up
Search      menu
آموزش,روانشناسی :: مقاله جايگاه ارزشي خانواده PDF
QR code - جايگاه ارزشي خانواده

جايگاه ارزشي خانواده

مهمترين کليد آرامش در خانواده!

يکي از عوامل تزلزل خانواده ها، عدم آشنايي زن و شوهر به حقوق همديگر و يا ناديده گرفتن حقوق يکديگر است که در اثر عدم آشنايي و يا رعايت نکردن حقوق همديگر، نظام خانواده دچار بحران و تزلزل مي شود.
به عبارتي زن و مرد که مهمترين رکن نظام مقدس خانواده به شمار مي روند کمتر به آن بها داده مي شود. و دنياي غرب به اين آفت مبتلا شده و آثار آن کم و بيش در دنياي شرق سرايت کرده است.
● آيه اي براي بيان حقوق زوجين
در آيه ۲۲۸ سوره بقره درمورد حقوق همسران آمده است: « وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَلِلرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ وَاللّهُ عَزِيزٌ حَکُيمٌ ؛ ومانند همان [وظايفي] که بر عهده زنان است به طور شايسته به نفع آنان [بر عهده مردان] است و مردان بر آنان درجه برتري دارند و خداوند توانا و حکيم است»، اين آيه شريفه نشانگر حقوق متقابل همسران نسبت به يکديگر است.
● معروف ترين آيه در مورد روابط همسران
معروف ترين آيه در مورد روابط همسران را که نشان دهنده نگاه قرآن به همسرداري است، آيه ۲۱ سوره روم عنوان کرد که در آن آمده است : « وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُم مِّنْ أَنفُسِکُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْکُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَکُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِکَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَکَّرُونَ ؛ و از نشانه هاي او اينکه از [نوع] خودتان همسراني براي شما آفريد تا بدانها آرام گيريد و ميانتان دوستي و رحمت نهاد آري در اين [نعمت] براي مردمي که مي انديشند قطعاً نشانه هايي است .» در اين آيه اشاره به آرامش بخش بودن، انس و مودت بين همسران شده و تأکيد شده که خداوند آرامش بخش بودن، دوستي و مهرباني را در وجود همسران نسبت به يکديگر قرار داده است .
● عواملي که آرامش همسران را گسترش مي دهد
آيات متعددي براي گسترش آرامش در روابط خانوادگي مطرح کرده است از جمله در برخي از آيات آمده است که بين همسران مؤمن صداقت وجود دارد. از جمله در آيه ۱۹ سوره نساء آمده است که « وَ عَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ ؛ و با آنها به شايستگي رفتار کنيد» چرا که نيک رفتاري بين يکديگر مي تواند آرامش را در خانواده ايجاد کند .
همچنين نوع برخورد نيز از مواردي است که اسلام به عنوان راهي براي آرامش در خانواده ها بيان کرده است؛ در روايات هم آمده است که لبخند و تبسم بسياري از مواردي که بر ضد آرامش است را از ميان مي برد و بسياري از مشکلاتي را که در خانواده ها پيش مي آيد معمولاً مي شود با صورتي گشاده و «بَشرُهُ في وَجِهِهِ» حل کرد .
علامه طباطبايي ذيل آيه ۲۲۳ سوره «بقره» مي فرمايد : نسبت زنان به جامعه انساني ، نسبت کشتزار است به انسان کشت کار . همان طوري که کشتزار براي بذر لازم است، و اگر نباشد بذرها به کلي نابود مي شود و ديگر غذايي براي حفظ حيات و ابقاي آن نمي ماند ، هم چنين است اگر زنان نباشند ، نوع و نسل انساني دوام نمي يابد و قطع مي شود . لذا خداوند از طريق رحمت و مودت اين پيوند را مستحکم نموده است و جايگاه ارزش آن را حفظ نموده است
عفو و گذشت داشته باشيم
در برخي از آيات آمده است که براي اينکه آرامش در خانواده ها حکمفرما باشد بايد عفو و گذشت در بين همسران وجود داشته باشد از جمله در آيه ۳۷ سوره شوري آمده است: «و َإِذَا مَا غَضِبُوا هُمْ يَغْفِرُونَ ؛ و چون به خشم درمي آيند درمي گذرند .» معمولاً مومنين و مومنات زمان خشم عفو مي کنند، بسياري از عصبانيت ها، مشکلات رواني و سوء زن ها با عفو و گذشت و بخشش حل مي شود.
در آيه ۲۲ سوره نور عنوان مي شود که « وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا ؛ و بايد عفو کنند و گذشت نمايند ، مگر دوست نداريد که خدا بر شما ببخشايد و خدا آمرزنده مهربان است» اين آيه به صفت زيباي «گذشت» اشاره دارد و امام سجاد (ع) در مورد حقوق زن و مرد مي فرمايد : «حق همسر تو اين است که بداني خداوند او را براي آسايش ، آرامش و پرستاري تو قرار داده است و بداني که آن نعمت خداست و هر يک از شما به سبب همسرش خدا را شاکر و سپاسگزار باشد و با نعمت خدا نيک رفتاري و مهرباني کند . شايسته است که همسرت را گرامي بداري و با وي به نرمي رفتار کني و اگر چه حق تو بر او بيشتر و واجب تر است و اطاعت تو بر او لازم است تا جايي که معصيت خدا محصوب نشود ، اما او هم بر تو حق مهرباني ، رحمت عفو دارد .»
● کليد آرامش در خانواده ها
يکي از کليدهايي که مي تواند آرامش را به روي زندگي باز کند ، عفو ، گذشت ، رحمت و مودت مي باشد .
به طوري که پيامبر اکرم صلي الله عليه وآله نسبت به همسران خود موعظه اي دارند و مي فرمايند : « آيا شما را به بهترين اخلاق راهنمايي نکنم که در اين دنيا و در دنياي آخرت در آرامش باشيد، کسي که از تو قهر کند با او آشتي کن و کسي که تو را از نيکي هاي خود محروم کرده تو او را از مهربانيت محروم نکن و کسي که به تو ستمي کرده او را عفو کن».
جايگاه محوري و کليدي خانواده در اجتماع
خانواده از ديدگاه قرآن ، از جايگاه محوري و کليدي برخوردار است و هسته مرکزي شکل گيري جامعه را تشکيل مي دهد:۱خانواده از منظر قرآن شريف ، خشت بناي اجتماع است ، جايگاه خانواده در ساختمان جامعه، همچون اتم در ساختان اجسام طبيعي است و اگر خانواده سالم و صالح و استوار باشند ، مي توان به داشتن جامعه اي سالم، صالح و متعالي و استوار اميدوار بود.۲ به عبارتي مي توان گفت که خانواده سالم و جامعه سالم ، يک ارتباط دوطرفه دارند .
جايگاه ارزشي خانواده
«يا ايّها النّاسُ اتقوا ربّکم الذّي خَلقکُم مِن نفسٍ واحدة ؛ اي مردم! از (مخالفت) پروردگارتان بپرهيزيد . همان کسي که همه شما را از يک انسان آفريد؛ و همسر او (نيز) از جنس او خلق کرد؛ و از آن دو، مردان و زنان فراواني (در روي زمين) منتشر کرد و از خدا بپرهيزيد که (همگي به عظمت او معترفيد) ؛ و هنگامي که چيزي از يکديگر مي خواهيد ، نام او را مي بريد . (و نيز) از (قطع رابطه با) خويشاوندان خود ، پرهيز کنيد .زيرا خداوند مراقب شماست .»
مهمترين رکن در نظام خانواده پدر و مادر، و زن و شوهر است که هرکدام از حقوق ويژه اي در ارتباط با يکديگر و در ارتباط با فرزندان برخوردار هستند، به عبارتي هر چه خانواده به سوي اسلامي و قرآني شدن پيش رود ، قطعاً جامعه نيز سالم تر خواهد بودبدون وجود زنان، جامعه دوام نمي يابد
علامه طباطبايي ذيل آيه ۲۲۳ سوره «بقره» مي فرمايد : نسبت زنان به جامعه انساني ، نسبت کشتزار است به انسان کشت کار . همان طوري که کشتزار براي بذر لازم است، و اگر نباشد بذرها به کلي نابود مي شود و ديگر غذايي براي حفظ حيات و ابقاي آن نمي ماند ، هم چنين است اگر زنان نباشند ، نوع و نسل انساني دوام نمي يابد و قطع مي شود . لذا خداوند از طريق رحمت و مودت اين پيوند را مستحکم نموده است و جايگاه ارزش آن را حفظ نموده است .۳
● زن و شوهر لباس يکديگر هستند
در جاي ديگر قرآن شريف پيوند تنگاتنگ مرد و زن را چونان پيراهن تن يکديگر تشبيه مي کند و با اين تشبيه ، اوج جايگاه ارزشي خانواده را بيان مي کند. مي فرمايد: « هُنَّ لباسٌ لکم و اَنتم لباسٌ لهنّ ؛ آن ها لباس شما هستند، و شما لباس آن ها، هر دو زينت هم و سبب حفظ يکديگريد .»۴
● نتيجه گيري :
مي توان گفت که : رشد و شکوفايي نظام خانواده ، مرهون شناخت و رعايت دقيق حقوق هريکي از اعضاي آن نسبت به يکديگر است، همانطوري که نظامهاي بزرگ اجتماعي ، قوانين و حقوق خاصي خودش را در ارتباط با اداره و استحکام و رشد و بالندگي دارد، نظام خانواده نيز چنين است.
مهمترين رکن در نظام خانواده پدر و مادر، و زن و شوهر است که هرکدام از حقوق ويژه اي در ارتباط با يکديگر و در ارتباط با فرزندان برخوردار هستند، به عبارتي هر چه خانواده به سوي اسلامي و قرآني شدن پيش رود ، قطعاً جامعه نيز سالم تر خواهد بود .
پي نوشت ها :
۱ خانواده در قرآن ، سيد جواد مصطفوي ، ص ۵۸
۲ همان ، ص ۶۵
۳ تفسير الميزان ، توضيحي پيرامون آيه ۲۲۳ بقره
۴ بقره ، ۱۸۴

به طور خلاصه از نظر نحوه تربيت کودک و بطور کلي نحوه اداره سيستم خانواده مي توان ۴ نوع خانواده را مشخص کرد، که عبارتند از: الف) خانواده خشک و سخت گير(و ...

شصت سال پيش، زماني که آنتوان اگزوپري در کتاب مشهورش « شازده کوچولو» سيارکها را دنياهايي کوچک با طلوع و غروب متوالي خورشيد توصيف کرد هنوز منجمان شناخت ...

بسياري از عوامل محيطي وتغذيه اي در پرورش شترها موثرند . مهم ترين اين عوامل عبارتند از : جيره غذايي ، جايگاه مناسب ، بهداشت جايگاه ، مديريت صحيح ، تهوي ...

به تدريج که جامعه از الگوي جامعه کشاورز به صنعتي تغيير مي يابد،هم کارکردها و هم اقتدار خانواده، همراه با آن دگرگون مي شود. شايد عمده ترين پيامد و نتيج ...

خانواده چغندر که نام علمي آن chenopodiaceae است، با حدود ۱۰۵ جنس و ۱۴۰۰ گونه و داراي پراکندگي وسيع در سطح دنياست و از نظر تنوع و تعداد گونه ها ، دومين ...

رزاسه يا گل‌ سرخيان رزاسه يكي از خانواده¬هاي متنوع و پر جمعيت از نظر گونه¬هاي گياهي است. گياهان گوناگون آن با كاربرد مختلف ديده مي‌شوند. تعداد زيادي گ ...

کم کم با نزديک شدن زمستان، سرماخوردگي بيش از پيش شايع مي شود و مصرف ميوه ها و سبزي هايي که به تقويت سيستم ايمني کمک مي کنند، اهميت بيشتر ي پيدا مي کند ...

چکيده بي گمان ،تنبيه بدني از جمله موضوعات مهم مربوط به نظام آموزشي جامعه ي ما محسوب مي شود، که از دير باز ذهن بسياري از دست اندر کاران مسايل تربيتي را ...

دانلود نسخه PDF - جايگاه ارزشي خانواده