up
Search      menu
آموزش,روانشناسی :: مقاله ترس PDF
QR code - ترس

ترس

با ترس کودکان چه کنيم؟

بسياري از والدين با مشکلاتي از قبيل ترس کودک از حيوانات ، ترس از تاريکي ، ترس از غريبه‌ها و... مواجه مي‌شوند و واقعا نمي‌دانند که چگونه رفتاري بايد در مقابل اين ترس‌ها داشته باشند. خيلي از آنها تلاش زياد مي‌کنند تا به کودک خود نشان دهند که ترس او موردي ندارد و هيچ جاي ترس وجود ندارد. اما گويا هر چه بيشتر تلاش مي‌کنند کودکشان در ترس خود مصمم‌تر مي‌شود. در برخورد با چنين ترس‌هايي والدين در اولين گام بايد دلايل آنرا مشخص کنند. برخي از اين ترس‌ها طبيعي بوده و لازم نيست والدين حساسيت زيادي در مورد آنها نشان دهند و برخي بنا به دلايلي رخ مي‌دهند که لازم است در رفع اين ترس‌ها مورد توجه قرار گيرند.
علل ترس در کودکان
اينکه چرا کودکان مي‌ترسند مورد توجه بسياري از صاحبنظران رشد کودک و روانشناسان بوده است. برخي از محققان عوامل زيستي را به عنوان علت برخي از ترس‌ها عنوان کرده‌اند و برخي ديگر عوامل روان شناختي، عوامل خانوادگي و ساير عوامل را مطرح کرده‌اند. در برخي اوقات ترسي که کودک از خود نشان مي‌دهد به يک نياز رواني ارتباط دارد. مثلا کودکي که ترس از مدرسه را نشان مي‌دهد ممکن است از لحاظ رواني وابستگي زيادي به پدر يا مادر خود داشته باشد و ترس او در واقع ريشه در اين وابستگي او دارد.
گاهي اوقات يک تغيير در شيوه زندگي مثل تغيير محل سکونت ، جدا شدن از والدين و... به صورت ترس از تاريکي ، ترس از حيوانات و غيره خود را نشان مي‌دهد. بنابراين مي‌توان گفت برخي از ترس‌هاي مشخص و معين کودک مي‌تواند ريشه‌هاي روانشناختي داشته باشد و مستقيما با موضوع آن ترس مرتبط نباشد. در برخي اوقات اين خانواده است که مشکل ترس را در کودک بوجود مي‌آورد. ممکن است کودک ترس از يک مساله خاصي را در محيط خانواده ياد گرفته باشد. مثلا مادري که از عنکبوت مي‌ترسد اين ترس خود را به کودک منتقل مي‌کند. اين اتفاق بر اساس فرايند يادگيري صورت مي‌پذيرد. بطوري که والدين در آموزش اکثر رفتارها به عنوان الگو و سرمشق کودک هستند.
کودکي که نياز به احساس امنيت دارد با مشاهده رفتار و حالات والدين و خانواده خود شروع به شناسائي محيط ها و موقعيت‌هاي امن از ناامن مي‌نمايد. و در اين راستا کاملا متکي بر آنهاست. بنابراين آنچه رفتار مادر نشان مي‌دهد براي او الگو و اساس رفتارش است. کودک با مشاهده رفتارهاي مختلف مي‌آموزد که چه چيزي ترسناک است و چه چيزي ترسناک نيست. گاهي اوقات ترس کودک ناشي از شيوه هاي زيستي غلط والدين است. والديني که براي وادار کردن کودک به انجام کاري او را تهديد مي‌کنند و يا از چيزي مي‌ترسانند. مثلا مادر به کودک خود مي‌گويد اگر شلوغي کني مي‌روم و ديگر بر نمي‌گردم. يا براي وادار کردن به او خوردن دارو او را از آمپول مي‌ترساند. فشار رواني که به اين طريق والدين به کودکان خود وارد مي‌کنند ، مي‌تواند به صورت ترس‌هاي مختلف خود را بروز دهد. در کودکان ناراحتي‌ها و اضطراب‌هاي رواني اغلب با مواردي از قبيل ترس و... مشخص مي‌شوند.
از جمله عوامل ديگر شرايطي است که کودک در محيط پيرامون ممکن است با آنها مواجه شود، مثل ديدن تصادف دو اتومبيل و دزد و... همينطور است تماشاي فيلم‌هاي ترسناک و وحشت انگيز که با تاثيري که روي قدرت تخيل کودک مي‌گذارد موجب وسعت يافتن اين صحنه‌ها و شاخ و برگ داده شدن آنها در ذهن کودک مي‌شود و ترس و وحشت زيادي را در کودک ايجاد مي کند.
چه نوع ترس‌ها به توجه و درمان نياز دارند؟
در وهله اول بايد به سن کودک توجه داشت. برخي از ترس‌ها در سنين خاصي طبيعي‌تر هستند. بنابراين اگر چنين ترس‌هايي بيش از دو سال دوام داشته باشند حتما به توجه و درمان نياز دارند. اصولا يک ترس عادي نبايد چنين مدت زماني طول بکشد و گاه بدون نياز به مداخلات درماني به تدريج کاهش پيدا کرده و بالاخره از بين مي‌رود. همينطور براي تشخيص ترس‌هاي غير عادي بايد به نوع ترس نيز توجه داشت.
هر چند گاهي اوقات کودکان از چيزي مي‌ترسند ولي اين ترس چندان وحشت‌زا نيست و مشکل خاصي در عملکرد روزانه کودک ايجاد نمي‌کند و واکنش ترس در او چندان شديد و ناهنجار نيست. اما زمانيکه نوع ترس کودک غير عادي است و نياز به مداخلات درماني دارد واکنش کودک به عامل ترس بسيار شديد است. کودک بسيار وحشت زده مي‌شود و رفتارهايي از خود نشان مي‌دهد که اغلب خارج از کنترل ديگران است.
براي درمان ترس در کودکان چه بايد کرد؟
روان شناسان براي کاهش ترس‌هاي کودکان راههاي زيادي را توصيه مي‌کنند. آنها در وهله اول به والدين توصيه مي‌کنند که در رفع مشکل کودک عجولانه عمل نکنند. تعجيل و شتابزدگي آنها در کاهش ترس کودک مي‌تواند به جاي درمان ، اضطراب و ترس او را افزايش دهد. اين ترس معمولا بتدريج از بين مي‌رود و لازم است والدين با خونسردي و آرامش اقدام به کاهش اين ترس‌ها نمايند. توصيه بعدي روان شناسان اين است که هرگز کودکان را به خاطر ترسي که دارند تحقير و سرزنش نکنيم. هر چند دليل ترس از نظر ما بزرگترها کاملا غير منطقي و نامعقول به نظر مي‌رسد اما خود کودک چنين احساسي ندارد و نمي‌تواند غير منطقي بودن ترس خود را درک کند و سرزنش به او کمکي نخواهد کرد.
حتي زمانيکه کودک تحت نظر يک متخصص يا روان شناس درمان مي‌شود، اگر عامل اصلي ايجاد کننده ترس هنوز حضور داشته باشد چندان فايده‌اي نخواهد کرد. مثلا زمانيکه خود مادر از تاريکي مي‌ترسد، هر چند کودک حمايت‌ها و درمان‌هايي را از روان‌شناس و مشاور خود دريافت مي‌کند، اما الگويي که در خانه از رفتار مادر مي‌پذيرد الگويي قويتر است که نتايج يک درمان ثمر بخش را از بين مي‌برد. بنابراين لازم است علل اساسي ترس کشف و مرتفع شوند.
بازي موقعيت مناسبي است که ترس کودک را از بين ببريم. مثلا کودکي که از آمپول مي‌ترسد، مي‌توانيم يک بازي خوب ترتيب بدهيم که در آن کودک آمپول زدن را تمرين کند. در مراحل ديگر مي‌توان از روشهاي خاص رفتار سازماني که توسط روانشناسان استفاده مي‌شود بهره جست. با مراجعه به يک روانشناس و درمان‌هاي رفتاري او مي‌توان اقدام به حل مشکل کودک نمود.
سخن آخر
پديده ترس هر چند که يک غريزه طبيعي است که در انسان از همان بدو تولد وجود دارد، اما هر گاه به دليل تغييراتي که در شدت و نوع آن بوجود مي‌آيد از حالت عادي خارج مي‌شود. اين ترس‌ها تحت عنوان ترس‌هاي مرضي شناخته مي‌شوند که هم کودک و هم اطرافيان او را آزار مي‌دهند توصيه‌هاي مناسب روان‌شناسان و استفاده از مداخلات رفتاري در اين راستا مي‌تواند سودمند باشد .

استرس پاسخ بدن براي دفاع از خود است. اين طبيعت بدن در فوريت ها مانند کنار رفتن از سر راه ماشيني که بسرعت نزديک مي شود ، خوب است اما اگر به مدت طولاني ...

کم ر ويي، يک پديده پيچيده رواني اجتماعي است. کم ر ويي، يک صفت يا ويژگي ارثي يا ژنتيکي نيست، بلکه اساساً در نتيجه روابط نادرست بين فردي و سازش نايافتگي ...

مقدمه لازم نيست . اين تيتر ، خودش گوياست . به جاي مقدمه ، فقط از دوستان محجوب اين صفحه قول مي گيريم که هنگام اجراي اين دستورالعمل ها ، با يکي دو شکست ...

به نظر مفهوم ساده اي است. اين کلمه اي است که هر روز بارها و بارها به کار مي بريم: استرس. امّا استرس واقعاً به چه معني است؟ آيا همان انگيختگي رواني است ...

سال هاست در هر گوشه يي از ايران بحث نابودي ميراث طبيعي و انقراض گونه هاي گياهي و جانوري يا مرگ مشکوک جانوران دريايي مطرح است؛ روندي که اين روزها رو به ...

يكي از موضوعاتي كه اين روزها بحث داغ اكثر رسانه‌هاي روز كشورهاي اروپايي و آمريكايي شده است«ترس از آكريلاميد»است. آكريلاميد يك ماده اسيدي سرطان‌زاستكه ...

خواب براي کودک همانند تغذيه لازم و ضروري است. پس از مشکلات تغذيه اي، مشکلات خواب کودکان عمده ترين شکايت بسياري از والدين است و عوامل زيادي در اين قبيل ...

دوستي مي گفت هر وقت اخبار بد را مي شنوم دل شوره مي گيرم و تصور مي کنم اگر اين اتفاق ناخوشايند براي خانواده ام بيفتد چه کنم؟ آيا توصيه مي کنيد در شرايط ...

دانلود نسخه PDF - ترس