up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله ترياس PDF
QR code - ترياس

ترياس

دوره ترياس

نام ترياس اولين بار توسط فون آلبرتي در سال 1834 در ناحيه لرن (Luraien) آلمان بکار برده شد. چون رسوبات اين دوره از سه قسمت کاملا مشخص تشکيل گرديده است نام آن را ترياس نهاده‌اند.
مشخصات دوره ترياس
از ميان سه دوره مربوط به مزودوئيک ، دوره ترياس با مدت زمان 40 ميليون سال کوتاهترين دوره از دوران است. سنگهاي اين دوره از سه نوع رخساره به ترتيب زير تشکيل گرديده است:
* کوپر: قسمت فوقاني است که شامل مارنهاي گچ و نمکدار رنگين ميباشد.
* موشل کالک: بخش مياني که از آهک فسيلدار تشکيل شده است.
* بونت ساندشتين: بخش زيرين است که متشکل از ماسه سنگ قرمز و در راس آن 70 متر ماسه سنگ گلي رنگ با فسيل گياهي ولتزيا مي‌باشد.
حدود دوره ترياس آب و هوا
حد زيرين
حد زيرين آن با فاز تکتونيکي پالاتين مطابقت داشته است. فازي که معرف آخرين حرکات و جنبشهاي مربوط به فاز اصلي هرسي نين است. و در اروپاي مرکزي و شرقي گسترش داشته و با از بين رفتن بسياري از موجودات پالئوزوئيک و ظهور موجودات ديگر در مزوزوئيک همراه است.
حد بالايي
بين ترياس و ژوراسيک اشکوب رتين (Rhaetian) قرار دارد که سابقا آن را جزء لياس (ژوراسيک زيرين) ميدانستند و در پارهاي موارد نيز بين ترياس و لياس در نظر ميگرفتند، ولي فعلا آن را متعلق به ترياس پاياني ميدانند. حد بين ترياس و ژوراسيک از نظر بيوستراتي گرافي چندان مشخص نبوده ، ولي شواهد پالئوزو اکولوژي و تغييرات شرايط آب و هوايي در اين زمان ميتواند اين دو دوره را از هم جدا کند.
مثلا در تمامي محيط کناره خشکي آلپ و اروپاي غربي ، شرايط آب و هوايي اواخر ترياس موجب تشکيل حوضه‌ها و رسوبات مردابي و تبخيري گرديده و تغييرات شديد شوري آب و بطور کلي تغييرات شرايط شيميايي آب سبب از بين رفتن پارهاي از موجودات شده است.
تقسيمات دوره ترياس
رخسارههاي دوره ترياس از دو منشأ مي‌باشند: يکي رخسارههاي مردابي و قاره‌اي (ترياس آلمان) و ديگري رخسارههاي دريايي (ترياس آلپ). تقسيمات ترياس آلمان قديميتر بوده و شامل سه گروه رخساره به نام بونت سانديشتين يا ماسه سنگهاي قهوه‌اي ، موشل کالک آهک صدفدار و کوپر يا مارنهاي رنگين است.
بونت ساندشتين
واحد ليتولوژي بونت ساندشتين با اشکوب ورفنين (Werfenian) انطباق داشته که نام آن از ناحيه ورفن واقع در 40 کيلومتري جنوب - جنوب شرقي سالسبورگ در اتريش گرفته شده است. اين اشکوب معادل اشکوب سکيتين (Scythian) است که نامش از سرزمين سکيت در شمال کريمه مشتق شده است.
موشل کالک
آهکهاي صدفدار يا مرشل کالک ، معادل اشکوب ويرگلورين (Virglorian) است که شامل آهکهاي گردنه ويرگلوريا در اتريش و يا اشکوب آنيزين (Anisian) يعني آهکهاي ناحيه تيرل (Tyrol) اتريش و سرانجام اشکوب لادينين (Ladinian) که در ناحيه لادين سوئيس شرقي بين ايتاليا و اتريش مطالعه شده است.
کوپر
مارنهاي کوپر معادل اشکوبهاي کارنين (Carnian) يعني دولوميت ، مارن و آهک در ناحيه تيپ يعني آلپ و همچنين اشکوبهاي نورين (Norian) شامل آهک و دولوميت آلپ در جنوب سالسبورگ اتريش و بالاخره اشکوب رتين است که اولين بار در سال 1861 توسط يک زمين شناس انگليسي به نام مور (Moore) بکار برده شده است.
فسيلهاي گياهي ترياس
جلبکهاي سبز که خصوصا در درياهاي گرم و کم عمق مانند درياي مزوژه فراوان بودهاند. از انواع اين جلبکها ميتوان ديپلوپورا و ژيروپورلا را نام برد که داراي تال (Thalle) آغشته به آهک بودهاند. از درختان بزرگ که امروزه تند سيليسي شده آنها در نواحي هند و آفريقاي جنوبي پيدا شده ميتوان آروکارياس را نام برد، که در برش عرضي داراي دواير متحدالمرکز نشانه مراحل رشد مي‌باشد.
فسيلهاي جانوري
* فرامينفرها به علت تغييرات شرايط محيط دريايي دو خانواده مهم از فرامنيزهاي پالئوزوئيک چون فوزولينيده و آندوتيروتيريده در ترياس از بين رفته و منحصرا خانواده لاژنيده ظاهر و اهميت پيدا ميکند.
* کنودونتها: کنودونتها بيش از فرامننفرها در ترياس اهميت چينه شناسي داشته و از ميکرو فسيلهاي شاخص اين دوره به شمار ميروند، به عنوان مثال جنس Gondolella در مرشل کالک اروپا از کنودونتهاي شاخص است.
* مرجانهاي شش تيغه: با از بين رفتن مرجانهاي چهار تيغهاي و بسياري از تابولاتا در پرمين بالايي ، مرجانهاي شش تيغهاي ترياس مياني فراوان شده و تشکيل ريفهاي دولوميتي را ميدهند.
* دوکفهايها و شکم پايان: برخي از آنها از بهترين فسيلهاي شاخص ترياس به شمار مي‌روند. مثل جنس Myophora که در موشل کالک معروف است.
* پابرسران: شامل آمونيتها با خط درزهاي متشکل از فرو رفتگي و برجستگي سينوسي شکل در رخسارههاي آلپي است.
* بازوپايان: در محيطهاي ليتورال نسبتا فراوان بوده و گروههاي رنکونليد و ترابراتوليد معروفند.
آب و هواي ترياس
تغييرات آب و هوايي در ترياس معلول حرکت و مهاجرت قطبين و در نتيجه جابجايي خط استوا بطرف جنوب است که موجب تشکيل مقدار متنابهي رخسارههاي تخريبي ميگردد. در اروپاي مياني ، آب و هواي استوايي کربنيفر در پرمو - ترياس تبديل به يک آب و هواي گرم با فصول متناوب مي‌گردد. چنين آب و هوايي موجب تخريب گرانيت (وگنيسهاي هرسينين گرديده و تودههاي عظيمي از کنگلومرا ماسه سنگ و سياتستون در پاي کوهها تشکيل ميشود که با رنگ قرمز جلب نظر مينمايند. درجه حرارت درياهاي آن زمان از نسبت ايزوتوپهاي 16O به 18O محاسبه شده ، در حدود 25 درجه بوده است؛ يعني شرايط مطلوبي که براي رشد جلبکهاي آهکي و مرجانها مي‌توان در درياهاي نواحي آلپ در نظر گرفت.
جغرافياي ديرينه ترياس
بطور خلاصه آغاز تقسيمات خشکي گندوانا به همراه ولکانيسم شديد ، بحران و تغييرات آب و هوايي ، مهاجرت قطبين به طرف جنوب ، گرم شدن عمومي هوا و وسعت زون تبخيري از پديدههاي پالئوژئوگرافي ترياس به شمار مي‌روند.
انتشار خشکيها و درياها در ترياس
خشکي بزرگ پانگهآور ترياس به خشکيهاي لوراسيا و گندوانا تقسيم گرديده است و در بخشهاي مياني آن درياي مزوژه و درياهايي چون درياي استراليا و درياي گندوانايي وجود داشته است.
اشتقاق قارهها و لکانيسم و کوهزايي در ترياس
از ترياس مياني به بعد قاره استراليا - آنتراکتيک و هند از قاره آفريقا جدا مي‌شود. در ترياس بالايي نوبت جدايش ماداگاسکار است، در حالي که شکاف وسيعي از تيپ دره ريختي حاکي از باز شدگي اقيانوس اطلس از زمان ژوراسيک که موجب تظاهر ولکانيسم بازالتي و آندريتي مي‌شود که از درون اين شکاف عظيم خارج گرديده است. با آنکه در مزوژه کوهزايي شديد وجود نداشته است، ولي قلمرو و نواحي آلپي شروع به حرکت نموده و چندين دگرشيبي کوچک در آلپ شرقي پديدار مي‌گردد.
ارتفاعات کارپات و بالکان به همراه چين خوردگيهاي زيردريايي و برشهاي بين تشکيلاتي از آثار اين حرکات است. اين تکتونيک همزمان با رسوبگذاري در آنيزين پاياني با ولکانيسم توفي و سينريتي مشخص مي‌شود. در حد ترياس - ژوراسيک ، يک دگرشيبي مشخص در حاشيه نواحي جنوبي و شرقي آسيا مشاهده مي‌شود (کوهزايي سيمرين).

نام ترياس اولين بار توسط فون آلبرتي در سال ۱۸۳۴ در ناحيه لرن (Luraien) آلمان بکار برده شد. چون رسوبات اين دوره از سه قسمت کاملا مشخص تشکيل گرديده است ...

در دو ناحيهٔ آق دربند (كپه داغ) و نخلك (ايران مركزي)، سنگ هاي ترياس پاييني و مياني رخساره هاي سنگي و زيستي ويژه دارند كه با ساير نقاط ايران شباهت چندا ...

در دو ناحيهٔ آق‎دربند (كپه‎داغ) و نخلك (ايران مركزي)، سنگ‎هاي ترياس پاييني و مياني رخساره‎هاي سنگي و زيستي ويژه دارند كه با ساير نقاط ايران شباهت چندا ...

مززوئيک از دو کلمه Meso به معني ميانه و Zoa به معني حيات ساخته شده است. دوران مزوزوئيک که دوران ميانه زيستي نيز ناميده مي شود ۱۶۰ ميليون سال به طول ان ...

تکوين و تکامل پوسته ايران را مي توان از وقتي دنبال کرد که ما وضعيت ابتدايي پوسته ايران و حوادث حاکم بر آن پس از تشکيل پوسته را بدانيم. داده ها و اطلاع ...

کشور ما از لحاظ وجود مخازن هيدروکربوري جزء کشور هاي بسيار غني دنيا محسوب مي شود. ولي با وجود اين آگاهي ما دانشجويان زمين شناسي و ديگر هم وطنان درباره ...

حوضه آبريز ميقان اراک حوضه بسته اي بوده که در بخش مرکزي خود داراي کوير ميقان اراک و بزرگترين معدن سولفات سديم است. از نظر اقتصادي شهرستانهاي اراک ، آش ...

● دوره پالئوزئيك: پالئوزئيک از دو کلمه يوناني پالئوس (Palaios) به معني قديمي و زئون (Zoan) به معني موجود زنده مشتق شده است. طول اين دوران حدود ۳۴۰ ميل ...

دانلود نسخه PDF - ترياس