up
Search      menu
تولید و کشاورزی :: مقاله حشره شناسي 6 PDF
QR code - حشره شناسي 6

حشره شناسي 6

حشره شناسي كشاورزي (6)

۲ مكانيسم دگرديسي Metamorphosis :
حشراتي كه نشو و نموء خود را به صورت لاروي (كرمينه) طي مي كنند در اين مرحله داراي قدرت تغذيه و تخريب فروان هستند. بدين جهت شناسائي مرحله لاروي در كشاورزي اهميت فوق العاده دارد. لاروهاي جوان كه از تخم خارج مي شوند اغلب بلافاصله شروع به تغذيه مي كنند ولي گاهي تا مدتي از تغذيه خودداري مي نمايند، لارو حشرات هنگام تغذيه رشد و نمو كرده ، ازدياد حجم پيدا مي كند و سپس تغيير جلد مي دهد فاصله بين دو تغيير جلد را يك سن مي گويند. تعداد تغيير جلد در گونه هاي مختلف متفاوت ولي براي يك گونه معمولا ثابت است مگر در موارد استثنائي كه تحت تاثير حرارت و ساير شرايط خارجي ممكن است تعداد آن متغير باشد. در حشراتي با دگرديسي كامل هيچ گونه شباهت ظاهري بين لارو و حشرات كامل وجود ندارد. تبديل لارو به حشره كامل ، طي دو پديده هورموني هيستوليز Histolysis و هيستوژن Histogenesis صورت مي گيرد. در مرحله هيستوليز تمام اعضاء داخلي بدن لارو از قبيل دستگاه گوارش ، عصبي ، تنفسي ، ماهيچه ها و غيره از بين مي رود . به طوري كه بدن لارو تبديل به كيسه اي كه محتوي ماده لزجي است مي شود. در طول دوره شفيرگي طرح اندامهاي حشره كامل ريخته مي شود . نوزاد حشرات با دگرديسي ناقص را پوره Nymph مي گويند كه از نظر خصوصيات مورفولوژيك شباهت زيادي به حشره كامل دارد . نوزاد بعضي حشرات نظير يك روزه ها و طياره ها مانندها اگر چه در سنين اول مجهز به طرح اوليه بال ها مي باشد ولي داراي اختلاف مورفولوژيك و بيولوژيك قابل توجهي با حشرات كامل خود هستنداين نوع پوره ها ، گاهي « ناياد » ناميده مي شوند و دگرگوني نيمه كامل دارند.
حشرات را با توجه به مراحل رشدي بعد از نشو و نماي جنيني به دو گروه عمده به شرح زير تقسيم مي كنند :
الف – حشرات با استحاله ناقص يا تدريجي Heterometabola :
حشرات با استحاله ناقص يا تدريجي ، نوزادان و افراد جوان كه پوره ناميده مي شوند كم و بيش شبيه حشرات كامل مي باشند و فقط از لحاظ اندازه ، طول ، تعداد بندهاي حشرات شاخك ، چشم هاي ساده ،شكل و اندازه بال ها با آنها متفاوتند . در گونه هايي كه داراي چشم مركب مي باشند اين اندام از همان مراحل اوليه رشد در پوره ها ديده مي شود. در گونه هاي بال دار بال ها ابتدا به صورت جوانه هائي در پشت سينه دوم و سوم ظاهر مي شوند و طي سنين مختلف به تدريج رشد كرده و قبل از بلوغ كامل مي شوند. حشرات با استحاله ناقص به نوبه خود شامل گروههاي زير مي باشد.
۱ حشرات بدون استحاله ( Ametabola ) اين گروه شامل حشرات بدون بال Apterygota مي باشند و راسته هاي Collembola (پادمان) Protura (بي شاخكان) Diplura ( دم چنگالان) و Thysanura(دم ريشكداران) در اين دسته قرار دارند.
۲ حشرات پالئومتابولا Paleometabola – در اين گروه پوره ها داراي خصوصيات ساختماني ابتدائي هستند و بندهاي شكم مجهز به پيوست هاي جانبي مي باشند . بعلاوه تغيير جلد در مرحله حشره كامل نيز صورت مي گيرد . رديف يك روزه ها ( Ephemeroptera ) از اين گروه هستند.
۳ حشرات پورومتابولا Paurometabola: در اين گروه پوره ها و حشرات كامل از لحاظ محيط زندگي و رژيم غذايي تفاوت چنداني ندارند و پوره ها بتدريج كه رشد مي كنند به حشرات كامل مشابهت بيشتري پيدا مي كنند.
حشرات رديف راست بالان Orthoptera ، مساوي بالان Isoptera گوشخيزكها
Dermaptera, Zoraptera, Psocoptera, Embioptera, Dermaptera, Homoptera, Heiptera, Anoplura, Mallophage
جزء اين گروه هستند.
۴ حشرات همي متابولا Hemimetabola: در اين گروه بين محيط زندگي نوزاد و حشرات كامل اختلاف فاحش وجود دارد. پوره ها كه ناياد ( Nayad) ناميده مي شود آبزي هستند و به وسيله آبشش يا تراشه برانشي تنفس مي كنند و داراي غلافهاي بالي يا Pterotheca مي باشند، در صورتي كه حشرات كامل خشكي زي هستند و با تراشه تنفس مي كنند . گاهي رژيم غذايي نايادها با حشرات كامل نيز متفاوت است .
۵ حشرات نئو متابولاNeometabola : در اين گروه نوزادان بلافاصله پس از خروج از سن اول به علت نداشتن Pterotheca ، و تفاوت زيادي با حشرات كامل ، همانند حشرات Holometabola ، لارو ناميده مي شوند. در اين گروه بال در سن آخر و در مرحله اي شبيه مرحله شفيرگي حشرات با استحاله كامل ظاهر مي شود. حشرات راسته پا حباب داران Thysanoptera و عده اي از جوربالان Homoptera جزء اين گروه مي باشند.
ب حشرات با استحاله كامل Holometabola :
در حشرا ت اين گروه نوزادان و افراد جوان هيچ گونه شباهتي با افراد كامل ندارند و غالباً از لحاظ محيط زندگي ، نوع غذا و عادات و رفتار با حشرات كامل تفاوت دارند، اگر چه در عده اي نيز رژيم غذايي يكسان ديده مي شود. نوزادان يا لاروها در اين گروه كم و بيش شبيه كرمها مي باشند و به همين لحاظ آنها را « كرمينه » نيز گفته اند . بر خلاف پوره ها، سنين مختلف لاروي فقط از نظر اندازه با هم متفاوتند . لاروها هرگز داراي چشم مركب نيستند و جوانه بال در آنها در زير جلد تشكيل مي شود و قابل روئيت نيستند . لاروها به نوبه خود در گروههاي مختلف حشرات با استحاله كامل اشكال متفاوتي دارند. كه در مراحل نشو و نماي فردي در اين گروه به آنها اشاره خواهد شد. لاروها پس از تكميل دوران تغذيه تبديل به عروسك يا شفيره مي شوند و در اين مرحله حشره داراي تحرك چنداني نيست و در واقع مرحله سكون يا استراحت موقت است . شفيره ها از نظر شكل ظاهري هيچ گونه شباهتي با لاروها يا حشرات كامل ندارند، اگر چه آثار بال، شاخك ها و حتي پاها ممكن است از زير جلد و يا خارج از جلد بدن مشهود باشد. در حشرات Holometabola افراد كامل در حالي كه تمام اعضاء بدن آنها كامل است به يكباره از جلد شفيره خارج مي شوند ( بال پولكي ها و دو بالان) و يا اين اندامها به فاصله چند روز در سطح بدن ظاهر مي شوند .( سخت بالپوشان و زنبورها ) در اين گروهها، حشرات كامل ممكن است احتياج به تغذيه نداشته باشند يا مختصري از مايعات نظير شيره گلها ، عسلك ، يا شب نم تغذيه نمايند . البته گروههايي نيز هستند كه قبل از بلوغ بايد تغذيه نمايند.
مراحل نشو و نماي فردي در حشرات Ontogeny :
مراحل نشو و نماي فردي در حشرات شامل ، تخم ، پوره يا لارو ، شفيره و حشرات كامل مي باشند در حشرات با استحاله ناقص يا تدريجي مرحله شفيرگي ديده نمي شود.
۱ تخم: تخم از عوامل عمده تكثير گونه است و در مواردي نيز وسيله انتشار مي باشد. بعلاوه در بعضي گونه ها مانند بسياري از شته ها ، پروانه كرم ابريشم و نظاير آنها تخم مرحله مقاومت حشره در مقابل عوامل نامساعد طبيعت مي باشد. تخم حشرات از نظر اندازه ،شكل ،رنگ ، انفرادي يا دست جمعي بودن و همچنين محل استقرار آنها در محيط ، بسيار متنوع مي باشدو غالبا در مجاورت محيطي كه مناسب تغذيه لاروها يا پوره ها باشد قرار داده مي شود. تخمها ممكن است لخت و بدون پوشش باشند و يا اينكه داراي پوششي از مواد مومي يا كيتيني از ترشحات حشره مده باشند بعضي از حشرات براي تخمگذاري داراي اندامهاي خاصي هستند ( تخمريز يا Ovipositor) ، كه به كمك آنها تخمهاي خود را در داخل نسوج گياهي ، داخل خاك و يا داخل بدن ميزبانهاي خود قرار مي دهند. حشرات از لحاظ توليد مثل به سه گروه به شرح زير تقسيم مي شوند:
الف تخمگذار Oviparous در اين گروه نشو و نماي جنيني در داخل تخم و پس از خروج تخم از بدن مادر آغاز مي شود و ممكن است از هنگام تخمگذاري تا خروج لارو و يا پوره چندين روز يا چندين ماه طول بكشد. مثل سن گندم كرم ابريشم ، ملخ مراكشي .
ب زنده زا Viviparous – در اين گروه رشد جنيني در داخل تخم و قبل از خروج تخم از بدن حشره ماده بالغ صورت مي گيرد و در اين حالت تخمها در داخل تخمدان باز مي شوند و حشره ماده به جاي تخم ،لارو يا پوره مي گذارد و گاهي نوزادان راحلي از نشو ونماي بعد از چنين Postembryonic خود را نيز در داخل بدن حشره مادر مي گذارند.
ج Ovoviviparous در اين گروه اگر چه جنين در داخل تخم و قبل از خروج از بدن مادر شروع به رشد مي كند ولي تخم در داخل بدن حشره ماده باز نمي شود و عمل تفريخ بلافاصله قبل از تخمگذاري صورت مي گيرد. بعضي از شپشكهاي نرم تن در اين دسته قرار دارند .
۲ لارو Larve – از تخم حشرات با استحاله كامل نوزادي خارج مي شود به نام لارو كه شكل و وضع ثابتي نداشته و از نظر استحاله قابل توجه است. در لارو معمولا سه قسمت سر ، قفس سينه ، شكم مشخص هستند. از نظر محيط زندگي و رژيم غذائي لاروها فوق العاده متنوع مي باشند. حشرات در مرحله لاروي داراي قدرت تغذيه و تخريب فراوان هستند. بدين جهت شناسائي مرحله لاروي در كشاورزي اهميت فوق العاده دارد. لاروهاي جوان كه از تخم خارج مي شونداغلب بلافاصله شروع به تغذيه مي كنند ولي گاهي تا مدتي از تغذيه خود داري مي نمايند. لارو حشرات هنگام تغذيه رشد و نموء كرده، ازدياد حجم پيدا مي كند و سپس تغيير جلد مي دهد. فاصله بين دو تغيير جلد ر يك سن (Instar) لاروي مي گويند. تعداد تعويض جلد در گونه هاي مختلف متفاوت ولي براي يك گونه معمولاً ثابت است مگر در موارد استثنائي كه تحت تائير حرارت و رطوبت و ساير شرايط خارجي ممكن است تعداد آن متغير باشد:
۱ رطوبت و ساير شرايط خارجي ممكن است تعداد آن متغير باشد:
اشكال لاروي :
در حشراتي با دگرديسي كامل اشكال لاروي ثابت و طبقه بندي آنها مبتني بر خصوصيات مرفولوژيك و بيولوژيك از جمله نوع ميزبان، طرز تغذيه ، محيط زندگي ، رفتار و ساير خصوصيات اتولژيك(Ethologic) مي باشد و شامل انواع زير است .
۱ كامپودوئي فرم Campodeiform – در اين نوع لارو ها بدن معمولا طويل و در قسمت شكمي و پشتي پهن و داراي شاخكهاي نسبتاً بلند و آرواره هاي قوي و سه جفت پاي سينه اي هستند. صفت مشخص كننده در اين لارها وجود يك جفت پيوست بلند به نام دنباله Cercus در انتهاي شكم مي باشد. اين لاروها فعال ، گوشتخوار و بندرت گياهخوار نيز مي باشند.
۲ لارو كاربي فرم Carabiform: اين لارو شباهت زيادي به لارو كامپودئي فرم دارد ولي فاقد پيوست انتهائي شكم است. رژيم غذائي لاروها گوشتخواري و گياهخواري است و در زير خاك يا زير پوست درختان و يا داخل باقيمانده هاي گياهي و حيواني زندگي مي كنند.
۳ لارواروسيفرم Eruciform : بدن استوانه كشيده ، سرگرد و در طرفين داراي شش چشم ساده جانبي (لارو پروانه ها ) و يا يك چشم ساده (لارو زنبورها) و شاخكها كوتاه مي باشند. قطعات از تيپ ساينده و داراي سه جفت پاي سينه اي كوتاه و ۲ تا ۸ جفت پاي دروغي يا گوشتي در زير حلقه هاي شكم هستند. اين پاها مفصلي نيستند. و در انتهاي به يك لبه تورونده به نام پلانتا Planta منتهي مي شوند. اين قسمت در لارو پروانه هاي heteroneura مجهز به قلابهاي متعدد است . در لارو پروانه ها شكل پلانتا و تعداد قلابهاي آن و نيز طرز قرار گرفتن آنها متغير است و تعداد پاهاي دروغي در لارو پروانه ها اغلب پنج جفت ي كمتر است كه در قسمت شكمي روي حلقه هاي ۳ – ۴ ۵ ۶ ۱۰ شكم قرار گرفته اند. پاهاي شكمي حلقه دهم به نام پاهاي مخرجي يا پاهاي مقعدي ناميده مي شوند. اين لاروها به رنگهاي متنوع و اغلب نبات خوار و بندرت گوشتخوار هستند و گونه هاي نباتخور از آفات مهم نبات زراعي مي باشند.

هيدرولوژي يا آب شناسي از دو کلمه Hydro به معني آب و Logos به معني شناسايي گرفته شده است. ديد کلي هيدرولوژي علمي است که در مورد پيدايش خصوصيات و نحوه ت ...

خون شناسي به مطالعه سلولهاي خوني و انعقاد مي پردازد. اين علم مقدار و ساختمان و عمل سلولهاي خوني ، پيش سازهاي سلولهاي خوني را در مغز استخوان ، ساختار ه ...

طبيعت بر ۳ رکن اساسي آب، هوا و خاک استوار است؛ بر اين اساس شناخت طبيعت و ارکان آن، حفاظت و پاسداري از طبيعت از مسووليت اجتناب ناپذير انسان هاست. کشاور ...

سنگ شناسي سنگ شناسي آذرين ريشه لغوي سنگهاي آذرين ، Igneous rocks نام خود را از واژه Ignis گرفته‌اند که در لاتين به معناي آتش است. ديد کلي اين سنگهاي ...

ميگوها از خانواده سخت پوستان هستند و در دريا زندگي مي كنند و تنها برخي از گونه هاي آن در آب شيرين يافت مي شوند در ايران ميگوهاي خوراكي اب شور در درباي ...

در خصوص عوارض مخرب و آسيب هاي جبران ناپذير زيست محيطي مرتبط با کاربرد بي رويه سموم شيميايي در کشورمان تا کنون مطالب فراواني به چاپ رسيده و اکثر کارشنا ...

● کنترل بيولوژيک امروزه با استفاده گسترده از مواد شيميايي در باغات و مزارع که منجر به ريشه کن شدن نسل موجودات و عوامل بيماري زا ميشود بيم اين است که ح ...

● حشرات و اهميت آنها علم حشره شناسي كه به آن Entomology گفته مي شود يكي از شاخه هاي علوم بيولوژي است.حشرات در حدود ۳۵۰ ميليون سال در روي كره زمين زندگ ...

دانلود نسخه PDF - حشره شناسي 6