up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله خواص سنگ PDF
QR code - خواص سنگ

خواص سنگ

خواص عمومي سنگ

خواص عمومي سنگهارادر حالت کلي مي‌توان به دو قسمت خواص مکانيکي سنگها و خواص فيزيکي سنگها تقسيم کرد که در زير هر يک از اين خواص را به اختصار بررسي مي کنيم.
خواص مکانيکي سنگها
خواص مکانيکي سنگها به کليه خواصي گفته مي‌شود که رابطه بين نيروهاي وارده بر سنگ را نشان داده و تغييرات آنها را با تغيير شکلهاي حاصل از اين نيروها (با در نظر گرفتن زمان يا بدون آن) مشخص مي‌سازد. بررسي خواص مکانيکي سنگها غالبا (نه در همه موارد) به نحوي خواص فيزيکي سنگها نيز مورد نظر است، از اينرو در بررسي و مطالعه مکانيک سنگها بي‌نياز از شناسايي و بررسي بعضي از خواص فيزيکي سنگها نيست. البته بي‌ترديد مبحث فيزيک سنگها خود مبحثي گسترده است. مهمترين خواص مکانيکي سنگها را بطور کلي مي‌توان در گرو ههاي اصلي زير رده بندي نمود.
* خواص الاستيسيته : رابطه بين نيروها و تغيير شکلها را در محدوده الاستيک نشان مي‌دهد. سنگها وقتي در محدوده الاستيک قرار دارند، پس از حذف نيرو به حالت اوليه خود بازگردند و تغيير شکل در آنها از بين مي‌رود.
* خواص مربوط به مقاومت سنگها : خواص مربوط به مقاومت سنگها مشخص کننده رابطه بين تنشها و تغيير شکلهاي برگشت ناپذير است.
* خواص رئولوژي : خواص رئولوژي بيان کننده رابطه تنشها و تغيير شکلهاي خميري برگشت ناپذير و مرتبط با زمان است.
* خواص تکنولوژيکي : خواص تکنولوژيکي يا فن شناختي ، نشان دهنده رفتار سنگها در برابر ابزار است و اين خواص در مبحث فيزيک سنگها قرار مي‌گيرد.
* خواصي که مرتبط با وجود يا حرکت سيال اعم از گازي يا مايع در سنگها است.
خواص فيزيکي سنگها
شناخت ويژگيهاي فيزيکي سنگها از ابتدايي ترين بخش مطالعه سنگها ست، زيرا خواص فيزيکي تقريبا با تمام بخشهاي ديگر از قبيل: طبقه‌بندي ، حفاري ، استخراج و اکتشاف ، پايداري سازه‌هاي سنگي ، لرزه‌ شناسي ، مقاومت توده‌هاي سنگي ، روشهاي اجرايي و غيره به نحوي ارتباط دارد. خواص فيزيکي سنگها را در حالت کلي مي‌توان به خواص فيزيکي مستقل و شاخص‌هاي تکنولوژي مخصوص سنگها تقسيم کرد.
خواص فيزيکي مستقل
خواص فيزيکي مستقل خواصي هستند که تقريبا ذاتي مي‌باشند و به صورت مستقل تلقي مي‌شوند، مثل وزن مخصوص و تخلخل. از مهمترين اين ويژگيها مي‌توان به موارد زير اشاره کرد.
* وزن مخصوص سنگ : وزن مخصوص سنگ عبارت است از نسبت حجم معيني از فاز جامد آن به وزن همان حجم از آب مقطر ، از اينرو وزن مخصوص ، کميتي بدون بعد است.
* تخلخل : سنگها اجسامي کاملا تو‌پر نيستند و هميشه حاوي خلل و فرج به صورت حفره‌هاي کم و بيش مرتبط ، شکافها يا حفره‌هاي مجزا هستند. تخلخل عبارتست از نسبت حجم فضاي حفره‌هاي سنگ به حجم کل سنگ.
* درصد آب و گاز : مقدار آب موجود در سنگها معمولا به صورت درصدآب يا درصد رطوبت بيان مي‌شود.
* لايه بندي : غالبا در سنگها امتدادها و سطوحي يافت مي‌شود که در آنها نيروي چسبندگي و اتصال دانه‌ها نسبت به امتدادهاي ديگر و يا به حداقل رسيده است. اين سطوح در سنگهاي رسوبي منطبق بر صفحات لايه‌ها قرار دارد.
* تورق : علاوه بر سطوح لايه بندي در سنگها سطوح ديگري ممکن است وجود داشته باشد که به نام سطوح تورق ناميده ميشودو معمولا در امتداد سطوح رسوبگذاري نيست. اکثر لايه‌هاي ذغالي داراي چنين سطوحي است.
* نفوذ‌پذيري سنگها : نفوذپذيري يک سنگ عبارتست از سرعت عبور سيال از آن.
شاخص‌هاي تکنولوژي مخصوص سنگها
در طبقه‌بندي و شناخت سنگها و در پيش بيني عکس العمل سنگها در برابر ابزار ، شاخص‌هاي تجربي مخصوصي مورد استفاده قرار مي‌گيرد که مهمترين آنها عبارتند از :
* سختي : شاخص سختي مشخص کننده نرمي و سختي حجم جسم در برابر کشيده شدن يا برخورد جسم ديگر بر آن.
* سفتي : سفتي سنگ ، مقاومت سنگ را در برابر نيروهاي جداکننده اجزاي آن نشان مي‌دهد و نسبت به سفتي سنگ آهک سنجيده مي‌شود.
* ضريب شکنندگي : ضريب شکنندگي پارامتري است که نشان دهنده شکنندگي سنگهاست. و عبارت است از نسبت کار لازم براي ايجاد تغيير شکل در منطقه الاستيسيته ، به انرژي کل لازم براي شکستن سنگ است.
* سائيدگي : در ارتباط با تاثير سنگ بر وسايل حفاري ، قدرت سائيدگي سنگ تعريف مي‌شود.

سنگ از نظر زمين شناسان به ماده ي سازنده ي پوسته و بخش جامد سست کره ي زمين گفته مي شود. سنگ ها از يک يا چند کاني درست شده اند و از نظر چگونگي پديد آمدن ...

دياژنز: سنگ زايي پس از انباشته شدن رسوب ها در محيط هاي رسوبي ممکن است فرايندهاي فيزيکي و شيميايي گوناگوني در آن ها رخ دهد که به سنگ شدن آن ها بينجامد. ...

گلسنگ نوعي پيکره گياهي بدون ريشه، برگ يا گل است؛ در واقع، مجموعه اي از جلبک و قارچ است که زندگي هر کدام وابسته به زندگي ديگري است. در اين همزيستي جلبک ...

سنگ آهک کربنات کلسيم(CaCO3) به ندرت به صورت آهک خالص در طبيعت پيدا مي‌شود. اين سنگ بيشتر به صورت آهک رسي ، آهک ماسه‌اي و دولوميت يافت مي‌گردد. ناخالصي ...

سنگ آهک نوعي سنگ رسوبي است که عمدتا از کلسيت معدني تشکيل شده‌است. اصول تهيه و بکارگيري آهک در واقع هدف از تهيه آهک، تبديل سنگ آن به حالت قابل مصرف و ت ...

سنگ آهک کربنات کلسيم CaCO۳ به ندرت به صورت آهک خالص در طبيعت پيدا مي شود اين سنگ بيشتر به صورت آهک رسي , آهک ماسه اي و دولوميت يافت مي گردد ناخالصيهاي ...

▪ کانيهاي سنگين: سنگهاي آذرين و دگرگوني حاوي يک سري کانيهاي سنگين با وزن مخصوص بيشتر از ۲.۶۵ (وزن مخصوص کوارتز) و ۲.۵۶ تا ۲.۷۶ (وزن مخصوص فلدسپاتها) م ...

آشنايي با سنگ هاي کربناته و رده بندي سنگ هاي اهکي: سنگ آهک کربنات کلسيم(CaCO3) به ندرت به صورت آهک خالص در طبيعت پيدا مي‌شود. اين سنگ بيشتر به صورت آه ...

دانلود نسخه PDF - خواص سنگ