up
Search      menu
آموزش,روانشناسی :: مقاله خلاقيت PDF
QR code - خلاقيت

خلاقيت

پرورش خلاقيت در دانش آموزان

اين دوره در تاريخ ۵ ۱۲ ۸۷ آغار و در تاريخ ۲۱ ۱۲ ۸۷ به پايان رسيد. مطالب ذکر شده به حدي مثمر ثمر واقع شد که بر آن شدم تا خلاصه اي از مطالب را براي استفاده ديگر عزيزان مشتاق به خلاقيت و نو اوري در اينجا بياورم . باشد که مورد استفاده علاقه مندان قرار گيرد .
● مفهوم خلاقيت
خلاقيت و نوآوري محرک اصلي تمدن هاست. تلفن، اتومبيل، هواپيما، راديو، تلويزيون، رايانه، اتوماتيک، الکترونيک، قدرت اتمي و مسافرت هاي فضايي و خلق ادبيات و انواع هنرها و ... نقاط عطفي از اختراعات و اکتشافات و نمودي ارزشمند از تفکر و ذهن خلاق بشر است. بنابراين، براي پيشرفت در صنعت، اقتصاد، سياست و همه علوم، نيازمند تفکري خلاق و نوآور مي باشيم; خلاقيتي که در ضمير همه ما نهفته و در نحوه زندگي ما تأثير دارد. تحولات سريع عصر کنوني ما، نيازمند حل مسائل و مشکلات به گونه اي خلاق است. هرچند علم و توسعه و پيشرفت نياز اوليه بشر امروزي است، ولي بايد دانست که علم به خودي خود، ضامن حل بسياري از مسائل و مشکلات آينده اي که ما با آن ها مواجه خواهيم شد نيست، تنها نيروي فوق العاده و قدرتمند خلاقيت است که مي تواند مسائل و مشکلات را به طرز خارق العاده اي از سر راه بشر بردارد. امروزهمردمما نيازمند آموزشخلاقيت هستندکه با خلقافکار نو بهسوييکجامعهسعادتمند قدمبردارند.
رشد فزاينده اطلاعات، سببشدهاستکههر انسانياز تجربهو علمو دانشيبرخوردار باشد که ديگري فرصت کسبآنها را نداشتهباشد، لذا به جريان انداختن اطلاعات حاوي علم و دانش و تجربه در بينانسانها يکياز رموز موفقيت در دنياي امروز است. هيچکسقادر نيست به ميزان اطلاعات واقعيهر کسکه در گوشه ذهناو نهفته است پيببرد. اين اطلاعات زمانيبه حرکت درميآيد که انگيزهاي قويسبب رها شدن آن بهبيرون ذهن مي شود. در اينمرحله انسانها به سرنوشتيکديگر حساسند و در جهت رشد يکديگر ميکوشند و در نهايت سبب ميشود جرياني از علم و دانشو تجربيات ميان آنها جاري شود که همين امر زمينهساز نوآوري و خلاقيت خواهد بود.
يکياز عواملمؤثر در بروز خلاقيتدر يکجامعه،زمينهسازيو بسترسازيدر بين انسانها جهت ايجاد فرهنگياستکه در آن همگان در تلاشبرايرشد دادن ديگري هستند و با تاثير بر روي يکديگر به پيشرفت جامعه کمک مي کنند. يکي از شرايط لازمبرايپديدار شدنافکار نو،وجود آرامش براي مغز است. به همين خاطر لازم است انسانها بکوشند در جامعه شرايطي پديد آيد که در بستر آن مغز بينديشد و تکامل يابد و سببساز افکار نو شده و شرايط براي سازندگي در جامعه مهيا شود. با افزايش سپردهگذاريهاي اخلاقي ميتوان شرايط را براي شکلگيري يکمحيطآرامبخش در جامعه فراهمکرد، کاهش سپردهگذاريهاي اخلاقي در جامعه سببميشود که زمينه براي گسسته شدن روابط اجتماعيگسترشيابد و با سستشدن پيوندهاي اجتماعي، شرايط لازم براي بروز خلاقيت در جامعه سختتر ميشود. زيرا فرصتي برايتفکر کردن وجود نخواهد داشت.
● تعريف خلاقيت
از خلاقيت CREATIVITY تعريفهاي زيادي شده است :
اگرچه بسياري از انديشمندان به خلاقيت به عنوان يک فرايند مي نگرند، اما تعريف آنان از خلاقيت، مبتني بر ويژگي «مولد بودن» است.
خلاقيت يعني تلاش براي ايجاد يک تغيير هدفدار در توان اجتماعي يا اقتصادي سازمان ؛
خلاقيت به کارگيري تواناييهاي ذهني براي ايجاد يک فکر يا مفهوم جديد است ؛
خلاقيت يعني توانايي پرورش يا به وجود آوردن يک انگاره يا انديشه جديد در بحث مديريت نظير به وجود آوردن يک محصول جديد است ؛
خلاقيت عبارت است از طي کردن راهي تازه يا پيمودن يک راه طي شده قبلي به طرزي نوين.
خلاقيت از ديدگاه مک کينان : خلاقيت عبارت است از حل مسأله به نحوي که ماهيتي بديع و نو داشته باشد.
خلاقيت از ديگاه ويليامز : خلاقيت مهارتي است که مي تواند اطلاعات پراکنده را به هم پيوند دهد، عوامل جديد اطلاعاتي را در شکل تازه اي ترکيب کند و تجارب گذشته را با اطلاعات جديد براي ايجاد پاسخ هاي منحصر به فرد و غيرمتعارف مرتبط سازد.
خلاقيت از ديدگاه تورنس: طي پانزده سال تجربه در مطالعه و آموزش تفکر خلاق، شواهدي ديده ام که نشان مي دهد خلاقيت را مي توان آموزش داد.
خلاقيت از ديگاه فلدهوسن و همکارانش: پاسخ به اين سؤال که «آيا مي توان خلاقيت را آموزش داد؟» مثبت است. آنان روش هاي جالبي براي آموزش خلاقيت ارائه مي دهند
خلاقيت از ديدگاه کارل راجرز : روشن است که خلاقيت را نمي توان با فشار ايجاد کرد، بلکه بايد به آن اجازه داد تا ظهور کند. همان گونه که زارع نمي تواند جوانه را از دانه بيرون بياورد، اما مي تواند شرايط مناسبي براي رشد دانه فراهم آورد
خلاقيت از ديدگاه روانشناسي : خلاقيت يکي از جنبه هاي اصلي تفکر يا انديشيدن است . تفکر عبارت است ازفرايند بازآرايي يا تغييراطلاعات و نمادهاي کسب شده موجود در حافظه درازمدت .تفکر بر دونوع است :
۱ ) تفکر همگرا
۲) تفکر واگرا
تفکر همگرا عبارت است از فرايند بازآرايي يا دوباره سازي اطلاعات و نمادهاي کسب شده موجود در حافظه درازمدت . تفکر واگرا عبارت است از فرايند ترکيب و نوآرايي اطلاعات و نمادهاي کسب شده موجود در حافظه درازمدت ، خلاقيت يعني تفکر واگرا.
براساس اين تعريف خلاقيت ارتباط مستقيمي با قوه تخيل يا توانايي تصويرسازي ذهني دارد. اين توانايي عبارت است از فرايند تشکيل تصويرهايي از پديده هاي ادراک شده در ذهن و خلاقيت عبارت است از فرايند يافتن راههاي جديد براي انجام دادن بهتر کارها;
خلاقيت يعني توانايي ارائه راه حل جديد براي حل مسائل ;خلاقيت يعني ارائه فکرها و طرحهاي نوين براي توليدات و خدمات جديد استمرار آن پس از غيبت آن پديدهها.
خلاقيت از ديدگاه سازماني
خلاقيت يعني ارائه فکر و طرح نوين براي بهبود و ارتقاي کميت يا کيفيت فعاليتهاي سازمان «مثلا افزايش بهره وري، افزايش توليدات يا خدمات، کاهش هزينه ها، توليدات ياخدمات از روش بهتر، توليدات يا خدمات جديد و...».
● نظريه دانشمندان در باره خلاقيت :
روبرت جي استرنبرگ و ليندا اي اوهارا در بررسي هاي خود شش عامل رادر خلاقيت افراد موثرميدانند:
۱) دانش: داشتن دانش پايه اي در زمينهاي محدود و کسب تجربه و تخصص در ساليان متمادي؛
۲) توانايي عقلاني: توانايي ارائه ايده خلاق از طريق تعريف مجدد و برقراري ارتباطات جديد در مسايل؛
۳) سبک فکري : افراد خلاق عموما در مقابل روش ارائه شده از طرف سازمان و مديريت ارشد ، سبک فکري ابداعي را بر مي گزينند؛
۴) انگيزش : افراد خلاق عموما براي به فعل درآوردن ايده هاي خود برانگيخته ميشوند؛
۵) شخصيت:افرادخلاق عموما داراي ويژگيهاي شخصيتي مانند مصر بودن، مقاوم بودن در مقابل فشارهاي بيروني و داخلي و نيز مقاوم بودن در مقابل وسوسه همرنگ جماعت شدن هستند؛
۶) محيط: افراد خلاق عموما در داخل محيطهاي حمايتي بيشتر امکان ظهور مييابند
جورج اف نلر در کتاب هنر وعلم خلاقيت براي خلاقيت مراحل چهارگانه:
۱) آمادگي (preparation)،
۲) نهفتگي،
۳) اشراق
۴) اثبات (Verification) را ذکر کرده است
از اين ديد، افراد خلاق ابتدا با مسئله يا يک فرصت آشنا شده و سپس از طريق جمع آوري اطلاعات با مسئله يا فرصت مورد نظر درگير مي شوند.در مرحله بعد افراد خلاق روي مسئله تمرکز مي کنند.
گيلفورد در مدل ساختار عقل خود, خلاقيت را متشکل از ۸ بعد اساسي زير مي داند:
۱) حساسيت به مسايل
۲) سيالي
۳) ايده هاي نوين
۴) انعطاف پذيري
۵) هم نهادي
۶) تحليل گري
۷) پيچيدگي
۸) ارزشيابي .
تورنس نيز همانند گيلفورد خلاقيت را به طور خلاصه مرکب از ۴ عامل سيالي , ابتکار , انعطاف پذيري و بسط مي داند که اين عوامل به صورت زيرتعريف مي شوند:
۱) سيال: توانايي ارائه پاسخ هاي متعدد به يک موقعيت معين را سيالي گويند.
تورنس سيالي را استعداد توليد ايده هاي فراوان تعريف مي کند.
۲) انعطاف پذيري : استعداد ايده ها و يا روش هاي بسيار گوناگون را انعطاف پذيري گويند.
۳) بسط و گسترش : توانايي تکميل يک فکر و افزودن جزئيات وابسته به آن را بسط و گسترش گويند. تورنس اين عامل را استعداد توجه به جزئيات تعريف مي کند.
۴) اصالت و ابتکار : استعداد توليد ايده هاي بديع, غير معمول و تازه را ابتکار مي گويند .
فرويد معتقد است که خاستگاه خلاقيت در تعارضي است که در ضمير ناخودآگاه وجود دارد. ضميرناهشيار دير يا زود راه حلي براي اين تعارض مي يابد. اگر راه حل ناشي از قدرتمندي من باشد, يعني اگر فعاليتي را تقويت کند که توسط من و يا بخش آگاه شخصيت تعيين شده است, نتيجه آن در رفتار خلاق آشکار مي شود و اگر راه حل ياد شده با من مغايرت داشته باشد آن را واپس مي زند.
بنابراين فرد خلاق انديشه هايي را که آزادانه از ضمير ناهشيارش برخاسته, مي پذيرد و مي تواند کنترل من بر روي نهاد را کم کند تا گرايش هاي لحظه اي تکانه هاي خلاق را ( که توسط ضمير ناهشيار به وجود آمده است) ازضمير هشيار عبور دهد و به ظهور برساند.
● اهميت خلاقيت و نوآوري
خلاقيت و نوآوري موجب خواهدشد که موارد ذيل تحقق يابد :
۱) رشد و شکوفايي استعدادها و سوقدهنده به سوي خودشکوفايي؛
۲) موفقيتهاي فردي ، شغلي و اجتماعي؛
۳) پيدايش سازمان، توليدات و خدمات؛
۴) افزايش کميت، تنوع توليدات و خدمات؛
۵) افزايش کيفيت توليدات و خدمات و موفقيت در رقابت؛
۶) کاهش هزينه ها، ضايعات و اتلاف منابع؛
۷) افزايش انگيزش کاري کارکنان سازمان؛
۸) ارتقاي سطح بهداشت رواني و رضايت شغلي کارکنان سازمان؛
۹) ارتقاي بهره وري سازمان؛
۱۰) موفقيت مجموعه مديريت و کارکنان سازمان؛
۱۱) رشد و بالندگي سازمان؛
۱۲) تحريک و تشويق حس رقابت؛
۱۳) کاهش بوروکراسي اداري «کاهش پشت ميزنشيني ومشوق عمل گرايي»؛
۱۴) تحريک و مهياکردن عوامل توليد.
۱۵) ...
● ويژگي هاي افراد خلاق
روان شناسان ويژگي هاي افراد خلاق را مورد بررسي و مطالعه قرار داده اند. در پژوهش هايي که توسط استينر (۱۹۶۵) و بارون (۱۹۶۹) و بارباراکلارک (۱۹۷۹) صورت گرفته، صفت هاي ذيل به عنوان ويژگي هاي افراد خلاق، که عموماً برخوردار از آن هستند، بيان شده است:
۱) داراي گنجايش ذهني و فکري زيادي هستند (تيزهوش تر از ديگراننند )
۲) علاقه آن ها به مسائل علمي، هنري، فرهنگي و اجتماعي بيش تر و دامنه اطلاعات آن ها در اين زمينه وسيع تر است;
۳) درباره مسائل انتزاعي، در مقايسه با مسائل عيني و ملموس، بهتر و عميق تر مي انديشند;
۴) دوست دارند که در مباحثه عقيده خود را بيان کنند، ولي اصراري به تحميل عقايد خود ندارند;
۵) انعطاف پذيرند و بيانشان داراي طنز است;
۶) علاقه به سؤال و پرسش دارند و بسيار کنجکاوند;
۷)محافظه کار نيستند و بيش تر ريسک پذيرند;
۸) علاقه هاي متنوع و فراواني دارند و داراي فرايندهاي غيرمتعارف فکري هستند;
۹ ) در فکر و عمل از اصالت و نوآوري بيش تري برخوردارند;
۱۰) داراي زندگي تخيلي بوده و درگيري بيش تري با رؤياهاي خيالي دارند;
۱۱) استقلال طلب بوده و دوست ندارند که از راه و روش زندگي ديگران پيروي کنند;
۱۲) اعتماد به نفس خوبي دارند و در مقابل ناکامي ها کم تر دلسرد و مأيوس مي شوند;
۱۳) از معيارها، رسوم و ارزش هاي اجتماعي، که به نظرشان قابل قبول نيستند، کم تر پيروي کرده و بيش تر متکي به قضاوت شخصي خود هستند;
۱۴) در رابطه با ديگران رُک و صريح و درست کارند;
۱۵) به مسائل فلسفي همچون مذهب، ارزش ها، معني زندگي و اين قبيل امور توجه مي کنند;
۱۶) بر غرايز خود تسلط بيش تري داشته، شخصيت رشد يافته تري دارند و کم تر داراي اختلال روحي و رواني مي شوند;
۱۷) داراي حافظه اي قوي بوده و به جزئيات مسائل توجه دقيق دارند. توانايي انجام کارهاي پيچيده را نيز دارند.
● ويژگي هاي افراد داراي تفکر خلاق :
۱ ) راه هايي را مي جويند که از طريق آن بتوانند فکر خود را به سوي ايده هاي نو هدايت نمايند.
۲ ) به همه ي جوانب يک موضوع و مسئله توجه دارند.
۳ ) در حل يک مسئله تمرکز حواس بيشتري را از خود نشان مي دهند.
۴ ) فکرهايي بکر (دست نخورده و نو) را بيشتر از ديگران از خود نشان مي دهند.
۵ ) به راه حل هايي مي انديشند که ممکن است از ديد ديگران اهميت چنداني نداشته باشد.
۶ ) از ربط ايده ها و تجربيات مختلف، نتايج جديدي را مي گيرند.
۷ ) افکار و عقايد خود را به راحتي مطرح مي کنند و از مواجه با عقايد مختلف استقبال مي کنند.
۸ ) براي حل مسايل راه هاي مختلف را بررسي و تا رسيدن به نتيجه دلخواه تلاش مي کنند.
۹ ) خود را محدود به نظرات ديگران نمي نمايند، حصار هر آن چه بود و هست را مي شکنند.
۱۰ ) همواره کنجکاو بوده و در جست و جوي اطلاعات جديد و نو هستند.
۱۱ ) از قدرت تصوير سازي ذهني بالايي برخودارند، تا حدي که به تفکرات خود ، عينيت مي بخشند.
۱۲ ) مثبت نگر و پرانرژي هستند.
۱۳ ) معمولاً براي هر سؤالي آمادگي ارائه پاسخ هاي مختلف را دارند.
۱۴ ) سؤال وجواب هاي غير عادي و عجيب و غريب در آن ها بيشتر ديده مي شود.
● چگونگي ايجاد و پرورش خلاقيت در کودکان
آيا فرزند شما از شما سوالات زيادي مي پرسد ؟ آيا تا کنون از شما پرسيده است که چرا آسمان بالاست و زمين پايين ؟ چرا اسم سگ ، سگ است و اسم اسب ، اسب ؟ چرا دو تا چشم داريم و يک بيني ؟ اگر جاي چشم و ابرو عوض مي شد چه مي شد ؟ و اگر به هر يک از سوالات او پاسخ دهيد ، باز هم سوالات ديگري مي پرسد ؟
بهتر است بدانيد که تمام کودکان قبل از دبستان داراي استعداد خلاقيت در عالي ترين حد خود هستند و هنر والدين و معلمان ، خاموش کردن و سرکوب کردن اين استعداد است ! بهتر است بدانيد کودک خلاق ، کودکي است که با جوابهاي سطحي شما قانع نمي شود .به اعتقاد تورنس که است متخصص خلاقيت در کودکان است ، معتقد است که در سه سالگي خلاقيت بچه ها افزايش مي يابد و تا چهار يا چهار و نيم سالگي به اوج خود مي رسد .اما در پنج سالگي و با ورود به آمادگي ناگهان سقوط مي کند.
حکايت خواندني زير به نوعي دليل آن را بيان مي کند :
اولين روزي بود که علي کوچولو خيلي خوشحال شد چون نقاشي را دوست داشت .سريع دفترش را باز کرد و شروع به نقاشي کرد اما معلم گفت : صبر کنيد .او روي تخته منظره اي را رسم کرد و گفت : اين منظره را در دفتر خود بکشيد . ساعت بعد سفالگري داشتند.. علي کوچولو سريع تکه اي گل برداشت و شروع به ساختن چيزي کرد.اما معلم گفت : صبر کنيد . ظرف شبيه اين که من ساخته ام درست کنيد . ساعت بعد و ساعتهاي بعد نيز وضعيت مشابه اين دو ساعت بود. روزها گذشت و علي کوچولو ياد گرفته بود چيزي را بکشد که معلمش مي کشد و چيزي را بسازد که او مي سازد.روزي به دليل تغيير محل کار پدرش ، علي کوچولو نيز ناچار شد به مدرسه اي ديگر برود .معلم وارد کلاس شد و گفت : بچه ها اين ساعت نقاشي داريم .علي کوچولو صاف نشسه بود .معلم پرسيد : پس چرا چيزي نمي کشي ؟ اما او بلد نبود چيزي بکشد .او منتظر بود معلم ، روي تخته يک نقاشي بکشد و بعد او نظير آن را در دفترش رسم کند .ساعت بعد سفالگري داشتند.علي کوچولو باز هم بيکار نشسته بود ومنتظر بود تا معلم چيزي بسازد. معلم پرسيد : پس چرا کاري انجام نمي دهي ؟ اما او نمي توانست ،بلد نبود .او ديگر فراموش کرده بود که خودش هم مي تواند بسازد .فقط منتظر بود تا کار معلم را تقليد کند. ظاهرا معلم قبلي علي کوچولو بخوبي از عهده وظيفه کشتن خلاقيت او برآمده بود !
ارنست ديمنه مي گويد : تمامي کودکان تا قبل از ورود به مدرسه داراي نيروي تخيل قوي و تفکر شهودي و زنده از واقعيت هستند. اما ديري نمي پايد که اين حس زيبا و فهم خلاق از جهان هستي ، در هياهوي آموزش رسمي مدرسه رنگ مي بازد.
● براي افزايش خلاقيت کودکان چه کنيم ؟
با تحريک کودک به ديدن ، شنيدن ، لمس کردن ، کشف کردن و آزمايش کردن مي توان خلاقيت را در آنها افزايش داد. اگر پدر و مادر با حوصله اي هستيد و با کمال اشتياق به صحبت ها و سوالات او گوش فرا مي دهيد. بدانيد که نتيجه رفتار خويش را در رشد خلاقيت کودکتان مشاهده خواهيد کرد . اگر او در مورد مساله اي نظر مي دهد ، به او توجه کنيد .خنديدن به پيشنهاد او يا رد کردن نظريه او يکي از بهترين راهها براي سرکوب خلاقيت در فرزندان است !
به او اجازه دهيد تصميم هاي غير معقول بگيرد و تا جايي که ضرري متوجه شما يا خودش نمي شود ، اين ايده هاي غير معقول را به اجرا گذارد .مثلا اگر در وسط تابستان تصميم گرفت بريا بيرون رفتن کاپشن بپوشد ،مانع او نشويد. وقتي به او اجازه مي دهيد تصميمات خود را اجرا کند ، از يک سو احساس مي کند افکار او نيز ارزشمند است و از سوي ديگر به نتايج تصميمات خود نيز پي مي برد. فراهم آوردن فرصت انجام برخي از آزمايش ها ي علمي ، به او کمک مي کند ،تا در يابد که تمام تجربيا منجر به موفقيت نمي شود و موفق نشدن نيز مساوي با شکست خوردن نيست .
● شکست زمينه پيروزي
اصرار نداشته باشيد به اين که جلوي شکست او را بگيريد.اين کار موجب از بين رفتن ابتکار و تدبير وي مي شود و در واقع او از شکست نخوردن آسيب بيشتري مي بيند تا از شکست خوردن . بچه ها از راه سعي و خطا مي آموزند ،آنها بايد براي انجام هر کار ، سعي کنند ، شکست بخورند و سپس راه ديگري را انتخاب کنند .به اعتقاد دکتر تورنس ممانعت فرزند از انجام يک کار از ترس شکست خوردن او ،بزرگترين مانع رشد خلاقيت در دوران طفوليت است .يکي از خصوصيات افراد فوق العااده توانايي مقابله با شکست است . چراکه آنها کاري بسيار بزرگ و مشکلي را آغاز مي کنند که ممکن است نيمه کاره بماند يا با شکست مواجه شود .
● طرح سوالات واگرا
در مواقع فراغت ، مثلا وقتي در اتوموبيل نشسته ايد يا وقتي در مطب دکتر در انتظار نوبت هستيد .با طرح سوالات واگرا، خلاقيت او را تحريک کنيد .مثلا از او بپرسيد : فکر مي کني از چوب بستني چه استفاده هايي مي توان کرد؟گاهي اوقات ، خودتان نيز مثالهايي غير معمول بزنيد .مثلا بگوييد مي شود با آن چاي را هم زد...از او نيز بخواهيد موارد ديگري را ذکر کند.
دور ريختنيها و آشغالها کار ساز هستند
يک کودک خلاق مي تواند از هر چيزي که به نظر شما آشغال و به درد نخور است .چيزهاي جالبي درست کند .پس خرده کاغذ ، چوب ،قوطي هاي خالي پودر و شامپو ، سبد هاي گل ، چوب بستني و ... را دور نريزيد و البته خيلي هم نگران تميزي اتاق او نباشيد .يادتان باشد تاکنون کسي به دليل نظيف بودن بيش از حد ، جايزه نوبل نگرفته است !
شايد خرس ،آبي باشداصرار نکنيد کودکتان به شيوه مشخص و در چارچوب معيني کار کند .اگر در نقاشي خرس اش را آبي رنگ کرد و آسمان را سبز ، به او انتقاد نکنيد.يکي از نشانه هاي افراد خلاق اين است که به گونه اي متفاوت فکر مي کنند و راههاي متفاوت انتخاب مي کنند .
به گفته اوشو: فراموش نکن که افراد خلاق هميشه سعي دارند راههاي عوضي را امتحان کنند اگر هميشه راه درست بروي ، هرگز خلاق نخواهي بود ، زيرا راه صحيح يعني راه کشف شده توسط ديگران .
و بالاخره سعي کنيد تا مي توانيد قبل از آن که کودکتان وارد دبستان شود .خلاقيت او را تا حد امکان پرورش دهيد چراکه مدرسه ، حتي اگر کودک شما معلم خوبي داشته باشد ، به دليل تعداد زياد بچه ها ، امان رشد خلاقيت در او بسيار کم مي شود .
● روش هاي ايجاد تفکر خلاق
معلم مي تواند با به کارگيري شيوه هاي مناسب زمينه رشد خلاقيت را در دانش آموزان فراهم کند ذيل از آن جمله اند :
۱) استفاده از مغايرت ها : ارايه مطالبي که خلاف باورها مرسوم و عمومي علمي باشد ، مثلاً معلم در درس علوم از دانش آموزان بخواهد که نظريات قديمي را رد کنند و بدين ترتيب دانش آموزان را بر انگيزاند تا چيزها را ارزيابي کنند و راه هاي جالبي براي آزمون و اثبات کردن مسائل بيابند .
۲) استفاده از تمثيل : معلم به دانش آموزان کمک کند تا با استفاده از چيزهايي که قبلاً مي دانستند در موقعيتي مشابه به اطلاعات ، حقايق و اصول تازه يي دستيابند . به آنها نشان داده شود چگونه محصولات علمي بر اساس موقعيت هاي مشابه شکل گرفته اند .
۳) توجه دادن به کمبودها و خلأ موجود در دانش : از دانش آموزان خواسته شود بجاي آنکه به دانستني هاي انسان بپردازند آنچه را که براي انسان مجهول مانده است بررسي کنند . مهارتهاي دانش آموزان را براي جستجوي شکافهاي ، ناشناخته ها و مجهولات توسعه دهند . معلم بايد از دانش آموزان بخواهد تا تمام تعاريف ممکن يک مساله و همچنين موارد نقض آن را جست و جو کنند .
۴) تقويت تفکر درباره امکانات و احتمالات : فرصتهايي ايجاد شود تا به سوالهايي مانند چطور ، اگر ، يا از چه راههايي پاسخ داده شود و حتي خود وادار به پاسخ دادن به آنها بشود . دانش آموزان بايد بفهمند چگونه يک چيز به چيزديگر منجر مي شود . هنگام گفتن مساله به دانش آموزان فرصت انديشيدن به راههاي مختلف حل مساله داده شود .
۵) استفاده از سوالهاي محرک : معلم بايد بيشتر به گزاره هاي پرسشي که نياز به درک عميق دارد ، توجه کند و سوالهايي که نياز به ترجمه ، تفسير ، تعريف ، اکتشاف و تجزيه و تحليل دارد استفاده کند .
۶) ايجاد فرصتهايي براي دانش آموزان تا رازهايي هر چيز را جستجو کنند .
۷) تشويق به مطالب زندگي افراد خلاق .
۸) تقويت تعامل دانش آموزان با اطلاعات قبلي : ايجاد فرصتهايي براي دانش آموزان تا با اطلاعاتي که دارند بازي کنند و به آنها کمک کنند و فرصت دهند تا بتوانند با استفاده از حقايق و اطلاعات که قبلا آموخته اند کارهايي را تجربه کنند .
۹) تقويت مهارتهاي مطالعه خلاق : از دانش آموزان خواسته شود به جاي آنکه بگويند چه خوانده اند ، عقايدي را که در نتيجه خوانده اند به دست آورد.

«خلاقيت چيست؟» خلاقيت واژه اي است مبهم که ارائه تعريف دقيق از آن دشوار است. همانند هزاران واژه مهم ديگر که با ارائه تعريف فقط آنها را در يک چهارچوب سل ...

خلاقيت ميلي ذاتي است که در وجود انسان به وديعه نهاده شده است . انسان مظهر خلاقيت الهي است(مطهري).خلاقيت براي تمامي عرصه هاي زندگي و سلامت فکر و روح ان ...

مقدمه تمامي اديان الهي و در راس انها اسلام انسان را موجودي كمال گرا ميدانند.انسان همواره درحال تكامل است و جهت گيري او به سمت كمال بي نهايت و يكي از ه ...

کودکان امروز، لازم است بزرگسالاني خلاق و مبتکر باشند، زيرا جهان به سرعت در حال تغيير و دگرگوني است و آنان نياز دارند براي رويارويي با مشکلات و فائق آم ...

ورود به دنياي ذهن و خلاقيت، در حقيقت نگاهي به اوجگاه هنرنمايي خداوند، در موجودي به نام انسان است. خداوند حكيم در خلقت انسان، هنرهايي رقم زده است كه گا ...

بحث تغيير و نوآوري در قرن حاضر بحث دنياي علم است و عصر امروز، عصر تغيير و عصر انفجار علم، عصر پيدايش سازمانهاي متعدد علمي، اجتماعي و اقتصادي و عصر نوآ ...

«اعتماد به نفس» به معناي ارزشمند دانستن و اهميت دادن به خود است و باعث مي شود فرد بهتر بتواند چالش هاي زندگي را پشت سر بگذارد. اين ساده ترين تعريفي اس ...

با علم واعتقاد به آنچه در پي مي آيد، با عمل به آنها و با مداومت در انجام، هر انساني حتي با نازل ترين درجه خلاقيت، قادر است جرقه مقدس را شعله ور ساخته ...

دانلود نسخه PDF - خلاقيت