up
Search      menu
جانور شناسی :: مقاله خانواده تارسو نميده PDF
QR code - خانواده تارسو نميده

خانواده تارسو نميده

جايگاه حشرات و کنه ها در بند پايان 2

تريپس‌ها
کلمه ي ( Thysano) به معني ريشک و ( Ptera) به معني بال مي باشد و اين اشاره به اين مطلب دارد که حاشيه بال هاي اين حشرات داراي ريشک ‌ هاي بلندي است.
Thysanoptera
( Thysanoptera) در برگيرنده ي حشرات بسيار کوچکي با طول بدن تا ; ميلي متر مي باشد. اين حشرات از شيره ي گياهي روي برگ ها با تراکم هاي زياد تغذيه مي ‌ کنند و بدين وسيله به گياهان خسارت وارد مي ‌ کنند. همچنين در روي گل هاي زينتي مخصوصاً روي خود گل ها با جمعيت بالا و در لاب ه‌ لاي گلبرگ ها از شيره گياهي تغ ذ يه مي کنند. تغذيه تريپس‌ها از گل ها باعث ايجاد لکه ‌ هاي زرد رنگ در روي گل ها و برگ هاي گياهان مي شود و اگر تغذيه با تراکم بالا باعث خشک شدن برگ گياهان نيز مي‌ گردد.
تفاوت بين قطعات دهاني تريپس ‌ ها با شته ها
قطعات دهاني در تريپس ‌ ها، تقريباً يک ساختمان نامتقارن و مخروطي شکل دار د. در قسمت پشتي آن لب بالا، قسمت جانبي را آرواره هاي پائيني يا (Maxillae) و قسمت زيرين را لب پائين تشکيل مي دهد و داراي سه ( Stylet) مي‌باشد ، بر خلاف قطعات دهاني شته ها که داراي چهار ( Stylet) مي باشند. تريپس ها داراي قطعات دهاني سه ( Stylet) هستند. يکي از آن ها مربوط به آرواره بالا و دو تاي ديگري مربوط به آرواره ي پائين ميباشد در واقع در تريپس ها يکي از آرواره هاي بالا از بين رفته است.
تريپس ها به دو زير راسته تقسيم مي شوند که عبارتند از:
( Tubuifera)
( Terebrantia)
حشرات زير راسته ( Terebrantia) داراي شکم با انتهاي مخروطي و تخم هاي ريز هستند، لذا اين حشرات تخم خود را در داخل بافت گياهان قرار مي ‌ دهند. اما در زير راسته ( Tubuifera) حلقه هاي انتهايي شکم اين حشرات باريک شده و ساختمان لوله اي شکل پيدا کرده است. اين حشرات تخم خود را در شکاف هاي مختلف، در محل ‌ هاي مختلف يا زير پوسته درختان قرار مي ‌ دهند.
در زير راسته ( Terebrantia) ، خانواده ‌ هاي ( Aeolothripidae) و ( Thripidae) از اهميت ويژه اي برخوردارند. تعدادي از گونه ‌ هاي اين دو خانواده، در روي گياهان زينتي ايجاد خسارت مي کنند. مخصوصاً خانواده ( Thripidae) در صدمه زدن به گياهان از اهميت زيادي برخوردارند.
يکي ديگر از گونه هاي تريپس ها به نام ( Thrips tabaci) در تمام جهان انتشار يافته اند که در گلخانه ها و بر روي گياهان زينتي مشاهده مي ‌ شو ن د. اين حشرات در تراکم هاي بالا و بر روي گياهان زينتي فعاليت مي کنند و خسارات سنگيني به محصولات گلخانه اي و گياهان زينتي وارد مي ‌ کنند.
در زير راسته ( Tubulifera) خانواده ( Phlaecthripidae) داراي اهميت بيشتري مي باشد و در کشور ما نيز نمونه هايي از آن گزارش شده است.
تريپس ها حشراتي شکارگر هستند، گرچه برخي گونه ها ي گياهخوار و برخي ديگر از اسپور قارچ تغذيه مي کنند . دگرديسي در تريپس ها همانند شپشک هاي نوع نر مي باشد. در واقع دگرديسي بينابين ي دارند، بخشي از رشد بال ها در طي سنين اول تا دوم پ ورگي در داخل بدن و بخشي از رشد بال ‌ ها در خارج بدن اتفاق مي ‌ افتد. تريپس‌ها غالباً مرحله شفيرگي را در سطح خاک، يا داخل خاک تا حدود عمق سانتي ‌ متري طي مي کنند، بنابراين مبارزه با آن ‌ ها بسيار مشکل است. زيرا با مبارزه شيميايي يا بيولوژيکي بر آن بخش از حشرات که در داخل خاک قرار دارند تاثيري ندارد.
سخت بالپوشان
سخت بالپوشان ( Coleoptera)
نام ( Coleo) به معناي غلاف يا (Sheath) است به اين معنا که بال جلو در اين حشرات تبديل به ساختماني غلاف مانند شده است که وظيفه حف ا ظت از بدن را انجام مي ‌ دهد و نقشي در پرواز ندارد که به آن اليترون يا اليترا گفته مي شود. در اين راسته (سخت بالپوشان) حدود سيصد هزار گونه تا بحال شناخته شده ‌اند.
اين حشرات در محيط ‌ ها ي مختلف زندگي مي‌کنند و از انواع مواد غذايي، درختان ميوه، درختان جنگلي و گياهان ز نيتي تغذيه مي کنند.
در اين راسته گروهي گياهخوار نيز وجود دارند که تمام قسمت ‌ هاي گياه را مو ر د هجوم قرار مي ‌ دهند و بعضي ديگر نيز برگ ‌ خوار هستند. بعضي از آن ‌ ها از چوب و گروهي از حبوبات و خشکبار تغذيه مي کنند. تعدا د ي از آن ‌ ها شکارگر مي ‌ باشند و از انواع حشرات مضر تغذيه مي ‌ کنند، دسته ‌ اي ديگر از اين حشرات نيز آبزي هستند.
در کل راسته ( Coleoptera) به دو زير راسته ( Adephaga) و ( Polyphaga) تقسيم مي ‌ شو ند.
زير راسته ( Adephaga) و ( Polyphaga) از طريق ويژگي ‌ هاي اولين حلقه شکم قابل تفکيک هستند . در زير راسته ( Adephaga) ، پيش‌ران ( Coxa) پيشروي کرده است و ضلع عقبي اولين حلقه شکم را به دو قسمت تقسيم مي ‌ کند، در حاليکه در زير راسته ( Polyphaga) اولين حلقه شکم کامل است.
( Adephaga)
در زير راسته ( Adephaga) تعدا د ي از گونه ‌ ها آبزي هستند مانند خانواده ( Gyrinidae) ، ( Haliplidae) ، و خانواده ( Dytiscidae) که لاروها و حشرات کامل آن ‌ ها در محيط آب از ساير حشرات، بندپايان و حتي در مواردي گونه ‌ هايي از خانواده ( Dytiscidae) از ماهي ‌ هاي کوچک و قورباغه ‌ ها تغذيه مي ‌ کنند.
در زير راسته ( Adephaga) تعدا د ي از گونه ‌ ها شکا ر گرند مانند خانواده ( Carabidae) که به آن ‌ ها (Ground beetle) نيز گفته مي ‌ شود.
اين حشرات در شب فعاليت مي ‌ کنند و از شته ‌ ها، گياهان علوفه اي و فلات تغذيه مي ‌ کنند.گونه ديگر اين حشرا، خانواده ( Staphylinidae ) مي ‌ باشند، که شامل گو ن ه ‌ هاي شکارگر نيز هستند. در مو ا ردي ديده شده که اين حشرات به انسان نيز خسارت وارد مي کنند.
( Polyphaga)
زير راسته ( Polyphaga) از نظر تعداد گونه ، فراواني بيشتري دارند و تعداد زيادي از گونه ‌ هاي اين زير راسته گياهخوار مي ‌ باشند و از قسمت ‌ هاي مختلف گياه از جمله برگ، گل، ساقه و حتي ريشه تغذيه مي ‌ کنند.
در ادامه به خانواده ‌ هاي اين زير راسته اشاره مي ‌ کنيم:
خانواده ( Hydrophilidae) ، که حشراتي آبزي، و متعلق به زير راسته ( Polyphag) هست. در محيط آب اين حشرات شکارگر ، از ساير موجودات محيط ‌ هاي آبي تغذيه مي ‌ کنند.
خانواده ( Scarabaeidae ) گونه ‌ هايي از اين حشرات از آفات بسيار مهم گياهان به شمار مي ‌ روند. در بسيار ي از گونه ‌ هاي اين حشرات ، مرحله لاروي در داخل خاک سپري مي ‌شو د. لارو ها ي اين خانواده به مدت يکسال و گاهي بيش از يکسال را در داخل خاک و از ريشه گياهان مختلف، مخصوصا ً گياهان دائمي تغذيه مي ‌ کنند.
خانواده ديگر اين راسته، خانواده ( Buprestidae) مي ‌ باشد. اين گونه از سوسک ‌ ها در قسمت ‌ هاي انتهاي بدن خود بالي بريده شده دارند با بدني فوق العاده سخت و محکم. بيشتر گونه ‌ هاي اين حشره چ و ب ‌ خوار مي ‌ باشن د و لارو خود را در براي تغذيه از چوب درختان، در داخل تنه درختان قرار مي ‌ دهند.
تعدادي از گونه هاي اين حشرات مانند( Capnodis cariosa) و ( Capnodis tenebrionis) از آفات مهم درختان ميوه به شمار مي ‌ آيند.
تعداد زيادي از سخت بالپوشان شکارگر هستند و از مهم ‌ ترين شکارچيان اي ن خانواده ( Coccinellidae) يا کفش ‌ دوزک ‌ ها مي ‌ باشند. اين حشرات اکثرا از شته ‌ ها تغذيه کرده و براي گياهان جزء حشرات مهم و مفيد به شمار مي روند.
کفش ‌ دوزک ‌ ها
در اينجا به نمونه‌هايي از کفش ‌ دوزک ‌ ها ي شکارچي آفت اشاره مي‌شود:
در اي را ن حدود پنجاه گونه از کفش ‌ دوزک ‌ ها شناسايي شده ‌ اند مانند کفش دوزک هفت نقطه ‌ اي با نام لاتين ( Coccinella septempunctata) و نمونه ديگر به نام ( Adonia variegata) ، گونه ‌ هاي مختلف جنس ( Sthetorus) که از کن ه ‌ هاي گياهي تغذيه مي ‌ کنند و تعداد ديگر از گونه ‌ ها مثل( Exochomus nigromaculutus) و .... اين ‌ها در طبيعت از انواع حشرات به ويژه شته ‌ ها تغذيه مي ‌ کنند.
خانواده ‌ ي مهمي که جز ء آفات بشمار مي رود ( Chrysomelidae) نام دارد. اين خانواده اغلب از برگ گياهان مختلف تغذيه مي ‌ کنند و بعضي از گونه ‌ هاي آن در اي را ن از جمله آفات خيلي مهم در روي سيب زميني هستند مانند گونه ( Leptinotarsa decemlineata) .
گروه ديگري از سخت ‌ بالپوشان بر روي حبوبات و خشکبار فعاليت مي ‌ کنند مانند خانواده ( Bruchidae) ، ( Curculionidae) و ... که از آفات مهم خشکبار به شمار مي ‌ آيند و سالانه حدود تا درصد از محصولات کشاورزي در محيط ‌ هاي انبار را از بين مي ‌ برند.
همانطور که گفته شد، سخت بالپوشان راسته ‌ اي بسيار بزرگ مي باشد که حدود هزار از آن ‌ ها شناسايي شده است و بسياري از آن ها جز ء آفات مهم گياهان زراعي بشمار مي ‌ روند. و تعدادي در شرايط بخصوص از آفات گياهان زينتي هستند.
در اين ميان خانواده ( Curculionidae) رتبه اول را در آفات دارد، البته در اين خانواده سوسک ‌ هايي مانند خانواده ( Scarabaeidae) گاهي در روي گياهان ز ينتي وجود دارند يا حشرات کامل آن‌ها از گرده ‌‌ي گياهان تغذيه کنند، اما لاروهاي آنها در داخل خاک بوده و از ريشه گياهان ز ينتي و اکثر آن ها از ريشه گياهان دائمي تغذيه مي ‌ کنند.
دوبالان
* راسته ديپترا ( Diptera )
راسته ديپترا ( Diptra) دربرگيرنده دو گروه عمده از حشرات يعني پشه­ها و مگس­ها است. ديپترا به معناي دو بال است يعني يک جفت بال عقبي اين حشرات از بين رفته و به اعضايي به نام هالتر (Halter) يا بالانسير ( Balancier) تبديل شده که وظيفه حفظ تعادل حشره به هنگام پرواز بر عهده دارد.
در راسته ديپترا لاروها و حشرات کامل در محيط­هاي مختلفي ديده مي­شوند که تعدادي از آن‌ها گياهخوار، تعدادي نيز شکارگر و آبزي هستند.
راسته ديپترا به دو زير راسته تقسيم مي­شوند:
1- زير راسته نماتوسرا ( Nematocera) که دربرگيرنده پشه­ها است.
2- زير راسته براکيسرا ( Brachycera) .
در زير راسته نماتوسرا که دربرگيرنده پشه­ها است، شاخک­ها بلند است يعني تعداد بندهاي شاخه­ها بيش از سه عدد است. در حاليکه در زير راسته براکيسرا عموماً شاخک­ها سه بندي بوده و عضوي مو مانند به نام آريستا ( Arista) در انتهاي بند سوم وجود دارد.
زير راسته نماتوسرا از مهمترين حشرات بهداشتي هستند که در ذيل به تعدادي از خانواده­هاي آن اشاره مي­کنيم:
خانواده کوليسيده ( Culicidae) انتشار جهاني دارد و همه مردم با اين حشرات آشنا هستند. اين حشرات خونخوار بوده و ناقل بيماري­هاي خطرناکي مي­باشند. از جمله گونه­هاي اين خانواده پشه­هاي آنوفل است که بيماري مالاريا را منتقل مي­کنند.
خانواده تيپوليده ( Tipulidae) در واقع بزرگترين خانواده راسته دوبالان است که در طبيعت به وفور ديده مي­شود و لاروهاي آن‌ها از مواد آلي تغذيه مي­کنند. حشرات کامل داراي پاهاي بسيار بلند و شکننده­ هستند و گاهي وارد منازل مي­شوند.
خانواده سيسي­دومئيده ( Cecidomyiidae) است که تعدادي از آنها گياهخوار هستند واز آفات مهم به حساب مي­آيند.
خانواده آفيدوليتس­آفيدومايزا ( Aphidoletes aphidomyza) است که شکارگر هستند و از حشرات مضر تغذيه مي­کنند.
خانواده کايرونوميده ( Chironomidae) است که آبزي بوده از موجودات مختلف و منابع گياهي در داخل آب تغذيه مي­کنند.
گونه‌هاي زير راسته براکيسرا که بيشتر بر روي گياهان زينتي ديده مي­شوند به سه گروه تقسيم شده‌اند:
1- آسيلومورفا Asilomorpha
2- مسکومورفا Muscomorpha
3- تابانومورفا ( Tabanomorpha)
- خانواده آسيلو مورفا ( Asilomorpha) : مگس هايي هستند که يک خانواده از آن‌ها به نام آسيليده ( Asilidae) و ديگري رابر فلايز (Robber flies) است. اين مگس­ها در واقع بسيار بزرگ و شکارگر هستند و در طبيعت از بسياري حشرات حتي از زنجره­هاي بسيار بزرگ تغذيه مي­کنند و جزء حشرات مفيد مي‌باشند.
آيا از مگس­هاي خانواده آسيليده امروزه در مبارزه بيولوژيکي استفاده مي­شود؟
از مگس­هاي خانواده آسيليده بعنوان آفت بيولوژيک استفاده نشده است ولي بهرحال تعدادي از حشرات در طبيعت شکارگر هستند و در کاهش تمام جميعت آفات نقش ارزنده­اي را ايفا مي­کنند ولي بدليل اينکه تمايل خاصي به تغذيه از يک گونه خاص ندارند عموماً از اين‌ها در کنترل بيولوژيک استفاده نمي­شود.
- خانواده تابانو مورفا ( Tabanomorpha) : مگس­هاي اين خانواده مثل خانواده تابانيده بر روي چهارپايان و احشام ايجاد بيماري مي­کنند و در واقع مراحل لاروي خود را داخل بدن احشام اهلي و وحشي سپري مي‌کنند و در داخل بدن احشام (مثل اسب و گوزن) بيماري­هاي خطرناکي را ايجاد مي‌کنند.
- خانواده مسکو مورفا ( Muscomorpha) : مگس‌هاي اين خانواده فوق­العاده مهم و بزرگ هستند. تعدادي از مگس­هاي اين خانواده از گياهان تغذيه مي­کنند و تعدادي نيز مثل خانواده تاکينيده ( Tachinidae) از جمله مهم‌ترين دشمنان طبيعي آفات هستند لذا تعدادي از گونه­هاي اين خانواده در کنترل بيولوژيک آفات مورد استفاده قرارگرفته است.
آيا از راسته مسکو مورفا خانواده­اي وجود دارد که گونه­هاي آن از آفات گياهان زينتي محسوب بشوند؟
مهم‌ترين خانواده زير راسته مسکو مورفا که آفت گياهان زينتي بوده خانواده آگرومايزده ( Agromyzidae) است که تحت نام ليف ماينرز (Leaf miners) يا مينوز نام برده مي­شود. مراحل لاروي اين دوبالان در داخل پارانشيم برگ سپري مي­شود و تخم­هاي خودشان را در داخل بافت گياهان مختلف قرار مي­دهند، و لارو آن‌ها در داخل پارنشيم برگ بين اپيدرم پشتي و اپيدرم زيرين تونل و گالري­هايي بشکل‌هاي مختلف ايجاد مي­کنند. در تراکم­هاي بالا در روي هر برگ ممکن است حدود 20 لارو بتوانند رشد و نمو بکند.
از ديگر خانواده هاي راسته مسکومورفا خانواده تفراتيده (Tephritidae) است که گونه­هاي مختلف آن مثل سراتيتس کاپيتاتا (Ceratitis capitata) و رائگوليتيس پومونلا (Rhagoletis pomonella) از آفات مهم درختان ميوه به حساب مي­آيند.
همچنين خانواده آنتوميليده ( Anthomyliidae) است که تعدادي از گونه­هاي آن از گياهان تغذيه مي­کنند. خانواده سارکوفاژيده ( Sarcophagidae) و کاليفوريده ( Calliphoridae) نقش تميز کننده محيط را بعهده دارند. تعدادي از گونه­هاي خانواده کاليفوريده در روي احشام (مثل گاو و گوسفند) ايجاد بيماري‌هايي مي­کنند که در مواردي منجر به مرگ آن‌ها مي­شود، لذا براي کنترل آن‌ها در کشورهاي آمريکايي از روش عقيم کردن نرها و رهاسازي آن‌ها استفاده شده ­است که نتايج خوبي به همراه داشته است.
خانواده تاکينيده ( Tachinidae) از ديگر خانواده­هاي مهم زير راسته مسکومورفا است که همه گونه­هاي آن‌ها بدون استثناء پارازيت گروه‌هاي مختلف حشرات مثل لارو پروانه­ها بشمار مي روند.
خانواده ديگر اين زير راسته اواستريده ( Oestridae) است که مثل خانواده تابانيده پارازيت چهارپايان اهلي مي­باشد.
پروانه­ها (Lepidoptera)
پروانه­ها حشراتي هستند که تقريباً همه مردم آ‌ن‌ها را مي­شناسند و داراي چهار بال هستند که سطح بال­ها بوسيله پولک پوشيده شده است. لارو همه گونه­هاي پروانه­ها به استثنا چند گونه محدود از گياهان مختلف تغذيه مي­کنند. تعدادي از گونه­ها در اين راسته از آفات بسيار مهم درختان ميوه و تعداد معدود ديگر در شرايط گلخانه­اي جزء آفات گياهان زينتي به شمار مي­روند.
براي شناسايي و تفکيک گروه‌هاي مختلف پروانه­ها، دو ويژگي مهم الف) رگ­بندي بال و ب) مکانيسم جفت­شدن بال­هاي جلو و عقب به هنگام پرواز قابل توجه است. رگ­بندي بال در پروانه­ها نسبتاً ساده و تعداد رگ­هاي عرضي و طولي کم است.
در پروانه­ها چهار مکانيسم براي جفت­ شدن بال­هاي جلو و عقب به هنگام پرواز وجود دارد که عبارتند از:
1- فيبولا (Fibula)
2- ژوگوم (Jugum)
3- فرنيلوم (Frenulum)
4- هيمورال اَنگِل (Humeral angle)
عمده پروانه­هاي روز پروازي که در طبيعت مشاهده مي­شوند داراي مکانيسم هيمورال انگل هستند. لارو پروانه­ها بصورت­هاي مختلفي از گياهان تغذيه مي­کنند. تعدادي از آن‌ها آزادانه از قسمت­هاي مختلف گياه مانند برگ، ميوه يا گل تغذيه مي‌کنند و يا در داخل شاخه و تنه درختان بافت چوبي گياه را استفاده مي‌کنند. تعداد معدودي از گونه­ها هم جزء آفات انباري هستند و در شرايط انباري از انواع خشکبار تغذيه مي­کنند.
راسته لپيدوپترا به پنج زير راسته تقسيم مي­شود که عبارتند از:
1. زوگلوپترا (Zeugloptera) ؛ تنها پروانه­هايي هستند که داراي آرواره بالا مي‌باشند. بنابراين توانايي تغذيه از مواد جامد مثل گرده گل‌ها را دارند و اين ويژگي در ساير پروانه­ها ديده نمي­شود. در اين زير راسته خانواده ميکروپتريژيده (Micropterygidae) حائز اهميت است.
2. زير راسته داکنونيفا (Dacnonypha) ؛ گرچه حشرات کامل داراي آرواره هستند ولي آرواره­هايشان غيرفعال است. در واقع گاله­هاي مربوط به هر يک از آرواره­هاي پايين بهم متصل ­شده و خرطوم را بوجود ­آورده‌اند که بوسيله آن از مواد مايع تغذيه مي­کنند.
3. زير راسته اکسوپوريا (Exoporia) ؛ در اين راسته خانواده­اي به نام هيپاليده (Hepialidae) وجود دارد که از نظر شکل ظاهري شباهت به پروانه­هاي اسفينژيده (Sphingidae) دارد ولي لاروهاي آن‌ها عموماً از ريشه گياهان تغذيه مي­کنند.
4. مونوتريزيا (Monotrysia)؛ تعدادي از گونه­هاي مونوتريزيا بصورت مي‌نوز فعاليت
مي­کنند. مهم‌ترين خانواده اين زير راسته استيگمليده (Stigmellidae) است که لارو­هاي آن از پارانشيم برگ­هاي گياهان تغذيه ميکنند.
5. بزرگترين زير راسته ديتريسيا (Ditrysia)است؛ عمده پروانه­ها در اين زير راسته تقسيم‌بندي مي­شوند که به تعدادي از خانواده­هاي آن اشاره مي­کنيم:
خانواده تينيئيده (Tineidae) يکي از خانواده­هاي زير راسته ديتريسيا است که عموماً لارو آن‌ها از منسوجات تغذيه مي­کنند.
- ليونيتيده(Lyonetidae) و گراسي­لاريده (Gracillaridae) نيز مي‌نوز هستند که لاروهايشان در بين اپيدرم فوقاني و زيرين برگ از پارانشيم برگ گياهان تغذيه مي­کنند.
- خانواده پيه­ريده (Pieridae) که در واقع روز پرواز بوده و جزء آ‌فات مهم کَلَم هستند. اين خانواده داراي دامنه ميزباني نسبتاً وسيعي هستند و امکان فعاليت آن‌ها در شرايط گلخانه­اي روي محصولات گلخانه­اي وجود دارد.
- خانواده ليکينيده (Lycaenidae)؛ تعدادي از لاروهاي گونه­­هاي اين خانواده در لانه مورچه‌ها زندگي مي­کنند. در واقع مورچه­ها تعدادي از جمعيت خودشان را در اختيار لارو اين پروانه­ها قرار مي­دهند و اين‌ها هم از مراحل مختلف قبل از بلوغ مورچه­ها تغذيه مي­کنند و توليد عسلک کرده که مورچه­ها از عسلک توليد شده توسط اين لارو پروانه­ها تغذيه مي­کنند.
* پروانه­هاي باتر فلاي (Butterfly) يا پروانه­هاي روز
1- اسفينجيده (Sphingidae) تعدادي از گونه­هاي اين خانواده در داخل کندو­هاي زنبور عسل زندگي مي­کنند. گونه­اي به نام اکرونتيا اوتروپوس (Acherontia atropos) جزء آفات مهم زنبور عسل به شمار مي­رود. گونه­هاي ديگر اين خانواده از گياهان تغذيه مي­کنند. ويژگي بارز لاروها داشتن شاخي در انتهاي بدن مي‌باشد که به شناسايي آن‌ها کمک مي‌کند.
2- خانواده ساتورنيده (Saturnidae) شامل بزرگترين پروانه­هاي موجود در ايران مي­باشد. گونه پر طاووسي گلابي بزرگترين پروانه­اي است که در ايران وجود دارد.
3- نيمفاليده (Nymphalidae)
4- ساتي­ رئيده (Satyridae)
5- پاپيليونيده (Papilionidae)
6- دانائيده(Danaidae)
و تعدادي ديگر از خانواده­ها که لاروشان عموماً در روي گياهان مرتعي و يا درختان ميوه از برگ گياهان تغذيه مي­کنند. اين پروانه‌ها جزء آفات هم محسوب نمي­شوند و تحت کنترل دشمنان طبيعي هستند.
بسياري از پروانه­هاي روز پرواز جزء آفات مهم نيستند ولي تعدادي از پروانه­هاي شب پرواز تحت نام موس (Moths)در خانواده­هاي نوکتوئيده (Noctuidae) و پيراليده(Pyralidae) از آفات بسيار مهم محصولات زراعي و گياهي مختلف هستند
بطور کلي جمعيت موجودات بوسيله دو دسته از عوامل کنترل مي‌شوند.
الف) عوامل طبيعي مثل سرما؛
ب) دشمنان طبيعي.
به همين دليل در گذشته کشاورزان در زمستان زمين‌هايشان را آب مي­دادند تا زمين يخ ببندد و بسياري از شفيره آفات مهم که در داخل خاک زندگي مي­کردند به اين طريق از بين بروند.
از عوامل کنترل کننده دشمنان طبيعي لارو پروانه­ها عمدتاً زنبورهاي براکلونيده (Braclonidae) و مگس‌هاي خانواده تاکي نيده (Tachinidae) مي­باشند که از اهميت زيادي برخوردارند
زنبورها يا بال غشائيان
­ هايمنوپترا (Hymenoptera)
راسته بال ‌غشائيان يکي از سودمندترين گروه‌هاي حشرات است. اين راسته در برگيرنده تعدادي از گونه­هاي پارازيتوئيد و شکارگر حشرات است که نقش ارزنده­اي در ايجاد تعادل جمعيت گونه­هاي مختلف دارد. هم‌چنين از مهم‌ترين گرده افشان­هاي گياهان بوده و تعداد کمي هم گياهخوار مي‌باشند. اين راسته از نظر بيولوژيک و زيست شناسي بسيار متنوع بوده و تعدادي از آن‌ها بصورت انفرادي زندگي مي­کنند و تعداد ديگري هم داراي زندگي اجتماعي در سطوح مختلف هستند. عالي­ترين سطح زندگي در برخي از گونه­هاي اين راسته مثل زنبورهاي خانواده آپيده (Apidae) و زنبور عسل معمولي ديده مي­شود.
گونه­هاي بالدار زنبورها چهار بال دارند که غشايي بوده و بال‌هاي عقب کوچک‌تر از بال‌هاي جلويي است و بوسيله قلاب­هاي بسيار ريزي به نام هامولي (Hamuli) به بال‌هاي جلو متصل مي­شوند و سبب هماهنگ شدن بال‌هاي جلو و عقب به هنگام پرواز مي­شوند.
زنبورها داراي دگرديسي کامل هستند و شفيره آن‌ها از نوع اکسريت (Exarate) يا آزاد است. در اين نوع شفيره شاخک، پاها و بال­ها آزاد است و بنابراين شبيه به يک حشره کامل موميايي شده بنظر مي‌رسد. لاروها در تعدادي از زنبورها از نوع اروسي‌فرم (Eruciform) و در اکثر آن‌ها از نوع ورمي­فرم (Vermiform) هستند. لارو اروسي‌فرم زنبورها که مربوط به زير راسته سيمفيتا(Symphyta) است از طريق بيش از پنج جفت پاي کاذب شکمي يا پرولگ (Proleg) از لارو پروانه­ها تشخيص داده مي‌شود.
زنبورها به دو دسته تقسيم مي­شوند که عبارتند از :
1. سيمفيتا (Symphyta)
2. آپوکريتا (Apocrita)
سيمفيتا (Symphyta)
در زير راسته سيمفتيا پاي عقبي زنبورها در قاعده حداقل سه سلول بسته دارد بعلاوه يک شکم عريض که به قفسه سينه متصل مي­شود. اکثر گونه­هاي اين زير راسته گياهخوار هستند. در حاليکه در زير راسته آپوکريتا شکم باريک شده و از طريق يک ساقه به قفسه سينه متصل مي­شود و در بال عقبي­، بيش از دو سلول بسته وجود دارد. در ضمن اغلب شکارگر يا پارازيتوئيد هستند و کمي هم گياهخوار مي‌باشند. اکثر گونه­هاي زير راسته سيمفتيا خانواده­هاي متعددي در ايران دارند که در ذيل به آن‌ها اشاره مي­شود:
1. آرژيده (Argidae)
2. پامفيليده (Pamphilidae)
3. سفيده (Cephidae)
4. تنتتردينيده (Tenthredinidae)
5. زايليده (Xyelidae)
6. اوروسيده (Orussidae)
بجز گونه­هاي خانواده اوروسيده که پارازتيوئيد سوسک­هاي چوب‌خوار خانواده­هاي سرامبيسيده (Cerambicidae) و بپرستيده(Buprestidae) هستند، بقيه خانواده­هاي اين زير راسته گياهخوار هستند. مثلاً در خانواده آرژيده گونه­اي به نام آرژ رزه (Arge rosae) از گل رز تغذيه مي­کند که در شمال ايران انتشار دارد.
در خانواده سفيده گونه­هايي مانند سفوس ­سينکتوس(Cephus Cinctuse) و سفوس­ پيگمئوس (Cephus Pygmaeus) از غلات تغذيه مي­کنند.
در خانواده تنتردينيده(Tenthredinidae) گونه­هاي کاليروآلي­ماسينا(Caliroa limacina) و هاپلوکامپابويس (Haplocampa brevis) در روي درختان ميوه به عنوان آفت مطرح هستند. و از خانواده سريسيده در شمال ايران گونه­اي به نام سيرکس­سا (Sirex sah) بر روي صنوبر و نارون خسارت ايجاد مي­کند. پس در زير راسته سيمفتيا بجز تعداد معدودي از خانواده اوروسيده و بقيه خانواده­ها عموماً گياهخوار هستند.
آپوکريتا (Apocrita)
زنبورهاي خانواده آپوکريتا به دو دسته تقسيم مي‌شوند:
1. آکولئاتا(Aculeata) ؛ در اين گروه تخم‌ريز به نيش تبديل شده است. نيش يک مکانيزم دفاعي است که براي تزريق سم به بدن طعمه بکار مي‌رود.2. پارازتيکا(Parasitica) ؛ در اي

به طور خلاصه از نظر نحوه تربيت کودک و بطور کلي نحوه اداره سيستم خانواده مي توان ۴ نوع خانواده را مشخص کرد، که عبارتند از: الف) خانواده خشک و سخت گير(و ...

به تدريج که جامعه از الگوي جامعه کشاورز به صنعتي تغيير مي يابد،هم کارکردها و هم اقتدار خانواده، همراه با آن دگرگون مي شود. شايد عمده ترين پيامد و نتيج ...

● رزاسه يا گل سرخيان رزاسه يکي از خانواده­هاي متنوع و پر جمعيت از نظر گونه­هاي گياهي است. گياهان گوناگون آن با کاربرد مختلف ديده ميشوند. تعداد زيادي گ ...

در دين اسلام، زن جايگاه بسيار والايي دارد؛ هم در اجتماع و هم در خانواده. زن سازنده خانواده است و خانواده کوچک ترين واحد اجتماعي جامعه مي باشد؛ لذا مي ...

خانواده چغندر که نام علمي آن chenopodiaceae است، با حدود ۱۰۵ جنس و ۱۴۰۰ گونه و داراي پراکندگي وسيع در سطح دنياست و از نظر تنوع و تعداد گونه ها ، دومين ...

رزاسه يا گل‌ سرخيان رزاسه يكي از خانواده¬هاي متنوع و پر جمعيت از نظر گونه¬هاي گياهي است. گياهان گوناگون آن با كاربرد مختلف ديده مي‌شوند. تعداد زيادي گ ...

کم کم با نزديک شدن زمستان، سرماخوردگي بيش از پيش شايع مي شود و مصرف ميوه ها و سبزي هايي که به تقويت سيستم ايمني کمک مي کنند، اهميت بيشتر ي پيدا مي کند ...

خانواده ماهي طلايي شامل گلدفيش کاليکو، بلک مور، لاين هد، دم چادري، چشم آسماني، چشم بادبادکي ( بابل آيز ) و انواع ديگر مي باشد. خانواده ماهي طلايي بسيا ...

دانلود نسخه PDF - خانواده تارسو نميده