up
Search      menu
علم و تکنولوژی :: مقاله بيوتكنولوژي دريايي PDF
QR code - بيوتكنولوژي دريايي

بيوتكنولوژي دريايي

نگاهي به پتانسيل اقتصادي بيوتکنولوژي دريايي

پيش از اين مطلبي با‌‌ عنوان آشنايي با بيوتكنولوژي دريايي در شبكه منتشر گرديد. در متن حاضر نيز بازار جهاني اين حوزه از بيوتكنولوژي مورد بررسي قرار گرفته است:
بيوتكنولوژي دريايي، زمينة نسبتاً جديدي است كه به كشف و استفاده از فرآورده‌ها و فرآيندهاي برگرفته از موجودات دريايي اختصاص دارد. اقيانوس‌ها و درياها بيش از سه‌چهارم سطح زمين و موجودات دريايي، بخش اعظمي از تنوع بيولوژيكي آن را تشكيل مي‌دهند. اين تنوع، منبع تركيبات منحصربه‌فردي است كه داراي پتانسيل‌هاي صنعتي در زمينه‌هايي همچون توليد مواد دارويي، آرايشي، افزودني‌هاي غذايي، كاوشگرهاي مولكولي، آنزيم‌ها، مواد شيميايي ظريف ( Fine Chemical) و مواد شيميايي مورد استفاده در كشاورزي است.
هر گروه از فرآورده‌هاي فوق، بازاري بالقوه به ارزش چند ميليارد دلار دارند. در واقع، هزاران تركيب شيميايي منحصربه‌فرد كه تاكنون شناسايي و از منابع دريايي استحصال شده است، تنها به بخش كوچكي از تنوع بيولوژيكي و شيميايي درياها تعلق دارد و اقيانوس‌ها هنوز سرشار از تركيبات با ارزشي هستند كه در آينده كشف خواهند شد.
بر اساس گزارشي كه شركت ارتباطات تجاري (Business Communications Company, Inc) منتشر كرده است، بازار جهاني فر‌آورده‌ها و فرآيندهاي حاصل از بيوتكنولوژي دريايي در سال 2002، بيش از 4 2 ميليارد دلار برآورده شده است كه نسبت به سال 2001، حدود‌ 4 9 درصد رشد داشته است. 804 ميليون دلار از اين رقم، يعني 33درصد از كل بازار جهاني،‌ به آمريكا اختصاص دارد و حدود 6 1 ميليارد دلار، متعلق به كشورهاي ديگر است. انتظار بر اين است كه بازار جهاني فرآورده‌هاي بيوتكنولوژي دريايي،‌ به غير از آمريكا، تا سال 2007، رشد سريعتري معادل 4 6 درصد داشته باشد. اين رشد تا قبل از سال 2002،‌ معادل 7 4 درصد بوده است. بنابراين پيش‌بيني مي‌شود كه بازار جهاني فر‌آورده‌ها و فر‌آيندهاي بيوتكنولوژي دريايي، تا سال 2007 به بيش از 3 ميليارد دلار برسد.
درحال حاضر، دو كشور ايالات متحده و ژاپن، پيشگامان بيوتكنولوژي دريايي در جهان هستند. توسعه بيوتكنولوژي دريايي در اين دو كشور، مرهون سرمايه‌گذاري آنها در دو دهة گذشته است؛ به عنوان مثال، در سال 1992، ايالات متحده و ژاپن به ترتيب 40 و 519 ميليون دلار در زمينة بيوتكنولوژي دريايي سرمايه‌گذاري كردند. اين سرمايه‌گذاري در ايالات متحده، به اراية حداقل 190 پتنت تا سال 2002 انجاميده است. همچنين تحقيقات در زمينة بيوتكنولوژي دريايي در ايالات متحده تا سال 2002 منجر به توليد حداقل 30 فرآوردة دريايي تا مرحلة پيش از آزمايشات كلينيكي شده كه در اغلب موارد با هدف درمان سرطان، حساسيت و ايدز بوده است. به‌عنوان نمونه، پنج عدد از فرآورده‌هايي كه در نه سال اخير با سرمايه‌گذاري نسبتاً اندكي توسعه يافته‌اند، بازار بالقوه‌اي معادل 2 ميليارد دلار دارند. اين فرآورده‌ها به‌عنوان دارو در درمان بيماري‌هايي‌ چون سرطان، ايدز، حساسيت، توليد كودهاي قابل‌تجزيه در كشاورزي، ضديخ طبيعي و سورفاكتنت‌هاي صنعتي به‌كار مي‌روند. به‌عنوان مثال‌، فروش يك فرآوردة دريايي عامل ضد حساسيت با نام Pseudoterosin كه از ويپ‌هاي دريايي (Sea Whip) استحصال مي‌شود، به بيش از 100 ميليون دلار رسيده است. اين امر نشان‌دهندة اين است كه بيوتكنولوژي دريايي، بازاري چند ميليارد دلاري را در سراسر جهان به خود اختصاص داده است.
حليل:
با توجه به آمار و ارقام فوق و وجود حدود 3 هزار كيلومتر مرز آبي و چندين درياچه در ايران، به‌نظر مي‌آيد كه بيوتكنولوژي دريايي مي‌تواند زمينة مناسبي جهت سرمايه‌گذاري و كسب درآمد براي كشور باشد؛ بسياري از موجودات مفيد دريايي از جمله جلبك‌ها، ماهي‌ها و ميكروارگانيسم‌ها در آب‌هاي ساحلي ايران به وفور يافت مي‌شوند كه مي‌توان به عنوان منابع در‌آمدزا به آنها نگاه كرد. اما عليرغم وجود اين پتانسيل‌ مناسب، در ايران سرمايه‌گذاري ناچيزي در اين زمينه صورت گرفته است؛ اگر چه مراكزي مانند مؤسسه تحقيقات شيلات ايران، مؤسسه تحقيقات بيوتكنولوژي خليج فارس و برخي از دانشگاه‌ها (به‌طور پراكنده) در اين زمينه مشغول به فعاليت هستند، ولي حجم اين فعاليت‌ها در مقايسه با پتانسيل اقتصادي زيادي كه در دريا وجود دارد، بسيار ناچيز است. عدم توجه به بيوتكنولوژي دريايي، در سند ملي زيست‌فناوري ايران نيز مشاهده مي‌شود؛‌ به‌گونه‌اي كه در اين سند، نامي از بيوتكنولوژي دريايي، به‌عنوان يكي از شاخه‌هاي بيوتكنولوژي، برده نشده است و اين مسئله يكي از ايراداتي است كه بر سند مذكور وارد است.
ايران،‌ در زمينة نيروي انساني در حوزة بيوتكنولوژي دريايي نيز با كمبود روبروست؛‌ عليرغم اينكه دانشگاه‌هاي زيادي در سراسر دنيا، دوره‌هاي آموزشي بيوتكنولوژي دريايي دارند، در حال حاضر رشته‌اي به‌نام بيوتكنولوژي دريايي در كشور وجود ندارد. همچنين سالهاست كه در دنيا از بيوتكنولوژي دريايي در جهت توليد درآمد استفاده مي‌شود. در حالي‌كه در ايران از اين حيث هم به بيوتكنولوژي دريايي كم‌توجهي شده است. راهكاري كه براي حل اين مشكل مي‌تواند مدنظر قرار گيرد، در ابتداي امر، تربيت نيروي انساني متخصص و در مرحله بعد، سرمايه‌گذاري كافي و پژوهش هدفمند و اولويت‌دار است.

● ريخت شناسي و فيزيولوژي : سر اسب هاي دريايي نسبت به بدن آنها زاويه قائمه تشکيل مي دهد. اسبهاي دريايي با پيچيدن دمشان به دور ساقه علف هاي دريايي، مرجا ...

اسب دريايي يک نوع ماهي از خانواده سوزن ماهيان (syngnathidae) است که در آبهاي حاره اي و معتدل سرتاسر جهان يافت مي شود. طول بدن اسبهاي دريايي از ۱۶ ميلي ...

معرفي گونه:اسب دريايي رده بندي : به دليل شباهت سر او به سر اسب و زندگي او در دريا، آنرا اسب دريايي مي نامند. تمام اسب هاي دريايي متعلق به جنس Hippocam ...

● اطلاعات اوليه عمومي ترين صفات جانوران که طي مراحل رشد نيز قبل از همه ظاهر مي شود، تراز ساختماني آنهاست. همه جانوران زندگي را از يک ياخته آغاز مي کنن ...

زيردريايي ها از شگفت انگيزترين اختراعات بشر هستند. طي صدها سال دريانوردان فقط مي توانستند روي عرشه کشتي ها کار کنند. اختراع زيردريايي به انسان اجازه د ...

سنسورهاي هدايت سنج، تغييرات در امپدانس الكتريكي بين دو الكترود را اندازه مي گيرد كه اين تغييرات مي تواند در يك واسطه يا در فضاي حجيم۲۱ باشد و مي تواند ...

● چكيده : جنگل ها و مراتع ، سرمايه هاي سبز با ارزشي هستند كه تخريب آن ها ، بستر بسياري عوامل موثر بر سلامتي جوامع انساني را دچار چالش مي كند . در شراي ...

مقدمه: قدرت دريايي هر كشور از عناصر مختلفي تشكيل مي شود. اين عناصر مي توانند با ناوگان نظامي، ناوگان تجاري، ناوگان صيادي، ناوگان شناورهاي مردمي ، مراك ...

دانلود نسخه PDF - بيوتكنولوژي دريايي