up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله خشكسالي PDF
QR code - خشكسالي

خشكسالي

راهكارهاي كاهش اثرات خشكسالي

با استفاده از نتايج بررسي هايي كهر امريكا انجام شده خلاصه اي از اقدامات ضروري مقابله با خشكسالي ارايه مي شود.
بخشي از اين بررسي توسط اداره حفاظت منابع طبيعي و بخشي ديگر به وسيله مركز مقابله با خشكسالي انجام شده است. در اين بررسي ها ممكن است نظرات متعددي در بيش از يك طبقه بندي بگنجد، اما هر كدام تنها يكبار ذكر مي شود.
لازم به ذكر است اين عمليات يا فعاليت ها الزاماً توصيه و رهنمود نيستند و تمام نقطه نظرها براي همه شرايط صدق نمي كنند. بعضي از نقطه نظرها به جاي مقابله دراز مدت و يا مديريت خطر (ريسك)، يشتر در قلمرو و واكنش اضطراري كوتاه مدت و يا مديريت بحران است برخي از آنها نيز به طور غير مستقيم در جلوگيري از خشكسالي موثر هستند. چنانچه واكنش اضطراري با اقدامات مناسب مقابله با خشكسالي توام شود يك مولفه مهم براي برنامه ريزي خشكسالي به حساب خواهد آمد.
اين فهرست به هيچ وجه كامل نيست از اين رو به منظور پيشگيري و اقدامات كاهش خطرات بالقوه خشكسالي به بررسي هاي ملي و بين المللي جاري و انجام كارهاي تحقيقاتي و نقطه نظرهاي بيشتري احتياج است.
ارزيابي
- توسعه و بسط معيارها براي اقدامات مرتبط با خشكسالي
- توسعه سيستم هاي هشدار زودرس (سريع)
- تهيه اطلاعات مربوط به ليست بانك هاي آب براي يافتن منابع جديد مناطق مبتلا به پديده خشكسالي
- ارزيابي كيفيت و كميت منابع جديد آب
- ارزيابي استفاده از آب زيرزميني
- ايجاد شبكه هاي جمع آوري آمار و اطلاعات جديد
- بررسي تمايل عمومي براي پرداخت هاي بهاي بيشتر جهت دسترسي به منابع آب قابل اعتماد
- مطالعه اثربخشي اقدامات صرفه جويي
- نظارت بر منابع عمومي آب آسيب پذير
- دقت در برآورد رواناب فصلي و پيش بيني منابع آب جديد
- ايجاد فرايندهاي هشدار دهنده بررسي مسايل كيفيت آب
- بررسي داد و ستد و سياست گذاري مرتبط با تنوع كشت
- ارزيابي ظرفيت هاي مقابل با خسارات ناشي از خشكسالي از قبيل درآمدها، سرمايه ها، انعطاف پذيري اعتبارات و فرايندهاي تصميم گيري، سيستم يارانه، وام و قابليت كاربرد برنامه هيا رفاهي و تاثير برنامه ها و سياست هاي دولت
- انجام بررسي هاي عمومي در محيط زيست، اقتصاد و باورهاي فرهنگي براي تنظيم خط مشي مناسب
- بررسي تاثيرات خشكسالي بر گروه هاي مختلف از قبيل مشاغل، گروه هاي اقتصادي، اجتماعي، قوميت، سن، جنسيت و ارشديت، به منظور انتخاب گروه هاي مسئول
- فهرست بندي و رفتار سنجي منابع طبيعي در داخل مناطق مربوطه
- راهبري تحقيقات بيشتر در مورد روابط بين خشكسالي و آتش سوزي
- ارزيابي استفاده از مزارع و مراتع با توليد اندك
قانون گذاري و خط مشي عمومي
- تهيه مقالات منطقه اي براي قانون گذاري در رابطه با مسائل و خط مشي هاي عمومي
- بررسي شرايط حاكم بر حقوق آب براي انجام اصلاحات احتمالي در طول مدت كمبود آب
- تاسيس بانك آب در سطح كشور يا ايالت
- تصويب قوانين براي حفاظت از جريان هاي داخلي
- تصويب قوانين براي تامين وام هاي تضميني كم بهره به كشاورزان
- در نظر گرفتن محدوديت هاي توسعه شهري
- تقويت برنامه آب در سطح كشور و ايالت
- تصويب قوانين براي ملزم كردن سازمان هاي آب جهت توسعه برنامه هاي هماهنگ
- تنفيذ قوانين براي تسهيل چرخه آب
- برقراري استانداردهايي براي استفاده مطمئن از فاضلاب تصفيه شده مناطق مسكوني
- ارايه رهنمود به سازمان هاي تصميم گيرنده در رابطه با زندگي وحوش در شرايط خشكسالي در دفاتر محلي سازمان هاي ملي و ايالتي
حفاظت آب و كاهش تقاضا
- ايجاد انگيزه هاي اقتصادي نيرومندتر براي سرمايه گذاري بخش خصوصي در امر حفاظت آب
- تشويق حفاظت داوطلبانه آب
- ملزم كردن مصرف كنندگان به كاهش وابستگي به آب زيرزميني و اجراي اقدامات حفاظتي
- بهبود مصرف آب و راندمان انتقال
- استفاده از كنتور آب و برنامه هاي تشخيص نشت و آب چكيدگي
- حمايت از توسعه منطقه اي برنامه هاي حفاظت آب
- بهبود برنامه ريزي آبياري
- كاهش آب مصرفي با تغيير نوع سيستم مصرف و يا استفاده از كنتور و ساير وسايل اندازه گيري آب
- تأكيد بر استفاده تلفيقي از آب هاي سطحي و زيرزميني
اقدامات صرفه جويي آب در مناطق شهري
تغيير ساختار نرخ ارزش آب به منظور تاثيرگذاري بر مصرف آب مشتريان از قبيل:
- تغيير از نرخ هاي متغير به نرخ هاي يكنواخت
- تغيير از نرخ هاي يكنواخت به نرخ هاي فزاينده
- افزايش نرخ در طول ماه هاي تابستان
- تغيير نرخ در شرايط افراط در مصرف آب در زمان كمبود
اصلاح سيستم لوله كشي شامل:
- توزيع كيت هاي صرفه جويي آب مانند جايگزيني سردوشي ها و دستگاه هاي خودكار كاهش جريان
- تغيير استانداردهاي لوله كشي
- ملزم كردن و يا پيشنهاد تخفيف در آب بها براي ترغيب استفاده از سيستم هاي با جريان كم در شيرهاي دستشويي، حمام و توالت
كاهش تلفات سيستم آب شامل:
- استفاده از تيم هاي بررسي كننده نشت آب همراه با ماموراني براي تعمير و يا تعويض قطعات به منظور كاهش تلفات سيستم
- كنترل مصرف آب حساب نشده
- انجام كنترل هاي درون و بيرون ساختمان ها
- جايگزيني كنتورهاي جديد با قديمي
- شست و شوي فيلترها از طريق جريان معكوس آب
- تغذيه سفره هاي آب زيرزميني
كاهش مصرف آب در فضاهاي آزاد از جمله:
- محدوديت آبياري چمنزارها و فضاهاي سبز
- ايجاد باغ هاي نمونه (نمايشي)
- انتشار نشريات استفاده بهينه از آب
- استفاده از آب غير قابل شرب براي آبياري
- اجراي محدوديت هاي اجباري بر مصرف آب در طول دوره كمبود
- آموزش عمومي مردم و دانش آموزان مدارس براي صرفه جويي در آب، از جمله تاكيد خاص در دوران كمبود آب
- نصب كنتور در تمام مكان هايي كه آب به فروش مي رسد و جايگزين تدريجي كنتور نو به جاي كنتورهاي فرسوده و معيوب
اقدامات صرفه جويي آب در سطح مزرعه
- تسطيح دقيق مزارع به كمك ليزر
- نصب سيستم جريان برگشتي
- كنترل نشت آب به كمك پوشش انهار و استفاده از لوله
- كنترل گياهان زائد و عطف هاي هرز
- استفاده از سيستم هاي آبياري تحت فشار (همچون باراني و قطره اي)
- برنامه ريزي آبياري محصولات برحسب نياز
- رفتار سنجي رطوبت خاك
- استفاده از روش پيش – آبياري عميق براي ذخيره رطوبت در شرايطي كه آب اضافي در دسترس است.
- بهبود بخشيدن عمليات شخم و آماده سازي اراضي
- استفاده از تجهيزات جلوگيري از تبخير
- استفاده از آب با كيفيت پائين و پساب هاي تصفيه شده براي آبياري
- استفاده از لوله هاي زيرزميني (مدفون كم فشار)
- كشت گياهان مقاوم در برابر خشكسالي و شوري
افزايش منابع تأمين آب
- صدور مجوزهاي اضطراري براي استفاده از آب
- تأمين پمپ و انواع لوله جهت توزيع آب
- پيشنهاد اجراي برنامه هاي نوسازي مخازن و بهره برداري تحت ظرفيت طراحي
- ارزيابي آسيب پذيري منابع آب
- تهيه فهرست مصرف كنندگان صنعتي آب به منظور امكان استفاده از منابع آب براي مصارف عمومي در مواقع اضطراري
- تهيه فهرست و بررسي برنامه هاي بهره برداري از مخازن
- تدارك براي ذخيره آب هاي اضافي
- تأمين سرمايه گذاري براي پروژه هاي بازيافت آب
- اجراي مديريت كيفيت آب و استفاده مجدد از پساب ها
- استفاده از مخازن ذخيره آب جهت (بانك) تامين آب
- استفاده از مفاهيم بانكداري آب زيرزميني براي تخصيص و ذخيره آب اضافي، آب بي مصرف و يا آب احياء شده
- تاسيس بانك هاي آب براي فروش، انتقال و يا مبادله داوطلبانه آب
- تاسيس بانك هاي آب و هماهنگ شدن با برنامه هاي استفاده بهينه از اراضي زراعي
- مجاز دانستن موقت عرضه آب به خارج از اراضي تحت سرويس و يا براي استفاده در طرح هاي غيرمجاز، چنانچه آب كافي در دسترس بوده و رضايت مصرف كنندگان مجاز آب رعايت شده باشد.
- استفاده موقت از تاسيسات طرح براي ذخيره و توزيع آب هاي خارج از محدوده طرح
- انجام اقدامات سازه اي كوچك براي تامين منابع موقتي آب با استفاده از ذخيره غيرفعال و مرده منابع آب زيرزميني.
توسعه اقتصادي
- تامين انگيزه براي تنوع بخشيدن به كشاورزي و بازرگاني
- توسعه صنعت خارج از محدوده كشت به منظور متنوع كردن راهكارهاي كسب درآمد
- تسريع جريان اطلاعات بين بانكداران، كشاورزان، سازمانهاي دولتي و بازرگاني
تعليم و تربيت عمومي و مشاركت
- تاسيس يك كميته مشورتي عمومي
- منظور كردن شركت عموم در برنامه ريزي قابله با خشكسالي
- برقراري جلسه هاي اطلاع رساني مقابله با خشكسالي براي عموم و رسانه ها
- اجراي برنامه هاي آگاهي از شيوه هاي ذخيره آب
- چاپ و توزيع نشرياتي درباره فنون ذخيره آب و راهكارهاي مديريت خشكسالي
- ايجاد كارگاه ها براي موضوعات خاص مربوط به خشكسالي
- تهيه نمونه اي از دستورالعمل هايي كه مي توان براي ذخيره آب در نظر گرفت
- ايجاد مركز اطلاعات خشكسالي
- به نمايش درآوردن فن آوري تصفيه در مراكز تجمع بازديدكنندگان
- دخالت دادن رسانه ها در برنامه ريزي مقابل با خشكسالي
- كمك به كشاورزان براي حضور در كلاس هاي مديريت مزرعه
- تهيه مواد آموزشي به چند زبان و براي گروه هاي مختلف مردم
- تهيه برنامه هاي آموزشي از ديدگاه هاي متفاوت فرهنگي در رابطه با منابع آب
- مشاوره با شركت هاي بازاريابي به منظور دسترسي به راهكارهايي براي جلب توجه عموم
- دعوت عموم مردم و متخصصان اطلاعات عمومي براي همكاري
سلامتي و تغذيه
- ايجاد مراكز مشاوره رفع بحران به خصوص در مناطق روستايي
- برقراري برنامه هاي يارانه غذايي براي افراد متاثر از خشكسالي
- ايجاد پناهگاه هايي در شرايط سخت براي دام ها و حيوانات اهلي
- برقراري يك رشته عمليات به منظور جمع آوري اطلاعات عمومي در رابطه با خطرات حاصله از خشكسالي بر روي سلامتي نظير: گرمازدگي، كاهش مقدار جريان، خطر آتش سوزي، كاهش كيفيت آب، افزايش فرسايش بادي و غيره
مشاركت و دخالت رسانه ها
- انتخاب نماينگان رسمي براي تماس با رسانه ها
- تهيه فهرستي از مسئولاني كه در رابطه با خشكسالي كار مي كنند
- منظور كردن فعاليت هاي آموزشي و تربيتي براي نمايندگان رسانه ها
- تدوين گزارش هايي در رابطه با اين پديده براي رسانه ها
- دخالت دادن كاركنان رسانه ها در برنامه ريزي مقابله با خشكسالي
- در اختيار قرار دادن تازه ترين برنامه هاي مربوط به مقابله با خشكسالي به رسانه ها
حل و فصل اختلافات
- اختلافات ناشي از استفاده آب را حل و فصل كنيد
- شكايت هاي مربوط به تداخل چاه هاي آبياري و چاه هاي خانگي را بررسي كنيد
- با آبيارها مذاكره كنيد و با رضايت آنان محدوديت هايي را براي آبياري اراضي كه ممكن است چاه‌هاي خانگي را تحت تاثير قرار دهند اعمال كنيد.
- قوانين كشوري و ايالتي در زمينه فروش آب را روشن و تصريح كنيد
- قوانين كشوري و ايالتي را در زمينه تغييرات حقوق آب روشن كنيد
- در حوضه هاي آبريزي كه سطح آب زيرزميني پايين است جوازهاي استفاده از آب را به حالت تعليق درآوريد.
- با سازمان هاي اجتماعي كه عموم مردم را در برنامه هاي حفاظت آب دخالت مي دهند همكاري كنيد
- ارتباط بين عموم مردم سياست گذاران، دانشمندان و رسانه هاي گروهي را بر قرار كنيد.
برنامه هاي احتمال وقوع خشكسالي
- راهكار تخصيص اضطراري آب را براي اجرا در زمان خشكسالي هاي حاد در نظر بگيريد.
- به تامين كنندگان آب توصيه كنيد تا براي خشكسالي برنامه هاي خاص طرح ريزي كنند
- سناريوهايي را براي بدترين شرايط خشكسالي به منظور اقدام هاي احتمالي ديگر ارزيابي كنيد.
- شوراي مقابل با خطرات طبيعي را برقرار سازيد.
- كميته مشاوره عمومي را راه اندازي كنيد.
كمك هاي فني – تخصصي
- استفاده بهينه از منابع بالقوه آب را توصيه كنيد
- براي كاركنان منابع طبيعي آموزش بيشتري در نظر بگيريد
- ارزيابي آسيب پذيري سيستم هاي منابع موجود را به تامين كنندگان آب توصيه كنيد.
- اقدامات عملي حفاظت آب را توصيه نماييد.
- به سازمان هاي آب براي تهيه برنامه مقابله با خشكسالي ياري رسانيد.
- مركز اطلاعات خشكسالي را سازماندهي كرده و آمار واطلاعات اقليمي مربوط به زمان وقوع اين پديده را منتشر كنيد.
- در رابطه با زمينه موضوع هاي مختلف مرتبط با خشكسالي و حفظ محصول در طول خشكسالي و نيز در زمينه طراحي و اجراي برنامه هاي نوبت بندي آب كارگاه آموزشي برپا كنيد.
- فن آوري هاي جديد همچون بهبود سيستم هاي آبياري، استفاده از سيستم كم مصرف تر آب و فن آوري رفتارسنجي را توسعه داده و بازاريابي كنيد.
- براي آبياران و تامين كنندگان آب شهري نرم افزارهاي كامپيوتري تهيه كنيد.
- براي حفاظت از ارزش هاي مربوط به اراضي مطلوب پناهگاه حيات وحش و يا تبادل آب، برنامه هاي خاصي تدارك ببينيد.
واكنش اضطراري
- انواع پمپ ها، لوله ها، فيلترهاي آب و تجهيزات ديگر را در انبار ذخيره كنيد.
- برنامه حمل و كشيدن آب توسط چارپايان در نظر بگيريد
- مكان هاي استفاده از آب براي احشام را مشخص سازيد
- براي تأمين و حمل اضطراري علوفه برنامه ريزي كنيد.
- براي اصلاح سيستم هاي جديد تامين و استحصال آب (چاه هاي جديد و ...) سرمايه گذاري كنيد.
- براي برنامه هاي جبران خسارت خشكسالي سرمايه گذاري كنيد.
- منطقه آبگير چاه براي تامين آب روستايي را پايين ببريد.
- آب نماهاي مجهز به قايق و اسكله را به منظور تفريج و تفرج توسعه دهيد.
- جوازهاي آبياري اضطراري را براي استفاده در سطح كشور و استان صادر كنيد.
- وام هاي كم بهره و برنامه هاي حمايتي براي كشاورزي برقرار سازيد.
- كشاورزان را در مورد منابع كمك هاي كشوري و استاني آگاه كنيد.

عوامل متعددي در وقوع پديدة خشكسالي موثر است كه مي‌توان آنها را در دو گروه عمده طبقه بندي كرد. يكي عوامل محيطي شامل شاخص‌هاي هيدرولوژيكي و هواشناسي كه ...

تا كنون تعاريف بسيار زيادي از خشكسالي شده است اما هر كدام از اين تعاريف ديدگاه خاصي را مد نظر داشته اند به هر حال عدم وجود يك تعريف جامع ودقيق از خشكس ...

دانلود نسخه PDF - خشكسالي