up
Search      menu
جانور شناسی :: مقاله تريلوبيتها PDF
QR code - تريلوبيتها

تريلوبيتها

ساختمان بدن در تريلوبيتها

مهمترين عناصر اسکلتي تشکيل دهنده بدن تريلوبيتها عبارتند از: سفالون، توراکس و پيژيديوم
● سر يا سفالون
سفالون داراي بخشهاي متفاوتي است و شکل و چگونگي اين قسمتها از مهمترين فاکتورهاي تقسيم بندي تريلوبيتهاست.
گلابلا (Glabella) قسمت مياني سر را شامل مي شود که داراي حالت برجسته بوده و توسط شيار پشتي (dorsal furrow) از ساير قسمتها جدا مي شود. در دو طرف گلابلا دو گونه ثابت وجود دارد که مجموع آنها را با گلابلا «کرانيديوم» (Cranidium) مي گويند. شکل گلابلا ميتواند طويل، کوتاه، باريک، پهن و ... باشد.
خط درز چهره اي (Facial suture) جداکننده گونه متحرک و کرانيديوم است. اين خط درز، پوست اندازي تريلوبيتها را تسهيل مي کرده. بر اساس اينکه خط درز کدام قسمت از سفالون را قطع نمايد، انواع مختلفي براي آن تشخيص داده شده.
گونه ثابت(Fixed cheek) چسبيده به گلابلا است و شامل تمام کرانيديوم به استثنا گلابلا مي گردد و داراي لبه کاملا برجسته بوده که در تمام لبه سفالون ديده مي شود. گونه متحرک (Free cheek) توسط خط درز چهره اي از گونه ثابت جدا مي شود.
چشمها در سطح پشتي سر قرار دارند که يک جفت چشم ساده و يک جفت چشم مرکب کوچک است. چشمهاي مرکب از تعدادي عدسي تشکيل مي شوند که هر کدام از عدسيها يک واحد بينايي محسوب مي شود. تعداد عدسيها تا ۱۵۰۰۰ عدد هم مي رسد. عدسيها يا به هم چسبيده يا پهلو به پهلو قرار گرفته اند، که در اين حالت به «هولو کروآل» (Holo chroal)معروفند. و اگر فاصله داشته باشند به «شيزو کروآل» (Schizo chroal) موسومند، که در اين حالت عدسيها نيمه کروي بوده و توسط بافت سختي از هم جدا شده اند.
● سينه يا توراکس
از تعدادي قطعه متصل به هم و کاملا مجزا از يکديگر تشکيل شده است. اين قطعات نسبت به هم و نسبت به ناحيه سفالون قابل حرکت هستند.
قسمت محوري، قسمت مياني سينه است که برجسته است و در دو طرف آن لپهاي جانبي قرار دارند. قسمت جانبي پلورال (Pleural) است و شکلهاي مختلفي دارد. انتهاي پلورالها گاهي توليد خارهايي مي کند که «پلورال اسپاين» ( Pleural spine) ناميده مي شوند. تعداد بندهاي سينه در گونه هاي مختلف متفاوت بوده از ۲ تا ۴۰ قطعه متغير است. و يکي از صفات عمده مورد استفاده در تقسيم بندي تريلوبيتها است.
● دم يا پيژيديوم
همانندناحيه سينه از تعدادي قطعه به هم جوش خورده تشکيل شده. تعداد اين قطعات در گونه هاي مختلف متفاوت است و همانندسفالون به توراکس متصل شده است و داراي يک بخش محوري و دو بخش جانبي مي باشد. بخش محوري که معمولا حالت برجسته هم دارد «راشيس» (Rachis) ناميده مي شود. قطعات جانبي داراي لبه هاي صاف يا خارمانند هستند. مخرج در زير آخرين قطعه دم قرار مي گيرد.

مقدمه مسلما سنگواره‌هاي موجود در سنگها براي مطالعه حياط و تکامل موجودات گذشته کامل و کافي نيستند. زيرا تعداد زيادي ياخته‌هاي موجودات زنده قبل از مدفون ...

دانلود نسخه PDF - تريلوبيتها