up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله تکتونيک PDF
QR code - تکتونيک

تکتونيک

تکتونيک و رسوبگذاري

تکتونيک و رسوبگذاري
حوضه هاي رسوبي يا در روي صفحات يا پليت ها ويا در حاشيه آنها قرار دارند. حوضه هاي رسوبي اصلي به سه دسته ، حوضه هاي درون پليت، حوضه هاي حاشيه پليت هاي واگرا و حوضه هاي حاشيه پليت هاي همگرا ومماسي تقسيم مي شوند.
● تئوري ژئوسنکلينال
تئوري ژئو سنکينال براي اولين بار در سال ۱۸۵۹ توسط هال ارائه شد. وي در هنگام مطالعه بر روي رسوبات پالئوزوئيک تحتاني کوههاي آپالاش اظهار کرد که اين رسوبات در نواحي کم عمق دريا برجاي گذاشته شده اند. رسوبات مزبور از ماسه سنگهاي با جورشدگي خوب، کربناتها وشيلها و مقدار خيلي کمي گري وک تشکيل شده است. ضمنا” وي معتقد بود که کف حوضه بر اثر نيروي وزني رسوبات در هنگام رسوبگذاري فرونشيني کرده وموجب چين خوردگي و دگرگوني رسوبات شده است. دينا در سال ۱۸۷۳ اظهار داشت که فرايند کوهزايي در ارتباط با فرونشيني در ژئوسنکلينال نبوده بلکه بر اثر فشار جانبي وارده بر رسوبات حاصل شده است. اين فشار جانبي بر اثر حرکت کف اقيانوسها به طرف قاره ها به وجود آمده است که درنتيجه آن ژئوسنکلينال در حاشيه ويا در روي حاشيه قاره ها تشکيل شده است. هيگ در سال ۱۹۰۰ در اروپا اظهار داشت که ژئوسنکلينال مي تواند بين دو قاره تشکيل شده باشد. وي معتقد بود که ژئوسنکلينال آلپ بر اثر پايين رفتن پوسته قاره اي تشکيل شده و پي سنگ آن از پوسته قاره اي هرسي نين ساخته شده است. کي در سال ۱۹۵۱ اظهار داشت که ژئوسنکلنيال عبارت است از يک منطقه گسترده با فرونشيني زيادي است که در زير مجموعه اي از سنگها قرار گرفته و کوهزايي از اختصاصات آن نمي باشد. وي علاوه بر حوضه هاي اوروژنيکي که در حواشي قاره ها قرار دارند، حوضه هاي غيرفعال درون کريتوني نظير حوضه ميشيگان در امريکا را تحت عنوان اتوژئوسنکلينال نامگذاري کرده است.
دونوع اصلي ژئوسنکلينال، درطبقه بندي کي، که امروزه نيز بطور گسترده مورد استفاده قرار مي گيرد شامل ائوژئوسنکلينال و ميوژئوسنکلينال مي باشد.
ائوژئوسنکلينال عبارت از منطقه وسيعي با فرونشيني زياد است که در محدوده يک کمربند فعال ولکانيکي قرار دارد. ميوژئوسنکلينال عبارت است از يک شيار يا فرورفتگي است که بين دو منطقه بر آمده حوضه هاي اقيانوسي و کريتوني محصور شده است. به عبارت ديگر ميوژئوسنکلينال شامل يک سري حوضه هايي است که در طول لبه کريتون قرار دارند.
● موقعيت تکتونيکي در تشکيل نوع رسوبات
دپل وديگران ۱۹۴۸ براي اولين بار پيشنهاد کردند که ارتباطي بين تکتونيک و ترکيب رسوبات در حوضه هاي رسوبي مختلف وجود دارد. در طول سي سال گذشته، بيشتر مطالعات انجام شده نشان داده است که شرايط رسوبگذاري و ترکيب ماسه سنگها به حوضه رسوبي بستگي دارد. براي مثال رسوبات پر کننده حوضه هايي که در روي کريتون قرار دارند از کانيهاي پايدار تشکيل گرديده و مقدار کانيهاي ناپايدار مانند فلدسپات، آمفيبول و … در اين رسوبات بسيار ناچيزاست. بنابراين نوع رسوبات پر کننده اين نوع حوضه ها مويد اين است که رسوبات از يک منطقه ثابت يا پايدار کريتوني سرچشمه گرفته اند. بطور کلي کريتون ها از سنگهاي کريستالين و مقدار کمي هم سنگهاي رسوبي تشکيل شده است.
اما در عوض حوضه هايي که در نواحي فعال تکتونيکي و در حاشيه قاره ها قرار دارند به سرعت از رسوبات ماسه اي حاصل از کوههاي مرتفع اطراف پر شده و حاوي مقدار زيادي ذرات ناپايدار مي باشند.
بطور کلي حوضه هاي رسوبي يا در روي صفحات يا پليت ها ويا در حاشيه آنها قرار دارند. حوضه هاي رسوبي اصلي به سه دسته ، حوضه هاي درون پليت، حوضه هاي حاشيه پليت هاي واگرا و حوضه هاي حاشيه پليت هاي همگرا ومماسي تقسيم مي شوند. برخي ازحوضه ها در طول تاريخ خود ممکن است براي مدتي درون پليت ومدتي ديگر درحاشيه پليت قرار داشته باشند.

پوسته زمين از تعدادي ورقه متحرك تشكيل شده است كه دائما در حال برخورد يا دور شدن از هم هستند. سخت كره از نه ورقه بزرگ و دوازده ورقه كوچكتر تشكيل شده اس ...

● تئوري ژئوسنكلينال تئوري ژئو سنكينال براي اولين بار در سال ۱۸۵۹ توسط هال ارائه شد. وي در هنگام مطالعه بر روي رسوبات پالئوزوئيك تحتاني كوههاي آپالاش ا ...

زمين شناسي ساختماني و تکتونيک به دسته هاي زير طبقه بندي مي شود : 1- فرمهاي ساختماني اوليه : يعني ساختمانهايي که همزمان با تشکيل سنگها به وجود آمده اند ...

آشنايي هنگامي که رسوبات و سنگهاي رسوبي را در نقاط مختلف زمين مطالعه مي‌کنيم، در مي يابيم که براي مدتهاي نسبتا طولاني ، عمل رسوبگذاري صورت گرفته است و ...

مقدمه در سالهاي اخير تلاش بسيار زيادي شده است تا ترکيب آواري‌هاي يک ماسه سنگ را با وضعيت تکتونيکي منطقه منشا آن مرتبط سازند. چگونگي تشکيل ذرات آواري ، ...

آتشفشانها همانند زمين لرزه ها با بلايا و خسارات زيادي همراهند. خطرهاي ناشي از يک آتشفشان خاص ، بستگي به نوع عملکرد ، نوع ماگما ، و نيز جايگاه زمين شنا ...

به گودي هاي بزرگ سطح زمين که بوسيله آب پر شده و با آبهاي آزاد تماس نداشته باشد درياچه اطلاق مي شود. اين فرورفتگيها به علت فرسايش و يا عوامل داخلي سطح ...

آتشفشانهاي بزرگ سهند ، در ۴۰ کيلومتري جنوب تبريز واقع است و با آتشفشانهاي کوچکتر شمال غرب درياچه اروميه و مرکز آتشفشاني ارمنستان و آرارات که در نزديکي ...

دانلود نسخه PDF - تکتونيک