up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله توتون PDF
QR code - توتون

توتون

بيماريهاي مهم توتون و تنباکو

● سفيدک کرکي توتون وتنباکو Tobacco blue mold (Downy Mildew
عامل بيماري Peronospora tabacina- است که اخيراً در بعضي منابع اسم آنرا P. hyoscyami ذکر کرده اند.
اين بيماري خيلي قديمي است واولين بار درسال ۱۸۹۱ ميلادي از استراليا گزارش شد. سپس در سال ۱۹۳۰ از آمريکا ودر سال ۱۹۵۸ از اروپا گزارش گرديد و ظرف مدت چهار سال تمام اروپا آلوده کرده و اپيدمي ايجاد نمود.
از اروپا به شمال آفريقا و آسيا ي نزديک رسيد و در سال۱۹۶۲(۱۳۴۱) از شمال ايران گزارش شد. درهمين سال تقريباً ۷۵% محصول توتون الجزاير را از بين برد. همچنين در همان سال۶۵% محصول ايتاليا را نيز نابود کرد.
در سال بعد در ايران بيش از ۵۰% محصول شمال را از بين برد .در سال ۱۳۶۲ در فارس براي اولين بار ديده شد و در سال ۱۹۷۹ در کانادا و آمريکا بخا طر شرايط خنک ومرطوب خسارت به ۲۵۰ ميليون دلار رسيد. در حال حاضر اين قارچ در تمام نقاط ايران وجود دارد ودر صورت فراهم شدن شرايط خسارت زيادي به بار مي آورد.
اين بيماري از سفيدکهاي تيپيک مي باشد . قارچ عامل اين بيماري درپشت برگها ي آلوده ايجاده لايه کرکي آبي متمايل به بنفش مي کند (کپک آ بي) وروي برگها نيز لکه هاي زرد رنگ کلروتيک ديده مي شود . عامل بيماري درگياه سيستميک شده و سبب کوتولگي و کج ومعوج شدن گياه ميشود و درآوندها نيز سبب قهوه اي شدن بافت ميشود. همچنين ممکن است منجر به آلودگي بذر نيز شود.
اين قارچ يک Oomycete است که توليد اسپورانجيوفور با انشعابات دو شاخه ميکند که در انتها و بر روي استريگماها اسپورانجيوم توليد ميشود. همچنين توليد Oospore ميکند که در بقاي قارچ نقش مهمي دارد. اسپورانجيومهاي قارچ ميتوانند فواصل زياد (km ۱۶۰۰) را نيز طي کنند و به مناطق جديد گسترش يابند. اين قارچ فقط به جنس Nicotina حمله ميکند ولي در شرايط گلخانه اي بعضي از اعضاي خانواده Solanaceae را نيز ممکن است آلوده کند.
منشأ آلودگي اغلب از خزانه است، چون شرايط براي قارچ مطلوب است، يعني درجه حرارت کم و رطوبت بالا است (به علت تراکم زياد نشاها). معمولاً يک هفته بعد از آلودگي قارچ توليد اسپورانجيوم ميکند يعني سيکل آلودگي يک هفته است و به همين ترتيب ادامه مي يابد و ميزان آلودگي به سرعت زياد ميشود. درجه حرارت بهينه براي جوانه زني اسپورانجيوم ۱۵ درجه سانتي گراد و بيشينه ۳۰ درجه سانتي گراد و کمينه ۵ ۳ درجه سانتي گراد ميباشد. شرايط مساعد براي توليد بيماري، حرارت متوسط (حدود ۲۰درجه سانتي گراد)، رطوبت بالا و هواي ابري است. اسپورانجيوم قارچ را کنيديوم هم گويند زيرا هيچ وقت توليد زئوسپور نميکند.
کنترل :
۱)استفاده از ارقام مقاوم.
۲) مانکوزب wp ۸۰% و ۲-۱در هزار در زمين اصلي
۳) مانب wp ۸۰% و ۲-۱ در هزار در زمين اصلي
۴) زينب wp ۸۰% و ۳ در هزار در زمين خزانه
۵)متالاکسيل- مانکوزب و ۱ در هزار در خزانه
● سفيدک حقيقي(پودري) توتون و تنباکو Tobacco powdery mildew
از نظر آب وهوايي محدوديت زيادي ندارد و در اکثر نقاط ايران ديده ميشود منتها در مناطي خسارت ميزند و در نقاط ديگري خسارت چنداني ايجاد نميکند. اين بيماري نياز به رطوبت بالا ندارد. در مناطق مرکزي بيماري مهمي است.
قارچ Erysiphe cichoracearum يک آسکوميت است که در فرم جنسي توليد کليستوتشيوم با زوائد ساده و تعداد آسک زياد مينمايد که درون هر اسک آسکوسپور وجود دارد. حداکثر فعاليت بيماري در ۲۵-۲۲ درجه سانتي گراد ديده ميشود.
اين بيماري باعث کاهش کيفيت توتون و تنباکو ميشود. براي مبارزه با اين بيماري از گوگرد نمي توان استفاده کرد چون گوگرد روي گياه ميماند و براي ريه خطرناک است. از قارچ کش هايي مثل بنوميل و کاراتان در اوايل فصل استفاده ميشود. در اواخر فصل رويشي سمپاشي نمي شود چون روي گياه ميماند و مضر است.
احتمالاً ميزبان هاي ديگري هم دارد. بنابراين زمستانگذراني و تابستانگذراني قارچ بستگي به منطقه دارد. يا روي ميزبانهاي ديگر، يا روي علف هاي هرز يا بوسيله آسکوکارپ بقا مي يابد و يا از منطقه اي به منطقه ديگر حرکت ميکند. علفهاي هرز ميزبان قارچ مشخص نيست.
کنترل:
۱) ارقام مقاوم به سفيدک بهترين راه حل بيماري ميباشد.
۲) دينوکاپ wp۱۸.۲۵% يک کيلوگرم در هکتار با ديدن علائم بيماري
● ساق سياه توتون و تنباکو Black shank
عامل بيماري Phytophthora nicotianae است. بيماري بسيار خطرناکي است که در جنوب کشور و استان فارس از روي تنباکو گزارش شده است. در برازجان، فارس و زاهدان (جاوه) ديده ميشود.
اين قارچ به قسمتهاي پايين گياه، ريشه و طوقه حمله کرده و طوقه را سياهرنگ نموده، توليد Black shank مي نمايد. همچنين بافت داخلي ساقه (مغز)را به صورت ورقه ورقه در مي آورد، گياه پژمرده شده و مي ميرد. اين قارچ توليد اسپورانجيوم ، Oospore و کلاميدوسپور ميکند. اسپورانجيوم ها نسبتاً گرد و پاپيل دارهستند. رشد قارچ در روي محيط کشت بحالت مضرس و پره پره (Rossette) است. قارچ عامل بيماري هتروتاليک است يعني براي توليد مثل جنسي نياز به دو تيپ جنسي سازگار دارد. اين قارچ گرمادوست است و رطوبت را نيزدوست دارد. بهنيه درجه رشد ۳۰-۲۸ و بيشينه۳۶ درجه سانتيگراد است و کمينه حدود۱۰ درجه سانتيگراد.
کنترل:
۱) استفاده از ارقام مقاوم.
۲) تناوب با غلات يا پنبه.
۳) استفاده از نشاء سالم (نشاها بايد با روش ELISAL آزمايش شوند).
۴) کشت خطي يا آبياري نشتي.
۵) مبارزه شيميايي در خزانه و ضدعفوني خاک خزانه.
● نماتد گالي توتون و تنباکو(نماتد ريشه گرهي) Root Knot nematode
گونه هاي مختلف Meloidogyne شامل M. javanica، M. hapla، M. incognita و M. arenaria عامل بيماري هستند. از بيماريهاي مهم توتون و تنباکو در ايران محسوب ميشود و در بعضي مناطق خسارت به گونه اي است که تمام مزرعه گياه آلوده زرد و پژمرده ميشود و سلولهاي ريشه حجيم و بزرگ شده و بعد از مدتي از بين مي روند.
نماتد به صورت تخم و لارو در خاک زمستانگذاري ميکند. نماتد ماده گلابي شکل است و تعداد زيادي تخم توليد کرده که در زير بدن آنها جمع ميشود لارو سن دوم به گياه حمله ميکند. نماتد ماده بدون جفت گيري هم توليدمثل ميکند و نيازي به نماتدهاي نر کرمي شکل ندارد.
کنترل:
۱) استفاده از نشاء سالم (خزانه سالم).
۲) استفاده از ارقام مقاوم. زيرا نماتد نژاد دارد. پس با تشخيص نزاد ميتوان نوع ميزبان و ارقام را مشخص کرد.
۳) تناوب با گياهان غير ميزبان مثل غلات. نباتات مورد استفاده در تناوب بايد علف هرز ميزبان را نداشته باشند.
۴) دفع علفهاي هرز.
۵) استفاده از نماتدکش در کشورهايي که اقتصادي است.
۶) مبارزه ي بيولوزيکي با قارچ که هنوز موفق نبوده است.
۷) استفاده از گياهان تله
● گل جاليز Broom rape
اين گياه معضل خيلي مهمي در ايران است که متاسفانه کار زيادي بر روي آن انجام نگرفته است. اين بيماري مخصوص توتون و تنباکو نيست و بر روي بيشتر گياهان زارعي و باغي خسارت ايجاد ميکند. در تمام نقاط ايران ديده ميشود البته در شمال خسارت کمتري ايجاد ميکند. گل جاليز يک گياه انگل ازراسته گل ميمون و خانواده است. دو گونه آن روي توتون و تنباکو مهم است.
● نماتد گالي توتون و تنباکو(نماتد ريشه گرهي) Root Knot nematode
گونه هاي مختلف Meloidogyne شامل M. javanica، M. hapla، M. incognita و M. arenaria عامل بيماري هستند.
از بيماريهاي مهم توتون و تنباکو در ايران محسوب ميشود و در بعضي مناطق خسارت به گونه اي است که تمام مزرعه ضعيف و کوتوله شده، ريشه تغيير شکل داده و روي آن گره تشکيل ميشود. ميزبانهاي اين نماتدها خيلي زيادند (حدود ۳۰۰۰ گونه گياه) و بيشتر علفهاي هرز ميزبان اين نماتد هستند. بنابراين مبارزه با آن خيلي مشکل است.
علايم بيماري در مواقع گرم سال بصورت پژمردگي ديده ميشود که با خنک شدن هوا گياه حالت شادابي خود را باز مي يابد که نشاندهنده نامتعادل و ضعيف کار کردن ريشه هاست. گياه آلوده زرد و پزمرده ميشود و سلولهاي ريشه حجيم و بزرگ شده و بعد از مدتي از بين مي روند. نماتد به صورت تخم و لارو در خاک زمستانگذاري ميکند. نماتد ماده گلابي شکل است و تعداد زيادي تخم توليد کرده که در زير بدن آنها جمع ميشود لارو سن دوم به گياه حمله ميکند. نماتد ماده بدون جفت گيري هم توليدمثل ميکند و نيازي به نماتدهاي نر کرمي شکل ندارد.
کنترل:
۱) استفاده از نشاء سالم (خزانه سالم).
۲) استفاده از ارقام مقاوم. زيرا نماتد نزاد دارد. پس با تشخيص نزاد ميتوان نوع ميزبان و ارقام را مشخص کرد.
۳) تناوب با گياهان غير ميزبان مثل غلات. نباتات مورد استفاده در تناوب بايد علف هرز ميزبان را نداشته باشند. ۴- دفع علفهاي هرز.
۵) استفاده از نماتدکش در کشورهايي که اقتصادي است.
۶) مبارزه ي بيولوزيکي با قارچ که هنوز موفق نبوده است.
۷) استفاده از گياهان تله.
● نماتد کيستي توتون Tobacco cyst nematode
گونه Globodera tabacum و يا G. solanacearum که در توتون باعث کوتولگي بوته، توقف رشد ريشه و تشکيل کيستهاي سفيد تا قهوه اي ريشه مي شود

نام گياه: توتون نام لاتين: Tobacco اسم علمي: Nicotiana ...

توتون چيست؟ توتون، برگهاي خشک شده گياه تنباکو است که مي تواند به صورت کشيدني (دود کردن) و احيانا جويدني در اشکال مختلف سيگار، سيگار برگ، توتون پيپ، قل ...

آلودگي هوا مهمترين عامل تغيير و تعويض انرژي است که با کمک فاکتورهاي متعددي بشرح زير انجام مي گيرد. آب، دي اکسيد کربن ، دي اکسيد گوگرد ، اسيد سولفوريک ...

بيماري weather fleck ناشي از آلودگي هوا در توتون آلودگي هوا مهمترين عامل تغيير و تعويض انرژي است كه با كمك فاكتورهاي متعددي بشرح زير انجام مي گيرد. آب ...

● تاريخچه‌ي گياه‌پزشکي دانش گياه‌پزشکي درايران سابقه‌اي کمتر از يک قرن دارد درحالي‌که اروپائيان دراين زمينه چند صدسال تجربه اندوخته‌اند؛ شادروان افشار ...

واژه هورمون به موادمعيني اطلاق مي شود که در بخشي از موجود زنده ساخته شده و پس از انتقال اثرات فيزيولوژيکي محسوسي در ديگر قسمتهاي آن به جا مي گذارد و د ...

● ساقه سياه بادمجان بيماري ساقه سياه بادمجان در سال ۱۹۷۱ از ژاپن گزارش شده است . بيماري ساقه سياه بادمجان براي اولين بار در سال ۱۳۶۷ توسط فصيحياني و ا ...

ريشه ارتياط و علاقه انسان به گياه از سال هاي بسيار دور و شايد از دوران انسان هاي اوليه نشأت مي گيرد. در طول تاريخ استفاده از گياه مسير تکاملي و اشتقاق ...

دانلود نسخه PDF - توتون