up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله توپوگرافي PDF
QR code - توپوگرافي

توپوگرافي

انواع نقشه توپوگرافي

ديد کلي
نقشه‌هاي توپوگرافي نقشه‌هايي با مقياس‌هاي بزرگ و کوچک هستند که براي نشان دادن خصوصيات فيزيکي سطح زمين بکار مي‌روند. اين نقشه‌ها براي مطالعات زمين‌شناسي بخاطر اطلاعات مفيد آن از جمله قابليت اندازه‌گيري فواصل افقي و يا ارتفاع عمودي نقاط مختلف يک وسيله اساسي به شمار مي‌روند.
منحني‌هاي ميزان
منحني‌هاي ميزان خطوط فرضي هستند که تمام نقاط واقع در آنها داراي ارتفاع يکسان نسبت به سطح دريا و يا يک مبدا مشخص هستند. منحني‌هاي ميزان علاوه بر مشخص نمودن وضعيت پستي و بلندي ناحيه ارتفاع و شيب واقعي محل را نيز مشخص مي‌نمايند.
فواصل منحني‌هاي ميزان بيانگر مسافت عمودي بين دو منحني هستند. اين فاصله معمولا براي تمام منحني‌هاي متوالي ثابت نگهداشته مي‌شود. مگر در مواقعي که ارتفاع منطقه معيني مانند قله وغيره را نشان دهند.
قوانين مربوط به منحني‌هاي ميزان
* خطوط تراز به طرف بالادست رودها يا به طرف بالادست دره خم مي‌شوند. در محل دره‌ها اين منحني‌ها ، شکل V به وجود مي‌آورند که نوک آن به طرف بالادست رود است و به طرف بالادست رود منحني ميزان پي در پي ارتفاعات بالاتري را نشان مي‌دهند.
* خطوط تراز در قسمت‌هاي فوقاني تپه‌ها منحني‌هاي بسته‌اي را بوجود مي‌آورند. قله تپه بالاتراز بالاترين منحني ميزان بسته قرار دارد.
* گودال‌هاي (فرورفتگي‌هاي) قاقد راه خروجي را با منحني‌ها بسته هاشوردار نشان مي‌دهند. هاشورها طوري زده مي‌شوند که نوک خط‌هاي هاشور طرف داخل گودي را نشان دهند.
* فاصله خطوط تراز در دامنه‌هاي کم شيب بيشتر مي‌شود.
* فاصله خطوط تراز در دامنه‌هاي پرشيب کم مي‌شود.
* خطوط تراز داراي فواصل يکسان نشانگر دامنه‌هاي داراي شيب يکنواخت است.
* خطوط تراز در موارد استثنايي همچون صخره‌هاي آويزان ، از روي يکديگر عبور نکرده و همديگر را قطع نمي‌کنند.
* تمام خطوط تراز ، در نهايت يا در روي خود نقشه يا در حاشيه نقشه بسته مي‌شوند.
* يک خط تراز بالا هيچ وقت بين دو خط تراز پايين‌تر از خود قرار نمي‌گيرد و بالعکس ، به عبارت ديگر تغيير در جهت شيب زمين هميشه با تکرار خطوط تراز هم ارتفاع به صورت دو خط تراز جداگانه هم ارتفاع و يا برروي يک خط ترازي که دور مي‌زند همراه است.
* ارتفاع نقاط مرتفع بين خطوط تراز در بسياري از جاها همچون تقاطع جاده‌ها ، قله کوهها و سطح درياچه داده مي‌شود.
پستي و بلندي
پستي و بلندري (رليف) نشانگر اختلاف ارتفاع بين دو نقطه است. رليف حد اکثر ، حاکي از اختلاف ارتفاع بين بلندترين و کوتاهترين نقاط مورد نظر است. رليف ، فاصله عمودي بين خطوط تراز متوالي به کار رفته در نقشه است را تعيين مي‌کند.
وقتي برجستگي کم باشد از فواصل عمودي کمي چون 10 يا 20 پا استفاده مي‌نمايند. در نواحي مسطح مثل يک دره رودخانه‌اي پهن يا جلگه‌هاي مسطح از فاصله عمودي 5 پا استاده مي‌کنند. در کوههاي ناهموار جايي که برجستگي صدها پا باشد از فواصل عمودي 50 يا 100 پا استفاده مي‌کنند.
مقياس
مقياس (Scale) نقشه ارتباط بين مسافت يا سطح را روي نقشه نسبت به مسافت يا سطح در روي زمين را نشان مي‌دهد. اين مقدار را عموما به صورت نسبي همچون 1:24000 يا 24000 1 نشان مي‌دهند. صورت معمولا 1 است و نشانگر فاصله روي نقشه است و مخرج يک عدد بزرگ است که نشانگر فاصله در روي زمين است. بدين ترتيب 1:24000 به معني آن است که يک واحد روي نقشه معادل 24000 برابر همان واحد روي زمين است. اين امر بستگي به اندازه واحد ندارد.
اغلب ، يک مقياس ترسيمي ، يا پاره خطي ، مفيدتر از مقياس کسري است، زيرا اندازه‌گيري فاصله با آن آسانتر است. مقياس پار‌خطي ، شامل پاره‌خطي است که به فواصل مساوي تقسيم شده که نمايانگر فواصل مساوي روي نقشه است. براي اندازه‌گيري دقيق کسري از واحد ، معمولا يک قسمت در رف چپ ، به واحدهاي کوچکتري تقسيم شده است.
رنگ‌ها و علايم
هر رنگ و علامتي که در نقشه توپوگرافي سازمان زمين‌شناسي آمريکا به کار رفته داراي معني خاصي است. معني هر رنگ به قرار زير است:
آبي - براي آب
سياه - سازه هاي دست انسان مثل خانه ، مدرسه ، کليسا ، جاده و غيره
قهوه‌اي - خطوط ميزان
قرمز - نواحي شهري ، جاده‌هاي مهم ، خطوط تقسيم زمين‌هاي عمومي
تهيه مقاطع توپوگرافي
براي پي بردن به حالت طبيعي پستي و بلندي‌هاي سطح زمين در هر مسيري مي‌توان مقاطع توپوگرافي را تهيه نمود. در تهيه مقاطع معمولا فاصله عمودي به خاطر بزرگي کوچکتر از مقياس افقي نشان داده مي‌شود. جهت رسم يک مقطع ، ابتدا بايد يک صفحه کاغذ را که داراي خطوط افقي و موازي هم مي‌باشد در موازات مسير مورد نظر براي تهيه مقطع قرار داده و سپس از محل‌هاي برخورد مسير با خطوط ميزان عمودي بر خطوط موازي کاغذ خارج نمود.
خطوط موازي که هر کدام بيانگر يک ارتفاع عمودي معلوم هستند با ارتفاع خطوط ميزان مورد نظر مطابقت داده دشه و علامت گذاشته مي‌شود. اين عمل بايد براي تمام نقاط تقاطع مسير مقطع و در محل‌هاي برخورد با خطوط ميزان انجام گيرد. که از اتصال اين نقاط به هم مسير مورد نظر حاصل خواهد گرديد.
محاسبه شيب زمين از خطوط ميزان
براي پيدا کردن شيب کلي زمين در يک مسير محدود و معيني اول فاصله افقي ابتدا تا انتهاي مسير مورد نظر را اندازه گرفته و سپس اختلاف ارتفاع مبدا تا انتهاي مسير را از خط ميزان اول و آخر قرايت کرده و سپس فاصله عمودي را بر افقي تقسيم مي‌نمايند. عدد حاصل زاويه شيب مسير را نشان خواهد داد.

آشنايي در مورد پستي و بلندي کف اقيانوس ، هر چه بيشتر بياموزيم، توپوگرافي آن شگفت انگيز تر به نظر مي‌رسد. حتي شگفت انگيز تر از پستي و بلندي قاره‌ها. بر ...

يک نقشه توپوگرافيک ، چيزي نيست جز تعدادي خطوط ساده که گاه به صورت پيچ در پيچ و گاه به صورت صاف کشيده شده اند . به اين خطوط ، خطوط حد فاصل يا Contour l ...

۱) صحراهاي قطبي : اين صحراها شامل نواحي وسيعي مي باشند که بوسيله يخ پوشيده شده اند و به علت پايين بودن درجه حرارت و سرماي زياد ناحيه خيلي خشک مي باشند ...

● لجن هاي لايه روبي مقادير بسيار زيادي از روسوبات بستر دريا ، به منظور استفاده هاي مختلف بر روي خشكي يا جلوگيري از انسداد كانالهاي كشتيراني ، لايه روب ...

خاک ها مخلوطي از مواد معدني و آلي مي باشند که از تجزيه و تخريب سنگ ها در نتيجه هوازدگي بوجود مي آيند که البته نوع و ترکيب خاک ها در مناطق مختلف بر حسب ...

خاک ها مخلوطي از مواد معدني و آلي مي باشند که از تجزيه و تخريب سنگ ها در نتيجه هوازدگي بوجود مي آيند که البته نوع و ترکيب خاک ها در مناطق مختلف بر حسب ...

جنگل داري عبارتست از به کارگيري مجموعه اي از علوم و فنون که درجهت شناخت جوامع متنوع جنگلي، آگاهي از کيفيت و کميت آن ها، پرورش توده هاي جنگلي، بهره برد ...

سنگ آهک کربنات کلسيم CaCO۳ به ندرت به صورت آهک خالص در طبيعت پيدا مي شود اين سنگ بيشتر به صورت آهک رسي , آهک ماسه اي و دولوميت يافت مي گردد ناخالصيهاي ...

دانلود نسخه PDF - توپوگرافي