up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله تکتونيک PDF
QR code - تکتونيک

تکتونيک

تکتونيک و رسوبگذاري

● تئوري ژئوسنكلينال
تئوري ژئو سنكينال براي اولين بار در سال ۱۸۵۹ توسط هال ارائه شد. وي در هنگام مطالعه بر روي رسوبات پالئوزوئيك تحتاني كوههاي آپالاش اظهار كرد كه اين رسوبات در نواحي كم عمق دريا برجاي گذاشته شده اند. رسوبات مزبور از ماسه سنگهاي با جورشدگي خوب، كربناتها وشيلها و مقدار خيلي كمي گري وك تشكيل شده است. ضمنا وي معتقد بود كه كف حوضه بر اثر نيروي وزني رسوبات در هنگام رسوبگذاري فرونشيني كرده وموجب چين خوردگي و دگرگوني رسوبات شده است. دينا در سال ۱۸۷۳ اظهار داشت كه فرايند كوهزايي در ارتباط با فرونشيني در ژئوسنكلينال نبوده بلكه بر اثر فشار جانبي وارده بر رسوبات حاصل شده است. اين فشار جانبي بر اثر حركت كف اقيانوسها به طرف قاره ها به وجود آمده است كه درنتيجه آن ژئوسنكلينال در حاشيه ويا در روي حاشيه قاره ها تشكيل شده است. هيگ در سال ۱۹۰۰ در اروپا اظهار داشت كه ژئوسنكلينال مي تواند بين دو قاره تشكيل شده باشد. وي معتقد بود كه ژئوسنكلينال آلپ بر اثر پايين رفتن پوسته قاره اي تشكيل شده و پي سنگ آن از پوسته قاره اي هرسي نين ساخته شده است. كي در سال ۱۹۵۱ اظهار داشت كه ژئوسنكلنيال عبارت است از يك منطقه گسترده با فرونشيني زيادي است كه در زير مجموعه اي از سنگها قرار گرفته و كوهزايي از اختصاصات آن نمي باشد. وي علاوه بر حوضه هاي اوروژنيكي كه در حواشي قاره ها قرار دارند، حوضه هاي غيرفعال درون كريتوني نظير حوضه ميشيگان در امريكا را تحت عنوان اتوژئوسنكلينال نامگذاري كرده است.
دونوع اصلي ژئوسنكلينال، درطبقه بندي كي، كه امروزه نيز بطور گسترده مورد استفاده قرار مي گيرد شامل ائوژئوسنكلينال و ميوژئوسنكلينال مي باشد.
ائوژئوسنكلينال عبارت از منطقه وسيعي با فرونشيني زياد است كه در محدوده يك كمربند فعال ولكانيكي قرار دارد. ميوژئوسنكلينال عبارت است از يك شيار يا فرورفتگي است كه بين دو منطقه بر آمده حوضه هاي اقيانوسي و كريتوني محصور شده است. به عبارت ديگر ميوژئوسنكلينال شامل يك سري حوضه هايي است كه در طول لبه كريتون قرار دارند.
● موقعيت تكتونيكي در تشكيل نوع رسوبات
دپل وديگران ۱۹۴۸ براي اولين بار پيشنهاد كردند كه ارتباطي بين تكتونيك و تركيب رسوبات در حوضه هاي رسوبي مختلف وجود دارد. در طول سي سال گذشته، بيشتر مطالعات انجام شده نشان داده است كه شرايط رسوبگذاري و تركيب ماسه سنگها به حوضه رسوبي بستگي دارد. براي مثال رسوبات پر كننده حوضه هايي كه در روي كريتون قرار دارند از كانيهاي پايدار تشكيل گرديده و مقدار كانيهاي ناپايدار مانند فلدسپات، آمفيبول و ... در اين رسوبات بسيار ناچيزاست. بنابراين نوع رسوبات پر كننده اين نوع حوضه ها مويد اين است كه رسوبات از يك منطقه ثابت يا پايدار كريتوني سرچشمه گرفته اند. بطور كلي كريتون ها از سنگهاي كريستالين و مقدار كمي هم سنگهاي رسوبي تشكيل شده است.
اما در عوض حوضه هايي كه در نواحي فعال تكتونيكي و در حاشيه قاره ها قرار دارند به سرعت از رسوبات ماسه اي حاصل از كوههاي مرتفع اطراف پر شده و حاوي مقدار زيادي ذرات ناپايدار مي باشند.
بطور كلي حوضه هاي رسوبي يا در روي صفحات يا پليت ها ويا در حاشيه آنها قرار دارند. حوضه هاي رسوبي اصلي به سه دسته ، حوضه هاي درون پليت، حوضه هاي حاشيه پليت هاي واگرا و حوضه هاي حاشيه پليت هاي همگرا ومماسي تقسيم مي شوند. برخي ازحوضه ها در طول تاريخ خود ممكن است براي مدتي درون پليت ومدتي ديگر درحاشيه پليت قرار داشته باشند.

پوسته زمين از تعدادي ورقه متحرك تشكيل شده است كه دائما در حال برخورد يا دور شدن از هم هستند. سخت كره از نه ورقه بزرگ و دوازده ورقه كوچكتر تشكيل شده اس ...

تکتونيک و رسوبگذاري حوضه هاي رسوبي يا در روي صفحات يا پليت ها ويا در حاشيه آنها قرار دارند. حوضه هاي رسوبي اصلي به سه دسته ، حوضه هاي درون پليت، حوضه ...

زمين شناسي ساختماني و تکتونيک به دسته هاي زير طبقه بندي مي شود : 1- فرمهاي ساختماني اوليه : يعني ساختمانهايي که همزمان با تشکيل سنگها به وجود آمده اند ...

آشنايي هنگامي که رسوبات و سنگهاي رسوبي را در نقاط مختلف زمين مطالعه مي‌کنيم، در مي يابيم که براي مدتهاي نسبتا طولاني ، عمل رسوبگذاري صورت گرفته است و ...

مقدمه در سالهاي اخير تلاش بسيار زيادي شده است تا ترکيب آواري‌هاي يک ماسه سنگ را با وضعيت تکتونيکي منطقه منشا آن مرتبط سازند. چگونگي تشکيل ذرات آواري ، ...

آتشفشانها همانند زمين لرزه ها با بلايا و خسارات زيادي همراهند. خطرهاي ناشي از يک آتشفشان خاص ، بستگي به نوع عملکرد ، نوع ماگما ، و نيز جايگاه زمين شنا ...

به گودي هاي بزرگ سطح زمين که بوسيله آب پر شده و با آبهاي آزاد تماس نداشته باشد درياچه اطلاق مي شود. اين فرورفتگيها به علت فرسايش و يا عوامل داخلي سطح ...

آتشفشانهاي بزرگ سهند ، در ۴۰ کيلومتري جنوب تبريز واقع است و با آتشفشانهاي کوچکتر شمال غرب درياچه اروميه و مرکز آتشفشاني ارمنستان و آرارات که در نزديکي ...

دانلود نسخه PDF - تکتونيک