up
Search      menu
تولید و کشاورزی :: مقاله تيلاپيا PDF
QR code - تيلاپيا

تيلاپيا

پرورش تيلاپيا

● شناسايي
تيلاپيا عضو خانواده cichlidae بوده و داراي مشخصه هاي زير مي باشد.:
- باله پشتي بلند دارند.
- باله ها خارهاي تيز داند.
- باله سينه اي و لگن نزديک به سر هستند.
تيلاپياها بومي آفريقا و خاورميانه مي باشند. آنها اصولا از طريق معرفي براي پرورش مصنوعي در نقاط مختلف پراکنده شده اند و اخيرا در همه قاره هاي گرمسيري يافت مي شوند. امروزه تيلاپيا به يکي از مشهورترين ماهيان براي پرورش در سراسر دنيا تبديل شده و در آفريقا، اروپا، سراسر اقيانوس آرام، چين، اسرائيل، آمريکا و درياي کرائيب پرورش مي يابد.
● رده بندي
تا اواخر سال ۱۹۷۰ تمامي تيلاپياها فقط در يک جنس (دسته) به نام Tilapia طبقه بندي مي شوند. اما اخيرا بيشتر زيست شناسان بر طبق رفتار تخم ريزي آنها را در سه دسته Tilapia، Saratherodon و Oreochromis طبقه بندي کرده اند.
گونه هاي تيلاپيا در کف بستر استخر لانه سازي کرده و از تخم و بچه هايشان در لانه ها مواظبت مي کنند. آنها داراي اندامهاي درشت و خارهاي آبششي کمي بوده و اصولا علفخوار و ميکروفيتوپلانکتون خوار هستند. از جمله Tilapia zilli، Tilapia rendalli گونه هاي Sarotherodon تخم ها و لاروهاي خود را در دهان تيلاپياي نر گذاشته و نگهداري مي کنند. آنها دندانهاي ريز و خارهاي زيادي داشته و همه چيز خوار هستند.
از جمله sarotherodon galilaeus.
جنس oreochromis بهترين گونه ها را براي آبزي پروري شامل مي شوند. آنها عادات غذايي مشابه به گونه هاي sarotherodon دارند. تخم ها و بچه ماهيان انگشت قد اين جسن در داخل دهان ماده هايشان رشد مي کنند. از جمله Oreochromis niloticus و Oreochromis mossambieus البته همه زيست شناسان اين طبقه بندي را نپذيرفته اند.
● دلايل انتخاب تيلاپيا براي پرورش
فاکتورهاي زير دلايل سادگي پرورش تيلاپيا هستند:
۱) مقاومت بالا در برابر بيماريها و در آبهاي داراي کيفيت پايين
۲) سازگاري و عادابته شدن با شرايط متنوع زيست محيطي
۳) قابليت تبديل ضايعات کشاورزي – دامي و آلي به پروتئين با کيفيت بالا
۴) ميزان رشد بالا
۵) رشد آسان و سريع در پرورش متراکم
▪ چرخه زندگي تيلاپياي نيل به صورت زير مي باشد:
۱) نرها آشيانه سازي کرده (يا يک ناحيه از کف تانک يا سرح داراي روزنه هاي ريز از تور قفس را تحت قلمرو خود قرار مي دهند) و با رفتار عاشقانه ماده هاي بالغ را به داخل لانه جذب مي کنند.
۲) ماده ها تخم را در داخل آشيانه يعني محلي که مي توانند با نرها لقاح يابند رها کرده و بلافاصله آنها را به داخل دهان مي کشند.
۳) نرها جذب ماده ها را به درون آشيانه ادامه مي دهند تا زمانيکه ماده هاي تخم ريزي کرده براي گذراندن دوره رشد تخم هايشان از لانه خارج و دور شوند.
۴) تخم ها بعد از پنج روز در دهان ماده ها هچ مي شوند (بستگي به دماي هوا دارد) و بچه ماهيان تازه هچ شده تا زمانيکه کيسه زرده شان جذب شود در دهان باقي مي مانند.
۵) سرانجام بچه ماهيان نورس براي بدست آوردن غذا به خارج از دهان شنا مي کنند. اما به محض روبرو شدن با علائم خطر دوباره به درون دهان برمي گردند.
۶) به محض اينکه بچه ماهيان نورس به حد کافي رشد کردند (به اندازه دهان مادر شدند) همگي مستقل شده و به سمت آبهاي گرم و پناهگاهها از جمله لبه هاي استخر شنا مي کنند.
۷) تخم هاي ماده ها به محض اينکه گروه قبلي نوزادشان رشد يابند دوباره مستعد رويش و لقاح مي شوند. يعني بعد از يک دوره استراحت حدود ۴ هفتگي دوباره به تخم مي رسند.
در مورد اغلب گونه هاي Oreochromis براي رسيدن به قابليت تخم ريزي لازم است دماي آب به بالاي ۳۲ درجه سانتي گراد برسد، چنانچه دما در تمام طول سال بالاي ۲۲ درجه سانتي گراد باشد تخم ريزي ادامه مي يابد و در صورتيکه به زير ۲۲ درجه نزول يابد تخم ريزي بصورت فصلي انجام خواهد شد.
● ماهي تيلاپيا
نرها نقشي در مسئوليت نگهداري و مراقبت از بچه ها ندارند و مي توانند در يک زمان با تعداد متعددي از ماده ها در کار تکثير شرکت کنند. بنابراين نسبت جنسي در يک تخم ريزي در استخر مي تواند حتي بيشتر از ۷ ماده به ۱ نر باشد.
اندازه دهان ماده مي تواند تعداد بچه ماهيان نورس حاصل از تخم ريزي را تخمين بزند. ماده هاي بزرگتر تعداد تخم بيشتري مي گذارند. بطور کلي تعداد بچه ماهيان نورس حاصل شده مي تواند بين ۱۰۰ تا ۵۰۰ قطعه باشد.
تخم ها نسبتا بزرگ هستند و بچه ماهيان نورس بزرگتي نيز توليد مي شود که در اولين تغذيه نياز به غذاي زنده ندارند.
حذف تخم ها يا بچه ماهياني که زودتر از موقع مورد نظر رسيده اند از ميان سايرين، ميزان فرآوري را افزايش مي دهد.
در شرايط نامطلوب گونه هايي چون oreochromis mossambicus مي توانند در اندازه کوچک (۱۰ گرمي) حدود ۴ تا ۶ ماه بعد از هچ شدن به بلوغ جنسي برسند. اين مطلب منجر به افزايش بيش از حد جمعيت ماهيان کوچک و غير قابل فروش در استخر مي شود.
در يک جمعيت بالغ تيلاپيا، ماده ها مرتبا توانايي تکثير مجدد را دارند و در طي اين دوره توانايي غذاخودن را ندارند. به اين معني که نسبت رشد نرها خيلي بيشتر از ماده ها مي باشد.
● روشهاي پرورش
تيلاپيا در سالهاي ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ به عنوان يک ماهي شگفت انگيز به بسياري از کشورها معرفي شد. اما به دليل حاصل شن تجربيات بد حاصل از تخم ريزي زياد آن در استخرها و حاصل شدن ماهيان ريز و کم ارزش هنگام صيد، بسياري از پرورش دهندگان از پرورش آن منصرف شده و آن را يک ماهي هرز ناميدند.
اين تصور علي رغم اين حقيقت که روشها و تکنيکهاي دام پروري در بيش از ۲۰ سال گذشته تحول عظيمي در پرورش تيلاپيا ايجاد کرده اند و آن را به يکي از مهم ترين ماهيان استخواني قابل پرورش در جهان تبديل کرده اند، هنوز در بعضي لحاظ باقي است.
چهار شيوه ذخيره سازي و هچ کردن بيش از سايرين موجب بوجود آمدن اين تغيير بودند:
▪ ذخيره سازي گونه هاي خوب مانند oreochromis niloticus به جاي orechromis mossambicus
▪ دستکاري جنسي بچه ماهيان جوان
▪ دورگه گيري يا هيبريداسيون
▪ تغيير هورمون جنسي
● شيوه هاي ذخيره سازي
آسان ترين راه براي بهبود عملکرد، انتخاب بهترين گونه تيلاپيا است.
O. mossambicus اولين گونه تيلاپيا است که در سراسر جهان پراکندگي دارد. اما بيشترين خصوصيات نامطلوب را نيز داراست. تخمهايشان داراي اندازه بسيار کوچک هستند، به سختي رشد کرده و سايز قابل فروش بازاري (g ۱۰۰+) مي رسد.
O.mossambicus به O.niloticus يکي از دلايل اصلي توليد شگفت انگيز در کشورهايي چون تايوان و فيليپين است.
● دستکاري جنسي جوانها
تفاوتهاي بارز و آشکاري بين جنسهاي نر و ماده در گونه هاي تيلاپيا وجود دارد. از جمله اين تفاوتها شکل اندام تناسلي، ريخت شناسي باله ها و رنگ بالغ ها مي باشد. تشخيص جنسي ماهيان بزرگ نسبت به ماهيان کوچک راحت تر است. بصورتيکه اندام تناسلي آنها کاملا قابل رويت است. کارگران ماهر و زبردست در هچري ها مي توانند بيش از ۹۵ درصد جمعيت نر را به ۵ تا ۷ سانتي متر برسانند.
اين مسئله به استفاده از ذره بين و نيز ابزار رنگ کننده (جوهر، مالاشيت گرين و ... ) براي علامت گذاري و مشخص کردن اندام تناسلي کمک مي کند.
دستکاري جنسي نيازمند يک سري تجهيزات پيشرفته نوزادگاهي براي پرورش بچه ماهيان نورس تا مرحله توليد بچه ماهيان انگشت قد پيشرفته که قادر به فعاليت جنسي در وزن حدود ۲۰ گرمي باشند، دارد. ماهيان داراي اين سايز قادر به مقاومت در ماقبل استرسها، دستکاريها و شکارچيان هستند. اما به هر حال اين روش يک فعاليت نسبتا کم راندمان براي توليد جمعيت تمام نر است. بطوريکه نيمي از ماهيان غير قابل قبول هستند. ماده هاي بدرد نخور را مي توان فروخت يا به مصرف خوراکي رساند.
تيلاپياي موزامبيكي
▪ دورگه گيري (هيبريداسيون)
ژنتيک تيلاپيا بسيار پيچيده مي باشد. دروگه گيري بين گونه اي ممکن است گاهي اوقات به توليد بچه هايي با نسبت جنسي متفاوت (بيشتر نر نسبت به ماده يا بيشتر ماده نسبت به نر) بيانجامد. بيش از ۲۵ ترکيب هيبريدي متفاوت از تيلاپياها توليد ۸۰% نر را نشان مي دهد. (اين يک اتفاق دلخواه براي پرورش دهندگان است. زيرا نرها نسبت به ماده ها سريعتر رشد مي کنند).
اصولات از دورگه گيري استفاده تجاري نمي شود. زيرا بجز نسبت جنسي حاصل مطلب زياد ديگري در مورد خصوصيات دورگه هاي متولد شده هنوز کشف نشده است.
O.hornorum تنها گونه شناخته شده اي است که در اثر ترکيب شدن با O.niloticus ياO.mossambicus جمعيت تمام نر توليد مي کند.
ماده O.niloticus و نر O.aureus جمعيت دورگه هاي ۸۰ تا ۹۰ درصدي نر توليد مي کنند که قدرت رشد را از O.niloticus و تحمل در برابر سرما را از O.aureus به ارث برده اند.
▪ تغيير هورمونهاي جنسي
اين روش يک شيوه موثلر گران قيمت براي توليد جمعيت تمام نر (۱۰۰% نر) است. در اين روش به يک تانک يا قفس توري کوچک نياز است تا بچه ماهيان در مرحله جذب کيسه زرده يا اولين تغذيه در آن جمع شوند.
(چنانچه يک هفته از اين مرحله بگذرد بچه ماهيان نورس بصورت ماهيان ماده منتشر و رها سازي مي شوند).

بچه ماهيان نورس درون تانک بايد از غذاهاي حاوي هورمونهاي تغيير دهنده جنسيت تغذيه شوند. غذا بايد بلافاصله توسط بچها ماهيان نورس خورده شود. در اين صورت آ ...

پرورش ماهي بس دريائي 1.نام علمي: Lateolabrax Japonicus 2.نام معمولي (رايج): بس دريايي خال دار 3.اکولوژي: ماهي بس دريايي متعلق به جنس Lateolabrax ، زير ...

بسياري از گونه هاي ماهيان از جمله گربه ماهي، تيلاپيا، استريپدبس، قزل آلا، کپور ماهيان و... براي پرورش ماهي در قفس مناسب هستند. قفس بايد براحتي قابل دس ...

به باور آبزي پروران عرضه ماهيان پرورشي روز به روز با تقاضاي بيشتر مصرف کنند گان مواجه شده است.اين امر طبيعي به نظر مي رسد که مردم ، توليدات بهداشتي با ...

● رشد ماهيها : رشد ماهيان و عواملي که روند رشد تحت تأثير آنهاست براي پرورش دهنده ماهي ، در درجه اول اهميت قرار دارند ، زيرا حداکثر رشد ماهي در حداقل م ...

● مقدمه رشد ماهيان و عواملي که روند رشد تحت تأثير آنهاست براي پرورش دهنده ماهي ، در درجه اول اهميت قرار دارند. زيرا حداکثر رشد ماهي در حداقل مدت زمان ...

دانلود نسخه PDF - تيلاپيا