up
Search      menu
تولید و کشاورزی :: مقاله حشره شناسي 1 PDF
QR code - حشره شناسي 1

حشره شناسي 1

حشره شناسي كشاورزي (1)

● حشرات و اهميت آنها
علم حشره شناسي كه به آن Entomology گفته مي شود يكي از شاخه هاي علوم بيولوژي است.حشرات در حدود ۳۵۰ ميليون سال در روي كره زمين زندگي مي كردهاند و پرجمعيت ترين حيوانات زمين زي هستند . آنها تقريبا ً در تمام نقاط دنيا به غير از درياهاي آزاد و بعضي از قسمتهاي قطب زندگي مي كنند. تا كنون نزديك به يك ميليون گونه حشره شناخته شده و نامگذاري شده اند و شايد متجاوز از همين رقم هنوز ناشناخته باقي مانده اند.
بعضي از علل پايداري حشرات عبارتند از:
۱ قدمت: Precedence
۲ اندازه: Size
۳ فراواني: Abandance
۴ قدرت سازش Adaptation:
۵ استقامت Persistence:
۶ داشتن اسكلت خارجي Exoskeleton:
۷ بند بند بودن بدن Segmentation:
۸ قدرت استحاله Metamorphosis:
۹ قدرت پرواز و خاصيت گسترش Dispersion:
● معايب حشرات :
اول – حشرات باعث تخريب و خسارت انواع و اقسام گياهان ميگردند.
۱ جويدن قسمتي از اندام گياهان مثل ريشه ، ساقه ، برگ و.. كه بيشتر در مورد لارو پروانه ها و سخت بالپوشان و حشرات اتفاق مي افتد.
۲ با مكيدن شيره گياهان
۳ با ايجاد سوراخ ، كانال ، حفره ، در داخل ميوه ، تنه وسر شاخه درختان .
۴ ايجاد گال و انواع بد شكلي در گياهان .
۵ از طريق تخم گذاري داخل شاخه و تنه گياهان.
۶ استفاده از قسمتي از گياهان براي ساختن لانه و پناهگاه.
۷ تزريق بزاق در داخل نسج گياهي باعث ايجاد ناراحتي هاي فيزيولوژيك و بيماريهاي توكسي كوژنيك مي گردند.
۸ با انتقال عوامل بيماري زاي گياهي از گياهان بيمر به گياهان سالم .
۹ موجب ايجاد نژادهاو دورگه هائي در عوامل بيماري زا مي گردند و در نتيجه مقاومت گياهان ميزبان را از بين مي برند .
دوم حشرات موجب آزار و ناراحتي انسان و نيز ايجاد خسارت روي جانوران اهلي و وحشي به شرح زير مي گردند:
۱ تغذيه از خون انسان و يا ايجاد زخمهاي سطحي
۲ ايجاد صداهاي ناراحت كننده
۳ ايجاد بوهاي زننده
۴ ورود اتفاقي آنها به دهان – بيني گوش و غيره
۵ تخم گذاري زير پوست و داخل گوشت بدن .
۶ نيش زدن و تزريق بزاق سمي يا موهاي سمي كه در سطح بدن آنها وجود دارد.
۷ با مسموم كردن جانوران ، وقتي اين جانوران به طور اتفاقي آنها را مي بلعند.
۸ انتقال عوامل بيماريزاي مختلف از افراد مريض به افراد سالم چه در انسان و چه در حيوانات اهلي.
۹ خراب كردن و ايجاد خسارت به مواد انباري.
● محاسن حشرات:
اول – جمع آوري يا توليد بعضي از اقلام اقتصادي:
۱ ابريشم اليافي است كه از بزاق كرم ابريشم توليد مي شود و در اصل براي ساخت پيله بكار مي رود.
۲ موم كه از ترشحات غده هاي زير شكم زنبور عسل مي باشد و در داو سازي و در صنايع شمع سازي كاربرد دارد.
۳ لاك كه از ترشحات غده هاي سطحي بدن بعضي از شپشك ها مي باشد.
دوم – بدن حشرات گاهي داراي مواد مفيدي است كه مورد استفاده صنعت پزشكي و غيره واقع مي شود.
۱ نوعي رنگ به نام cochineal lac دانه هاي رنگين بدن نوعي شپشك مي باشد كه روي كاكتوس زندگي مي كند.
۲ كانتاردين ماده اي است كه در پزشكي مصرف دارد و از بدن گونه هايي از سخت بالپوشان از خانواده Cantharidae استخراج مي شود.
۳ عده اي زيادي از حشرات به حالت لاروي براي طعمه ماهيگيري بكار ميروند و به همين منظور پرورش داده مي شوند و در اختيار ماهيگيران قرار مي گيرند.
سوم – حشرات بعضي از مواد با ارزش گياهي را جمع آوري مي كنند ، مي پرورانند و براي خود انبار مي كنند . مثل جمع آوري گرده و شهد گلها و توليدعسل
چهارم – حشرات با ايجاد گال كه نوعي تغيير شكل بافت گياه است محصولات صنعتي و دارويي به وجود مي آورند.
پنجم – حشرات با گرده افشاني موجب بهبود كمي و كيفي محصولات كشاورزي مي شود .
ششم – حشرات منابع غذايي مهم براي انسان و بعضي از دامها هستند.
۱ ملخ و لارو بعضي پروانه ها مورد استفاده انسان قرار مي گيرد و راه تازه اي براي جبران كمبود مواد غذايي مي باشد كه در آينده به وسيله بعضي از دانشمندان پيشنهاد شده است.
۲ عده اي زيادي از حشرات خوراك ماهيان هستند و در پرورش مصنوعي ماهي از اهميت ويژه اي برخوردارند.
هفتم – عده اي زيادي از حشرات دشمنان طبيعي آفات گياهان زراعي هستند و به نحو قابل توجهي مانع خسارت آنها مي شوند كه به دو دسته تقسيم مي شوند:
۱ پارازيت يا انگل ها كه قسمتي يا تمام زندگي خود را در داخل يا روي بدن حشره آفت (ميزبان) مي گذرانندو باعث ضعف يا اغلب انهدام حشره زيان آور مي گردند.
۲ پرداتور يا شكارچي كه حشرات زيان آور را شكار مي كنند.
هشتم – حشرات موجب تخريب علف هاي هرز مي شوند .
نهم – حشرات يكي از بهترين مواد آزمايشگاهي هستند و در مطالعات بيولوژيك و بخصوص علم ژنتيك كمك بسيار زيادي مي كنند. مثل مگس سركه
دهم – حشرات در از بين بردن لاشه جانوران مرده ، فضولات دامها و در نتيجه كمك به بهداشت محيط اهميت قابل توجه دارند.
فصل دوم
مورفولوژي ، تشريح و فيزيولوژي
اول ساختمان خارجي بدن حشرات Morphology:
بدن حشرات از سه قسمت سر ، سينه و شكم تشكيل شده است جلد بدن در حشرات به منزله اسكلت خارجي است و بدن را در برابر عوامل نامساعد طبيعي محفوظ نگه مي دارد ، از خيس شدن در آب ، خشك شدن در نتيجه تبخير زياد ، حمله عوامل بيماري زا ، صدمات و ضربات خارجي مصون مي دارد و به حشره امن زندگي در شرايط بسيار متفاوت محيط خارج را مي دهد.
الف – جلد و مشتقات آن :
جلد از دو طبقه كوتيكول و هيپودرم تشكيل يافته است
۱ كوتيكول: يا پوست شامل سه لايه كوتيكول روئي ، مياني و دروني است .
كوتيكول روئي يا خارجي Epicuticule به وسيله غده هيپودرمي ترشح مي شود و فاقد كيتين و متشكل از تركيبات گوگردي ، ازته ، مواد چربي و كوتيكولين است و وظايف مختلفي نظير محافظت ، تزئين و غيره را انجام مي دهد. اين لا يه شامل : سيمان ، موم ، پلي فنول و كوتيكول مي باشند.
كوتيكول مياني Exocuticule معمولا به رنگ تيره و به ضخامت چند ميكرون و خيلي سخت است. اين طبقه از لايه هاي كيتين و آرتنوپودين به طور متناوب تشكيل شده است .
كوتيكول درونيEndocuticule در زيركوتيكول مياني قرار گرفته و ماده اصلي تشكيل دهنده آن كيتين است و از نظر ساختماني شباهت زيادي به كوتيكول مياني دارد با اين تفاوت كه در مياني رنگ دانه هاي تيره و ساختمان متراكم تر وجود دارد.
۲ هيپودرم يا بشره :شامل سلولهاي مكعبي است كه در زير كوتيكول دروني و در روي يك لايه نازك به نام غشاء قاعده اي قرار دارد و محتوي رنگ دانه هاي مختلف و غده هاي ترشحي جلدي است كه مواد مختلف نظير ، موم ، لاك و غيره را ترشح مي نمايد . و ظايف حسي جلد به وسيله سلولهاي حسي اپيدرم و رشته هاي عصبي انجام مي شود. عموماً كوتيكول از قطعات سختي به نام اسكلريت تشكيل يافته كه به وسيله شيارها يا قسمتهاي نرم و قابل ارتجاع غشاء بين حلقه اي Coria به همديگر متصل مي شوند و قدرت تحرك در قسمتهاي مختلف بدن بستگي به رشد اين غشاء دارد ، به طوري كه در جلد ظاهراً حالت مفصلي مشاهده مي گردد ، در حلقه هاي شكم بين اسكلريت ها عريض بوده و در نتيجه قدرت تحرك نامحدود است . وجود غشاء بين حلقه اي در بدن حشرات از نظر حركت قسمتهاي مختلف بدن نسبت به هم ، حركات تنفسي ازدياد حجم شكم و غيره اهميت دارد. خطوط بين اسكلريت ها را درز Suture مي نامند. قطعات كيتيني در داخل داراي تا خوردگيهائي بنام آپودم مي باشند كه از نظر اتصال ماهيچه ها و استحكام بدن اهميت دارند.
۳ تزئينات جلد: سطح خارجي بدن حشرات داراي تزئينات مخصوصي مثل خار، فلس ، دندانه ، برجستگي هاي كنگره اي و دكمه اي و يا به صورت شاخ است و گاهي اين برجستگي ها به رشته هاي عصبي مربوط بوده و زائده هاي حسي را به وجود مي آورند. رنگهاي مختلف بر اساس دو منبع فيزيكي و شيميايي ايجاد مي شود . شدت رنگ فيزيكي به ضخامت جلد كيتيني و عوامل محيطي مثل زاويه تابش نور و رطوبت و غيره بستگي دارد و رنگهاي فيزيكي بيشتر در پروانه ها كه سطح بدن آنها از فلس پوشيده شده ديده مي شوند . رنگهاي شيميايي در نتيجه وجود رنگدانه ها در لايه كوتيكول مياني و سلولهاي هيپودرمي جلد هستند ، از قبيل رنگهاي قهوه اي ، سياه قرمز ، نارنجي سبز و... و متغير بوده و به عوامل داخلي و خارجي مثل رژيم غذايي و آب و هوا تغيير پيدا مي كند. رنگ و نقش و نگارها در بعضي حشرات مثل كفشدوزك مبدا ارثي دارد.
ب – ماهيچه ها : ماهيچه هاي بدن حشرات بر دو نوع هستند : دسته اول ماهيچه هاي اسكلت كه معمولا ً از يك آپوديوم كيتيني به ديگري متصل مي گردد و سبب انقباض و حركت حلقه ها مي شود . دسته دوم ماهيچه هاي اعضاي داخلي كه مركب از رشته هاي حلقوي و طولي است ، هر رشته ماهيچه داراي يك پوشش به نام ساركولم ((Sarcoleme و در داخل آن ماده قابل انقباض و چند هسته است . ماهيچه ها را با توجه به نوع عمل آنها ماهيچه هاي انبساط كننده ودور كننده و نزديك كننده و بالابرنده نامگذاري كرده اند.
پ – ساختمان سر و ضمائم آن :
سر در حشرات به اشكال مختلف كروي ، بيضي ، مثلثي ، استوانه اي و قلبي مشاهده مي شود و داراي يك سوراخ دهاني ، محل شروع لوله گوارش و يك سوراخ پشتي كه محل عبور مري و زنجير عصبي است مي باشد . كپسول سر به صورت قطعه واحدي است كه محتوي مغز و ماهيچه هاي ضمائم سر مي باشد. فضاي دخلي آن داراي قطعات كيتيني است به نام تانتوريوم كه با لبه هاي داخلي اسكلريت ها مجموعاً اسكلت داخلي سر را تشكيل مي دهند كه داراي يك بازوي عقبي و دو بازوي جلويي است و از نظر اتصال ماهيچه هاي آرواره هاي بال و پائين و همچنين انبساط بخش جلوي لوله گوارش اهميت دارد.
قسمتهاي مختلف سر و محل قرار گرفتن آنها
۱ فرق سر Vertex در قسمت فوقاني سر كه داراي يك درز طولي است.
۲ پشت سرOcciput ناحيه اي كه بين سر و گردن قرار دارد.
۳ گلو Galea قسمت تحتاني دهان و بعد از سر.
۴ گيجگاه Tempora قسمت بالايي و طرفين سر و پشت چشم مركب.
۵ گونه Gena قسمت طرفين سر و زير چشم هاي مركب.
۶ پيشاني Fornt بين دو چشم مركب و گونه ها كه چشم ساده مياني را در بر مي گيرد.
۷ قطعه زير پيشاني Clypeus بعد از پيشاني و به وسيله شياري از آن جدا مي شود.
۸ اعضاء حسي كه شامل يك جفت شاخك ، يك جفت چشم مركب و ۱ ۳ عدد چشم ساده است.
۹ قطعات دهان Mouth parts شامل لب بالا و پايين يك جفت آرواره بالا و پايين
۱۰ گردن Cervix حد فاصل بين سر و قفس سينه واقع شده و ساختمان كيتيني يا غشائي دارد .
از نظر قرار گرفتن سر نسبت به محور بدن و طرز باز شدن دهان به طور كلي سه حالت زير در حشرات مشاهده مي شود:
پروگنات : Prognathus : در اين حالت سر متوجه به جلو و دهان در امتداد محور طولي بدن قرار دارد مانند گوش خيزك .
اورتوگنات Orthognathus : دهان در زير سر واقع شده و سر عمود به محور بدن مي باشد مثل راست بالان.
اپيستوگنات Opistognathus : در اين حالت سر متمايل به عقب و دهان در زير سر قرار دارد ، نظير شته ها و شپشكها.

هيدرولوژي يا آب شناسي از دو کلمه Hydro به معني آب و Logos به معني شناسايي گرفته شده است. ديد کلي هيدرولوژي علمي است که در مورد پيدايش خصوصيات و نحوه ت ...

خون شناسي به مطالعه سلولهاي خوني و انعقاد مي پردازد. اين علم مقدار و ساختمان و عمل سلولهاي خوني ، پيش سازهاي سلولهاي خوني را در مغز استخوان ، ساختار ه ...

طبيعت بر ۳ رکن اساسي آب، هوا و خاک استوار است؛ بر اين اساس شناخت طبيعت و ارکان آن، حفاظت و پاسداري از طبيعت از مسووليت اجتناب ناپذير انسان هاست. کشاور ...

سنگ شناسي سنگ شناسي آذرين ريشه لغوي سنگهاي آذرين ، Igneous rocks نام خود را از واژه Ignis گرفته‌اند که در لاتين به معناي آتش است. ديد کلي اين سنگهاي ...

ميگوها از خانواده سخت پوستان هستند و در دريا زندگي مي كنند و تنها برخي از گونه هاي آن در آب شيرين يافت مي شوند در ايران ميگوهاي خوراكي اب شور در درباي ...

در خصوص عوارض مخرب و آسيب هاي جبران ناپذير زيست محيطي مرتبط با کاربرد بي رويه سموم شيميايي در کشورمان تا کنون مطالب فراواني به چاپ رسيده و اکثر کارشنا ...

● کنترل بيولوژيک امروزه با استفاده گسترده از مواد شيميايي در باغات و مزارع که منجر به ريشه کن شدن نسل موجودات و عوامل بيماري زا ميشود بيم اين است که ح ...

● پيوستهاي سر: ۱ شاخكها : آنتن يا شاخك عضوي است حسي ، كه در تمام حشرات به استثناي حشرات راسته بي شاخكان و بعضي از لاروها در جلو سر وجود دارد . شاخكها ...

دانلود نسخه PDF - حشره شناسي 1