ، مصرف مقدار زياد آن توصيه نمي شود ؛ چرا که ممکن است باعث التهابات جداره ي روده و معده گردد .
معرفي و گياهشناسي
گياهي است از خانواده نعناعيان كه در ايران 12 گونه علفي يكساله و چند ساله دارد كه 8 گونه ي آن مختص ايران است. Satureja hortensis كه به مرزه تابستانه معروف است، گياهي است يكساله با شاخه هاي نازك به رنگ سبز مايل به كبود و مخلوط با قرمز و داراي برگ هاي متقابل، ساقه ي چهارگوش، گلهاي نامنظم و دوجنسي به رنگ صورتي تا آبي- سفيد، ميوه كپسول داراي دانه هاي قهوه اي تيره و وزن هزار دانه اش 4 0 تا 6 0 گرم است. نيازهاي اكولوژيكي
اين گياه بومي اروپاي جنوبي است و محيط هاي گرم و خشك با نور زياد، خاك لومي با ۷ =PH را مي پسندد.
كاشت، داشت، برداشت
اين گياه در اواخر فروردين ماه پس از گذشتن سرماي بهاره كشت مي شود. 6 تا 8 كيلوگرم بذر در هكتار به فاصله 40 تا 45 cm كشت مي شود. گياه در زمان گلدهي برداشت مي شود.
گياه دارويي مرزه Satureja hortensisفرآوري
اسانس مرزه از تقطير با بخار آب از برگ ها و سرشاخه هاي برگدار حاصل مي شود. اين اسانس مايعي بي رنگ و يا مايل به زرد است و داراي 30 درصد كارواكرول و 25 درصد سيمن است.
خواص و كاربرد
اسانس گياه مرزه داراي طبيعت گرم، اثر مقوي معده، تسهيل كننده عمل هضم، ضد نفخ و مدر است. براي معالجه اسهال بسيار مناسب است و ضدعفوني كننده قويي مي باشد. اين گياه را به عنوان چاشني و ادويه به همراه گوشت به كار مي برند. دارويي به نام تيميان Thymian كه از مرزه ، آويشن، رازيانه و اكاليپتوس ساخته شده است در داروخانه هاي كشور موجود است و داراي اثر ضد سرفه و خلط آور مي باشد.

مقدمه به ،‌ به راسته گل سرخ و تيره گل سرخ تعلق دارد. در اين راسته قطعات گل استقرار مارپيچي دارند ولي تعداد آنها بويژه در تيره کراسولاسه هنوز در 5 تثبي ...

هويج از سبزيهاى گرانبها براى انسان است . قسمتهاى قابل مصرف هويج : گوشت ، آب (آب هويج ) برگهاى سبز آن و تخم هويج مصرف مى شود. موادى را كه تاكنون در هوي ...

هماور از ديرباز براي درمان زخمهاي سطحي و کاهش التهاب رگ به رگ شدنها و استخوانهاي شکسته مورد استفاده قرار مي گرفته است. آلانتوين ، که براي درمان زخمها ...

خواص عمومي سنگهارادر حالت کلي مي‌توان به دو قسمت خواص مکانيکي سنگها و خواص فيزيکي سنگها تقسيم کرد که در زير هر يک از اين خواص را به اختصار بررسي مي کن ...

چاي مانند قهوه در رديف رايج ترين و مهم ترين نوشابه هاي مطبوع و مورد مصرف در بيشتر جهان مي باشد . چاي داراي اهميت غذايي ودارويي بسياري است . ولي مهم تر ...

چاي مانند قهوه در رديف رايج ترين و مهم ترين نوشابه هاي مطبوع و مورد مصرف در بيشتر جهان ميباشد . چاي داراي اهميت غذايي ودارويي بسياري است . ولي مهم تري ...

موز به افرادي که داراي فشار خون بالايي هستند کمک مي کند همچنين خطر حملات قلبي را کاهش مي دهد. موز بهبود دهنده زخم مزمن معده و کاهش دهنده کلسترول مي با ...

دانشمندان ژنوم بزرگ ترين آفت قارچي برنج كه خسارت زيادي به كشاورزان وارد مي كند را كشف كردند. مقدار برنجي كه اين قارچ از بين مي برد مي تواند ساليانه ۶۰ ...

دانلود نسخه PDF - خواص مهم مرزه