up
Search      menu
تولید و کشاورزی :: مقاله جفتماندگي در گاو PDF
QR code - جفتماندگي در گاو

جفتماندگي در گاو

باقي ماندن لايههاي جنيني (بعد از تولد گوساله) در گاو (بويژه گاوهاي شيري) در مقايسه با ديگر حيوانات به دفعات بيشتري ديده ميشود. بطور معمول جفت گاو در يک محدوده زماني ۱۲ ساعته پس از زايمان بايد از بدن گاو خارج گردد. اگر قسمتي از جفت بعد از تولد به مدت طولانيتري باقي بماند يک مورد پاتولوژيکي و غير نرمال در نظر گرفته ميشود. باقيماندن قسمتي از جفت بيشتر معمول بوده و بخش درگير، پلاسنتوم نزديک تخمدانهاي شاخ آبستني ميباشد. فراواني جفتماندگي در گلههاي گاو در شرايط عادي ۱۰-۷ درصد ميباشد. زايمان غير طبيعي (مانند دوقلوزايي، سخت زايي، سزارين، سقط جنين و گوسالهزايي پيش از موعد) بروز جفتماندگي را افزايش ميدهد. در گلههايي که آلوده به باسيلوز، لپتوزپيروز، ويبروز، ليستروز و ساير موجودات آلوده کننده هستند جفتماندگي ممکن است به ميزان ۵۰% و يا بيشتر در گله روي دهد.
استفاده از هورمونهاي گليکوکورتيکوئيد براي زايمان زودرس و زمانبندي شده باعث بروز حدود ۶۷% جفتماندگي ميگردد. گاوهايي که داراي سابقه جفتماندگي هستند در زايمانهاي بعدي هم احتمال بيشتري براي ابتلا به جفتماندگي دارند. در گلههايي با مشکلات مديريتي، مشکلات تغذيهاي، بيماريهاي متابوليکي و ورم پستان حاد شيوع جفتماندگي ممکن است بطور غير طبيعي بالا باشد.
● علل جفتماندگي:
بسياري از عوامل مستقيم و غير مستقيم به عنوان علتهاي موثر براي جفتماندگي در نظر گرفته ميشود. جفتماندگيهاي مکرر بعنوان يک علامت کلينيکي براي بيماريها و شرايط غير نرمال رايج در گله در نظر گرفته شود. در طول دوران آبستني گاو پلاسنتوم (شکل ۱) رابط بين لايه مادري و لايه جنيني ميباشد و در طول اين دوره در حدود ۱۰۰ پلاسنتوم در رحم گاو موجود ميباشد. هنگامي که زايمان شروع ميشود و انقباضات رحمي آغاز ميگردد جريان خون به قسمتهاي مادري و جنيني پلاسنتوم کاهش مييابد. با کشيده شدن رگهاي خوني کوچک، فشار مويرگي کاهش يافته و جدا شدن لايههاي جنيني اتفاق ميافتد و انقباضات رحمي بعد از زايمان جداسازي و خروج لايهها را کامل ميکند.
هر گونه فرايندي که باعث فشار مداوم بر لايههاي مادري و جنيني (زخم شدن، ورم و يا آلودگي) شود معمولاً باعث باقي ماندن لايهها ميگردد. ناتواني رحم براي ايجاد انقباض در برخي موارد مانند گاوهاي مبتلا به تب شير ممکن است موجب باقي ماندن جفت شود حتي اگر لايههاي جنيني بطور کامل جدا شده باشد. بسته شدن سريع شاخ رحمي غير آبستن و يا دهانه رحم ممکن است لايهها آزاد شده را به دام بياندازد (بويژه در لايههاي جنيني که بطور استثنايي بزرگ شده باشند). پيچيده شدن لايههاي جنيني در اطراف لايه مادري بطور فيزيکي ميتواند جفت را به دام بياندازد و در کل بايد گفت عوامل غير مستقيم جفتماندگي بشدت متفاوت بوده و ميتوانند در سه گروه گسترده زير گروهبندي شوند:
۱) استرسهاي مداوم و کمبودهاي تغذيهاي و يا عدم تعادل جيره (مشکلات مديريتي)
۲) آبستنيهاي کوتاهمدت و طولانيمدت
۳) عوامل گوناگوني همچون بزرگي جنين، سختزايي، زخم، تغييرات فصلي و ...
پلاسنتوم يک گاو آبستن که نشاندهنده ارتباط بين جنين و مادر ميباشد
● درمان جفتماندگي:
هدف اصلي تمام معالجات جفتماندگي، برگرداندن قسمتهاي مختلف دستگاه توليدمثلي گاو به حالت نرمال در حداقل زمان ميباشد. جفتماندگيهاي جزئي ممکن است تا موقعي که بغرنج نشود (مانند التهاب رحمي و يا فساد رحمي) لازم به توجه نباشد. هنگامي که مشکلات شروع شد گاو مبتلا به افزايش دماي بدن، عدم مصرف خوراک و کاهش توليد شير شده و از واژن مواد متعفن خارج مي گردد. اين حيوانات بايد مورد بازرسي قرار گرفته و به روش سيستماتيک با آنتيبيوتيک (احتمالاً با تزريق وريدي و مايع دکستروز) و يا به روش موضعي داخل رحمي توسط دامپزشک و يا زير نظر مستقيم دامپزشک درمان گردند.
بطور کلي دو روش براي مديريت جفتماندگي هنگامي که هيچ گونه امکانات متمرکز موجود نباشد وجود دارد که برطرف نمودن دستي جفت ماندگي و جداشدن طبيعي است. روش دستي يک روش عمومي بوده ولي بدليل آسيب احتمالي به لايه ظريف رحم (آندومتر) نبايد استفاده گردد. به دستور دامپزشک برخي از آنتيبيوتيکها و مواد ضدعفوني کننده ممکن است در داخل رحم قرار داده شوند. اگر لايههاي جنيني به علت انقباضات ضعيف رحمي آزاد نشوند بعد از زايمان ممکن است با کمي کشش خارجي و بدون صدمه زدن به رحم خارج گردند.
بر اساس مطالعات امروزي که بر روي جفتماندگي صورت گرفته است بهترين روش آن است که اجازه داده شود لايههاي جنيني بطور طبيعي و با اعمال و يا بدون اعمال تجويز دارويي خارج شوند. هورمونهايي مانند پروستاگلندينها، استروژنها و اکسيتوسين ممکن است براي خارج کردن مايعات و مواد زايد باقي مانده در رحم مورد استفاده قرار گيرند. پروستاگلندينها ممکن است براي درمان فساد رحم نيز مورد مصرف باشند. اگر بيرون ريختن مواد داخل رحم با استفاده از درمان هورموني موفقيتآميز نبود معاينه و شستشو دستي با آب گرم پيشنهاد ميگردد که به دنبال آن بايد محلولهاي آنتيبيوتيک مورد استفاده قرار گيرد. يک سري از تزريقات داخل رحمي معمولاً تاثير بيشتري از درمانهاي منفرد دارند که طول دوره درمان و تعداد دفعات درمان بايد بصورت موردي توسط دامپزشک مشخص گردد. گاوهايي که داراي جفتماندگي بوده و درمان نشده باشند روزهاي باز طولانيتر، فرصتهاي آبستني کمتر و سرويس بيشتري براي هر آبستني نسبت به گاوهايي دارند که مبتلا به جفتماندگي شده و توسط محلولهاي آنتيبيوتيک درمان شدهاند. و در کل انتخاب يک آنتيبيوتيک و يا تعداد بيشتري از آنتيبيوتيکها بايد به دستور دامپزشک صورت گيرد.
● پيشگيري از جفتماندگي:
بايد در نظر داشت که پيشگيري از جفتماندگي کليد اصلي موفقيت است ولي به دليل اينکه عوامل مستقيم و غير مستقيم بسياري در آن نقش دارند به نظر خيلي مشکل ميباشد. حالت ايدهآل آن است که بهداشت رعايت شده و گاو قبل و بعد از زايمان از لحاظ جسماني سالم و فعال نگهداري شوند. جيره غذايي محدود و بالانس شده در طول ۸-۶ هفته دوران خشکي، تحرک کافي در روز، محل زايمان تميز، بزرگ و راحت و بکار گيري روش مناسب و بهداشتي در طول زايش شانس عفونت و باقيماندن قسمتهاي توليدمثلي را کاهش ميدهد. براي کاهش بروز جفت ماندگي چندين روش ممانعت کننده به شرح زير توصيه ميگردد:
- در مناطقي که داراي سلنيم کم و در حد آستانه است، رعايت سطح مناسب سلنيم جيره (ppm ۱ ۰) باعث کاهش شيوع جفتماندگي ميگردد و در مواردي مکمل سازي سلنيم با تزريق ممکن است استفاده گردد.
- گاوهايي که داراي کمبود ويتامينهاي A و D هستند ميزان جفتماندگي بالايي دارند. اگر کمبود اين ويتامينها ادامه داشته باشد تزريق عضلاني ويتامينهاي A و D در ۸-۴ هفته قبل از زايمان موثر ميباشد.
- نسبت کلسيم به فسفر در گاوهاي خشک در پيشگيري از تب شير بينهايت مهم است که در مورد جفتماندگي هم صادق است. ثابت نگه داشتن نسبت کلسيم به فسفر در حد ۵ ۱ به ۱ تا ۵ ۲ به ۱ کاملاً ضروري است. اگر اين نسبت به بالاي ۵ ۲ به ۱ برسد ميزان تب شير و جفتماندگي افزايش مي يابد. براي نگهداشتن نسبت مناسب اين دو عنصر ممکن است مکمل فسفر توسط دامپزشک و يا مسئول تغذيه تجويز گردد.
● نتيجهگيري کلي:
اثر منفي جفتماندگي در باروريهاي بعدي به دليل تاخير در ترميم رحم و آندومتر کرونيک يکي از عوامل اصلي ناباروري است. برخي گاوهايي که دچار جفتماندگي شدهاند به علت فساد رحمي، التهاب ديوارههاي رحم، التهاب تخمدانها و التهاب مجاري تخمدانها و يا صدمات جدي وارد بر ديواره رحم ممکن است بطور دائمي نابارور گردند. در دامهايي که مبتلا به جفت ماندگي ميشوند علاوه بر از دست رفتن سود اقتصادي به علت کاهش توليد شير و تاخير در بهبود رحم، تاخير در آبستني نيز موجب ضرر مالي بسياري ميگردد.

● تعريف : طاعون گاوي (Rinderpest) RP يک بيماري ويروسي واگيردار است که درگاو و گاو ميش اهلي وبعضي حيوانات وحشي بوجود مي آيد . اين بيماري با تب زخمهاي د ...

● تعريف : طاعون گاوي Rinderpest RP يك بيماري ويروسي واگيردار است كه درگاو و گاو ميش اهلي وبعضي حيوانات وحشي بوجود ميآيد . اين بيماري با تب زخمهاي دهان ...

تعريف : طاعون گاوي (Rinderpest) RP يک بيماري ويروسي واگيردار است که درگاو و گاو ميش اهلي وبعضي حيوانات وحشي بوجود ميآيد . اين بيماري با تب زخمهاي دهان ...

گل گاو زبان borago officinalis: نام :گل گاو زبان borago officinalis خانواده : گاوزبانها Boraginaceae گل گاو زبان از گياهان دارويي و داراي روغني است که ...

بيماري سل در گاو با ايجاد توبركلهاي پيشرونده در اندامهاي مختلف بدن مشخص مي گردد . علاوه بر گاو ، انسان ، بز و خوك نيز نسبت به آلودگي با عامل مسبب سل گ ...

امروزه (HBS ) يا سندرم خونريزي روده در گاوهاي شيري بيش از پيش متداول شده است . HBS با مرگ ناگهاني حيواناتي عارض مي شود که اغلب نشانه اي از بيماري ندار ...

● ويژگيهاي گاوآهن دوطرفه: تيغه هاي گاوآهن دوطرفه در دو سمت شاسي قرار گرفتنه اند و از لحاظ وزن و اندازه با هم مساوي هستند، اما برگردان آنها مخالف يکديگ ...

● دوره Far-off خشكي ▪ اهداف دوره Far-off خشكي شامل : - حفظ نمره وضعيت بدني - حفظ ذخائر پروتئيني و عضلاني - نوسازي ديواره شكمبه و فراهم كردن ويتامين ها ...

دانلود نسخه PDF - جفتماندگي در گاو