up
Search      menu
جانور شناسی :: مقاله حشره شناسي PDF
QR code - حشره شناسي

حشره شناسي

جمع آوري و نگهداري حشرات

● جمعآوري، نگهداري و كار با نمونه
هر متخصص حشره شناسي ، در حين انجام تحقيقات صحرايي مجبور به صيد كردن نمونهها و كار با آنهاست. اين كار معمولاً شامل جمعآوري و نگهداري نمونهها با روشهاي خاصي است كه عمدتاً، و گاهي اوقات تنها روشهايي هستند كه براي مطالعه گروه خاصي از بندپايان به كار مي روند. اين روشها براي گروههاي مختلف حشرات و همچنين در نقاط مختلف، متفاوت هستند. بنابراين ، در ذيل به شرح برخي از نكات اساسي در اين مورد مي پردازيم.
● اصول جمعآوري نمونه و كار با آن
▪ لوازم جمعآوري
اين وسايل از ساده ترين ابزار، از قبيل توري هاي حشرهشناسي و لولههاي صيد ، تا تله هاي بسيار تخصصي كه براي اهداف خاصي به كار مي رود ، متفاوتند. نمونهگيري عبارتست از جمعآوري نمونهها با يك روش استاندارد به منظور انجام مطالعه كمّي ، كه در آن مي توان از ابزار بسيار متفاوتي استفاده نمود. انواع مختلف تلهها براي صيد حشرات به منظور انجام تحقيقات خاص به كار رفتهاند. برخي از آنها حشرات را به صورت انفرادي و از طريق مكانيكي به دام مي اندازند )مثل تلههاي مكنده) ، در حاليكه سايرين با استفاده از مواد جلب كننده از قبيل نور، دي اكسيدكربن و يا بوي بدن ميزبان آنها را صيد مي كنند.
توري هاي حشره شناسي دستي معمولاً شامل يك كيسه ساخته شده از توري هاي داراي سوراخ هاي ريز هستند كه به دور يك قاب دايرهاي متصل گرديده است. اين قاب از جنس آلومينيوم بوده و طوري طراحي شده كه مي توان در موقع عدم استفاده ، آن را از هم جدا نمود. هدف صيد ، مشخص كننده نوع مناسب توري است. در مورد پشه ها، كار با كيسههاي توري سفيد راحت تر است ، در حالي كه براي جمعآوري پروانهها توري سياه طرفدار بيشتري دارد.
وسيله جمعآوري مهم ديگر آسپيراتور است. اين وسيله انواع مختلفي دارد. آسپيراتورها وسايل ساده، ولي مؤثري هستند كه حشرات كوچك را از طريق مكيدن به داخل ، صيد مي كنند. عمل مكش هوا هم توسط دهان فرد جمعآوري كننده و هم با وسايل حبابي شكل پلاستيكي صورت مي گيرد. در برخي موارد هم فَنهاي كوچكي كه با نيروي باتري كار مي كنند ، اين عمل را به عهده دارند.
سادهترين نوع آسپيراتور، يك لوله شيشهاي يا پلاستيكي شفاف به طول حدود ۲۵ سانتيمتر است كه يك توري بر روي يك انتهاي آن قرار گرفته و بر روي توري يك لوله بلند قابل انعطاف متصل شده است. انتهاي ديگر لوله پلاستيكي قابل انعطاف در دهان فرد جمعآوري كننده قرار مي گيرد و با عمل مكش هوا، حشرات را مي توان به سادگي درون لوله شيشهاي كشيد.
حشرات كوچك مثل پشهخاكي ها و ميدجهاي Culocoides را مي توان از طريق الكتريسيته ساكن كه در لولههاي پلاستيكي ايجاد مي شود، به آنها چسباند و جمعآوري نمود؛ به ويژه اين كار را مي توان با لوله هاي ساخته شده از جنس پلي استيلن شفاف به خوبي انجام داد.
▪ كشتن و نگهداري نمونهها
مهمترين نكتهاي كه بايد در حين كشتن و نگهداري نمونه مد نظر داشت ، ويژگي هايي است كه براي تشخيص آن به كار مي روند. عدم توجه به اين نكته در هر يك از مراحل اوليه مي تواند تعداد زيادي از نمونههايي را كه به دقت جمعآوري شدهاند ، غير قابل استفاده سازد. به عنوان مثال ، پشهها نبايد در مايعات نگهداري شوند و يا توسط آنها جمعآوري گردند؛ زيرا فلسهايي را كه بدن و بالهايشان را پوشانده از دست خواهند داد و اين كار، تشخيص آنها را تقريباً غير ممكن مي سازد. همچنين كيفيت نمونه در بسياري از حشرات و ساير بندپايان در صورتي كه گذاشته شوند تا بميرند ، پايين خواهد آمد.
براي شناسايي يا ذخيره طولاني مدت به صورت نمونههاي مورد استفاده در شناسايي ساير نمونهها ( نمونههاي مرجع ) ، بايد آنها را از طريق تماس دادن با يكي از تركيبات كشنده استاندارد ، كشت. اين مواد شامل استات اتيلن ، اتر، تتراكلرواتان و كلروفرم هستند كه مي توان آنها را روي يك تكه پنبه ريخت و پنبه آغشته را به همراه نمونه در يك بطري يا لوله شيشهاي گذاشت. حشرات را مي توان از طريق سرما دادن ( فريز كردن ) نيز كشت ( اگر چنين امكاناتي در شرايط صحرايي وجود داشته باشد ). راه ديگر براي كشتن نمونهها، استفاده از گرماي شديد نور آفتاب است. لاروها را مي توان با انداختن در الكل كشت. افراد بالغ بندپايان كوچك را نيز مي توان در الكل يا به صورت مونته در لام نگهداري نمود. لاروهاي بزرگ دوبالان ( مثل لارو مگسهاي موسيده يا كاليفوريده) را به خوبي در آب جوش مي توان كشت. نمونهها در آب جوش شكل خود را حفظ مي كنند و چروكيده نمي شوند.
بخار حاصل از مايعات كشنده بر روي ديوارههاي بطريها و لولههاي مرگ، به ويژه در شرايط گرم نواحي گرمسيري، باقي مي ماند و رعايت اين نكته مهم است كه نمونهها به محض مردن بايد براي سوزن زدن از شيشه مرگ خارج شوند. نمونهها بايد بلافاصله پس از مرگ ، اندازه گيري و سوزن زده شوند و يا به روش ديگري ذخيره گردند تا از چروكيده و يا شكننده شدن زياد آنها جلوگيري به عمل آيد. اين عمل به ويژه در مورد هر نمونهاي كه در معرض كلروفرم قرار گرفته، بايد انجام شود؛ چون اين ماده كشنده به سرعت بدن حشرات را سفت و شكننده مي سازد.
سه روش اساسي نگهداري كه به صورت عمومي مورد استفادهاند ، عبارتند از: خشك ، غوطه ور در مايع و مونته در لام.
مراقبت از كلكسيونهاي حاوي حشرات سوزن زده شده در برابر آفات و قارچها، به ويژه در نواحي گرمسيري ممكن است كار مشكلي باشد. براي اين كار بايد مراحلي طي شود كه اولين آنها مطمئن شدن از نگهداري نمونهها در جعبههايي است كه تا حد امكان در برابر نفوذ هوا عايق باشند. بدين منظور جعبههاي مخصوصي ساخته شدهاند كه توصيه مي كنيم از آنها استفاده گردد. كيپ بودن درب اين جعبهها، مانع از ورود آفات به داخل جعبه و از بين رفتن نمونهها مي شود. آغشتن جعبه با قارچ كش (مثل مرتيولات) معمولاً براي جلوگيري از كپك زدن نمونه كافي است، اما براي حفاظت بيشتر در مكانهاي به شدت نمور و مرطوب، هر جعبه نگهداري را مي توان به صورت محكم و كاملاً عايق، در يك جعبه پلاستيكي حاوي مقداري سيليكاژل پيچيد. يك حشره كش ( از قبيل ديكلرووس) كه در جعبهاي در داخل يك بلوك پلاستيكي كه در قسمتي از جعبه ثابت شده، پاشيده مي شود؛ مي تواند بسيار مؤثر باشد. اما اين كار بايد به صورت مرتب تكرار گردد.
● اطلاعات مربوط به نمونه
نمونههاي فاقد برچسب ارزشي ندارند. بنابراين هر نمونه بايد داراي برچسبهايي كه اطلاعات مربوط به محل و زمان صيد نمونه در آن درج شده، باشد.
اطلاعات جغرافيايي ، بايد شامل كشور، بخش كشور ( استان، ناحيه يا شهرستان )، جهتيابي با ذكر خصوصياتي از قبيل نام روستا، رودخانه، ارتفاع محل و … باشد.
اطلاعات برچسب بايد ارائه كننده تاريخ صيد بر حسب روز، و همراه نمونه باشند. يعني به سوزني كه نمونه خشك مونته شده به آن متصل است ، الصاق گردند؛ يا در زير ويالها ( در مورد نمونههايي كه به صورت مايع نگهداري مي شوند) قرار گيرند و اگر نمونهها به صورت لام ميكروسكوپي مونته شده باشند ، به لامها چسبانده مي شوند.
● ارسال نمونهها از طريق پست
در صورتي كه براي تشخيص نمونه نياز به يك متخصص باشد ، و يا براي ساير مقاصد ، از قبيل ارسال نمونه براي قرار گرفتن در يك كلكسيون مرجع ، مي خواهيد آن را از طريق پست ارسال نماييد؛ نياز به بستهبندي خاصي مي باشد. متأسفانه بسياري از نمونهها به صورت شكسته شده يا با خسارتهاي غير قابل جبران به مقصد مي رسند. اين امر تقريباً بيشتر به خاطر بستهبندي نادرست و ضعيف آنها مي باشد، تا به خاطر اهمال و بي دقتي در سرويسهاي پستي. از خسارت ديدن نمونه مي توان با رعايت احتياطات سادهاي جلوگيري به عمل آورد.
نمونههاي موجود در مايعات بايد در داخل ويالهاي پلاستيكي يا شيشهاي كه داراي يك درب پيچ دار هستند، ارسال شوند و نبايد در لولههايي كه با چوب پنبه يا قطعات پلاستيكي مسدود شدهاند، قرار گيرند. در صورتي كه ويالهاي شيشهاي به دقت بستهبندي شوند، امنيت آنها به اندازه انواع پلاستيكي است، اما از هر نوعي كه استفاده مي شود، درپوشهايشان بايد با چسب بسته شوند، تا خطر تراوش مايع و خشك شدن محتويات لوله كاهش يابد.
از ظروف چوبي توخالي موجود در بازار مي توان براي پست كردن ويالهاي با اندازههاي مختلف، استفاده نمود. هر ويال بايد در داخل اين لولهها با نوارهاي دستمال كاغذي كه در اطراف آن چپانده مي شود، در جاي خودش فيكس شود تا نمونهها در حين انتقال تكان نخورند و بدن آنها متلاشي نشود.
براي ارسال پستي حشراتي كه به صورت خشك سوزن زده شدهاندي، بايد آنها را در يك جعبه محكم و تانشو، لاستيكي يا چوبي كه آن هم به نوبه خود در يك كارتن بزرگتر قرار مي گيرد، بستهبندي كرد. تقريباً همه خسارتي كه به نمونههاي سوزن زده شده در پست وارد مي شود، در اثر فقدان يا ضخامت كم و ناكافي بستهبندي اطراف آنها و جعبه محتوي نمونه مي باشد. حداقل ضخامت ۸ سانتيمتر از ماده بستهبندي نرم (مثل پلاستيك حبابدار)، يا پشم چوب بايد در اطراف هر سطحي حتي يك جعبه نمونه كوچك ، و بيشتر براي جعبههاي ذخيره بزرگ مورد استفاده قرار گيرد.
فضاي بين نمونههايي كه به صورت سوزن زده شده ارسال مي شوند ، بايد طوري تنظيم شود كه اگر نمونهها به صورت تصادفي در حين حمل و نقل بچرخند ، با يكديگر برخورد نكنند. يك قطعه پنبه بايد در گوشه جعبه قرار داده شود تا قطعات شكسته شده بدن نمونهها در آن گير كنند و به بقيه صدمه نزنند.
محتويات بسته ارسال شده ، به صورت متداول روي سطح خارجي آن يا روي هر فرم لازم به صورت نمونه براي مطالعه علمي ؛ فاقد ارزش تجاري” بايد نوشته شود. اين كار باعث مي شود كه در موقع بازرسي گمرك ، جعبه را باز نكنند و محتويات آن آسيب نبيند.

هيدرولوژي يا آب شناسي از دو کلمه Hydro به معني آب و Logos به معني شناسايي گرفته شده است. ديد کلي هيدرولوژي علمي است که در مورد پيدايش خصوصيات و نحوه ت ...

خون شناسي به مطالعه سلولهاي خوني و انعقاد مي پردازد. اين علم مقدار و ساختمان و عمل سلولهاي خوني ، پيش سازهاي سلولهاي خوني را در مغز استخوان ، ساختار ه ...

طبيعت بر ۳ رکن اساسي آب، هوا و خاک استوار است؛ بر اين اساس شناخت طبيعت و ارکان آن، حفاظت و پاسداري از طبيعت از مسووليت اجتناب ناپذير انسان هاست. کشاور ...

سنگ شناسي سنگ شناسي آذرين ريشه لغوي سنگهاي آذرين ، Igneous rocks نام خود را از واژه Ignis گرفته‌اند که در لاتين به معناي آتش است. ديد کلي اين سنگهاي ...

مخلوقات خداوند بزرک و کوچک سنگين و سبک نيرومند و ناتوان هريک با نظام دقيق و کامل ما را به آفريننده آنها متوجه مي کند. با نگاههايي پرسشگرانه به جهان پي ...

مشخصات عمده مارها به شرح زير است: ۱) گوش خارجي ندارند. ۲) انتهاي قدامي زبان آنها دو شاخه است و داخل کيسه يا غدامي در دهان قرار دارد. ۳) چشم آنها فاقد ...

حشرات گروه بزرگي از بندپايان را تشکيل مي دهند که در حدود يک ميليون گونه آن تشخيص داده شده است و پيش بيني مي شود که اين ميزان به حدود سه تا چهار ميليون ...

عقرب نام يکي از گونه هاي بند پايان است که داراي ۸ پا و نيشي با زهر کشنده مي باشد. نيش عقرب در نوک دم آن قرار دارد. عقرب ها (Scorpion) وابسته به عنکبوت ...

دانلود نسخه PDF - حشره شناسي