up
Search      menu
آموزش,روانشناسی :: مقاله جهش مغزي PDF
QR code - جهش مغزي

جهش مغزي

اگر تمايل به جهش مغزي داريد به نظرم ميبايست چند عامل مهم و قابل توجه را مد نظر قرار دهيد که در اين ميان به دو عامل از آنها ميپردازيم و شايد بقيه را در گفتار ديگري مطرح کنيم.
● ليفتينگ مغزي
احتمالاً بارها کلمه «ليفتينگ» به گوشتان خورده است و با معناي آن آشنا هستيد. بله ليفتينگ به معني بالا بردن، برداشتن و بلند کردن ... است و مصداق هايي در ورزش و وزنه برداري، جراحي و ... دارد. مثلاً عملهاي زيبايي صورت، که از طريق برداشتن پوست و کشيدن آن، چين و چروکها ظاهراً کمتر ميشود و فرد جوانتر و زيباتر به نظر ميرسد. در اينجا هم منظور من از ليفتينگ مغزي، چروک درماني مغزي است، يعني عملي که باعث بهبود عملکرد مغز و تفکر مي شود که طي آن چين و چروکهاي مغز از بين ميرود و بر ضد پيري مغز عمل ميکند؛ اين عمل پرهيز و دوري از عاملي به نام استرس است. عاملي که اکثر مردم بهخصوص مديران، مسئولين و سياستمداران به دليل مشغله و حجم کاري زياد با آن مواجه و درگيراند.
در واقع ميتوانم بگويم يکي از شايعترين ناراحتيهاي اين دوره، همين استرسها يا فشارهاي عصبي هستند. استرسها، تنشها و فشارهاي رواني هستند که به دلايل مختلفي نظير آلودگي صوتي، فشارهاي کاري، درآمد ناکافي، شکستهاي عاطفي و تجربههاي تلخ زندگي و به طور کلي شيوه زندگي آکنده از تنش و ... ديگر عوامل محيطي به سيستم عصبي ما وارد ميشوند که در نهايت به سلامت جسمي و ذهني ما لطمههاي زيادي ميزنند. در حالت معمول ما توانايي کنار آمدن با مقدار مشخصي از استرس را داريم، ولي زماني که اين ميزان افزايش پيدا ميکند و خارج از توان ما ميگردد، تهديدي براي سلامتيمان محسوب ميشود و ميتواند به شکلي جدي بر تعادل فکري و ذهني و نتيجتاً جسمي، تأثيري منفي بگذارد. عوارض استرسها بسيار متنوعاند و از اختلال در دستگاههاي گوارش، گردش خون، تنفس، غدد درونريز، دستگاه عصبي و ايمني گرفته تا علائمي نظير حرکات عصبي، اضطراب و بي قراري ... را شامل ميشوند. انباشته شدن استرس رها نشده همچنين ميتواند موجب اختلالاتي نظير آسم، ناراحتيهاي پوستي، افسردگي و حتي سرطان گردد.
استرسها و تنشها از عواملياند که نهتنها بر کل بدن و روان ما اثر ميگذارند و به قول پژوهشگران عامل ۸۵% از بيماريها ميباشند، بلکه اثر مستقيمي بر روي مغز دارند؛ طوري که دانشمندان به تازگي کشف کردهاند که استرسها و فشارهاي رواني، موجب کوچک و چروکيده شدن سلولهاي مغزي ميشوند و با فاسدکردن تدريجي مغز، فرد را دچار پيري زودرس ميکنند. تحقيقات «بروس مک ون» رئيس لابراتوار غدد مترشحه داخلي نورونهاي دانشگاه راکفلر در نيويورک سيتي، در مورد موشها و انسان نشان داده که تکرار زياد علائم استرس، باعث از بين رفتن رشتههاي عصبي مغز ميشود و رشتههاي عصبي چروکيده حاصل از استرس در بخش هيپوکامپ مغز باعث آسيب رساندن به حافظه ميگردد. اخيراً دانشمندان گزارش دادهاند که اين اتفاق در بخش ديگري از مغز به نام کورتکسِ جلوي مغز که در تمرکز و تصميم گيري اشخاص نقش مهمي دارد نيز رخ ميدهد.
محققان همچنين دريافتهاند که عملکرد مغز حيوان و انسانِ دچار استرس، با عملکرد مغز فرد سالم متفاوت است. به طور کلي ظرفيت مغزي شخصي که دچار استرس است با فرد سالم فرق ميکند و دچار سردرگمي و به همريختگي بيشتري ميشود. همچنين در تمرکز، يادگيري و به خاطر آوردن موضوعات، توانايي کمتري از خود نشان ميدهد. اين موضوع در مورد موشهاي آزمايشگاهي هم به اثبات رسيده است؛ به گفته مک ون، موشهاي آزمايشگاهي به هنگام وارد آمدن استرس، انعطافپذيري ذهني خود را از دست ميدهند.
بر اساس پژوهشهاي دانشمندان، يکي از مخربترين عوارض استرسها که باعث فرسودگي مغز و بدن ميشود، تضعيف و تخريب سيستم ايمني بدن است. به اين صورت که طول DNA موجود در سر کروموزومهاي سلولها، در اثر استرس و فشار عصبي کوتاه ميشود و عملکرد کامل آن را دشوار ميکند. با کوتاه شدن طول DNA افراد مبتلا به استرس، سيستم ايمني بدن کارايي خود را به نحو مطلوب از دست ميدهد و پيري نابهنگام پديدار ميگردد.
با همه اين تفاصيل، به لطف خدا راههايي براي جبران آسيبهاي ايجاد شده در مغز وجود دارد. به گفته دانشمندان و پزشکان، مغز از خاصيت عکس العمل پذيري بسيار بالايي برخوردار است، بنابراين اگر به آن شانس ترميم و درمان داده شود، تلاش زيادي ميکند تا خود را بازسازي کند. مثلاً دوري از محيطها و کارهاي استرس زا، رفتن در طبيعت و استفاده از هواي تازه و کسب اکسيژن کافي، تغذيه خوب(۱)، خواب کافي، ورزش و حرکات بدني مناسب ... همگي راههايي هستند که ميتوانند تأثيرات مفيدي بر مغز بگذارند؛ به طوري که آسيبهاي ايجاد شده در اثر استرس را در دراز مدت جبران کنند. پس براي اينکه استرسها مغزمان را چروک نکنند و عملکرد ذهنمان را هم مختل ننمايند، ميتوانيم ليفتينگ مغزي، يعني اجتناب از استرس و راههاي مقابله با آن را به خاطر بسپاريم و آنها را بکار ببريم.
● سيلاکس مغزي
وقتي کلمه بت و بت پرستي را ميشنويم قاعدتاً به ياد مجسمههاي سنگي دوران قديم ميافتيم که مردم آن زمان به دليل جهل و ناداني، آنها را به جاي خداوند و معبود خود پرستش ميکردند. لابد در اين برهه از زمان به دليل بالا رفتن سطح آگاهي و پيشرفت تمدن و تکنولوژي، گمان ميکنيم که اين دوران به سر رسيده و بت و بتپرستي ديگر جايگاهي در اعتقادات ما ندارد. ولي به نظر ميرسد بتهاي سنگي دوران جهالت، اين روزها جاي خود را به بتهاي ديگر اين دوران داده و شکلها و قالبهاي ديگري به خود گرفته است. يکي از انواع اين بتها، بتهايي هستند که به اشکال مختلف آنها را در ذهنمان ساختهايم و تا حد پرستش به آنها وفا داريم؛ يعني همان «بتهاي ذهني». همانطور که پيتر سِنگه مدير و متفکر برجسته عصر حاضر، در کتاب معروف خود به نام رقص تغيير گفته است که، «ما بتها را خدايان دروغين عصر قديم ميدانيم. اما عصر حاضر نيز پر از بت شده است. تصويرهايي که مورد پذيرشاند و مارا از ديدن امکاناتمان محروم مي سازند».
در واقع ذهن ما بر اساس تجربيات گذشته مثل ناتوانيها، سرخوردگيها و شکستها ... پر از چارچوبها و کليشهها، بايدها و نبايدها، مطلق گرفتن مفروضات و ثابتهاي ذهني است. اينها همه محدوديتهايي است که مانع از فهم موضوعات فراتر از حوزههاي تجارب قبلي ما ميشود و از اين طريق، ما را از ديدن زواياي ديگر موضوعات و امکانات ديگري که داريم، محروم ميکند. حتي از آنها به عنوان عوامل بازدارنده خلاقيت فکري هم ميتوان نام برد. تا جايي که ذهن، به علت طبيعتي که دارد، ديگر نميتواند به طور خودکار، نرم، پذيرنده و انعطاف پذير باشد، بنابراين جريان فکري آن دچار سختي و گرفتگي ميشود. محققين و انديشمنداني که در زمينه خلاقيت تحقيق کردهاند، دريافتهاند که شرطي شدگيها، برداشتها و الگوهاي غلط ذهني مانعي جدي در جريان تفکري وخلاقيت هستند. به عقيده «گيلفورد» دانشمند امريکايي، روان بودن جريان فکر و انعطافپذيري قواي فکري از عوامل بسيار مهمياند که مستقيماً در ظهور خلاقيت فکري مؤثرند. همچنين به نظر «اسبورن» مطرحکننده روش يورش فکري، عادات پيشين ما مانع حل مسئلهاند و مانعي براي بروز خلاقيت فکري به حساب ميآيند.
جالب اينجاست که عوامل محدودکنندهاي که از آنها نام برديم نه فقط بر ذهن و جريان فکري ما اثر ميگذارند، بلکه تأثيرات قابل توجهاي بر عملکرد جسماني ما دارند. برخي از پزشکان و روانشناسان معتقدند در زمان کودکي، شعور و آگاهي ما تجربهاي نرم، لطيف و شکل نگرفته دارد و تا رسيدن به سنين بالاتر اين شعور هزاران بار شرطي شده و ذهن ما را سخت و بي انعطاف ميکند. اين شرطي شدگيها در ذهن ما حکمهايي را القاء ميکنند و اين حکمها با چنان قدرتي بر ذهن ما عمل ميکنند که جسم ناچار ميشود خود را با آن سازگار نمايد.
امروزه بعضي از پزشکان نظير دکتر «ديپاک چوپرا» و دکتر «لاري دوسي» و ... معتقدند که چيزي به اندازه باورهاي ذهني نميتواند بر جسم انسان تأثير بگذارد و انسان تنها موجود روي کره زمين است که ميتواند به کمک انديشه، بيولوژي خود را تغيير دهد. بنابراين مقاومتها، عادتها، شرطي شدگيها، مطلقنگريها، تصاوير، باورها و الگوهاي غلط ذهني يا به عبارتي همان بتهاي ذهني، مانعي جدي جهت رواني و سياليت جريان تفکري ما محسوب ميشوند؛ که نه تنها ما را دچار يبوست ذهني ميکنند، بلکه اثر مستقيمي بر بدن دارند و جسم را نيز مبتلا به يبوست ميکنند. قابل توجه است که امروزه پزشکان و روانشناساني که در زمينه منشأ رواني و پيامهاي نهفته بيماريها تحقيق و درمان ميکنند به اين نتيجه رسيدهاند که يبوست، بازتاب چشمگيري از ميل چسبيدن به چيزي است. از زاويهاي اين چسبيدن ميتواند رها نکردن آرمانهاي قديمي فرد مبتلا باشد. از اين ديدگاه افرادي که دچار يبوست جسمي هستند، قطعاً از نظر ذهني نيز دچار يبوست و گرفتگي ميباشند و نميتوانند آنچه را که در ذهن خود ساختهاند، به هيچ قيمتي رها کنند.
در دهه اخير مسلم شده که سلامت فکري و جسمي به تنهايي وجود ندارد. به اين دليل که ميبايست تعامل مناسبي بين سلامت فکري، جسمي و اجتماعي وجود داشته باشد و سلامتي به عنوان عدم بيماري ذهني، جسمي، زيستي و مشکلات اجتماعي تعريف ميشود. به طوري که WHO )سازمان بهداشت جهاني( پرسشنامهاي را در مورد وضعيت سلامت افراد تهيه کرده که نيمي از آن به وضعيت ذهني و فکري و نيمي ديگر به مسائل زيستي و اجتماعي نظير اشتغال اختصاص داده شده است. ايجاد رشتهاي به عنوان رشته بيماريهاي سايکوسوماتيک (روان- تني) نيز نشان دهنده اهميت رابطه و تلفيق عوامل ذهني و جسماني ميباشد.
اما براي درمان يبوست ذهني که درباره آن با هم حرف زديم چه نسخهاي را ميتوان تجويز کرد؟ يکي از سادهترين و در عين حال اثرگذارترين داروها جهت پيشگيري و درمان يبوست ذهني و فکري ميتواند اين باشد که در مورد برداشتها و مفروضات خود بازنگري کنيم؛ از مطلق نگري بپرهيزيم، آنها را زير سؤال ببريم و جلوي آن يک علامت سؤال بزرگ بگذاريم.

اگر تمايل به جهش مغزي داريد به نظرم مي بايست چند عامل مهم و قابل توجه را مد نظر قرار دهيد که در اين ميان به دو عامل از آنها مي پردازيم و شايد بقيه را ...

بارش مغزي BRAIN STORMING يکي از شناخته شده ترين شيوه هاي برگزاري جلسات هم فکري و مشاوره بوده و کاربرد جهاني دارد. اين روش داراي مزايا و ويژگيهايي من ...

● سكته مغزي عوامل خطرساز راه هاي پيشگيري و غلبه بر مشكلات كوچك ناشي از آن سكته مغزي هنگامي رخ مي دهد كه يك بخش از مغز براي مدتي منبع خوني خود را از دس ...

بارش مغزي BRAIN STORMING يکي از شناخته شده ترين شيوه هاي برگزاري جلسات هم فکري و مشاوره بوده و کاربرد جهاني دارد. اين روش داراي مزايا و ويژگيهايي من ...

دانشمندان براي اينکه دريابند زوج ها چگونه يکديگر را انتخاب مي کنند و ظاهر همديگر را طبق چه معيارهايي مي پسندند، تمام زواياي آشکار و نهان چهره را تحت ب ...

هرکسي استعدادي دارد. شايد استعداد شما پاشيدن شير از دماغتان باشد...اما هرچه که باشد اين هم استعدادي است. و تقريباً از همه استعددها مي شود پول درآورد. ...

شايد در اطرافيان خود افرادي را بشناسيد که به اختلال رواني دچار باشند و علاوه بر آن مشکل خوابيدن هم داشته باشند. شايد فکر کنيد دليل اين که او نمي تواند ...

دانلود نسخه PDF - جهش مغزي