up
Search      menu
آموزش,روانشناسی :: مقاله جهش مغزي PDF
QR code - جهش مغزي

جهش مغزي

اگر تمايل به جهش مغزي داريد به نظرم مي بايست چند عامل مهم و قابل توجه را مد نظر قرار دهيد که در اين ميان به دو عامل از آنها مي پردازيم و شايد بقيه را در گفتار ديگري مطرح کنيم.
● ليفتينگ مغزي
احتمالاً بارها کلمه «ليفتينگ» به گوشتان خورده است و با معناي آن آشنا هستيد. بله ليفتينگ به معني بالا بردن، برداشتن و بلند کردن ... است و مصداق هايي در ورزش و وزنه برداري، جراحي و ... دارد. مثلاً عمل هاي زيبايي صورت، که از طريق برداشتن پوست و کشيدن آن، چين و چروک ها ظاهراً کمتر مي شود و فرد جوان تر و زيباتر به نظر مي رسد. در اينجا هم منظور من از ليفتينگ مغزي، چروک درماني مغزي است، يعني عملي که باعث بهبود عملکرد مغز و تفکر مي شود که طي آن چين و چروک هاي مغز از بين مي رود و بر ضد پيري مغز عمل مي کند؛ اين عمل پرهيز و دوري از عاملي به نام استرس است. عاملي که اکثر مردم به خصوص مديران، مسئولين و سياستمداران به دليل مشغله و حجم کاري زياد با آن مواجه و درگيراند.
در واقع مي توانم بگويم يکي از شايع ترين ناراحتي هاي اين دوره، همين استرس ها يا فشارهاي عصبي هستند. استرس ها، تنش ها و فشارهاي رواني هستند که به دلايل مختلفي نظير آلودگي صوتي، فشارهاي کاري، درآمد ناکافي، شکست هاي عاطفي و تجربه هاي تلخ زندگي و به طور کلي شيوه زندگي آکنده از تنش و ... ديگر عوامل محيطي به سيستم عصبي ما وارد مي شوند که در نهايت به سلامت جسمي و ذهني ما لطمه هاي زيادي مي زنند. در حالت معمول ما توانايي کنار آمدن با مقدار مشخصي از استرس را داريم، ولي زماني که اين ميزان افزايش پيدا مي کند و خارج از توان ما مي گردد، تهديدي براي سلامتي مان محسوب مي شود و مي تواند به شکلي جدي بر تعادل فکري و ذهني و نتيجتاً جسمي، تأثيري منفي بگذارد. عوارض استرس ها بسيار متنوع اند و از اختلال در دستگاه هاي گوارش، گردش خون، تنفس، غدد درون ريز، دستگاه عصبي و ايمني گرفته تا علائمي نظير حرکات عصبي، اضطراب و بي قراري ... را شامل مي شوند. انباشته شدن استرس رها نشده همچنين مي تواند موجب اختلالاتي نظير آسم، ناراحتي هاي پوستي، افسردگي و حتي سرطان گردد.
استرس ها و تنش ها از عواملي اند که نه تنها بر کل بدن و روان ما اثر مي گذارند و به قول پژوهشگران عامل ۸۵% از بيماري ها مي باشند، بلکه اثر مستقيمي بر روي مغز دارند؛ طوري که دانشمندان به تازگي کشف کرده اند که استرس ها و فشارهاي رواني، موجب کوچک و چروکيده شدن سلول هاي مغزي مي شوند و با فاسدکردن تدريجي مغز، فرد را دچار پيري زودرس مي کنند. تحقيقات «بروس مک ون» رئيس لابراتوار غدد مترشحه داخلي نورون هاي دانشگاه راکفلر در نيويورک سيتي، در مورد موش ها و انسان نشان داده که تکرار زياد علائم استرس، باعث از بين رفتن رشته هاي عصبي مغز مي شود و رشته هاي عصبي چروکيده حاصل از استرس در بخش هيپوکامپ مغز باعث آسيب رساندن به حافظه مي گردد. اخيراً دانشمندان گزارش داده اند که اين اتفاق در بخش ديگري از مغز به نام کورتکسِ جلوي مغز که در تمرکز و تصميم گيري اشخاص نقش مهمي دارد نيز رخ مي دهد.
محققان همچنين دريافته اند که عملکرد مغز حيوان و انسانِ دچار استرس، با عملکرد مغز فرد سالم متفاوت است. به طور کلي ظرفيت مغزي شخصي که دچار استرس است با فرد سالم فرق مي کند و دچار سردرگمي و به هم ريختگي بيشتري مي شود. همچنين در تمرکز، يادگيري و به خاطر آوردن موضوعات، توانايي کمتري از خود نشان مي دهد. اين موضوع در مورد موش هاي آزمايشگاهي هم به اثبات رسيده است؛ به گفته مک ون، موش هاي آزمايشگاهي به هنگام وارد آمدن استرس، انعطاف پذيري ذهني خود را از دست مي دهند.
بر اساس پژوهش هاي دانشمندان، يکي از مخرب ترين عوارض استرس ها که باعث فرسودگي مغز و بدن مي شود، تضعيف و تخريب سيستم ايمني بدن است. به اين صورت که طول DNA موجود در سر کروموزوم هاي سلول ها، در اثر استرس و فشار عصبي کوتاه مي شود و عملکرد کامل آن را دشوار مي کند. با کوتاه شدن طول DNA افراد مبتلا به استرس، سيستم ايمني بدن کارايي خود را به نحو مطلوب از دست مي دهد و پيري نابهنگام پديدار مي گردد.
با همه اين تفاصيل، به لطف خدا راه هايي براي جبران آسيب هاي ايجاد شده در مغز وجود دارد. به گفته دانشمندان و پزشکان، مغز از خاصيت عکس العمل پذيري بسيار بالايي برخوردار است، بنابراين اگر به آن شانس ترميم و درمان داده شود، تلاش زيادي مي کند تا خود را بازسازي کند. مثلاً دوري از محيط ها و کارهاي استرس زا، رفتن در طبيعت و استفاده از هواي تازه و کسب اکسيژن کافي، تغذيه خوب(۱)، خواب کافي، ورزش و حرکات بدني مناسب ... همگي راه هايي هستند که مي توانند تأثيرات مفيدي بر مغز بگذارند؛ به طوري که آسيب هاي ايجاد شده در اثر استرس را در دراز مدت جبران کنند. پس براي اينکه استرس ها مغزمان را چروک نکنند و عملکرد ذهنمان را هم مختل ننمايند، مي توانيم ليفتينگ مغزي، يعني اجتناب از استرس و راه هاي مقابله با آن را به خاطر بسپاريم و آنها را بکار ببريم.
● سيلاکس مغزي
وقتي کلمه بت و بت پرستي را مي شنويم قاعدتاً به ياد مجسمه هاي سنگي دوران قديم مي افتيم که مردم آن زمان به دليل جهل و ناداني، آنها را به جاي خداوند و معبود خود پرستش مي کردند. لابد در اين برهه از زمان به دليل بالا رفتن سطح آگاهي و پيشرفت تمدن و تکنولوژي، گمان مي کنيم که اين دوران به سر رسيده و بت و بت پرستي ديگر جايگاهي در اعتقادات ما ندارد. ولي به نظر مي رسد بت هاي سنگي دوران جهالت، اين روزها جاي خود را به بت هاي ديگر اين دوران داده و شکل ها و قالب هاي ديگري به خود گرفته است. يکي از انواع اين بت ها، بت هايي هستند که به اشکال مختلف آنها را در ذهن مان ساخته ايم و تا حد پرستش به آنها وفا داريم؛ يعني همان «بت هاي ذهني». همان طور که پيتر سِنگه مدير و متفکر برجسته عصر حاضر، در کتاب معروف خود به نام رقص تغيير گفته است که، «ما بت ها را خدايان دروغين عصر قديم مي دانيم. اما عصر حاضر نيز پر از بت شده است. تصويرهايي که مورد پذيرش اند و مارا از ديدن امکاناتمان محروم مي سازند».
در واقع ذهن ما بر اساس تجربيات گذشته مثل ناتواني ها، سرخوردگي ها و شکست ها ... پر از چارچوب ها و کليشه ها، بايدها و نبايدها، مطلق گرفتن مفروضات و ثابت هاي ذهني است. اينها همه محدوديت هايي است که مانع از فهم موضوعات فراتر از حوزه هاي تجارب قبلي ما مي شود و از اين طريق، ما را از ديدن زواياي ديگر موضوعات و امکانات ديگري که داريم، محروم مي کند. حتي از آنها به عنوان عوامل بازدارنده خلاقيت فکري هم مي توان نام برد. تا جايي که ذهن، به علت طبيعتي که دارد، ديگر نمي تواند به طور خودکار، نرم، پذيرنده و انعطاف پذير باشد، بنابراين جريان فکري آن دچار سختي و گرفتگي مي شود. محققين و انديشمنداني که در زمينه خلاقيت تحقيق کرده اند، دريافته اند که شرطي شدگي ها، برداشت ها و الگوهاي غلط ذهني مانعي جدي در جريان تفکري وخلاقيت هستند. به عقيده «گيلفورد» دانشمند امريکايي، روان بودن جريان فکر و انعطاف پذيري قواي فکري از عوامل بسيار مهمي اند که مستقيماً در ظهور خلاقيت فکري مؤثرند. همچنين به نظر «اسبورن» مطرح کننده روش يورش فکري، عادات پيشين ما مانع حل مسئله اند و مانعي براي بروز خلاقيت فکري به حساب مي آيند.
جالب اينجاست که عوامل محدودکننده اي که از آنها نام برديم نه فقط بر ذهن و جريان فکري ما اثر مي گذارند، بلکه تأثيرات قابل توجه اي بر عملکرد جسماني ما دارند. برخي از پزشکان و روانشناسان معتقدند در زمان کودکي، شعور و آگاهي ما تجربه اي نرم، لطيف و شکل نگرفته دارد و تا رسيدن به سنين بالاتر اين شعور هزاران بار شرطي شده و ذهن ما را سخت و بي انعطاف مي کند. اين شرطي شدگي ها در ذهن ما حکم هايي را القاء مي کنند و اين حکم ها با چنان قدرتي بر ذهن ما عمل مي کنند که جسم ناچار مي شود خود را با آن سازگار نمايد.
امروزه بعضي از پزشکان نظير دکتر «ديپاک چوپرا» و دکتر «لاري دوسي» و ... معتقدند که چيزي به اندازه باورهاي ذهني نمي تواند بر جسم انسان تأثير بگذارد و انسان تنها موجود روي کره زمين است که مي تواند به کمک انديشه، بيولوژي خود را تغيير دهد. بنابراين مقاومت ها، عادت ها، شرطي شدگي ها، مطلق نگري ها، تصاوير، باورها و الگوهاي غلط ذهني يا به عبارتي همان بت هاي ذهني، مانعي جدي جهت رواني و سياليت جريان تفکري ما محسوب مي شوند؛ که نه تنها ما را دچار يبوست ذهني مي کنند، بلکه اثر مستقيمي بر بدن دارند و جسم را نيز مبتلا به يبوست مي کنند. قابل توجه است که امروزه پزشکان و روانشناساني که در زمينه منشأ رواني و پيام هاي نهفته بيماري ها تحقيق و درمان مي کنند به اين نتيجه رسيده اند که يبوست، بازتاب چشمگيري از ميل چسبيدن به چيزي است. از زاويه اي اين چسبيدن مي تواند رها نکردن آرمان هاي قديمي فرد مبتلا باشد. از اين ديدگاه افرادي که دچار يبوست جسمي هستند، قطعاً از نظر ذهني نيز دچار يبوست و گرفتگي مي باشند و نمي توانند آنچه را که در ذهن خود ساخته اند، به هيچ قيمتي رها کنند.
در دهه اخير مسلم شده که سلامت فکري و جسمي به تنهايي وجود ندارد. به اين دليل که مي بايست تعامل مناسبي بين سلامت فکري، جسمي و اجتماعي وجود داشته باشد و سلامتي به عنوان عدم بيماري ذهني، جسمي، زيستي و مشکلات اجتماعي تعريف مي شود. به طوري که WHO )سازمان بهداشت جهاني( پرسشنامه اي را در مورد وضعيت سلامت افراد تهيه کرده که نيمي از آن به وضعيت ذهني و فکري و نيمي ديگر به مسائل زيستي و اجتماعي نظير اشتغال اختصاص داده شده است. ايجاد رشته اي به عنوان رشته بيماري هاي سايکوسوماتيک (روان- تني) نيز نشان دهنده اهميت رابطه و تلفيق عوامل ذهني و جسماني مي باشد.
اما براي درمان يبوست ذهني که درباره آن با هم حرف زديم چه نسخه اي را مي توان تجويز کرد؟ يکي از ساده ترين و در عين حال اثرگذارترين داروها جهت پيشگيري و درمان يبوست ذهني و فکري مي تواند اين باشد که در مورد برداشت ها و مفروضات خود بازنگري کنيم؛ از مطلق نگري بپرهيزيم، آنها را زير سؤال ببريم و جلوي آن يک علامت سؤال بزرگ بگذاريم.

اگر تمايل به جهش مغزي داريد به نظرم ميبايست چند عامل مهم و قابل توجه را مد نظر قرار دهيد که در اين ميان به دو عامل از آنها ميپردازيم و شايد بقيه را در ...

بارش مغزي BRAIN STORMING يکي از شناخته شده ترين شيوه هاي برگزاري جلسات هم فکري و مشاوره بوده و کاربرد جهاني دارد. اين روش داراي مزايا و ويژگيهايي من ...

● سكته مغزي عوامل خطرساز راه هاي پيشگيري و غلبه بر مشكلات كوچك ناشي از آن سكته مغزي هنگامي رخ مي دهد كه يك بخش از مغز براي مدتي منبع خوني خود را از دس ...

بارش مغزي BRAIN STORMING يکي از شناخته شده ترين شيوه هاي برگزاري جلسات هم فکري و مشاوره بوده و کاربرد جهاني دارد. اين روش داراي مزايا و ويژگيهايي من ...

دانشمندان براي اينکه دريابند زوج ها چگونه يکديگر را انتخاب مي کنند و ظاهر همديگر را طبق چه معيارهايي مي پسندند، تمام زواياي آشکار و نهان چهره را تحت ب ...

هرکسي استعدادي دارد. شايد استعداد شما پاشيدن شير از دماغتان باشد...اما هرچه که باشد اين هم استعدادي است. و تقريباً از همه استعددها مي شود پول درآورد. ...

شايد در اطرافيان خود افرادي را بشناسيد که به اختلال رواني دچار باشند و علاوه بر آن مشکل خوابيدن هم داشته باشند. شايد فکر کنيد دليل اين که او نمي تواند ...

دانلود نسخه PDF - جهش مغزي