up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله تکتونيک PDF
QR code - تکتونيک

تکتونيک

تقسيم بندي زمين شناسي ساختماني و تکتونيک

زمين شناسي ساختماني و تکتونيک به دسته هاي زير طبقه بندي مي شود :
1- فرمهاي ساختماني اوليه : يعني ساختمانهايي که همزمان با تشکيل سنگها به وجود آمده اند و از آن جمله مي توان ساخت سنگهاي رسوبي و آذرين را نام برد.
2- چگونگي ايجاد فرمهاي ساختماني ثانويه: در ارتباط با مفاهيم کلي تنش و نحوه توزيع آن در سنگها و تغيير شکل آنها و نيز رفتار سنگ در شرايط مختلف، مي باشد.
3- فرمهاي ساختماني ثانويه : آن دسته از ساختمانهائي که بعد از تشکيل سنگها به وجود مي آيند، به اين نام خوانده مي شوند. از جمله اين ساختمانها مي توان گسله ها، چين ها، درزه ها و ناپيوستگي ها را نام برد.
4- عوامل تکتونيکي :در اين بحث عوامل مختلف تغيير دهنده سنگها و منشاء نيروهاي وارده بر آنها مورد بررسي قرار مي گيرد.
ساختمانهاي زمين شناسي را از نقطه نظرهاي مختلف مي توان مورد توجه قرار داد:
1-بررسي براساس وضعيت هندسي : در اين نوع تقسيم بندي، ساختمانهاي مختلف زمين از نظر شکل هندسي مورد توجه قرار گرفته و به انواع چين، گسله و ... تقسيم مي شوند.
2-بررسي از نقطه نظر سينماتيکي : در اين بررسي، اشکال مختلف زمين شناسي، از نقطه نظر نحوه حرکات پوسته زمين، که منجر به ايجاد ساختمان مزبور شده است، مورد بررسي قرار مي گيرند.
3-بررسي تاريخي: مقصود از اين بررسي ها، مطالعه چگونگي تشکيل ساختمان هاي مختلف، در دوره هاي خاص زمين شناسي است.
4-بررسي از نظر ديناميکي : در اين بررسي، رابطه نيروهاي موثر بر سنگهاي زمين و ساختمانهاي حاصله ناشي از آنها مورد بررسي قرار مي گيرد.
دگرگوني اصابتي چيست؟
* اين دگرگوني را بايد نوعي دگرگوني ديناميکي محسوب داشت که به صورت ساختمانهاي دايره‌اي شکل يافت مي‌شوند. ساختمانهاي مزبور اساسا در نتيجه برخورد اصابت سنگهاي آسماني و يا در نتيجه انفجار هاي هسته‌اي زيرزميني به وجود مي‌آيند. اگر شکل خارجي آنها بر اثر فرسايش از بين نرفته باشد. مانند دهانه‌هايي که در سطح ماه ديده مي‌شوند، به آساني قابل تشخيص‌اند.
* تشکيل دهانه را مي‌توان به افتادن قطرهاي آب در يک حوض تشبيه کرد. اگر درست بعد از برخورد قطره با سطح آب از آن عکس بگيريم مشاهده مي‌کنيم که آب در محل برخورد فرو مي‌رود و سپس به بالا کشيده مي‌شود و ذرات آن به اطراف پخش مي‌شود. انرژي ناشي از برخورد ، به صورت فيزيک امواج به اطراف پخش مي‌شود و تدريجا محو مي‌گردد. در محل برخورد سنگهاي آسماني بزرگ ، نظير همين پديده اتفاق مي‌افتد و فرورفتگي خاصي به وجود مي‌آيد که نظير آن در شکل 1 مشاهده مي‌شود.
* مسلما انرژي جنبشي متئوريت ، مستقيما به امواج ضربه‌اي تبديل مي‌شود که در محل برخورد ، اثرات آن شديد و با دور شدن ، از شدت آن سريعا کاسته مي‌شود. اين فيزيک امواج ضربه‌اي در فاصله هزارم ثانيه ، فشاري بسيار زياد ( مخروطه‌هاي خردشدگي ). اين قبيل اشکال در سنگهاي دانه‌ريز مانند سنگ آهک و کوارتزيت آسانتر تشکيل مي‌شود. اگر حجم و وزن سنگ آسماني زياد و سرعت آن نيز زياد باشد موجب ذوب و يا تبخير سنگ مي‌گردد. هر قدر از محل برخورد دورتر شويم از شدت آن کاسته مي‌گردد.
* در محل انفجارهاي زيرزميني بر اثر شدت تشعشع قسمتي از سنگهاي اطراف ذوب يا به بخار تبديل مي‌شوند. چنانکه مخروطهاي خردشدگي بين 5 تا 10 کيلوبار فشار و سنگهاي ذوب شده در حدود 60 کيلوبار فشار (ناشي از ضربه) پديدار مي‌شوند. در حد بين آنها ، اقسام کانيهاي فشار بالا مانند کاني کوئزيت و کاني استيشويت ( در حدود 16 کيلوبار ) به وجود مي‌آيد.
1- سنگ شناسي علمي ( petrology ) : اين شاخه از علوم زمين ارتباط نزديکي با زمين شناسي ساختماني دارد، مخصوصا تغيير شکلهايي که در اعماق با تبلور مجدد ( Recrystallization ) يا دگرگوني سنگها همراه است.
2-رسوب شناسي ( Sedimentology ) : رسوب شناسي و رسوب گذاري ( Sedimentation ) از رخدادهاي تکتونيکي شواهد و مدارک زيادي ارائه مي نمايند، زيرا تغيير شرايط ته نشيني و انباشته شدن رسوبات با با تغيير شکل حوضه هاي رسوبي ( Stratigraphy ) حاصل مي گردد.
3-چينه شناسي ( Stratigraphy ): وضعيت تکتونيک منطقه را نمي توان بدون دانستن اطلاعاتي درباره چينه شناسي آن ناحيه روشن کرد.
4-ريخت شناسي ( Geomorphology ): ريخت شناسي در نواحي که تحت تاثير تکتونيک جديد (Neotectonics) قرار گرفته است، داراي اهميت زيادي است. به علاوه بعضي از تغيير شکل ها خود به تکامل و تحول مورفولوژي بستگي دارد که موضوع علم مورفوتکتونيک ( Morphotectonics) است.
5-زمين شناسي کاربردي (عملي) ( Applied Geology ): نيروهاي عمل کننده بر زمين باعث ايجاد تغيير در پوسته زمين و تاثير گذاري بر روي سازه هاي احداث شده بر روي آن مي شود. بنابراين شناخت پديده هاي ساختماني و تکتونيکي کمک مؤثري به برنامه ريزي در اين گونه تشکيلات مي نمايد.
6-زمين شناسي اقتصادي (Economic Geology): مواد معدني در ساختهاي خاص زمين شناسي متمرکز مي شوند که براي شناخت اين ساختها و استفاده بهينه از مخازن موجود آگاهي از مشخصات تکتونيکي و ساختماني منطقه لازم است.
7-زمين آب شناسي (Hydrogeology ) يا بررسي آبهاي زيرزميني: آشنايي به وضعيت ساختماني منطقه کمک مؤثري در مطالعه مخازن زيرزميني است.
8-فتوژئولوژي (Photogeology): امروزه بررسي هاي زمين شناسي ساختماني با استفاده از عکس هاي هوايي و زمين شناسي صحرايي (Field Geology) صورت مي گيرد.

پوسته زمين از تعدادي ورقه متحرك تشكيل شده است كه دائما در حال برخورد يا دور شدن از هم هستند. سخت كره از نه ورقه بزرگ و دوازده ورقه كوچكتر تشكيل شده اس ...

● تئوري ژئوسنكلينال تئوري ژئو سنكينال براي اولين بار در سال ۱۸۵۹ توسط هال ارائه شد. وي در هنگام مطالعه بر روي رسوبات پالئوزوئيك تحتاني كوههاي آپالاش ا ...

تکتونيک و رسوبگذاري حوضه هاي رسوبي يا در روي صفحات يا پليت ها ويا در حاشيه آنها قرار دارند. حوضه هاي رسوبي اصلي به سه دسته ، حوضه هاي درون پليت، حوضه ...

آشنايي هنگامي که رسوبات و سنگهاي رسوبي را در نقاط مختلف زمين مطالعه مي‌کنيم، در مي يابيم که براي مدتهاي نسبتا طولاني ، عمل رسوبگذاري صورت گرفته است و ...

آتشفشانها همانند زمين لرزه ها با بلايا و خسارات زيادي همراهند. خطرهاي ناشي از يک آتشفشان خاص ، بستگي به نوع عملکرد ، نوع ماگما ، و نيز جايگاه زمين شنا ...

به گودي هاي بزرگ سطح زمين که بوسيله آب پر شده و با آبهاي آزاد تماس نداشته باشد درياچه اطلاق مي شود. اين فرورفتگيها به علت فرسايش و يا عوامل داخلي سطح ...

آتشفشانهاي بزرگ سهند ، در ۴۰ کيلومتري جنوب تبريز واقع است و با آتشفشانهاي کوچکتر شمال غرب درياچه اروميه و مرکز آتشفشاني ارمنستان و آرارات که در نزديکي ...

شناخت زلزله تعريف زلزله مردم عامي درکلامي ساده زلزله راحرکت ناگهاني زمين ناشي ازخشم نيروهاي ماوراء الطبيعه وخدايان مي دانند که بر بندگان عاصي وعصيانگر ...

دانلود نسخه PDF - تکتونيک