up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله تاريخچه ويروسهاي گياهي PDF
QR code - تاريخچه ويروسهاي گياهي

تاريخچه ويروسهاي گياهي

ويروسهاي گياهي

اطلاعات اوليه
ويروسها از جلبکها ، قارچها و گلسنگها ، خزه‌ها ، سرخسها و گياهان عالي جدا شده‌اند، ولي در گياهان عالي بيش از گياهان پست مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. ويروسها به گياهان زراعي خسارت عمده‌اي وارد مي‌سازند. در گياهان بر خلاف گروههاي ديگر ، ويروسهاي رشته‌اي دراز زياد ديده مي‌شود. ماده ژنتيکي اکثر ويروسهاي گياهي rna است، ولي در گروه ويروس موزائيک گل کلم از dna تشکيل شده است. ژنوم در چند ويروس گياهي به صورت قطعاتي در پيکرهاي مجزا وجود دارد، به اين گروه اصطلاحا ويروسهاي چند جزئي نام نهاده‌اند.
تاريخچه
ويروسهاي گياهي از بسياري جهات به ويروسهاي جانوري و باکتريايي شباهت دارند. مطالعه درباره اين نوع وجه اشتراک خصوصا بعد از سال 1925 که بلاک و براکه ثابت کردند که ويروس غده زخمي شبدر نه تنها در گياه ، بلکه در زنجره ناقل خود نيز تکثير مي‌يابد، با سرعت بيشتري دنبال شد. بنابراين ميزبانهاي بعضي ويروسها را مي‌توان هم در جهان جانوران و هم در جهان گياهان يافت.
شناسايي علايم ناشي از ويروسهاي گياهي در ميزبان
آلوده شدن گياهان به بيماريهاي ويروسي معمولا بوسيله ساييدن مستقيم مايع آلوده بر سطح برگ انجام مي‌شود. در اين حالت بايد ديواره ياخته‌اي ياخته‌هاي گياهي به طريقي پاره شود تا ورود ويروس آسان گردد. پس از ورود ويروسها در اکثر موارد ، در محل ورود به برگ تغيير شکل حاصل مي‌شود. علايم ظاهر شده بر روي برگ بيشتر به صورت لکه‌هاي سبز کم رنگ و پر رنگ به شکل موزائيک يا زخمهاي موضعي است. گل گياهان نيز ممکن است آلودگي ويروسي را به صورت تغيير رنگ ظاهر کند. مثلا در لاله يا شب بوي آلوده بخشي از گلبرگها سفيد مي‌شود.
ظهور علايم بيماريهاي ويروسي نه تنها به ويروس و ميزبان ، بلکه به عوامل محيطي و غذاي گياه نيز بستگي دارد. بعضي از بيماريهاي ويروسي بطور مکانيکي از طريق مالش بر روي برگ منتقل نمي‌شوند و براي اين منظور به موجودات زنده متکي هستند. چون اکثر ويروسهاي گياهي علائمي تقريبا همانند در گياه ظاهر مي‌سازند، بنابراين تشخيص آنها از روي علائم کار دشواري است. در اين گونه موارد به خواص ذاتي آنها مانند خواص ريخت شناسي ، نوع اسيد نوکلئيک و ... توجه مي‌شود.
گروههاي اصلي ويروسهاي گياهي
چون پاره‌اي از ويروسهاي گياهي چندان شباهتي به ويروسهاي ديگر ندارند، بنابراين گروه مستقلي را تشکيل مي‌دهند، ولي بعضي ديگر داراي خصوصيات مشترک بوده و مي‌توان آنها را در يک گروه جاي داد. اين گروهها به شرح زير هستند:
ويروسهاي ميله‌اي يا رشته‌اي
ويروسهاي ايزومتريک
ويروسهاي باسيلي شکل
ويروئيدها که بيماري‌زاهايي شبيه ويروسها هستند که در ميزبان خود نوکلئو پروتئين توليد نمي‌کنند. ويروئيد غده دوکي سيب زميني بيش از ساير عوامل بيماري‌زاي اين گروه مطالعه شده است.
کشت ويروسهاي گياهي
براي کشت و ازدياد ويروسهاي گياهي معمولا از ميزبانهايي استفاده مي‌شود که اولا ويروس در آنها به صورت فرا گير در آيد، ثانيا قدرت تکثير ويروس در گياه زياد باشد. ياخته گياهي به علت دارا بودن ديواره سخت سلولزي نسبت به اکثر ويروسها غير قابل نفوذ است. براي اين منظور بايد ديواره ياخته را خراش داد، اين عمل با استفاده از مواد خراش دهنده‌اي مانند پودر کربوراندم صورت مي‌گيرد.
گياهان جوان را پس از دريافت ويروس در محلي با شرايط محيطي مناسب يعني در دماي 20 تا 25 درجه سانتيگراد و رطوبت و نور کافي ، نگهداري مي‌کنند. براي کشت ويروسها ، از قطعات جدا شده گياهي و يا از مجموعه ياخته‌هايي که بطور نامنظم رشد يافته‌اند (بافت پينه‌اي يا کالوس) استفاده مي‌شود. چون ويروس قادر به زيستن در بافت مريستمي گياه نيست، با جدا کردن قطعه‌اي از مريستم گياهي که مشکوک به آلودگي است و کشت آن در محيط غذايي مي‌توان گياه جديد عاري از ويروس تهيه کرد.
صفات اختصاصي آلودگي ويروسهاي گياهي
از صفات آلودگي ويروسهاي گياهي اين است که گياه در سراسر عمر خود آلوده باقي خواهد ماند. گياهان برعکس مهره داران ، پادتن توليد نمي‌کنند و در نتيجه قادر به بي اثر کردن ويروسها در بدن خود نيستند. بدين جهت ويروسها تا مدت نامحدودي در گياه باقي مي‌مانند و خسارتهاي زيادي خصوصا به گياهاني که از طريق رويشي تکثير مي‌يابند، وارد مي‌کنند. اساسا ويروسها تمام بافتهاي گياهي غير از بافت مريستمي را مورد حمله قرار مي‌دهند.
اثر ويروس بر شکل ظاهري گياه
شکل ظاهري گياهان بر اثر حمله ويروس تغيير مي‌کند و البته اين تغييرات دنباله تحولاتي است که در اندرون گياه به وقوع مي‌پيوندد. علايمي که ظهور مي‌کنند، برحسب نوع ميزبان ، مدت پس از آلودگي ، نژاد ويروس و شرايط محيطي فرق مي‌کند.
نکروزه شدن
شديدترين اثر ويروسهاي گياهان ، کشتن ياخته‌هاست. قطر زخمهاي موضعي که در نتيجه نکروزه شدن بافت در برگ بوجود مي‌آيند، به نوع ويروس و نوع گياه و شرايط محيط بستگي دارد. مرگ بعضي از اندام گياه و يا مرگ گياه بطور کلي در برخي از بيماريهاي ويروسي ، متداول است.
اثر بر شکل گياه و نحوه رشد آن
بيشتر ويروسها رشد ميزبان را کم مي‌کنند، ولي در بعضي حالات باعث رشد غير عادي آن مي‌شوند. برگها بر اثر حمله ويروس تغيير شکل مي‌دهند. توليد گل و دانه نيز در گياهان آلوده کاهش مي‌يابد. اثر ويروس بر کاهش ميزان محصول کاملا نمايان است.
اثر بر رنگ گياه
از علايم اوليه آلودگي فراگير ويروسي در اکثر گياهان بي‌رنگ شدن رگبرگها در جوان‌ترين برگهاست و برگها پس از رشد ، حالت موزائيکي يا ابلقي پيدا کرده و يا زرد مي‌شوند. بسياري از ويروسهاي مولد موزائيک بر رنگ گلها اثر مي‌گذارند.
اثر ويروس بر فيزيولوژي گياه ميزبان
بيشتر فرايندهاي فيزيولوژيک تحت تاثير ويروس قرار مي گيرند. مقدار ازت به صورت آمونيوم و همچنين فسفر به صورت ترکيبات اسيد نوکلئيک در گياه توتون آلوده افزايش مي‌يابد.
در برگ گياهان آلوده به ويروسهاي مولد زردي ، مقدار زيادي گلوکز ، فروکتوز و ساکارز جمع مي‌شوند. ظاهرا علت اساسي تجمع مواد قندي ايجاد مقاومت در دمبرگ هنگام انتقال مواد است.
شدت تنفس در گياه آلوده معمولا افزايش مي‌يابد و گاهي تا 50 درصد بيش از گياه سالم مي‌شود. شدت تنفس گياه بر اثر ويروسهايي که علايم شديدي از خود نشان مي‌دهند، زيادتر است و هر گاه علايم خفيف باشند، افزايش در تنفس احساس نمي‌شود.

روز اول دسامبر (دهم آذرماه) هرسال روز جهاني پيکار با ايدز نامگذاري شده است. در اين روز به جهانيان هشدار داده مي شود که در برابر اين بيماري واگيردار و ...

ايريدولوژي، شکلي از تشخيص بيماري است. که در آن، رنگها و ساير خصوصيات الياف قدامي عنبيه براي اطلاع در مورد سلامتي بيمار، معاينه مي شوند. متخصصان مشاهدا ...

● تعريف : استفاده صحيح از تنفس ، جهت درمان را تنفس در ماني گويند . ● تاريخچه : در حالي که اضطراب اغلب از آرامش طبيعي ما جلوگيري مي کند ، يکي از ساده ت ...

شير ارگانيک ميتواند به کاهش آلرژي در کودکان کمک کند مادراني که در حين بارداري و در هنگام شير دادن کودک از شير ارگانيک استفاده مي کنند باعث کاهش بيماري ...

آجر از قديمي ترين مصالح ساختماني است که قدمت آن بنا به عقيده برخي از باستان شناسان به ده هزار سال پيش مي رسد.در ايران بقاياي کوره هاي سفال پزي و آجر پ ...

آجر از قديمي ترين مصالح ساختماني است که قدمت آن بنا به عقيده برخي از باستان شناسان به ده هزار سال پيش مي رسد.در ايران بقاياي کوره هاي سفال پزي و آجر پ ...

آجر از قديمي ترين مصالح ساختماني است که قدمت آن بنا به عقيده برخي از باستان شناسان به ده هزار سال پيش مي رسد.در ايران بقاياي کوره هاي سفال پزي و آجر پ ...

ايرانيان باستان در چندين هزار سال قبل دست به ابتکار جديدي زده که آن را قنات يا کهريز نام گذارده اند. با اين اختراع که در نوع خود در جهان تاکنون بي نظي ...

دانلود نسخه PDF - تاريخچه ويروسهاي گياهي