up
Search      menu
طب سنتی :: مقاله ترکيبات هيدروکلوئيدي گياهي PDF
QR code - ترکيبات هيدروکلوئيدي گياهي

ترکيبات هيدروکلوئيدي گياهي

صمغ هاي دارويي در طب سنتي

صمغ هاي دارويي ترکيبات هيدروکلوئيدي گياهي هستند که بي شکل و نيمه شفاف بوده و به وسيله ي خراش دادن گياهان عالي به وجود مي آيند بعضي از هيدروکلوئيدي هاي مفيد نيز در جنين دانه يا قسمتهاي ديگر گياه به حالت پکتين وجود دارند که Agar و Algin و Carageenan مثالهايي از اين نوع مي باشند.
صمغ هاي دارويي موارد استعمال مختلفي در طب سنتي و در پزشکي دارند به عنوان مثال در دندانپزشکي از خاصيت چسبندگي آنها استفاده مي شود و در پزشکي از خاصيت مسهلي و در داروسازي به عنوان عامل به هم چسباننده ي قرص ها، امولسيون کننده، ژلاتين کننده، سوسپانسيون کننده، پايدار کننده و ضخيم کننده به کار برده مي شوند. مهمترين صمغهاي دارويي و موارد استعمال آنها در طب سنتي جهت اطلاع و انديشه عبارتند از:
۱) صمغ کتيرا (Tragacanth) صمغي است که در اثر شکاف دادن ساقه هاي بعضي از Astragalus ها (گونها) از تيره ي Leguminosae (نخود) به دست مي آيد Tragacanth يک لغت يوناني است که از دو قسمت تشکيل شده يکي Tragos به معني بز و ديگري Akantha به معني شاخ و ظاهراً اين اصطلاح به اين منظور انتخاب شده که محصول کتيرا شبيه به شاخ بز است. بيشتر گونهايي که از آنها صمغ کتيرا به دست مي آورند در ارتفاعات ۱۲۰۰ تا ۳۱۰۰ متر مي رويند. در يک باور قديمي براي اينکه گياه صمغ بيشتري توليد کند بعد از شکاف دادن تنه ي گون مقداري گياه در بالاي سر درختچه مي سوزانند و معتقدند گياه به علت ديدن اين منظره متألم مي شود و اشک مي ريزد که اين اشک همان محصول کتيرا مي باشد.
کتيراي نوع مرغوب را در داروسازي به عنوان عامل سوسپانسيون کننده گردهاي غير محلول به کار مي برند علاوه بر اين از آن در فرآورده هاي مختلف دارويي براي امولسيون کردن روغنها و رزينها نيز استفاده مي کنند. صمغ کتيرا را در صنعت قرص سازي و حب سازي به عنوان به هم چسباننده و در صنايع آرايشي بالاخص در لوسيونها، کرمهاي دست و کرمهاي بدون چربي به عنوان نرم کننده و امولسيون کننده به کارمي برند. همچنين ازآن به عنوان ماده ي چسباننده براي دندان مصنوعي استفاده به عمل مي آيد. نوع مرغوب کتيرا در صنعت پارچه بافي بخصوص چيت سازي مورد استفاده قرار مي گيرد.
▪ مورد استعمال در طب سنتي:
مؤمن حسيني در کتاب تحفة المومنين صفحه ۲۱۶ صمغ کتيرا را به عنوان بر طرف کننده ي گرفتگي صدا به کار برده و ابن سينا ابوعلي حسين بن علي در کتاب القانون في الطب جلد دوم صفحه ۱۹۱ صمغ کتيرا را براي درمان ناراحتي هاي سينه توصيه نموده و براي آن خاصيت ملين و ضد دردهاي کليه و مثانه قائل شده است. علاوه بر اين ابن سينا از صمغ کتيرا به عنوان پاد زهر سموم استفاده نموده و آن را بخصوص براي برطرف کردن ناراحتي هاي چشم مورد استفاده قرار مي داده است.
۲) صمغ عربي را از شيره ي خشک شده ساخته و شاخه هاي گياهي به نام Acacia Senegal از تيره ي Leguminosae (نخود) در اثر شکاف دادن به پوست ساقه به دست مي آورند. اصولاً کلمه ي صمغ عربي اصطلاح غلطي به نظرمي رسد که به اين دارو داده شده است زيرا اين صمغ در عربستان و بعضي از کشورهاي عربي ديگر به مقدار بسيارکم يافت مي شود و مقدار آن به قدري ناچيز است که صادر نمي شود ولي چون پزشکان قديم ايراني کتب خود را به زبان عربي که زبان رسمي آن زمان بوده تأليف نموده اند. به اين نام معروف شده است اکثر قريب به اتفاق کتب پزشکي به زبان عربي را طبيبان ايراني تأليف نموده اند. صمغ عربي را در داروسازي به عنوان امولسيون کننده و سوسپانسيون کننده و به علت داشتن خاصيت چسبندگي آن در قرص سازي به مصرف مي رسانند.
▪ موارد استعمال در طب سنتي:
ابوريحان بيروني در کتاب الصيدنه صفحه ۴۴ از صمغ عربي به عنوان جلوگيري کننده از خونروي هاي شکمي استفاده کرد و علاوه بر اين آن را به عنوان داروي ضد اسهال به کار برده است. مؤمن حسيني، نجيب محمد در کتاب تحفة المومنين صفحه ۳۰ ضماد صمغ عربي را به عنوان مقوي بدن و برطرف کننده ي دردهاي عصبي توصيه نموده است. ابن سينا، ابوعلي حسين بن حسن بن علي در کتاب القانون في الطب جلد ۲ صفحه ۲۴۲ صمغ عربي را براي معالجه ي سوختگيهاي آتش و التهابات رحم و مقعد به کار برده است.
۳) صمغ کاريا از شيره ي خشک شده گياهي به نام Sterculiaurens از تير ه يSterculiaceae به دست مي آيد. اين صمغ بي رنگ يا زرد رنگ و نيمه شفاف بوده و در طب سنتي به خاطر خاصيت مسهلي مورد استفاده قرار مي گيرد. اين صمغ در داروسازي به عنوان عامل امولسيون و سوسپانسيون کننده به مصرف مي رسد و به علت خاصيت چسبندگي آن در دندانپزشکي نيز مورد استفاده قرارمي گيرد. علاوه بر اين در لوسيونهاي پوستي صنايع بافندگي چاپ دار فرآورده هاي غذايي نيزبه مقدار زياد به مصرف مي رسد.
۴) صمغ گوآر از قسمتهاي اندوسپرم دانه ي گياهي به نام Cyanopsistetragonolibus از تيره ي Leguminosae به دست مي آيد. در پزشکي سنتي اين صمغ به عنوان ملين، مسهل و کم کننده ي اشتها توصيه شده و آن را جهت درمان زخم معده به کار مي برند. درداروسازي صمغ گوآر به عنوان ضخيم کننده وبه هم چسباننده ي قرصها مورد مصرف قرار مي گيرد. يکي ازمهمترين موارد کاربرد آن در صنايع غذايي و کاغذ سازي است.
۵) صمغ خرنوب از قسمت هيدروکلوئيد پودر شده ي اسپرم دانه هاي درخت Ceratunia Siligua از تير ه ي Leguminosae به دست مي آيد. در ترکيب اين صمغ گالاکتومانان وجود دارد و به عنوان مسهل، ملين و کم کننده ي اشتها در طب سنتي مورد استفاده قرار مي گيرد. اين صمغ در داروسازي به عنوان ضخيم کننده و پايدار کننده و به هم چسباننده قرصها به کارمي رود و در صنايع ديگري نيز که احتياج به مواد هيدروکلوئيدي مي باشد مورد مصرف قرار مي گيرد.
۶) صمغ گزانتان در اثر ميکروارگانيسم Xanthomonas Campestris روي کربوهيدراتهاي مناسبي به دست مي آيد. صمغ گزانتان به علت داشتن خصوصيات امولسيون و سوسپانسيون کنندگي بسيار خوب در داروسازي مدرن به مصرف مي رسد علاوه براين به علت داشتن خاصيت شبيه پلاستيک، آن را در ساختن خمير دندان و بعضي از پمادهاي ديگر به کار مي برند.

درخت ميخک بومي جزائر اندونزي و اقيانوسيه است و بعلت زيبايي خاصي که درد امروز در بيشتر نقاط دينا بعنوان درخت زينتي پرورش داده مي شود . البته در مناطق س ...

پنجه شيطان Devil's Claw پنجه شيطان عنوان شناخته شده انواع كرفس هارپاگوفتيم و زهري هارپاگوفتيم است كه وابسته به تيرة كنجد است. اين گياه بومي جنوب ...

گل گاو زبان borago officinalis: نام :گل گاو زبان borago officinalis خانواده : گاوزبانها Boraginaceae گل گاو زبان از گياهان دارويي و داراي روغني است که ...

شير ارگانيک ميتواند به کاهش آلرژي در کودکان کمک کند مادراني که در حين بارداري و در هنگام شير دادن کودک از شير ارگانيک استفاده مي کنند باعث کاهش بيماري ...

کارن وترهان يک پروفسور بين المللي شيمي و يک محقق ماهر در زمينه اثر فلزات سنگين بر روي سيستم هاي زنده و بويژه نقششان در ايجاد سرطان بود . اما خود او سر ...

● گلاب (طبيعت معتدل): ▪ مقوي اعصاب و قلب، معده، معطر، نيکوي رخسار، رفع خلط خوني و سخت کننده لثه، با خوردن يک استکان گلاب نيم گرم با مقداري نبات دل درد ...

۱) عرق اسطوخودوس ▪ خواص دارويي: معطرکننده ضدعفوني کننده مقوي رفع آسم بند آورنده خون ▪ نوع گياه مورد استفاده جهت تقطير: گياه استوخودوس Lavandula Stoech ...

کارن وترهان يک پروفسور بين المللي شيمي و يک محقق ماهر در زمينه اثر فلزات سنگين بر روي سيستم هاي زنده و بويژه نقششان در ايجاد سرطان بود . اما خود او سر ...

دانلود نسخه PDF - ترکيبات هيدروکلوئيدي گياهي