up
Search      menu
جانور شناسی :: مقاله تاريخچه پروانه سفيد درختان PDF
QR code - تاريخچه پروانه سفيد درختان

تاريخچه پروانه سفيد درختان

پروانه سفيد درختان و خسارات آن

پروانه سفيد درختان به نام علمي Hyphantria cunea (Drury).
Lepidoptera : Arctiidae ، Arctiinae با رده بندي
به فارسي پروانه سفيد اشجار به اانگليسي بيشتر American white moth
تاريخچه و دامنه انتشار :
اين آفت بومي امريکاي شمالي ، کشورهاي مکزيک و ايالات متحده امريکاست و در آن مناطق داراي پراکندگي وسيعي مي باشد، آفت مذکور بعد از جنگ جهاني دوم به اروپا وارد گرديد و از آن تاريخ در تمام اروپا منتشر شده است . اين آفت براي اولين بار در ايران در سال 1381 از دو منطقه لشت نشاء و رضوانشهر در استان گيلان گزارش گرديد.
به دنبال گسترش سريع و گسترده در نواحي مختلف استان گيلان در طي سالهاي 1381 و 1382 ، در سال 1382 توسط سازمان حفظ نباتات کشور کلاً از قرنطينه خارج گرديد.
ودر سال 1386 اين آفت در تمامي مناطق استان گيلان از غرب به شرق از آستارا چابکسر و از جنوب تا رودبارانتشار داشته است . آفت در استان مازندران اولين بار در شهريور ماه 1386در نهالستان کلوده شهرستان آمل ودر بررسيهاي بعمل آمده درسالجاري(1387) در عرصه جنگلکاري هاي نوار ساحلي از محمود آباد تا بهنمير بابلسر در ختان حاشيه جاده محمودآباد – آمل ،بهنمير-بابل و بطور کلي ميتوان گفت قسمت شمالي جاده اصلي قائمشهر - آمل تا نوار ساحلي دريا روي درختان توت ،ون،گردو، بيد چنار، صنوبر و توسکا داخل اراضي زراعي و مسکوني منطقه مشاهده گرديد.که خود زنگ خطري است براي جنگلهاي سرسبز استان ، که بايستي هر چه سريعتر با درايت و برنامه ريزي در پيش آگاهي ، پيشگيري وکنترل آين آفت از شيوع و گسترش آن درسطح جنگلها و همچنين در عرصه هاي زراعي و باغي اقدامات لازم بعمل آورند ..
ميزبانها و اهميت اقتصادي آفت :
اين آفت ، آفتي است بسيار پلي فاژ که تا کنون بيش از 636 گونه ميزبان براي آن شناسايي شده است . لاروهاي اين آفت از برگ اکثر درختان پهن برگ اعم از درختان مثمر ( درختان ميوه دانه دار و هسته دار ) مانند : سيب ، گلابي ، گوجه ، انجير ، گردو ، انگور ، کيوي ، انار ، توت ، گيلاس ، آلو ، خرمالو و ... و درختان غير مثمر ( درختان جنگلي ، درختان سايه دار مورد استفاده در فضاي سبز شهرها و پارکها ) مانند : افرا ، افراي سياه ، سفيد پلت ، افرا پلت ، عرعر ، لرگ ، توسکا ، سپيدار ، صنوبر ، تبريزي ، نارون ، ملج ، اوجا ، آزاد ، بلوط ، ممرز ، زبان گنجشک ، نمدار ، ون ، چنار ، اقاقيا و ... ، گياهان زراعي مانند : ذرت ، لوبيا ، خيار ، کدو ، گوجه فرنگي و ... و نباتات زينتي و حتي علفهاي هرز مانند : آقطي ، گزنه ، تمشک ، پلي گونيوم و ... شديداً تغذيه مي کنند . با توجه به اينکه در منابع هيچ ذکري از تغذيه اين آفت از سوزني برگان به ميان نيامده است ولي براي اولين بار در بهار سال 1382 لاروهاي سنين 1 و 2 اين آفت را در حال تغذيه از برگهاي درخت سرو تالاب (Larix ) ) در نهالستان صفرابسته ( مابين شهرستانهاي آستانه اشرفيه و کياشهر ) مشاهده گرديد. تغذيه از غلات ( مانند برنج و گندم ) و مرکبات تا کنون ديده نشده است . عموماً درختان ميوه مانند سيب ، گلابي ، گيلاس ، توت و آلو ، ميزبانهاي اوليه و درختان افرا ، زبان گنجشک ، چنار ، صنوبر ، بيد ، نمدار ، انگور ، گردو ، خرمالو ، درختان ميوه هسته دار ، نباتات زينتي و علفهاي هرز به عنوان ميزبانهاي ثانويه اين آفت به شمار مي روند . بنابراين با توجه به دامنه ميزباني بسيار وسيع ، اين آفت از اهميت اقتصادي بسيار زيادي برخوردار است . لاروهاي اين آفت با تغذيه از برگ ميزبانها باعث کاهش شديد حجم فتوسنتز و در نتيجه کاهش محصول در درختان ميوه و گياهان زراعي و کاهش ذخيره چوب در درختان جنگلي و ضعيف شدن درخت مي گردند . اين آفت خسارات هنگفتي به کشاورزي ، منابع طبيعي ، فضاي سبز شهرها و صنعت ابريشم وارد مي آورد و يکي از مهمترين عوامل محدود کننده گسترش و رشد صنعت ابريشم بشمار مي رود .
شکل شناسي ( Morphology ):
حشره کامل به رنگ سفيد و بدن پوشيده از کرکهاي ريز مي باشد . گاهي اوقات بالهاي رويي داراي لکه هاي کوچک به رنگ تيره مي باشد که بصورت رديفهاي منظم ديده مي شوند . بالهاي عقبي به رنگ سفيد و داراي يک لکه سياه رنگ است . عرض حشره کامل با بالهاي باز در نرها 26 تا 28 ميليمتر و در ماده ها 30 تا 38 ميليمتر مي باشد .
مرحله خسارت زاي اين آفت مربوط به دوران لاروي است . لاروهاي اين آفت در سه مرحله در نسلهاي 1 ، 2 و 3 با تغذيه از برگهاي درختان ، درختچه ها و گياهان ميزبان باعث ايجاد خسارت و ضرر و زيان مي گردد . لاروهاي Neonat پس از خروج از تخمها بصورت دسته جمعي ( گله اي ) به تغذيه پرداخته و بصورت سطحي از پارانشيم تحتاني و فوقاني برگ تغذيه مي کنند در اين مرحله رگبرگهاي فرعي و اصلي برگ مورد تغذيه قرار نمي گيرد و برگ حالت توري به خود مي گيرد .
لاروها از سنين 1 و 2 در هر نسل ضمن تغذيه شروع به ترشح تارهاي ابريشمي نموده و با ايجاد لانه هاي توري و چسباندن برگهاي مجاور به هم در داخل آن به تغذيه و رشد و نمو ادامه مي دهند . اين فعاليت دسته جمعي تا سن پنجم لاروي در هر نسل ادامه دارد .
از سن 2 تا 4 لاروي رگبرگهاي فرعي را نيز مورد تغذيه قرار داده و فقط رگبرگهاي اصلي را باقي مي گذارند . از سن 5 به بعد لانه هاي توري را رها کرده و به صورت انفرادي به تغذيه ادامه مي دهند . در اين زمان کل برگ مورد تغذيه لاروهاي اين آفت قرار مي گيرد . لاروها پس از تغذيه کامل از کل برگهاي يک درخت براي يافتن ميزبان جديد شروع به حرکت به درختان و درختچه هاي مجاور مي کنند . شدت خسارت در برخي موارد طغياني به حدي است که درختان کاملاً عاري از برگ مي شوند . خسارت اين آفت در نسلهاي 2 و 3 در درختان ميوه بصورت خوردگي کامل برگهاي درخت در حاليکه ميوه ها روي درخت باقيمانده اند در مناطق مورد خسارت به کرات ديده شده است .
لاروهاي آفت ( خصوصاً در نسل دوم ) شديداً از برگهاي درختان ميزبان تغديه نموده و آنها را عاري از برگ مي نمايند طوريكه تصور ميشود درخت خزان نموده و خشكيده است. در اين زمان متأسفانه عده اي بعلت عدم آگاهي و به تصور اينكه درخت خشكيده اقدام به قطع درخت يا سرشاخه هاي آلوده مي نمايند . در واقع خسارت فرعي اين آفت كه در آن اقدام به قطع درخت ميشود بسيار شديدتر است. اگر درختان در اوايل فصل رويش به اين آفت مبتلا شوند. قادرند با رشد بطئي به ترميم خود بپردازند و برگهاي جديدي توليد نمايند ولي اين برگها بعلت داشتن پروتئين زياد و شادابي در اواسط فصل رويش بسيار براي شته ها و نيز بيماري سفيدك پودري جلب كننده اند و در صورتي كه درخت با رشد بطئي از خسارت اين آفت برهد به آنها مبتلا خواهد شد از طرفي اگر درختان در اواسط فصل رويش آلوده گردند قادر به ترميم خود نخواهند بود و خسارت شديدتر است .
طبق مطالعات انجام شده با اينكه درختان مورد حمله مجدداً سلامت خود را باز مي يابند ولي اگر اين خوردگي برگها و سبز شدن بي موقع درخت چندين سال ادامه پيدا كند منجر به ابتلاي آن به انواع آفات ثانويه پوستخوار و چوبخوار خواهد شد . از طرفي اکثر درختان ميزبان از جمله بلوط و چنار پس از تجديدحيات ، برگهاي تازه سبز شده شان در تابستان آمادگي زيادي براي ابتلا به بيماري سفيدك ( سطحي يا دروني ) پيدا كرده و اين بيماري موجب مي گردد كه از ذخيره سازي گياه جهت رشد سال بعد جلوگيري بعمل آيد .
زيست شناسي ( Biology ) :
زمستان گذراني اين آفت بصورت شفيره و عموماً در خاک مي باشد . حشرات کامل پس از خروج از شفيره از غروب آفتاب و در طول شب به طرف منابع نوري پرواز مي کنند . اين در حالي است که در روز روي شاخه ها و يا مکانهاي امن به استراحت مي پردازند . خروج حشرات کامل معمولاً زماني که درجه حرارت بالاي 15 درجه سانتيگراد است از شفيره صورت مي گيرد . طول عمر حشرات نر و ماده طبق 25 درجه سانتيگراد حشرات بالغ مدت بيشتري به فعاليت خود ادامه مي دهند . بهترين رطوبت و دما براي فعاليت حشرات کامل اين آفت ، رطوبت نسبي 70-80% و دماي 22-25 درجه سانتيگراد است. حشرات کامل قادرند به مسافت چندين کيلومتر پرواز نمايند که در پراکنش و گسترش آفت نقش مهمي ايفا مي کند .
طبق بررسيهاي انجام شده از سال 1381 تا سال 1386 در مناطق آلوده به اين آفت در استان گيلان ، اين آفت در شرايط آب و هوايي استان گيلان 3 نسل در سال دارد . اما در شرايط خاص تا 4 نسل در سال نيز مي تواند ايجاد کند . چون شفيره هاي اين آفت داراي دياپوز اختياري هستند به محض مناسب شدن شرايط آب و هوايي فعاليت خود را شروع نموده و از شفيرگي خارج مي شوند . بنابراين در اثر تغييرات شرايط آب و هوايي خصوصاً گرم شدن هوا در اسفند ماه ، مي توانند زودتر از سالهاي قبل فعاليت خود را آغاز نمايند و در نتيجه تعداد نسل بيشتري در سال ايجاد نمايند . به گونه اي که در منابع تعداد نسل اين آفت تا 4 نسل در سال نيز ذکر شده است( Schwenke . 1978 ) .
رطوبت و دما براي فعاليت حشرات کامل اين آفت ، رطوبت نسبي 70-80% و دماي 22-25 درجه سانتيگراد است. حشرات کامل قادرند به مسافت چندين کيلومتر پرواز نمايند که در پراکنش و گسترش آفت نقش مهمي ايفا مي کند .
تخمگذاري در انتهاي سرشاخه هاي ميزبان و يا عموماً در سطح زيرين برگ و بطور دسته اي و از نوک ( و در معدودي موارد از کناره ) برگ به طرف دمبرگ که با موهاي سفيد پراکنده پوشيده شده ، انجام مي شود . ولي در سالهايي که اين آفت به حالت طغياني در مي آيد ، تخمگذاري در دوطرف برگ انجام مي شود به همين دليل بارندگي هاي شديد نيز قادر به از بين بردن اين تخمها نيست .
راههاي ورود و انتشار :
پروازهاي دسته جمعي حشرات کامل يکي از راههاي عمده گسترش اين آفت محسوب مي شود . قسمتهاي رويشي درختان ميزبان ، بسته هاي پستي و وسايل نقليه از راههاي ديگر انتشار اين آفت به شمار مي آيند .
طبق بررسيهاي انجام شده طي سالهاي 1381-1386 در مناطق آلوده ، به اين نتيجه رسيده که پروانه سفيد اشجار آفتي نورپسند و حاشيه اي است ، بدان معني که بيشتر در حاشيه جاده ها ، حاشيه روستاها ، حاشيه رودخانه ها ، جنگلهاي مخروبه و عموماً در روي تک درختان ميزبان و جاهايي که نورگيري خوب و مطلوب دارند طغيان دارد و هر چه به طرف عمق جنگل که حفظ انبوهي در آن رعايت شده باشد پيش مي رويم از تراکم جمعيت آن کاسته مي گردد . به استثناء جنگلکاريهايي که اين آفت روي گونه هاي آن ترجيح ميزباني دارد مانند : جنگلکاريهاي افرا ، پلت ، شيردار ، افراي سياه ، ون و ...
کنترل ( Control ) :
کنترل جمعيت پروانه سفيد اشجار بايد با استفاده از اصول مديريت تلفيقي کنترل آفات (IPM ) با اجراي مجموعه عمليات پيشنهادي ذيل به مرحله اجرا در آيد .
1) کنترل بيولوژيکي ( Biological control ) :
1-1) دشمنان طبيعي : شامل انگلها (Parasites ) و شبه انگلها (Parasitoides )
1-2) عوامل بيماريزا (Diseases ) :
روي لاروهاي سنين مختلف ( عموماً سنين اوليه ) و شفيره آفت در نسلهاي مختلف ، ايجاد بيماري و مرگ و مير مي کنند .
1-2-1) قارچ ها ( Fungi )
1-2-2) باکتريها (Bacteria ) : مانند Bacillus thuringiensis Berl. و گونه هاي ديگري از اين جنس
1-2-3) ويروسها (Viruses ) : ويروسهاي پلي هيدروسيس از خانواده Plasmspolyedrovieidae .
1-2-4) تک سلوليها (Mono cellular ) : خانواده Nosematidae
2)کنترل فيزيکي (physical control ) :
3) کنترل مکانيکي (Mechanical control ) :
3-1) جمع آوري و از بين بردن لانه هاي توري : از آنجائيکه لاروهاي آفت تا سن پنجم لاروي بصورت دسته جمعي و در داخل لانه هاي توري فعاليت مي کنند ، بنابراين جمع آوري و از بين بردن لانه هاي لاروي ( مخصوصاً در نسل اول ) جمعيت اين آفت را ( در نسل 2 ) کاهش مي دهد . اين روش در باغهاي ميوه و توتستانها و فضاي سبز حاشيه شهرها که امکان دسترسي به لانه هاي لاروي آفت ميسر است ، مفيد مي باشد . اما در عرصه هاي جنگلي مثمر ثمر نيست ، زيرا الف) تخمگذاري آفت در نتيجه لانه هاي لاروي اکثراً در سرشاخه ها که دور از دسترس است تشکيل مي گردد .
ب) تخمگذاري آفت و در نتيجه تشکيل لانه هاي لاروي تدريجي است و به يکباره انجام نمي شود که اين عمل موجب به طول انجاميدن مدت زمان کنترل و در نتيجه افزايش هزينه هاي کنترل مي گردد و مقرون به صرفه نيست
4) کنترل زراعي (Cultural control ) :
در جنگلکاري و احياء جنگل در مناطق آلوده بايد از کاشت گونه هايي که اين آفت روي آن ترجيح ميزباني دارد مانند: افرا ، افراي سياه ، سفيد پلت ، افرا پلت ، لرگ ، توسکا ، صنوبر ، نارون ، ملج ، اوجا ، آزاد ، بلوط ، ممرز ، زبان گنجشک ، نمدار ، ون و اقاقيا اجتناب نمود.
5) کنترل شيميايي (Chemical control ) :
در حال حاضر تنها ماده شيميايي كه در عرصه هاي طبيعي جنگلها قابل استفاده بوده و بصورت يك هورمون عمل كرده و در بين لاروهاي آفت مرگ و مير ايجاد مي كند ، ماده اي به نام دي فلوبنزورون (Diflubenzuron) با نام تجارتي ديميلين (Dimilin)، آستونكس (Astonex) يا كيتينكس (Kitinex) مي باشد .

روز اول دسامبر (دهم آذرماه) هرسال روز جهاني پيکار با ايدز نامگذاري شده است. در اين روز به جهانيان هشدار داده مي شود که در برابر اين بيماري واگيردار و ...

زماني ياس سفيد آنقدر محبوبيت داشت که گلدانهاي بزرگ آنرا در بسياري از منازل تهران ميکاشتند و در شهر هاي گرمسير شايد هم هنوز اين کار مرسوم باشد . اين هم ...

پروانه ها قسمت عمده اي از جهان حشرات را تشکيل مي دهند وطبق محاسبات دانشمندان ، تاکنون ُيکصد هزارنوع از اين حشره شناخته شده است. بالهاي پروانه ها را پو ...

پروانه ها قسمت عمده اي از جهان حشرات را تشکيل مي دهند وطبق محاسبات دانشمندان ، تاکنون ُيکصد هزارنوع از اين حشره شناخته شده است. بالهاي پروانه ها را پو ...

آجر از قديمي ترين مصالح ساختماني است که قدمت آن بنا به عقيده برخي از باستان شناسان به ده هزار سال پيش مي رسد.در ايران بقاياي کوره هاي سفال پزي و آجر پ ...

شتر بيشتر از هفت هزار سال پيش اهلي گرديد و از دو هزار سال پيش تاکنون هيچ گونه شتر يک کوهانه وحشي در دنيا ديده نشده است. شتر دو کوهانه تا پيش از ۵۰۰۰ س ...

▪ فرمانرو: جانوران ▪ شاخه: طنابداران ▪ رده: پرندگان ▪ راسته: غازسانان[۱] ▪ خانواده: مرغابي سانان[۲] مرغابي نر هنگام شروع پروازاردک يا مرغابي نامي است ...

حشرات گروه بزرگي از بندپايان را تشکيل مي دهند که در حدود يک ميليون گونه آن تشخيص داده شده است و پيش بيني مي شود که اين ميزان به حدود سه تا چهار ميليون ...

دانلود نسخه PDF - تاريخچه پروانه سفيد درختان