up
Search      menu
تاریخ و فرهنگ :: مقاله جرج مندل PDF
QR code - جرج مندل

جرج مندل

▪ نام فارسي : جرج مندل
▪ سال ولادت و فوت : ۱۸۸۴- ۱۸۲۲ ميلادي
جرج مندل امروزه به عنوان فردي که اصول اساسي وراثت را کشف کرد شناخته ميشود او در دوران حياتش يک کشيش گمنام اطريشي و دانشپژوهي غيرحرفهاي بود که تحقيقات درخشانش توسط جامعه علمي آن زمان ناديده انگاشته شد.
مندل به سال ۱۸۲۲ در شهر «هيزندروف» که در آن هنگام از شهرهاي امپراطوري اطريش بودو اکنون در چکسلواکي قرار دارد، متولد شد. او در سال ۱۸۴۳ وارد يکي از صومعههاي آگوستيني در شهر «برون» (برنو در چکسلواکي کنوني) شد و در سال ۱۸۴۷ به عنوان کشيشي دست يافت. در سال ۱۸۵۰ براي دريافت گواهينامه معلمي امتحان داد ولي با گرفتن پايينترين نمرات در زيستشناسي و زمينشناسي در اين امتحان مردود شد. با وجود اين راهب کل صومعه، مندل را براي تحصيل به دانشگاه وين فرستاد و او از سال ۱۸۵۱ تا ۱۸۵۳ در آنجا به تحصيل رياضيات و علوم پرداخت. مندل هرگز نتوانست گواهينامه معمولي را دريافت کند ولي از ۱۸۵۴ تا ۱۸۶۸ معلّم جانشين در تدريس علوم طبيعي در مدرسه جديد برون بود.
مندل از سال ۱۸۵۶ انجام آزمايشهاي مشهور خود را پيرامون توليد گياهان آغاز کرد. تا سال ۱۸۶۵ وي موفق شد به قوانين معروف وراثت دست يابد. او يافتههاي خود را طي مقالهاي به انجمن تاريخ طبيعي برون عرضه کرد. در سال ۱۷۶۶ نتايج کارهاي مندل به صورت مقالهاي تحت عنوان «آزمايشهايي با پيوندهاي گياهي» در ژورنال مذاکرات آن انجمن چاپ شد مقاله ديگري نيز در اين باب سه سال بعد در همان ژورنال به چاپ رسيد. اگر چه ژورنال انجمن تاريخ طبيعي برون از اعتبار چنداني برخوردار نبود ولي کتابخانههاي مهم، نسخههاي آن را در آرشو خود نگهداري ميکردند. علاوه برآن مندل نسخهاي از مقاله خود را براي «کارل ناگلي» يکي از پژوهشگران و متخصصين مهم علم وراثت فرستاد. ناگلي آن را مطالعه کرد و پاسخي هم براي مندل فرستاد ولي نتوانست به اهميّت زايدالوصف آن مقاله پي ببردو به اين ترتيب مقالات مندل به طور کلّي ناديده گرفته شد و در واقع براي مدتي بيش از سي سال به فراموشي سپرده شد.
در سال ۱۸۶۸ مندل به عنوان راهب کل کليساهاي منطقه خود منصوب شد. گرفتاريهاي اداري ديگر فرصتي براي او باقي نگذاشت تا تجربيات گياهي خود را ادامه دهد. هنگامي که او در سال ۱۸۸۴ در سن ۶۲ سالگي درگذشت. تحقيقات درخشان او تقريباً فراموش شده و هيچگونه تأييد، تقدير و قدرداني از او به عمل نيامده بود.
در سال ۱۹۰۰دانشمندان به کشف دوباره کارهاي مندل دست يافتند. سه دانشمند مختلف که جدا از يکديگر و مستقلاً در زمينه وراثت مطالعه ميکردند «هوگو دو وريز» هلندي، «کارل کورن‍ز» آلماني و «اريش ون تشرمارک» اطريشي، مقاله مندل را خواندند. هر يک از آنها همان آزمايشهاي گياهي مندل را انجام داده بودند و هرکدام مستقلاً همان قوانين مندل را کشف کردند و باز هر کوام از آنها قبل از آنکه نتايج کار خود را منتشر کنند در ميان اسناد و مدارک علمي به تفحص پرداختند و هر سه نفر به مقاله اصلي مندل برخورد کردند.هر سه تنبا دقت کامل مقاله مندل را نقل کردند و اضافه نمودند که کار آنها نتايج به دست آمده توسط مندل را تأييد ميکند. اين در حقيقت يک تصادف سه گانه بهتآوربود. علاوه بر يان در همان سال «ويليم باتسون» دانشمند انگليسي نيز به مقاله اصلي مندل برخورد و توجه ساير دانشمندان و علماي علوم طبيعي زا به آن جلب کرد. تا پايان آن سال چنان تمجيد و ستايشي از مندل به عمل آمده که حقاً سزاوار آن بود در زمان حياتش از آن برخوردار شود.
آنچه را مه مندل در باب وراثت کشف کرد چه بود؟ مندل درياف در تمام موجودات زنده يک واحد اصلي وجود دارد که صفت و مشخصههاي ارثي توسط آن از والدين به فرزندان منتقل ميشود ( اين واحد امروزه ژن ناميده شده است). در گياهاني که مورد مطالعه مندل بود، هرصفت خاصي مانند رنگ دانه يا شکل برگ توسط يک جفت ژن شکل ميگيرد. گياه مورد نظر از اين يک جفت ژن يک عدد آن را از هر يک از گونه نر و ماده قبلي خود به ارث ميبرد.
مندل دريافت اگر ژنهايي که براي يک صفت مشخص منتقل ميشوند متفاوت باشند (به عنوان مثال در مورد رنگ دانه يک ژن از دانه سبز و ژن ديگر از دانه زرد باشد) معمولاً فقط ژن غالب، و در اين مثال دانه زردرنگ ، خود را در گياه مورد نظر آشکار ميکند. معهذا ژن دريافتي از بين نميرود و متحمل است که به نسلهاي بعدي آن گياه منتقل شود. مندل همچنين دريافت که هر سلول مولد و يا سلول قابل لقاح (مشابه سلولهاي اسپرم و تخمک در انسان) تنها حامل يک ژن از آن يک جفت ژن هستند. او همچنين خاطرنشان ساخت اين که کداميک از اين جفت ژن در هر سلول قابل لقاح حضور پيدا ميکند و به نسلهاي بعدي آن گياه منتقل ميشود کاملاً تصادفي ميباشد.
قوانين مندل، اگرچه با تغييراتي اندک، همچنان به عنوان نقطه آغازين علم نوين ژنتيک باقي مانده است. چگونه بود که مندل، يک پژوهشگر غيرحرفهاي، موفق به کشف اصئلي آن چنان مهم گرديد، در حالي که بسياري از زيستشناسان حرفهاي برجسته قبل از او از آن محروم مانده بودند؟ خوشبختانه نمونههايي از گياهان را که او براي بررسيهاي خود برگزيده بود از انواعي بودند که کشخصههاي قابل توجه آن تنها با يک مجموعه ژن ظهور پيدا ميکردند. اگر مشخصههايي را کهمورد بررسي قرار داده بود از انواعي بودند که حاصل چند مجموعه مختلف از ژنها هستند بدون ترديد در تحقيقات خود با مشکلات فراوني مواجه ميگرديد. امّا اگر شخص مندل پژوهشگري فوقالعاده دقيق و صبور نبود اين خوششانسي نميتوانست کمکي براي او باشد. همچنين اگر به ضرورت انجام يک تحليل آماري در مشاهدات خود پي نمبرد نميتوانست از اين عامل به تنهايي بهره بگيرندو به علت وجود عامل تصادف که در بالا به آن اشاره گرديد عموماً نميتوان پيشبيني کرد که فرزند چه مشخصاتي را به ارث خواهد برد. مندل تنها با انجام تجربيات متعدد و فراوان و با تحليل آماري نتايج حاصله موفق شد قوانين خود را استنتاج کندو مندل نتايج بيش از ۲۱۰۰۰ مورد آزمايش روي گياهان را ثبت کرده بود!
قوانين وراثت در گسترده دانش بشري اهميت ويژهاي دارد و اطلاعات ژنتيکي احتمالاً در آينده موارد استفاده بيشتري خواهد داشت. امّا هنگام تصميمگيري براي تعيين جايگاه مندل در اين فهرست عامل ديگري نيز مورد توجه قرار گرفته است. از آنجا که کشفيات مندل در زمان حياتش ناديده گرفته شده و استنتاجات او توسط دانشمندان بعدي مستقلاً دوباره به دست آمده بررسيهاي مندل را ميتوان بيفايده و به شمار آورد. اگر به قشيه به اين شکل نظر شود ميتوان به اين باور رسيد که مندل اصلاً در اين فهرست جايي ندارد. همچنان که «ليف اريکسون» «آريستاخوس» و «ايگناز سملويسن در برابر کلمب، کوپرنيک و ژوزف ليستر کنار گذاشته شدهاند.
اما بايد توجه داشت بين مندل و شخصيتهاي فوقالذکر تفاوتهايي وجود دارد. کارهاي مندل براي مدت کوتاهي به فراموشي سپرده شد و هنگامي که دوباره کشف گرديد به سرعت معروف و مشهور شد. به علاوه اگرچه ورنر، کونتز و تشرماک هر يک مسنقلاً اصول مندل را کشف کردند امّا سرانجام مقالات مندل را مطالعه کرده و نتايج حاصله توسط او را بيان کردهاند. و سرانجام اينکه کسي نميتواند مدعي شود اگر فرضاً مقالات مندل قبلاً در شمار فهرست کتب و مقالات نتايج مربوط به کارهاي وراثتي آمده بود. با وجود چنين فهرستي دير يا زود برخي دانشجويان کوشا و جدي که در اين رشته کار ميکردند به مقالات مندل برميخوردند. همچنين بايد توجه داشت که هيچ يک از آن دانشمندان هرگز مدعي افتخار کشف ژنها نشدند و اصول کشف شده در سراسر جهان به نام قوانين مندل شناخته ميشود. کشفيات مندل را از هر دو جنبه اهميت و بديع بودن آن ميتوان با کشف سيستم گردش خون توسط هاري مقايسه کرد و جايگاه او در اين فهرست نيز بر همين اساس تعيين شده است.

مندليف و لوتار ميردر موردخواص عنصرهاو ارتباط انها بررسي هاي دقيق تري انجام دادندودر سال ۱۸۶۹م به اين نتيجه رسيدند که خواص عنصرها تابعي تناوبي از جرم ا ...

● تولد مندليف ديميتري اوانوويچ مندليف (Mandaliev) ، زير و رو کننده علم شيمي و فرزند يکي از مديران مدرسه محلي ، در ۷ فوريه ۱۸۳۴ در شهر توبولسک واقع در ...

● تولد مندليف ● ورود به دنياي شيمي وي در سال ۱۸۶۹ دکتر علوم و استاد شيمي دانشگاه شد و در همين سال ازدواج کرد. در اين هنگام ، فقط ۶۳ عنصر از نظر شيميدا ...

ديمتري. ايوانويچ. مندليف زير و رو كننده علم شيمي و فرزند يكي از مديران مدرسه محلي در هفتم فوريه ۱۸۳۴ در شهر «توبوسك» واقع در روسيه متولد شد وي در سال ...

▪ نام فارسي : لئونارد اولر ▪ سال ولادت و فوت : ۱۷۸۳ – ۱۷۰۷ ميلادي ▪ مليت : سويس لئونارد اولر رياضي دان و فيزيکدان سويسي قرن هجدهم يکي از درخشان ترين و ...

ابوريحان محمد بن احمد بيروني ، نابغهٔ نامدار ، نمونهٔ مثالي زدني متفکران هوشيار و معتقد ايراني و بي شک يکي از بزرگترين دانشمندان جهان در تمامي اعصار ا ...

دانلود نسخه PDF - جرج مندل