up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله تپه شني PDF
QR code - تپه شني

تپه شني

تپه‌هاي شني (Dunea)
نحوه تشکيل تپه‌هاي شني
طرز تشکيل تپه‌هاي شني (دونها) بدين صورت است که ماسه‌هايي که بوسيله باد در سطح زمين در حرکت هستند پس از رسيدن به موانعي در سر راه خود از قبيل گياهان ، قطعات سنگ و يا عوارض طبيعي ديگر که سبب کاهش سرعت باد در نتيجه متوقف ماندن ذرات ماسه از حرکت مي‌شود. اين ذرات در اطراف اين موانع انباشته شده و بتدريج به مقدار آنها افزوده مي‌شود. سرانجام اجتماع اين ذرات. ماسه‌اي منجر به تشکيل تپه‌هاي شني مي‌گردد. البته هرچه اين موانع بزرگتر باشند امکان اينکه توده‌هاي ماسه‌اي به صورت تپه‌هاي بزرگتري در آيند وجود دارد.
حرکت تپه‌هاي شني
تپه‌هاي شني پس از تشکيل در محل خود ثابت نمي‌مانند، بلکه در جهت وزش باد جابجا مي‌شوند. با وزش باد ماسه‌ها در دامنه‌اي که در جهت باد قرار دارد به طرف بالا رانده مي‌شوند و پس از رسيدن به قله در دامنه پشتي تپه غلطيده و در آنجا جمع مي‌گردند. جابجايي توده‌هاي ماسه‌اي در شرايط عادي به 10 تا 20 متر در سال مي‌رسد.
ارتفاع تپه‌هاي شني
ارتفاع تپه‌هاي شني متغير مي‌باشد و به ندرت از 20 متر تجاوز مي‌کند ولي گاهي از اوقات ارتفاع آنها زياد شده و به 100 متر نيز مي‌رسد. براي مثال ارتفاع تپه‌هاي شني شرق کوير لوت گاهي اوقات به بيش از 100 متر نيز مي‌رسد.
جنس تپه‌هاي شني
جنس تپه‌هاي شني اغلب از کوارتز است ولي گاهي گچ ، آهک ، رس ، خاکسترهاي آتشفشاني و مواد ديگر ، در آنها ديده مي‌شود. وجود اين مواد در تپه‌هاي شني حاکي از فراواني آنها در محل است.
انواع تپه‌هاي شني
شکل تپه‌هاي شني متفاوت است و از اين جهت آنها را برحسب شکل و چگونگي تشکيلشان به دسته‌هاي مختلف تقسيم مي‌کنند که مهمترين آنها عبارتند از :
* برخان (Barchan) :
اين دسته از تپه‌هاي شني هلالي شکل و ده و داراي دو گوشه تيز مي‌باشند که جهت باد را نشان مي‌دهند. قسمت کوژ اين تپه‌ها در جهت باد و کاو آن در جهت مقابل باد است. برخان در مناطقي که جهت باد هميشه ثابت است تشکيل مي‌گردد. اين نوع تپه‌ها متحرک بوده و هرچه کوچکتر باشند مقدار جابجايي آنها بيشتر مي‌باشد.
* تپه‌هاي شني سهمي شکل (Parabolic) :
اين تپه‌ها داراي يک ديواره کم ‌شيب و يک ديواره تقريبا قائم بوده و شکل سهمي و يا به صورت U مي‌باشند.
* سيف (Sief dune) :
سيف به زبان عربي يعني شمشير و چون اين نوع تپه‌هاي شني (دونها) شبيه شمشير هستند، از اين جهت به آنها سيف مي‌گويند. اين نوع دون‌ها در مناطقي که باد داراي يک جهت اصلي و يک جهت فرعي مي‌باشد تشکيل مي‌شوند.
* تپه‌هاي شني طولي (Longitudinal dune) :
تپه‌هاي شني طولي که به آنها دون ريسماني نيز گفته مي‌شود، تپه‌هاي باريکي هستند که به شکل رشته‌هاي طويل ديده مي‌شوند و طول آنها نيز در امتداد جهت باد قرار گرفته است. طول اين تپه‌ها گاهي به 80 تا 100 کيلومتر و ارتفاع آنها به 50 تا 100 متر نيز مي‌رسد.
* تپه‌هاي شني عرضي (Transverse dune) :
اين نوع تپه‌ها معمولا در نواحي که مقدار ماسه فراوان و جهت باد نيز ثابت است به شکل رشته‌هايي از تپه هاي شني که متصل به هم (معمولا از اتصال چند برخان که امتداد آنها عمود بر جهت باد است) تشکيل مي‌شوند.
* تپه‌هاي شني درهم (Interfrence dune) :
به تپه‌هايي که به علت تغيير دائمي جهت باد داراي هيچ نوع فرم و شکل شخصي نمي‌باشند اطلاق مي‌گردد.

طرز تشکيل تپه هاي شني (دونها) بدين صورت است که ماسه هايي که بوسيله باد در سطح زمين در حرکت هستند پس از رسيدن به موانعي در سر راه خود از قبيل گياهان ، ...

گشنيز گياه بومي جنوب اروپا و مناطق مديترانه است . در بيشتر نقاط ايران نيز مي رويد . از زمانهاي قديم وجود داشته و حتي مورد مصرف مصري ها بوده است . بقرا ...

طرز تشکيل تپه‌هاي شني (دونها) بدين صورت است که ماسه‌هايي که بوسيله باد در سطح زمين در حرکت هستند پس از رسيدن به موانعي در سر راه خود از قبيل گياهان ، ...

(دونها) بدين صورت است که ماسه هايي که بوسيله باد در سطح زمين در حرکت هستند پس از رسيدن به موانعي در سر راه خود از قبيل گياهان ، قطعات سنگ و يا عوارض ط ...

کويرهاي شني بزرگ بيشتر از 4 3 ميليون متر مربع از کشور استراليا از کوير تشکيل شده است . اين کشور شني بزرگ قسمت وسيعي از شمال غربي استراليا را مي پوشاند ...

حوضه آبريز ميقان اراک حوضه بسته اي بوده که در بخش مرکزي خود داراي کوير ميقان اراک و بزرگترين معدن سولفات سديم است. از نظر اقتصادي شهرستانهاي اراک ، آش ...

قبل از بررسي رسوبات بادي در تعريفي از فرسايش داريم: فرسايش خاک يعني کنده شدن و انتقال خاک از محلي به محل ديگر. که ممکن است توسط آب يا باد صورت گيرد. پ ...

پس از کم شدن سرعت باد (قدرت کم باد) موادي که بوسيله آن حمل مي شوند بتدريج به ترتيب درشتي و ريزي به روي زمين مي نشينند. باد باعث جورشدگي ذرات مي شود. م ...

دانلود نسخه PDF - تپه شني