up
Search      menu
تولید و کشاورزی :: مقاله حشره شناسي 4 PDF
QR code - حشره شناسي 4

حشره شناسي 4

حشره شناسي كشاورزي (4)

1 مكانيسم گردش خون:
عمل قلب داراي دو مرحله دياستول و سيستول است. در مرحله دياستول يا مرحله غير فعال ، ماهيچه هاي بالي شكل منقبض شده و حجم حفره پشتي افزايش مي يابد و فشار داخلي كم شده و در نتيجه خون از حفره هاي شكمي و مياني وارد حفره پشتي مي شود و از منافذ استيول داخل خانه هاي قلب مي گردد. در مرحله سيستول يا مرحله فعال در نتيجه انبساط ماهيچه هاي بالي شكل منافذ استيول بسته شده و خون از خانه اي به خانه جلوتر وارد مي شود و از طريق آئورت وارد حفره عمومي مي گردد. خون حشرات در انتقال اكسيژن به سلولها و بافتهاي بدن وظيفه اي ندارد ولي از نظر انتقال مواد غذائي و دفع مواد زائد و ادراري داراي اهميت مي باشد.
۲ تركيبات خون:
خون در حشرات به رنگهاي مختلف قرمز،زرد،سبز يا آبي ديده مي شود و از دو قسمت پلاسما و سلولهاي خون تشكيل يافته است. عمده پلاسماي خون را آب و اسيدهاي آمينه تشكيل مي دهد و ساير تركيبات آن عبارتند از: مواد گلوسيدي، ليپيدي ، هموگلوبين ، هموسيانين ، املاح مختلف آلي و معدني ، مواد ادراري ، مواد سمي نظير كانتاريدين و هيستامين و آنزيم هاي مختلف و گاز كربنيك و اكسيژن.
سلولهاي خون به تعداد و اشكال مختلف ، در حضرات بسته به عوامل گوناگون نظير فذا و رطوبت ديده مي شوند . تعداد سلولها در هر ميليمتر مكعب خون فوق العاده متغير است ، در سوسري هايجنس Periplaneta بين ۱۵۰۰۰ تا ۶۰۰۰۰ در سيرسيرك Gryllus assimilis بين ۱۵۰۰۰ تا ۲۷۵۰۰۰تغيير مي كند. اهم سلولهاي خون عبارتند از :
(۱) سلولهاي انوسيت Oenocytes– اين سلولها اغلب در طرفين حلقه هاي شكم پراكنده هستند و از نظر تغيير جلد ، رشد تخمدانها ، دفع مواد ادراري و ذخيره چربي و غيره اهميت دارند.
(۲) سلولهاي زنده خوار Phagocytes اكثر اين سلولها خاصيت زنده خواري دارند و از باكتريها و پروتوزئرهائي كه از طريق لوله گوارش وارد حفره عمومي مي شود تغذيه مي كنند. همچنين بعضي از آنها داراي وظايف دفعي و ترشحي و ذخيره اي مواد چربي هستند.
(۳) سلولهاي اطراف قلب Pericardialcell اين سلولها در اطراف قلب وجود دارند و از نظر تصفيه خون با ارزش مي باشند.
(۴) اجسام چربي – سلولهاي چند وجهي و به رنگ سفيد ، زرد ، قرمز و نارنجي هستند و ذخيره مواد چربي ، پروئيدها مواد ادراري و گليكوژن را به عهده دارند و بعلاوه داراي خاصيت زنده خواري و توليد نور مي باشند ، از نظر دفاع حشره و همچنين جلب جنس مخالف اهميت دارند و توليد نور نتيجه اكسيده شدن ماده چربي به نام لوسيفيرين به وسيله دياستاز لوسيفراز است.
اعضاء توليد نور در دو خانواده Lampyridae و Elateride از راسته سخت بالپوشان رشد قابل توجه دارند. در كرم شب تابLampyris noctiluca اعضاءتوليد نور در زير مفصلهاي شكم قرار دارند و در جنس Pyrophorus در قاعده پيش قفس سينه متمركز و متشكل از يك لايه اجسام چربي است كه سطح آنها را انشعابات عصبي و موي تراشه ها پوشانده و در زير اين لايه بلورهاي اگزانتين ( xanthin) ، و املاح اوره قرار دارد كه داراي خاصيت انعكاس هستند .
ث – دستگاه توليد مثل Reproductive system :
در جنسهاي نر و ماده از دوقسمت تشكيل يافته است اول اعضاء تناسلي داخلي كه مبداء مزودرمي داشته و محتوي سلول هاي جنسي در مراحل مختلف رشد تا تشكيل گامت هاي نر و ماده و سلولهاي غذايي و غدد ترشحي است. قسمت دوم اعضاء تناسلي خارجي كه از پيوستهاي حلقه هاي شكمي است و مبدا آكتودرمي داشته و جهت خروج اسپرماتوزوئيد و اوول مي باشد.
۱ دستگاه تناسلي نر: شامل بيضه ها ، غده هاي ضميمه ، مجاري تناسلي و آلت جفت گيري است. بيضه ها به تعداد يك جفت از لوله هاي متعدد به نام لوله هاي اسپرم تشكيل يافته كه محتوي سلولهاي جنسي در مراحل مختلف رشدي است. در طول لوله ها از پائين به بالاقسمتهاي زير وجود دارند:
(۱) ناحيه اسپرماتوگوني Spermatogonia zone كه محتوي سلولهاي اسپرماتوگوني ، و سلولهاي مزودرمي است.
(۲) ناحيه اسپرماتوسيت Spermatocyte zone كه از تقسيم سلولهاي اسپرماتوگني حاصل شده و اطراف آنها را غلافي پوشانده و سيست (Cyste) ناميده مي شود و هر سيست داراي چندين اسپرماتوسيت مي باشد.
(۳) ناحيه رسيدن گامت هاي نر Maturation and reduction zone و تقسيم با كاهش كروموزمي كه در اين قسمت سلول هاي اسپرماتوسيت طي دو تقسيم كه دومي توام با كاهش كروموزمي است ، به چهار اسپرماتيد n كروموزمي تقسيم مي شود.
(۴) ناحيه تشكيل اسپرماتوزوئيدها Transformation zone كه آخرين مرحله تحول سلولهاي جنسي است ، پس از پاره كردن سيستها داخل مجاري خروجي مي گردند، يك جفت مجراي خروجي Vas deferens كه ساختمان ماهيچه اي داشته و قسمت عريض آن كيسه اسپرم (Seminal vesicles) است و اسپرماتوزوئيدها در داخل آن ذخيره مي شوند ويك جفت مجراي خروجي كه در انتهاي يكي شده و به مجراي اسپرم انداز Ejaculatory duct مربوط مي شوند و در انتها به وسيله سوراخي به نام گونوپور Gonopore به آلت جفت گيري نر Penis منتهي مي شود. غده هاي ضميمه Accessory glands معمولا در انتهاي مجاري اسپرم انداز و يا مجاري خروجي باز مي شوند و محتوي ترشحات لزج و چسبيده اند كه براي ساختن پوشش اسپرماتوزوئيد بكار ميروند. اعضاي خارجي دستگاه تناسلي نر شامل آلت جفتگيري به نام Penis و قطعات ضميمه آن هستند كه در حد فاصل حلقه نهم و دهم شكم قرار دارند. پنيس از دو قسمت اكتوفالوس و آندوفالوس تشكيل شده است.
۲ دستگاه تناسلي ماده : شامل يك جفت تخمدان ، غده هاي ضميمه ،كيسه ذخيره اسپرماتوزوئيد و تخمريز است .
(۱) تخمدان (Ovary) از تعدادي لوله هاي كوچك استوانه اي به نام اواريول Ovariol تشكيل شده و هر اواريول از قسمتهاي زير تشكيل يافته است .
۱ رشته انتهائي Terminal filament كه هر رشته باريك اواريول را به جدار بدن متصل مي سازد.
۲ ژرماريوم Germarium كه اين قسمت سلولهاي Oogonia در حال رشد و تقسيم ، سلولهاي غذايي Trophocyte به نام سلول Vitelline و سلولهاي سيتوسيت است .
۳ ويتلاريوم Vitellarium محتوي سلولهاي Oocyte و يا گامت هاي كامل به نام اوول Ovule مي باشد.
۴ پديسل Pedisel به صورت مجراي كوتاهي اواريول را به مجراي تخم متصل مي كند.
لوله هاي تخم برحسب وجود يا عدم وجود سلولهاي غذائي و طرز قرار گرفتن آنها دو نوعند:
۱ تيپ پانوئيستيك Panoistic در اين حالت لوله تخم فاقد سلولهاي غذايي است .
۲ تيپ مروئيستيك Meroistic – در اين تيپ لوله هاي تخم محتوي سلولهاي غذايي مشخص بوده و از نظر طرز پراكندگي آنها در طول لوله تخم به دو گروه تقسيم مي شوند: در نوع پولي تروف Polytrophe سلولهاي غذائي و اوول ها در طول لوله تخم به طور متناوب قرار دارند ، در نوع تلوتروف Telotrophe سلولهاي غذائي در انتهاي لوله تخم متمركز مي باشند.
(۲) مجراي تخم Oviduct هر تخمدان در طول قاعده به يك مجزا ختم مي شود و ابتداي آن كاليكس (Calix ) نام دارد.
مجراي عمومي تخم Common oviduct – دو مجراي تخم در انتها به يك مجراي عمومي تخم منتهي مي گردد، و در انتها به صورت سوراخ گونوپور در حلقه هشتم يا نهم شكم باز مي شود. كيسه ذخيره اسپرماتوزوئيد Spermatheca اين حفره به كيسه جفتگيري مربوط مي باشد. در حشرات ، دو مرحله جفت گيري و تخم ريزي به فاصله نسبتاً قابل توجهي صورت مي گيرد . چنانچه زنبور عسل در مدتي محدود جفتگيري كرده و سپس ملكه چند سال و به كرات در كندو تخم ريزي مي كند .
(۳) غده هاي ضميمه Accessory glands – اين غده ها معمولاً به تعداد يك جفت بوده و ترشحات آنها براي چسبانيدن تخمها روي تكيه گاه و يا تهيه كپسول تخم بكار مي روند.
۳ اعضاء خارجي دستگاه تناسلي : شامل آلت تخمريزي در ماده ها مي باشد كه در حشرات مختلف به اشكال و اندازه هاي گوناگون ، از رشد پيوستهاي حلقه هاي هشتم و نهم شكم تشكيل شده است . در ملخ هاي شاخك بلند و سيرسيركها تخمريز خيلي بلند و سخت بوده و در بعضي سن ها خيلي كوچك و يا اصلاًُ وجود ندارد . در حشرات نر اين قسمت شامل آلت تناسلي نر Penis پارامرها و ضمائم ديگر مي باشد.
ح – دستگاه عصبي Nervous system:
دستگاه عصبي در حشرات به صورت دو زنجير عصبي در قسمت شكمي بدن قرار دارد . مراكز اصلي عصبي شامل سه قسمت است ، دستگاه عصبي مركزي ، دروني يا احشائي ، وسطي يا جلدي .
۱ دستگاه عصبي مركزي Central Nervous system: يا زنجير عصبي كه از عصب ها و عقده هاي عصبي تشكيل يافته است. در ناحيه سر ، مغز(Brain) را تشكيل مي دهد كه به وسيله يك جفت رشته عصبي به نام گردنبند دورمري Circumoesophageal connectives به عقده زير مري Suboesophageal ganglion متصل مي گردد. زنجير عصبي در ناحيه قفس سينه شامل سه جفت عقده عصبي است. معمولاً عقده پيش قفس سينه اي مشخص ولي عقده هاي ميان و پس قفس به يكديگر اتصال يافته اند . عقده هاي عصبي به وسيله يك رشته عرضي به نام پيوند Commissure و يك رشته طولي به نام طناب Cord به يكديگر متصل مي باشند . مغز از سه قسمت زير تشكيل يافته است.
(۱) مغز جلوئي يا مغز اول Protocerebron بزرگترين قسمت مغز مي باشد و اعمال حسي چشم هاي ساده و مركب را انجام مي دهد و همچنين سلولهاي عصبي ترشحي قسمت داخلي مغز، از نظر رشدي و تغيير جلد اهميت دارند .
(۲) مغز مياني يا مغز دوم Deutocerebron مركز عصبي شاخكها مي باشد.
(۳)مغز عقبي يا مغز سوم Tritocerebron كهرشته هاي عصبي را به پيشاني ، لب بالا و قسمت جلوي لوله گوارش مي فرستد.
مغز حشرات از توده سلولهاي نر و پيل وسلولهاي عصبي ارتباطي و تعداد كمي سلول هاي محرك تشكيل يافته و حجم آن بستگي به وضعيت تكاملي حشره دارد . چنانچه در سوسك Dytiscus حجم مغز و در زنبور عسل حجم بدن مي باشد.
هرسلول عصبي يا نرون Neuron داراي يك جسم سلولي يا Neurocyte آكسون و انشعابات متعدد باريك به نام دندريت مي باشد. نوروسيت هاي يك قطبي داراي يك آكسون و نوروسيت هاي دو قطبي و چند قطبي داراي دو يا چند آكسون هستند. سلولهاي عصبي حساس معمولا دو يا چند قطبي هستند و نوروسيت آنها در سطح و يا نزديك به سطح بدن قرار دارد و دندريت ها در سطح بدن و داخل غده ها و ماهيچه ها امتداد دارند. سلولهاي عصبي محرك معمولا يك قطبي و نوروسيتها در مراكز عصبي و آكسون آنها در سطح جلد امتداد دارد.
هر عقده عصبي از يك توده متراكم رشته هاي عصبي به نام بافت نخاعي يا نروپيل در داخل و يك پرده به نام Epineural membrane تشكيل شده و داراي نوروسيتها و آكسون هاي سلولهاي محرك ، انشعابات انتهائي سلولهاي حساس در قسمت داخلي ، انشعابات تراشه اي و سلولهاي پوششي در قسمت سطحي است.
عصب ، از آكسون هاي محرك يا حساس و يا هر دو نوع تشكيل يافته است.
عصب هاي مغز شامل: (۱) عصب چشم هاي ساده مياني (۲) عصب چشم هاي مركب و چشم هاي ساده جانبي (۳) عصب عقده پشت سر كه رابط بين عقده پشت سر و قسمت عقبي مغز است. (۴) عصب شاخكي (۵) عصب جلدي (۶) عصب جانبي كه انشعابات آن به دهان و عقده پشت سر اتصال دارد (۷) عصب لب و پيشاني (۸) عصب زير گلوئي كه اعمال عصبي ماهيچه هاي منبسط كننده بخش جلوئي لوله گوارش را انجام مي دهد.
۲ دستگاه عصبي دروني يا احشائي Ventral Nervous system:
اين دستگاه به نام سيستم سمپاتيك از سه قسمت زير تشكيل شده است:
(۱) دستگاه عصبي بخش جلوئي لوله گوارش Stomodaeal nervous system يا سيستم استوموگاستريك شامل سلولهاي حساس و محرك ، عقده زير مغذي يا عقده پشت سر ، عقده پيشاني و عصب هاي متعدد مي باشد. اين قسمت، عصب هاي متعدد مي باشد. اين قسمت، عصب هاي متعدد به بخش جلوئي لوله گوارش ، قلب و آئورت و اجسام آلاتا و گاهي ماهيچه هاي لب پائين و آرواره هاي بالا و در بعضي از حشرات به تمام بخش مياني لوله گوارش مي فرستد.
(۲) دستگاه سمپاتيك دمي Caudal sympathic system اعمال عصبي غدد تناسلي و قسمت انتهائي لوله گوارش را انجام مي دهد.
(۳) عصب هاي فرد شكمي Impaire ventral nerves رشته هاي عصبي به سوراخهاي تنفسي و استيگمات ها مي فرستد.
۳ دستگاه عصبي سطحي يا جلدي Peripheral Nervous system: شامل سلولهاي حساس دو يا چند قطبي و قسمتهايي انتهائي آكسون سلول ها محرك مي باشد كه معمولا در لايه اپيدرمي جلد و پوشش سطحي لوله گوارش و ماهيچه هاي سمپاتيك متمركز هستند. دستگاه عصبي در حشرات، داراي ترشحات هرموني است كه از غده هاي بدون مجراي ترشحي به نام اجسام آلاتا Corpora allata و كاردياكا C.cardiaca كه در عقب مغز جلوئي لوله گوارش در محل اتصال مري قرار دارند و ترشحات كه در عقب معز جلوئي قرار دارد ترشح مي شوند، اجسام آلاتا در قسمت پشتي بخش جلوئي لوله گوارش در محل اتصال مري قرار دارند و ترشحات آنها به نام هورمون جواني از نظر پديده دگرديسي و رشد غدد تناسلي اهميت دارد. اجسام كاردياكا در قسمت مياني مغز جلوئي قرار دارند و ترشحات آنها احتمالا در تغيير جلد موثرند.

هيدرولوژي يا آب شناسي از دو کلمه Hydro به معني آب و Logos به معني شناسايي گرفته شده است. ديد کلي هيدرولوژي علمي است که در مورد پيدايش خصوصيات و نحوه ت ...

خون شناسي به مطالعه سلولهاي خوني و انعقاد مي پردازد. اين علم مقدار و ساختمان و عمل سلولهاي خوني ، پيش سازهاي سلولهاي خوني را در مغز استخوان ، ساختار ه ...

طبيعت بر ۳ رکن اساسي آب، هوا و خاک استوار است؛ بر اين اساس شناخت طبيعت و ارکان آن، حفاظت و پاسداري از طبيعت از مسووليت اجتناب ناپذير انسان هاست. کشاور ...

سنگ شناسي سنگ شناسي آذرين ريشه لغوي سنگهاي آذرين ، Igneous rocks نام خود را از واژه Ignis گرفته‌اند که در لاتين به معناي آتش است. ديد کلي اين سنگهاي ...

ميگوها از خانواده سخت پوستان هستند و در دريا زندگي مي كنند و تنها برخي از گونه هاي آن در آب شيرين يافت مي شوند در ايران ميگوهاي خوراكي اب شور در درباي ...

در خصوص عوارض مخرب و آسيب هاي جبران ناپذير زيست محيطي مرتبط با کاربرد بي رويه سموم شيميايي در کشورمان تا کنون مطالب فراواني به چاپ رسيده و اکثر کارشنا ...

● کنترل بيولوژيک امروزه با استفاده گسترده از مواد شيميايي در باغات و مزارع که منجر به ريشه کن شدن نسل موجودات و عوامل بيماري زا ميشود بيم اين است که ح ...

● حشرات و اهميت آنها علم حشره شناسي كه به آن Entomology گفته مي شود يكي از شاخه هاي علوم بيولوژي است.حشرات در حدود ۳۵۰ ميليون سال در روي كره زمين زندگ ...

دانلود نسخه PDF - حشره شناسي 4