up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله تب مالت PDF
QR code - تب مالت

تب مالت

عوارض ناشي از تب مالت

اين بيماري که به افتخار «ديويد بروس » پزشک اسکاتلندي ،بروسلوز و به علت مشاهده اولين مورد در جزيره مالت بيماري تب مالت ، ناميده مي شود، يکي از مرموزترين بيماري هاي شناخته شده مشترک بين انسان و حيوان است . اين بيماري به لحاظ ويژگي هاي عامل مولد آن که عمدتا ميکروب درون ياخته اي مي باشد، چهره بسيار متفاوتي دارد و به بيماري هزارچهره معروف است ، لذا شناخت ، مبارزه و ريشه کني آن بادشواري هاي خاصي همراه مي باشد.
آنچه بيماري بروسلوز را در ايران نسبت به ساير کشورهامتمايز مي نمايد اپيدميولوژي (همه گيري ) آن است ، چرا که کشاورزي ، دامپروري ، زندگي روستايي و عشايري مردم چنان به يکديگر گره خورده است که گويي قصد جدايي ندارد. هنوزآغل و چادر گاو و گوسفند در کنار اتاق و چادر صاحبان آنهاداير مي شود و به محض تولد بره ، بزغاله يا گوساله ، کودکان خردسال آنها را در آغوش گرفته نوازش مي کنند و از شير،ماست ، پنير و خامه آلوده تغذيه مي کنند و در صورت شب ادراري مجبور به خوردن طحال و بيضه آلوده حيوانات مي شوند! در چنين اوضاعي کشاورز روستايي ممکن است درفصل کاشت به دليل ابتلا به بروسلوز زمينگير شود و يا درفصل برداشت قدرت و توان خود را از کف بدهد. و از اين گذشته هنوز لبنيات محلي غيرپاستوريزه در شهرها خريدارفراوان دارد.
به هر حال ، تا کنون سرايت بيماري از فرد بيمار به سالم گزارش نشده و احتمالا انسان بيمار نمي تواند منشا آلودگي محيط وجامعه باشد. در حال حاضر دام ها به عنوان کانون اصلي انتشاربيماري مورد توجه هستند و وجود بيماري در گله هاي گاو وگوسفند و بز نه تنها عاملي براي سرايت بيماري به انسان مي باشد، بلکه از بعد اقتصادي با کاهش بازده توليد در گله هااثرات مخربي روي
راهکارهاي اساسي برنامه هاي کنترل بيماري و اهميت اقتصادي آن :
محو کانون هاي عفونت زا و ايجاد ايمني در دام هاي سالم راههاي اساسي برنامه هاي کنترل بيماري مي باشد. جهت اين امر (کنترل ، مبارزه و ريشه کني ) دو اقدام مهم «تست وکشتار» و «واکسيناسيون دامهاي حساس » انجام مي شود.
۱) اصول تست و کشتار با انجام خونگيري از کليه دام هاي مورد نظر (گوسفند، بز، گاو) و بررسي ميزان تيترآنتي کور ناشي از تماس دام با عامل مولد بيماري و تشخيص دام هاي بيمار و اعزام آنها به کشتارگاه عملي مي گردد. با توضيح اين که به ازاي هر دام مبتلاي کشتار شده مبلغي به عنوان غرامت (که معمولا کافي نيست ) نيز پرداخت مي گردد. اين امربه منظور کاهش ميزان آلودگي در دامداري ها صورت مي پذيردتا اقدام بعدي يعني واکسيناسيون با موفقيت لازم همراه باشد.
۲ ) دامهاي حساس شامل گوساله ها، بره و بزغاله ها درسنين قبل از بلوغ با واکسن S۱۹ (گوساله ) REVI (بره ،بزغاله ) براي يک بار در عمر اقتصادي دام مورد واکسيناسيون قرار مي گيرند و با اين مايه کوبي سطح ايمني مناسبي در مقابل بيماري ايجاد مي شود.
۳) اثرات اقتصادي تب مالت را مي توان اين گونه نشان داد. اجراي طرح واکسيناسيون دام ها در استان خراسان باعث کاهش ميزان آلودگي به ميزان ۴ ۶ درصد از سال ۱۳۶۸ (۸ ۹درصد) تا سال ۱۳۷۱ (۴ ۳ درصد) شده است . با توجه به اين که آمار گوسفند و بز خراسان حدود ۱۲ ميليون مي باشد و اين که حدود ۶۰ درصد آمار دامي را دامهاي مولد تشکيل مي دهندو حدود ۷۰ درصد دام هاي مولد، همه ساله آبستن مي شوند وحدود ۴۰ درصد دام هاي مبتلا به بروسلوز دچار سقط جنين مي شوند، بنابراين تعداد بره و بزغاله اي را که از سقط آنها بر اثراجراي اين برنامه جلوگيري شده است مي توان اين گونه محاسبه کرد:
۹۲۷۳۶ = ۴۰% ‚ ۷۰% ‚ ۶۰% ‚ ۴ ۶% ‚ ۱۲ ۰۰۰ ۰۰۰
اگر هزينه هر بره يا بزغاله در سن چهار ماهگي يعني تا سني که براي نگهداري آنها دامدار هزينه اضافه متقبل نمي شود۴۰۰۰۰ ريال در نظر گرفته شود، هزينه صرفه جويي شده براي بره هاي نجات يافته از سقط عبارت است از :
۳۷۰۹۴۴۰۰۰۰ = ۴۰۰۰۰ ‚ ۹۲۷۳۶
کاهش شير در ميش يا بز در صورت سقط حداقل در يک دوره شيرآوري به ميزان ۳۰ کيلوگرم مي باشد. اگر ارزش هرکيلو شير را ۳۰۰ ريال در نظر بگيريم مبلغ صرفه جويي ازکاهش شير دام ها در سال عبارت است از:
۸۳۴۶۲۴۰۰۰=۳۰۰‚۳۰‚۹۲۷۳۶
برآورد ريالي نتايج کلي کاهش آلودگي در سال عبارت است از:
۴۵۴۴۰۶۴۰۰۰=۸۳۴۶۲۴۰۰۰+۳۷۰۹۴۴۰۰۰۰
نتايج نشان داده است کاهش آلودگي در دام ها باعث کاهش واضح تعداد بيماران مبتلا به بروسلوز در همين سال ها شده است ، که اگر هزينه هاي درمان ، از کار افتادگي و... مبتلايان رابه اين رقم اضافه کنيم اهميت برنامه هاي کنترل بيشتر درک مي گردد.
● عوارض بروسلوز
شيوع عوارض بروسلوز بين ۱ - ۳۰ درصد است و بين بيماران مبتلا به بروسلا ملي تنسيس چون بيماري زايي بيشتري داردعوارض بيشتري نيز ايجاد مي کند; بطور کلي با به تأخيرانداختن درمان بيش از ۶۰ روز عوارض بيماري در هر ارگاني ديده مي شود. گسترش باکتري به خون در ايجاد عوارض دخالت دارد، ولي بعضي عوارض بيماري مربوط به واکنش بدن نسبت به آنتي ژن ميکروب بروسلا مي باشد.
▪ استخوان ها و مفاصل
اختلالات مفصلي شايع ترين عارضه بروسلوز است و در ۲۰درصد تا ۶۰ درصد بيماران اتفاق مي افتند. التهاب مفصل دراکثر بيماراني که از درد کمر شاکي هستند ديده مي شود. التهاب چرکي مفصل و التهاب واکنش ايجاد شده ممکن است به مفاصل بزرگ و کوچک گسترش پيدا کند، ولي در مفاصل بزرگ (مثل مفصل لگن ، زانو، آرنج ) شايعتر است .
عفونت استخوان در بروسلوز نادر است و معمولا در مهره هاي کمري ديده مي شود، مداخله جراحي به جز در مورد تخليه آبسه هاي اطراف مهره هاي کمري به ندرت مورد نياز است .
▪ کبد و کيسه صفرا
کبد احتمالا هميشه در بروسلوز درگير مي شود، اما اغلب بدون نشانه است . بزرگي کبد در ۲۰ - ۳۰ درصد بيماران اتفاق مي افتد. تست هاي عملکردي کبد در آزمايش هاي متوالي تغييراتي را نشان خواهد داد، ولي زردي واضح نادر است .عامل بروسلوز در نمونه برداري کبد بيماراني که تست عملکردي طبيعي نيز دارند، ديده شده است .
هپاتيت بروسلوزي کاملا با درمان بهبود پيدا مي کند و سي روزبعد از هپاتيت بروسلوزي معمولا اتفاق نمي افتد.
آبسه هاي چرکي ناشي از بروسلوز، کبد و طحال در بروسلاکانيس شايعتر است .
التهاب کيسه صفرا ناشي از بروسلوز يکي ديگر از عوارض نادر بروسلوز است .
▪ دستگاه گوارش
عوارض جهاز هاضمه در بيش از ۷۰ درصد بيماران بروسلوزي ديده مي شود و نشانه هاي آن شامل تهوع ، استفراغ ، کاهش وزن ، يبوست ، اسهال و درد شکم مي باشد.
بروسلوز روده اي ممکن است شبيه حصبه باشد با تظاهرات باليني عمومي که تظاهرات گوارشي در آن واضحتر است .
التهاب حاد روده کوچک و بزرگ در بروسلوز نوع ملي تنسيس ديده مي شود.
▪ خون
تظاهرات خوني بروسلوز شامل کم خوني ، کاهش پلاکت ها،کاهش سلول هاي سفيد خون و اختلالات انعقادي مي باشد.
▪ قلب و عروق
اندوکارديت (التهاب پوشش داخلي قلب ) در کمتر از ۲ درصدبيماران بروسلوزي اتفاق مي افتد و اغلب شايع ترين عارضه اي است که باعث مرگ اين بيماران مي شود.
▪ سيستم اعصاب
بروسلوز باعث سردرد و افسردگي در اکثر بيماران مي شود. هرچند درگيري سيستم اعصاب مرکزي در کمتر از ۵ درصدبيماران اتفاق مي افتد. سندرم هاي عصبي (شامل التهاب پرده هاي مغزي ، اختلالات اعصاب محيطي و آنوريسم مغزي واتساع قطعه اي از يک رگ خوني که مربوط به ضعف يا نقص جدار آن در نتيجه بيماري يا آسيب است ) در بروسلوز گزارش شده است .
بروسلا ملي تنسيس نسبت به ساير گونه ها بيشتر مسؤول عوارض عصبي مي باشد. گرفتاري زوج هشت عصب جمجمه اي موجب کري يک طرفه يا دو طرفه و علايم وزوزگوش مي شود. اعصاب جمجمه اي ديگري که درگير مي شوندزوج ۲-۴-۶ مي باشد. بنابراين ممکن است منجر به اختلال بينايي به صورت گذرا و يا ندرتا دايمي گردد. بايد توجه داشت که افسردگي و اضطراب ، تحريک پذيري و دمانس (زوال عقل ) مي توانند از عوارض بروسلوز باشند و در هر بيماري باعلايم افسردگي بايد به دو بيماري فکر کرد:
۱) بروسلوز
۲) کم کاري تيروئيد
در گرفتاري اعصاب محيطي گرفتاري عصب سياتيک شايعتراست .
▪ پوست و بافت نرم
شيوع عوارض پوستي از ۱۱-۱ ۵ درصد گزارش شده است . باتوجه به ورود ميکروب بروسلا از طريق خراش جلدي عوارض جلدي به صورت ضايعات پوستي بخصوص روي بازو ممکن است ديده شود. اين ضايعات ممکن است به صورت راشهاي سرخکي شکل يا پتشي يا کهيري شکل و خارش دار باشند;علت آن را حساسيت به آنتي ژن هاي بروسلا مي دانند. ايجادزخم هاي مزمن به دليل تلقيح ميکروب بروسلا در کارگران کشتارگاه مورد توجه قرار گرفته است و توانسته اند بروسلا رااز ترشحات زخم جدا نمايند.
▪ دستگاه ادراري تناسلي
اختلالات کليوي نادر است اگر چه پيلونفريت (التهاب کليه ولگنچه )، گلومرونفريت (التهاب دوطرفه و غيرچرکي کليه که در درجه اول گلومرول ها را فرا گرفته است ) موضعي و منتشرو آبسه هاي کليوي در بروسلوز گزارش شده ، ولي اورکيت (التهاب بيضه ) خيلي شايع است و در ۲۰ درصد بيماران مردديده مي شود.
عقيمي در بروسلوز کمتر از اريون ديده مي شود. التهاب پروستات از عوارض نسبتا نادر است که با علايم تکرر ادرار واحساس درد در دفع ادرار خودنمايي مي کند. در زنان دردهنگام قاعدگي ، قطع قاعدگي ، و اختلال در خونريزي و سيکل قاعدگي . التهاب دهانه رحم ، التهاب رحم و لوله هاي رحمي وآبسه هاي لگني ممکن است ديده شود. بروسلوز در طي حاملگي انسان مي تواند به سقط بينجامد.
▪ عوارض چشمي
يکي از راههاي ورود عامل بروسلوز به بدن ملتحمه چشم است ; بنابراين التهاب چشم از تظاهرات آن مي باشد که در نوع ملي تنسيس شايعتر است . گرفتاري صلبيه ، شبکيه حتي گرفتاري عصب بينايي ممکن است در بروسلوز ديده شود. ازعوارض نادر چشمي گلوکوم (آب سياه ) مي باشد که موجب درد و افزايش فشار چشم مي گردد.
▪ عفونت عودکننده
بيماران بروسلوز بعد از درمان حتي در کشورهاي غربي تا ۱۰درصد دچار عود مي شوند; اين امر احتمالا به علت وضعيت داخل سلولي عامل بروسلوز است که باعث حفظ آن در مقابل برخي آنتي بيوتيک ها و مکانيسم دفاعي ميزبان مي شود. عوداغلب در عرض چند ماه پس از عفونت اوليه رخ مي دهد ولي ممکن است تا دو سال پس از درمان به ظاهر موفق نيز اتفاق افتد. در افرادي که احتمال بروز اين عفونت بالاست تشخيص يا شناسايي عود بيماري از آلوده شدن مجدد انسان با عامل بروسلوز کار دشواري است .
● خلاصه مقاله
بروسلوز يک بيماري عفوني است که در انسان به شکل تب مالت و در دامها به صورت سقط جنين تظاهر مي کند. مهمترين راه ورود ميکروب به بدن حيوان از طريق دستگاه گوارش است که به وسيله علوفه آلوده و زباله به حيوان سرايت مي کندو باعث شيوع بيماري مي گردد. کارکنان کشتارگاهها،فروشگاههاي گوشت ، دامداريها بيشتر در معرض ابتلا به اين بيماري هستند. اين بيماري در گاو، خوک ، بز و گوسفندمشاهده مي گردد.
بيماري از طريق مصرف شيرآلوده به صورت خام وفرآورده هاي شيري آلوده از طريق لوله گوارش به انسان سرايت مي کند، ولي گوشت و فرآورده هاي گوشتي کمتر منشأآلودگي مي باشند.
علايم تشخيصي : در دامها به صورت سقط جنين و درانسان تب مواج يا ديوانه يا تب مالت ظاهر مي گردد.
● پيشگيري :
۱) مصرف شير پاستوريزه يا جوشانيدن شير به مدت ۲۰ دقيقه .
۲) از مصرف شير حيواني که تازه سقط جنين کرده خودداري شود.
۳) از مصرف پنير و خامه غيرپاستوريزه پرهيز گردد.
۴) پنير تازه و بي نمک را بايد حدود ۲ ماه قبل از مصرف در آب نمک قرار داد.
۵) قبل از دوشيدن شير دام بايد حتما پستان دام و اطراف آن رابا آب و صابون بخوبي شستشو داد.
۶) ظروف مخصوص دوشيدن شير بايستي دربدار و قبلا خوب شستشو داده شود.
۷) ضدعفوني اصطبل هاي آلوده
۸) واکسيناسيون دام ها عليه اين بيماري
۹) رعايت بهداشت در هنگام جاروب کردن اصطبل و طويله
۱۰) جفت و بقاياي جنين سقط شده را بايد سوزاند.
۱۱) گوشت حيوانات مبتلا در صورت خوب پخته شدن قابل مصرف است .

شايد کمتر کسي را بشود پيدا کرد که تا به حال تبخال را تجربه نکرده باشد؛ زخمي دردناک با ظاهري ناخوشايند که همه از آن گريزانند اما بالاخره سراغ شان مي آي ...

● تعريف رينيت آلرژيک (ورم غشاءمخاطي بيني) ، مجموعه اي از علائم است که بيشتر در بيني و چشم ها ديده مي شود، زماني که شما چيزهايي از قبيل گرد و غبار، شور ...

● تعريف رينيت آلرژيک (ورم غشاءمخاطي بيني) ، مجموعه اي از علائم است که بيشتر در بيني و چشم ها ديده مي شود، زماني که شما چيزهايي از قبيل گرد و غبار، شور ...

تبخيريها عمدتا رسوبات شيميايي هستند که پس از تغليظ نمکهاي محلول در آب (بر اثر تبخير) رسوب کرده‌اند، کانيهاي تبخيري اصلي شامل گچ يا ژيپس ( 2H2O و CaSO4 ...

● مقدمه: زيبايي هر فردي وابسته به چندين عامل از جمله موهاي زيبا و مرتب است. بسياري از عوامل آسيب رسان و همچنين افزايش سن مي توانند باعث ريزش مو و تغيي ...

تاکنون براي دانشمندان روشن نبوده است چگونه اين بيماري گلبولهاي قرمز را به اصطلاح مي ربايد اما تحقيقات جديد در استراليا اين فرآيند را آشکار کرده است. د ...

تب شير يک بيماري متابوليکي است که قبل از زايمان يا به هنگام زايمان اتفاق مي افتد، و با کاهش سريع غلظت کلسيم پلاسما مشخص مي شود که به دليل از دست رفتن ...

آنفولانزا يک بيماري ويروسي است که بخش‌هاي بالايي مجراهاي تنفسي را درگير مي‌کند. اين بيماري به‌ناگاه رخ مي‌دهد و نشانه‌هايي مانند تب، کوفتگي و درد در ب ...

دانلود نسخه PDF - تب مالت