up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله تفاوت خاکهاي شور و سديمي PDF
QR code - تفاوت خاکهاي شور و سديمي

تفاوت خاکهاي شور و سديمي

خاک هاي شور و سديمي 3-1

مشخصات خاکهاي شور و سديمي و اثر آن بر خصوصيات خاک و رشد گياهان
3_1_طبقه بندي خاکهاي شور و سديمي جهان
3_1_1_خاک هاي شور:
در اين خاکها ميزان هدايت الکتريکي عصاره اشباع خاک (ECe) بيش از چهار دسي زيمنس بر متر در 25 سانتي گراد درصد سديم تبادلي (ESP) کمتر از 15 درصد و اسيديتهpH) ( خاک معمولاً کمتر از 5 8 مي باشد آنيونهاي غالب در اين خاکها معمولاً کلرايد و سولفات در درجه نخست و بي کربنات و کربنات در درجه دوم مي باشد.
3_1_2_ خاکهاي شور و سديمي:
ميزان ECe بيشاز 4 دسي زيمنس بر متر، ESP بيش از 15 درصد و pH کمتر از 5 8 مي باشد
3_1_3_ خاکهاي سديمي:
ميزان pH, ESP> 15 ECe< 4ds m معمولاً بين 5 8 تا 10 است. در اين خاکها آنيونهاي مهم عبارتند از:کلرايد، س.لفات، بي کربنات و گاهي اوقات کربنات. به علت تر سيب کاتيونهاي همانند کلسيم و منيزيم در اين خاکها، سديم کاتيون غالب بر عصاره اشباع و فاز تبادلي خاک مي باشد هيدروليز عامل عمده افزايش pH در اين خاکها مي باشد.
رس Na + H2O رس Na + Na + + OH
در نتيجه واکنش فوق باعث افزايش pH خاک مي شود. ميزان هيدروليز کاتيون تابع توانايي آنها در جابجايي H از فاز تبادلي مي باشد. هيدروليز يونهاي کلسيم و منيزيم بسيار کم است و هيدروليز کربنات کلسيم به صورت زير مي باشد .
CaCO3 + 2H2O Ca2 + 2OH + H2CO3
در واکنش فوق H+ با کربنات ترکيب مي شود و اسيد کربينک ضعيف توليد مي کند. هيدروليز کربنات هاي کلسيم و منيزيم به علٌت انحلال ناچيز آنها کم است ولي حلاليت کربنات سديم و هيدروليز آن زياد بوده، در نتيجه pH بين 10 تا 5 10 مي شود علي رغم موضوع فوق موضوع شوري آمريکا pH برابر با 5 8 را براي مشخص کردن خاکهاي قليائي انتخاب کرده است. اخيراً دانشمندان آمريکايي به جاي واژه قليايي از واژه سديمي استفاده مي کنند تا اثر درصد سديم تبادلي را در نظر بگيرند. ابرول و همکاران (Abrol et al . 1980) پس از تفحص در تحقيقات انجام شده نشان دادند که اغلب خاکهاي سديمي با ESP بين 15 تا 20 داراي pH خمير اشباعي برابر 2 8 مي باشند؛ در نتيجه آنان پيشنهاد دادند که به جاي pH برابر 5 8 از 2 8 استفاده شود، زيراpH برابر با 5 8 در خاکهاي با درصد سديم تبادلي زياد يافت مي شود.
3_2_ طبقه بندي خاک هاي شور و سديمي در ايران:
در طبقه بندي خاکهاي شور و سديمي و قليا بر اساس راهنماي شماره 205 موسسه تحقيقات خاک و آب که براي تهيه نقشه شوري و قليائيت به کار مي رود.از علايم زير استفاده مي شود:
3_2_1 شوري
براي تعيين گروه شوري خاک، ابتدا هدابت الکتريکي (ECe) لايه اي 50_0 1000_50 و 150_100 سانتي متر را محاسبه مي کنند و گروه شوري هر لايه مشخص مي شود سپس با مراجعه به جدول 3_1 با داشتن گروه شوري سه لايه 50_0 1000_50 و 150_100 سانتي متري، گروه شوري نيمرخ خاک تعيين مي گردد. So اين قبيل اراضي فاقد مشکل شوري است و ميزان ECe کمتر از چهار دسي زيمنس بر متر در دماي 25 درجه سلسيوس مي باشد.
S1: اين قبيل اراضي داراي شوري کم است و ميزان ECe بين 4 تا 8 دسي زيمنس بر متر است: حداکثر کلاس اراضي 2 (II) است.
S2: اين قبيل اراضي داراي شوري متوسط است ميزان ECe بين 8 تا 16 دسي زيمنس بر متر است. حداکثر کلاس اراضي (III) مي باشد.
S3: اين قبيل اراضي داراي شوري زياد است و ميزان ECe بين 15 تا 32 دسي زيمنس بر متر است حداکثر کلاي اراضي 5 (V) مي باشد.
S4: اين قبيل اراضي داراي شوري بسيار زياد است و ميزان ECe بيش از 32 دسي زيمنس بر متر است. حداکثر کلاس اراصضي بستگي به مقدار نفوذ پذيري آب در خاک داردا و در نتيجه کلاس اراضي مي تاوند 5 يا 6 باشد اگر سنگين ترين بافت موجود در نيمرخ خاک رس شني رس سيلتي يا رس باشد نفوذ پذيري آب و خاک در گروه 4 باشد، حداکثر گروه شوري خاک (S4) 5 و اگر نفوذ پذيري آب در گروه 5 باشد حداکثر شوري خاک 6 مي باشد.
3_2_2_ سديمي بودن
براي تعيين کلاس سديمي بودن خاک، حداکثر درصد سديمي تبادلي خاک تا عمق 75 سانتي متري را در نظر گرفته و با توجه به گروه بندي زير، کلاس سديمي خاک تعيين مي گردد :
A0: گاهي در نقشه ها ارزيابي اراضي براي آبياري از کاربرد اين علامت صرفنظر مي شود. اين اراضي مشکل سديمي ندارند . ESP خاک کمتر از 10 درصدمي باشد.
A1: اين اراضي داراي مشکل سديمي متوسط و ميزان SAR بين 30_13 و ESP بين 15 تا 30 درصد است حداکثر کلاس اراضي 3 (III) مي باشد.
A3: اين اراضي داراي مشکل سديمي زياد است و ميزان SAR بين 30 تا 70 و ESP بين 30 تا 50 است. حداکثر کلاس اراضي 6 (VI) مي اشد.
تعيين ميزان شوري و سديمي اراضي بر اساس اندازه گيرهاي EC و SAR يا ESP خاک و با استفاده از فصل دوم نشريه 205 موسسه تحقيقات خاک و آب صورت مي گيرد.
3_2_3_ روش درجه بندي شوري و سديمي بودن خاکها:
ابتدا شوري هر لايه اندازه گيري مي شود و سپس به روش ميانگين گيري تعديل شده ECe طبقات 50_0 1000_50 و 150_100 سانتي متر محاسبه مي گردد. با استفاده از (3_1) کلاس شوري نيمرخ خاک تعيين مي گردد در اين جدول اولين علامت مربوط به قابليت هدايت الکتريکي تعديل شده 50 سانتي متري اول خاک است دومين علامت مربوط به ECe لايه 50 تا 100 سانتي متري و سومين علامت مربوط به ECe تعديل شده لايه 150_100 سانتي متري است ستون چهارم مربوط به شوري کل نيمرخ مي باشد که بر حسب S0 و S1 و S2 و S3 و S4 بيان مي شود.
3_2_4_ تعريف گروهها و زير گروههاي طبقه بندي اراضي براي آبياري (گروههاي I تا VI ) گروه I قابل کشت: زمينهايي هستند که هيچ گونه محدوديتي براي کشت آبي ندارند. به عبارت ديگر اراضي قابل آبياري مرغوبي هستند که محدوديتهاي مشهود از لحاظ خصوصيات خاک، شوري خاک وئ يا زهکشي ندارند. اين اراضي مسطح يا تقريباً مسطح بوده و داراي خاک عميق با بافت مناسب و قدرت نگهداري آب زياد و ضوع زهکشي خوب، بدون وجود شوري و خطر سيل گيري هستند.
گروهII: قابل کشت: زمينهايي که محدوديتهاي جزيي براي کشت آبي دارند و بطور کلي براي کشت آبي مناسبند ولي محصول به دست آمده از اين اراضي کمتر از کلاس يک مي باشد. اين اراضي ممکن است کمي شور باشند و يا عمق خاک زياد نباشد.
گروهIII: قابل کشت: زمينهايي هستند که محدوديتهاي متوسطي براي کشت آبي دارند اينت محدوديتها ممکن است شوري خاک، کمي عمق خاک و سيل گيري باشد. ميزان محصول در اين اراضي کمتر از کلاس 2 است.
گروهIV: با قابليت کشت محدود: اين اراضي محدوديتهاي شديدي براي کشت آبي دارند. اين محدوديتها شامل خصوصيات خاک، ناهمواري، زهکشي مي باشد اين اراضي معمولاً براي مرتع و چراگاه مورد استفاده قرار مي گيرند.
گروهV:با قابليت کشت نا مشخص: اين اراضي داراي محدوديت شديدي از لحاظ خصوصيات خاک ، شوري خاک و زهکشي براي هر نوع کشت آبي هستند، ولي اين محدوديتها را مي توان کاهش داد، به شرط آنکه از نظر اقتصادي مقرون به صرفه باشد. مناسب بودن اين اراضي در شرايط فعلي نا مشخص است و نياز به مطالعات بيشتري دارد. اين اراضي براي مراتع و چراگاه به کار مي رود.
گروهVI: غير قابل کشت: اين اراضي داراي محدوديتهاي شديدي براي هر نوع کشت آبي هستند همانند اراضي کوهستاني با شيب تند، اراضي خيلي شور، شنهاي روان و غيره هر يک از کلاسهاي فوق جز يک کلاس داراي چهار زير گروه مي باشد. زير گروهها را معمولاً با اضافه کردن حرفي که بيان کننده محدوديت مورد نظر مي باشد، مشخص مي کنند. علايم زير گروهها عبارتند از:
S: محدوديتهاي مربوط به خاک از جمله بافت،عمق،ضريب آبگذاري و نفوذ پذرير خاکها.
A: محدوديت شوري و سديمي
T: محدوديت پستي و بلندي و فرسايش
W: محدوديت زهکشي از جمله سيل گيري، ماندابي شدن و غيره.
بنابراين پس از تعيين گروه شوري خاک، گروه طبقه بندي اراضي تعيين مي گردد و در صورتي که شوري و سديمي مهمترين عامل محدوده کننده باشد، با پسوند A مشخص مي گردد.
3_3 تفاوت خاکهاي شور و سديمي
در جدول 3_2 تفاوتهاي خاکهاي شور و خاکهاي سديمي را از نظر خصوصيات شيميايي، فيزيکي، تاثير در رشد گياه،اصلاح توزيع خاک ، تووزيع جفرافيايي خاکها و کيفيت آب زيرزميني نان مي دهد.
جدول 3_2 خصوصيات متمايز کننده خاکهاي شور از سديمي
خصوصيات
خاکهاي شور
خاکهاي سديمي
1-شيميايي
الف_ املاح محلول کلارايدها وسولفاتهاي سدين و منيزيم بوفور يافت مي شود.
ب_ pH خمير اشباع شده کمتر 2 8
ج_هدايت الکتريکي عصاره اسباعي خاک بيش از 4 دسي زيمنس بر متر
د_رابطه بين pH خمير اشباع درصد سديم تبادلي خاک و يا SAR عصاره اشباعي وجود ندارد.
ه _ تگر چه سديم بون غالب مي باشد ولي محلول خاک حاوي ميزان قابل توجهي از عناصر دو ظرفيت کلسيوم و منيزيم است.
ز_ممکن است مقدار قابل توجهي ترکيبات کلسيوم همانند گچ وحجود داشته باشد.
الف_محلول به ميزان کم وجود دارد کربنات سديم در اين خاکها وجود دارد.
ب_ pH خکير اشابع خاک بيش از 2 8
ج_هدايت الکتريکي عصاره اشباعي خاک کمترا از 4 دسي زيمنس بر متر.
د_رابطه بسيار خوبي pH خمير اشباع و ESP يا SAR عصاره اشباعي وجود دارد.
ه _ سديم کانيون غالب محلول مي باشد Ph زياد اين خاکها باعث ترسيب کلسيوم و منيزيم است. درنتيجه غلظت آنها در محلول خاک خيلي کم است.
ز_تقريباً هيچ گونه گچي وجود ندارد.
2فيزيکي
الف_ کافي بودن غلظت مالاح محلول باعث هماوري ذرات رس شده و در نتيجه ساختمان خاک تقريباً پايدار است.
ب_نفوذ پذيري آب در خاکهاي تهويه و ساير خصوصيات فيزيکي همانند خاکهاي غير شور است
الف_بالا بودن درصد سديمي تبادلي و pH خاک باعث پراکندگي رسها و در نتيجه عدم پياداري ساختمان خاک مي شود.
ب_نفوذ پذيري آب در خاک و تهويه نامناسب است و با افزايش درصد سديم تبادلي pH تشديد مي شود.
3_تاثير در رشد گياه
درخاکهاي شور رشد گياه به دو طريق تحت تاثير قرار مي گيرد.
الف_از طريق فشار اسمزي که با افزايش آن ميزان آب قابل استفاده کياه کاهش مي يابد.
ب_مسموميت ويژه يونهاي سديم،کلر،بر و غيره
در خاکهاي قليايي نيز رشد گياه به دو طريق تحت تاثير قرار مي گيرد.
الف_ افزايش پراکندگي رسها تخريب خصوصيات فيزيکي خاک در اثر سديم تبادلي.
ب_ pH بالا باعث مسموميت گياهان مي شود.
4_اصلاح و احياي خاکها
نيازمند شستشوي املاح محلول از ناحيه رشد ريشه ميباشد و نياز به اضافه کردن مواد اصلاح مننده وحود ندارد.
بايد سديم تبادلي با کلسيم جايگزين گزدد و نتيجه مواد اصلاح کننده و آبشويي نياز مي باشد.
5-پراکندگي جغرافيايي
در مناطق خشک و نيمه خشک
در مناطق نيمه خشک و نيمه مرطوب يافت مي شود.
6-کيفيت آب زيرزميني
آب زير زميني شور است و امکان شور شدن اراضي وجود دارد
شوري آب زير زميني کم تا متوسط است ولي ممکن است حاوي کربنات سديم باشد، مممن است حاوي کربنات سديم باشدکه خطر سديمي شدن اراصي را افزايش مي دهد.

وقتي اسم شوره سر به ميان مي آيد، معمولا اين سوال مطرح مي شود که با چه شامپويي مي توان به جنگ آن رفت؟ وقتي به بازار شامپوهاي ضدشوره مراجعه مي کنيد، با ...

در روز عاشورا مي توانيم جامه اي سرخ بپوشيم و فرياد برآوريم که اين سرخي، نشانه پيروزي خون بر شمشير است که درس آن را از حماسه کربلا آموخته ايم. مي تواني ...

سخن از حسين(ع) و قيام او نامكرر است، هر چند تشنه از ره رسيده را سيراب كند. غبار زمان را كنار مي زنيم تا ببينيم حسين كه بود و چه كرد.حادثه عاشورا مختص ...

نام کشورهاي جهان به ترتيب حروف الفبا آمده و زباني که ريشه اين نام در اصل از آن گرفته شده در ميان پرانتز يا کمانک آورده شده است. آذربايجان: آتورپاتکان ...

در اين متن در مورد کشوري در شمال اسکانديناوي برايتان مي نويسيم که از سوي سازمان ملل، عنوان بهترين و بالاترين استانداردهاي زندگي در دنيا را به خود اختص ...

● کشور افسانه اي مراکش با نام ماراکو کشوري افسانه اي است که تاريخ ديرينه اي دارد. افرادي که پا به اين کشور گذاشته اند، با خواندن اين مطلب عطر و بوي با ...

خاکهاي هيدرومورفي: اگر سطح آبهاي زير زميني بالا باشد يا اينکه بر اثر طغيان رودخانه،دريا و غيره سطح زمين را بپوشاند يا در طبقات غير قابل نفوذ بصورت مسد ...

شناخت زلزله تعريف زلزله مردم عامي درکلامي ساده زلزله راحرکت ناگهاني زمين ناشي ازخشم نيروهاي ماوراء الطبيعه وخدايان مي دانند که بر بندگان عاصي وعصيانگر ...

دانلود نسخه PDF - تفاوت خاکهاي شور و سديمي