up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله جوندگان زيان آور PDF
QR code - جوندگان زيان آور

جوندگان زيان آور

جوندگان زيان آور گياهان زراعي

جوندگان به گروهي از جانوران پستاندار گفته مي شود که از روي خصوصيات دندانها از ساير گروهها متمايز مي شوند. بدين ترتيب که در فک پائين داراي جفت و در فک بالا داراي يک يا دو جفت دندان ثنايا مي باشند. اين دندانها درشت و فاقد ريشه بوده و ارتفاع آن هميشه ثابت است. در اين جانوران دندان آسياب مطلقاً وجود ندارد و جاي آنها روي فک خالي و نمايان است. در اغلب جوندگان رودة کور خيلي رشد کرده است. از نظر طبقه بندي جوندگان به دو زير راسته تقسيم مي شوند:
الف) زير راستة Duplicidentata
که در فک بالا دو جفت دندان ثنايا دارند که جفت دوم به صورت ستونهاي کوچکي در پشت دندانهاي جفت اول قرار گرفته اند و خرگوشها از اين گروهند.
ب) زير راستة Sipmlicidentata
که در فک بالا فقط يک جفت دندان ثنايا دارند. انواع موشها در اين گروه طبقه بندي شده اند. در زير فقط به شرح مختصري راجع به گونه هائي از اين زير راسته که در کشاورزي اهميت دارند مي پردازيم:
▪ موش مغان Microtus Socialis و Microtus arvalis
▪ موش کلاهو Clitellus fulvus
▪ موش تاترا Tatera indica
▪ موش ورامين Nesokia indica
▪ موش سياه Rathus rathus
▪ موش سياه Rathus rathus
▪ موش خانگي Mus musculus
▪ مريونها Meriones Spp.
▪ موش شکول Glis-glis Caspicus
● مبارزه با موشها:
۱) تعيين نوع موش:
اول از همه بايد نوع موشي را که در نظر است براي دفع آن مبارزه کنيم، مشخص سازيم. زيرا تا نوع موش مشخص نشود، تعيين نوع مبارزه و طعمه و حتي نوع سم غير ممکن خواهد بود. مثلاً مي دانيم براي مبارزه با موش کا اهو از فتوکسين استفاده مي شود و تلفات هم تا ۹۰ درصد مي رسد ولي همين سموم را اگر در مبارزه با موش ورامين يا موش مغان به کار برند تلفات حداکثر به ۶۰-۵۰ درصد مي رسد و يا براي مبارزه با موش انباري يا موش ورامين حداکثر ۵-۳ درصد فسفوردوزنگ مخلوط مي کنند. بنابراين براي انجام يک مبارزه بايد قبل از هر چيز نوع موش منطقه را شناخت تا مبارزه با موفقيت انجام شود.
۲) فصل مبارزه:
فصل مبارزه خود اهميت زيادي دارد. مثلاً براي مبارزه با موش مغان در طول پائيز و زمستان طعمة گندم با فسفوردوزنگ تا ۹۸ درصد تلفات مي دهد ولي همين طعمه در بهار ۴۵-۳۵ درصد تلفات وارد مي آورد زيرا موشها در اين فصل رغبتي به خوردن مواد پر کالري ندارند و در فصل بهار و تابستان طعمه هائي که براساس علف سبز تهيه مي شوند نتيجه بهتري مي دهند و يا در موش ورامين در فصل پائيز و زمستان مصرف طعمه با مغز گردو نتيجه مطلوبي مي دهد ولي در بهار و تابستان گردپاشي لانه ها تلفاتي تا حدود ۹۹-۹۸ درصد مي دهد. بنابراين بايد دقت کامل به فصل مبارزه نمود و بعد طرز مبارزه را انتخاب کرد.
۳) محل زندگي موشها:
انتخاب سم بايستي بر حسب محل زندگي موشها باشد. اگر مبارزه در صحرا و دور از آبادي انجام مي شود، انتخاب نوع سم آسان است ولي اگر همين موش در محل زندگي انسان و شهرها ديده شود بايد حتماً از سمومي که براي انسان و دام بي خطرند استفاده شود. مثلاً موش خانگي وقتي که به مزارع حمله مي کند مي توان از سموم فسفوردوزنگ به نسبت ۳% استفاده کرد ولي اگر اين موش در منازل ديده شود بايد زا سموم بي خطر مانند ترکيبات وارفاين-کومارين و برمولين و غيره استفاده کرد.
۴) غلظت سم:
دستوراتي که براي مبارزه با موش داده مي شود از روي مطالعات زيادي به دست آمده است که هم از لحاظ اقتصادي مقرون به صرفه باشد و هم مؤثر واقع شود. لذا پيروي از دستورات صادر شده اجباري است. مثلاً موش مغان با اينکه جثه کوچکي دارد در دستورات مبارزه طعمه را با ۱۰ درصد فسفوردوزنگ آلوده مي سازند. زيرا با تراکم زيادي که اين موش در هکتار دارد جمع وزن زندة موش در هکتار بالا است و بايد طعمه را با دُز حداکثر مصرف کرد. در صورتي که با مبارزه با موش ورامين که جثة نسبتاً درشتي دارد، دُز فسفوردوزنگ مصرفي ۵۰ درصد خواهد بود. چون با توجه به تراکم موش در هکتار جمع وزن موجود زنده در هکتار خيلي کمتر از موش اولي است و مصرف سم زيادي از لحاظ اقتصادي مقرون به صرفه نمي باشد.
۵) بيولوژي:
قبل از اقدام به مبارزه، بيولوژي موش مورد نظر را کاملاً مورد توجه قرار دهيد تا از نقاط ضعف آن حداکثر استفاده را براي بالا بردن نتيجة مبارزة بدست آوريد. مثلاً مبارزه شيميايي با موش کلاهو يا موش شکول در فصولي که قسمتي يا همة موشها به خواب زمستانه رفته اند بي نتيجه است و بايد از مبارزة مکانيکي استفاده نمود.
۶) رعايت کامل اصول زراعي:
براي جلوگيري از خسارت موشها مخصوصاً در باغات و مزارع صيفي، پاک کردن مزارع از علف هرز يا زدن شخم عميق در پائيز اهميت زيادي دارد و از تراکم موشها در بهار خواهد کاست.
۷) دقت براي انتخاب ماده براي طعمه:
در اين امر در صحرا و براي مبارزه با موشهاي صحرائي مي توان فرمولهاي کلي توصيه کرد. مثلاً مي گوييم در مبارزه با موش مغان در فصل زمستان به عنوان طعمه گندم مصرف کرد و در بهار از طعمة سبز استفاده نمود. اين دستور کلي است و نتيجة مطلوب هم مي دهد. ولي در مبارزه با موشهاي خانگي يا انباري وضع اينطور نيست و نمي توان فرمول کلي براي انتخاب طعمه بدست آورد و در هر مورد بايد کسي که مبارزه را سرپرستي مي کند قبل از طعمه گذاري با انجام آزمايشهائي نوع طعمه مورد لزوم خانه يا انبار را پيدا کند. اگر موشي در انباري ديده شد بايد قبلاً چند نوع ماده بدون سم در گوشه و کنار انبار قرار داد و دو يا سه روز مراقب بود که موشها به کدام طعمه توجه خواهند داشت. پس از پيدا کردن نوع غذاي مورد علاقه موشهاي اين انبار يا منزل، طعمه را براساس آن ماده تهيه مي کنند. در اينجا بايد متذکر شد که موش خانگي يا انباري به انواع غذاهاي مختلف دسترسي دارد. اگر کمبودي احساس کند ممکن است از خانه ها و انبارهاي مجاور آن را تهيه کند لذا انتخاب طعمه براي اينگونه اماکن ۳-۲ روز مطالعه مقدماتي لازم دارد.
● فرمولهاي مبارزه با جوندگان و طرز تهيه آنها:
۱) طعمه گندم مسموم:
براي تهيه طعمه ۱۰۰ کيلوگرم گندم و ۲ ليتر روغن پارافين و ۱۰ کيلو فسفوردوزنگ مورد احتياج است. براي تهيه اول ۲ ليتر روغن را با ۱۰۰ کيلوگرم گندم با پاروک خوب مخلوط کرده و سپس فسفوردوزنگ را به تدريج به گندم اضافه کرده و با پاروک هم مي زنند تا سم با گندم به طور يکنواخت مخلوط شود. از اين طعمه براي مبارزه با موش مغان در فصل پائيز و زمستان از قرار ۲-۱.۵ کيلو طعمه در هکتار به طور دست پاش استفاده مي کنند. طعمه تهيه شده را در همان روز بايد مصرف نمود. اگر بخواهند با اين طعمه با موشهاي جنس Meriones در پائيز و زمستان استفاده کنند به جاي ۱۰ درصد فسفور دوزنگ بايد ميزان فسفور دوزنگ را تا ۵ درصد تقليل داد.
چنانچه بخواهند از اين طعمه در مبارزه با موش خانگي که در مزارع زندگي مي کنند يا موش جنگلي استفاهد کنند، ميزان فسفوردوزنگ را تا ۳ درصد بايد پائين آورد.
۲) طعمه با مغز گردو:
۱۰ کيلو مغز گردو و ۲۰۰ گرم روغن پارافين، ۰.۵ کيلو فسفودوزنگ و طرز تهيه مثل طعمه گندم مي باشد. اين طعمه را مي توان در فصل پائيز و زمستان براي مبارزه با موش ورامين در باغات بکار برد. براي اين کار طعمه را با قاشقک در داخل لانه هاي فعال مي گذارند. در اين روش بايد کليه لانه ها را يک روز قبل از انجام مبارزه کوبيد و روز بعد طعمه گذاري را فقط در سوراخهائي که باز شده اند، يعني لانه هاي فعال انجام داد. مقدار مصرف طعمه در يک هکتار حدود ۰.۵ تا يک کيلوگرم طعمه خواهد بود.
۳) طعمة سبز:
علف سبز (هر نوع علف هرز يا گياه زراعي فرق نمي کند) ۱۰۰ کيلوگرم، فسفوردوزنگ مخلوط با خاکستر يا پودر تالک حدود ۱۰ کيلوگرم در اين طريقه ابتدا پودر تالک و فسفوردوزنگ را با هم به خوبي مخلوط مي مکنند سپس کارگري که مجهز به دستکش و ماسک و يک سطل با ظرفيت حدود يک کيلوگرم، کار را شروع مي کنند. کارگر ضمن عبور از مزرعه به محض برخورد با لانه فعال، مقداري علف چيده و آن را به اندازة سوراخ خروجي موش گلوله کرده و يک طرف گلوله را با مخلوط سم و تالک آغشته کرده و طرف آلوده با سم را داخل سوراخ موش کرده و راه ورود لانه را مي بندد و سراغ سوراخ بعدي مي رود. در اين روش بايد يک روز قب از مبارزه کليه لانه ها را لگد کوب کرد و روز بعد فقط در سوراخهاي باز شده طعمه گذاري کرد. اين طريقة مبارزه را در فصل بهار و تابستان براي موش مغان، موش آبي و مريونها مي توان به کار برد. با اين مقدار مي تون ۱۲-۱۰ هکتار را مبارزه کرد.
۴) طعمة سيب زميني يا هويج:
۱۰ کيلوگرم سيب زميني يا هويج و ۰.۵ کيلوگرم فسفودوزنگ مورد احتياج است. ابتدا هويج يا سيب زميني را به قطعات کوچکي به اندازه حبه قند تقسيم مي کنند. سپس فسفوردوزنگ را به تدريج روي اين قطعات پاشيده و با پاروک آن را به هم مي زنند تا سم بطور يکنواخت با طعمه مخلوط شود و بايد بلافاصله طعمه گذاري را شروع کرد. اين روش را مي توان براي موش آبي يا موشهاي خانگي در مزارع در فصل تابستان و پائيز بکار برد و طعمه گذاري را بايد طرف عصر انجام داد.
۵) طعمه با يونجة خشک
يونجه خشک ۱۰ کيلوگرم، ملاس چغندرقند يک ليتر، فسفودوزنگ يک کيلوگرم مورد احتياج خواهد بود. اين روش را در روزهاي برقي براي مبارزه با خرگوش مي توان بکار برد. براي تهيه طرف صبح روي يونجه خشک ملاس چغندرقند يا محلول ۱۰ درصد شيره را به تدريج پاشيده و يونجه را زير و رو مي کنند تا محلول به طور يکنواخت يونجه را خيس کند. سپس روي آن را با گوني يا نايلون مي پوشانند و تا عصر به همان حال مي گذارند تا يونجه ها رطوبت بردارند. طرف غروب يونجه ها را به دسته هاي کوچک (۱۰-۸ ساقة يونجه در هر دسته) تقسيم مي کنند. سپس فسفور دوزنگ را روي آن پاشيده و آرام آرام بهم مي زنند. اين طعمه را طرف غروب در سطح باغي که مستور از برف مي باشد و مورد حملة خرگوشها قرار مي گيرد پخش مي کنند. در هر ۱۰ متر مربع يک دستة کوچک يونجه کافي است. صبح روز بعد طعمه هائي که مورد استفاده خرگوش قرار نگرفته است بايد از سطح باغ جمع آوري و معدوم شود.
۶) طعمه با نان و مربا:
اين روش مخصوص موش شکول مي باشد. مواد مورد نياز ۱۰ کيلو نان سفيد، ۲۰۰ گرم مربا بهتر است مرباي زردآلو باشد، ۰.۵ کيلو فسفوردوزنگ خواهد بود.
طرف غروب نانها را از وسط بريده و لاي آن را مربا مي مالند، سعي شود قطعات زردآلو لاي نان وجود داشته باشد سپس فسفوردوزنگ را روي مربا مي پاشند و دو طرف نان را روي هم مي گذارند و سپس آن را به قطعات کوچک تقسيم مي کنند و در محل رفت و آمد شکول قرار مي دهند و صبح روز بعد طعمه ها را جمع آوري و معدوم مي سازند.
۷) گردپاشي لانه ها:
▪ مواد مورد نياز: ۲۰ کيلوگرم تالک و ۱۰ کيلوگرم فسفوردوزنگ خواهد بود.
تالک و فسفوردوزنگ را در ظرف سربسته با چرخانيدن ظرف به خوبي با هم مخلوط مي نمايند. سپس اين گرد را با گرد پاشهاي دستي کوچک به داخل لانه مي پاشند. در اين طريقه هم بايد يکروز قبل از مبارزه کلية لانه ها را بکوبند و روز بعد گردپاشي را فقط در لانه هاي باز شده انجام دهند. اين روش بيشتر در مواقعي که موشهاي صحرائي از قبيل موش مغان (در زماني که علف بيابان خشکيده و هوا گرم است) يا موش ورامين (در فصل بهار) که از برداشتن طعمه خودداري مي کند به کار مي رود.

رازيانه گياهي است معطر ، علفي و دوساله که ارتفاع آن تا 2 متر مي رسد ساقه آن داراي شيارهاي هم دريف و موازي مي باشد برگهاي آن نازک و نخي مانند شود است . ...

گل انگشتانه (گل انگشتانه ارغواني) Digitalis purpurea Foxglove - Purple Foxglove معرفي و گياهشناسي گل انگشتانه ارغواني گياهي است دوساله (به ندرت سه سال ...

● مشخصات ظاهري آفت: ۱) حشره کامل: اين حشره پروانه کوچکي است با دو جفت بال کم عرض به رنگ قهوه اي تا خاکستري روشن که روي بالهاي جلوي نقطه هاي تيره ديده ...

فن آوري RFID بر اساس مفهوم ساده اي پديد آمده است. اين فن آوري از دو عنصر تشکيل شده که از طريق انتقال راديويي با يکديگر در تماسند: يک برچسب و يک reader ...

جمع آوري آب به کليه عملياتي اطلاق مي گردد که در حوضه هاي آبگير براي افزايش رواناب انجام مي گيرد. در بسياري از مناطق خشک و نيمه خشک، بخش عمده از آبي که ...

جمع آوري آب Water Harvesting: جمع‌آوري آب به کليه عملياتي اطلاق مي‌گردد که در حوضه‌هاي آبگير براي افزايش رواناب انجام مي‌گيرد. در بسياري از مناطق خشک ...

امام علي بن الحسين(ع)، مشهور به زين العابدين و سجاد، بنا به نقل مشهور در سال ۳۸ هجري در مدينه به دنيا آمد. در هنگام حادثه کربلا ۲۲ يا ۲۳ سال سن داشته ...

اگرچه شانس آور بودن بامبو براي نگهدارندگان آن يک خرافه به نظر مي رسد، اما از شواهد امر پيداست که خود بامبو واقعا گياه خوش شانسي است! ● بامبوهاي خوش شا ...

دانلود نسخه PDF - جوندگان زيان آور