up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله بيماري کليوي PDF
QR code - بيماري کليوي

بيماري کليوي

بيش از ۵۰۰ ميليون نفر در جهان از انواع آسيب‌هاي کليوي رنج مي‌برند و سالانه ميليون‌ها نفر به خاطر حملات قلبي و مغزي ناشي از بيماري‌هاي مزمن کليوي جان خود را از دست مي‌دهند.
بيش از ۵۰۰ ميليون نفر در جهان از انواع آسيب‌هاي کليوي رنج مي‌برند و سالانه ميليون‌ها نفر به خاطر حملات قلبي و مغزي ناشي از بيماري‌هاي مزمن کليوي جان خود را از دست مي‌دهند.
از آنجا که بيماري کليوي يک بيماري خاموش است و اغلب دير تشخيص داده مي‌شود، بسياري از سيستم‌هاي بهداشتي در کشورهاي مختلف جهان، نسبت به اين بيماري هوشيار شده‌اند و به اين نتيجه رسيده‌اند که اگر امروز وارد عمل نشويم، تعداد زندگي‌هايي که در نتيجه بيماري‌هاي کليوي از دست خواهيم داد، بيشتر خواهد شد.
در کشورهاي در حال توسعه تعداد بيماراني که براي ادامه زندگي به دياليز يا پيوند کليه نياز خواهند داشد،‌طي دهه بعدي دو برابر مي‌شود، در حالي که در بسياري از اين کشورها براي بيشتر بيماران، امکان پيوند و دياليز به علت هزينه‌هاي بالاي آنها وجود ندارد. مثلا در هند فقط ۱۰ درصد بيماران مي‌توانند از دياليز يا پيوند کليه استفاده کنند.اين در حالي است که تشخيص بيماري‌ مزمن کليه در مراحل اوليه مي‌تواند تا حد زيادي از رشد و پيشرفت آن جلوگيري کند و مرگ و مير ناشي از اين بيماري را کاهش دهد.
● کليه، اندام حياتي
کليه يکي از اندام‌هاي دروني بدن است که وظايف حياتي زيادي را به عهده دارد، به طور معمول در هر فرد سالم دو کليه وجود دارد که هر يک در يک طرف ستون مهره‌ها و زير دنده‌هاي تحتاني واقع شده‌اند. کليه‌ها به رنگ قرمز مايل به قهوه‌اي و از نظر شکل شبيه لوبيا هستند.مهم‌ترين وظيفه کليه‌ها برداشت مواد زايد خون و بازگرداندن خون تصفيه شده به بدن است.
بسياري از مواد بايد به اندازه مناسب در خون و مايعات بدن وجود داشته باشند تا بدن بتواند عملکرد طبيعي‌اش را حفظ کند. براي مثال سديم و پتاسيم مواد معدني هستند که از مواد غذايي به دست مي‌آيند و براي سلامتي بدن ضروري‌اند اما بايد در حد معيني نگه داشته شوند، زماني که کليه‌ها به درستي فعاليت مي‌کنند، مقدار اضافي اين مواد توسط ادرار از بدن خارج مي‌شود.وظيفه اصلي ديگر کليه‌ها تنظيم آب بدن است. کليه‌ها با برداشت آب اضافي يا حفظ آب بدن در موارد ضرورت، آب مورد نياز بدن را تنظيم مي‌کنند. هورمون‌سازي هم يکي ديگر از وظايف کليه‌هاست. هورمون‌هايي که توسط کليه‌ها ساخته مي‌شوند وارد جريان خون مي‌شوند و بعضي از عملکردهاي بدن مثل فشار خون، ساخت گويچه‌هاي قرمز و برداشت کلسيم از روده‌ها را تنظيم مي‌کنند.
● بي سر و صدا
بيماري کليوي تا مدت‌ها بي‌علامت است، يعني پيش از ايجاد هر گونه شکايت، موجب تخريب قسمت عمده‌اي از فعاليت و عملکرد کليه مي‌شود. اما با انجام آزمايش‌هاي ساده و ارزان ادرار و خون مي‌شود اين بيماري را در مراحل اوليه تشخيص داد.
افرادي که داراي بيماري ديابت يا پرفشاري خون هستند در اولويت جدي ابتلا به بيماري‌هاي کليوي قرار دارند. همين‌طور افراد چاق و سيگاري و افراد بالاي ۵۰ سال بايد براي انجام تست‌هاي پيشگيري اقدام کنند. کساني که سابقه فاميلي ديابت، پرفشاري خون يا بيماري‌هاي کليوي دارند هم بايد مرتب تست‌هاي پيشگيري را انجام دهند.
اما بعضي از علائمي که مي‌توانند نشانگر بيماري کليوي باشند عبارتند از: خستگي، پرفشاري خون، ورم چشم‌ها، دست يا پا، دفع ادرار خوني، تيره يا رنگ چاي، شب ادراري (بيشتر از يک بار در موقع خواب)، کاهش اشتها و کاهش وزن و خارش سراسري پايدار.
اغلب منظور از بيماري کليوي همان نارسايي مزمن کليه است که باعث مي‌شود مواد زائد در بدن تجمع کنند و بيمار نياز به دياليز يا پيوند کليه پيدا کند. اما انواع ديگري از بيماري‌هاي کليه هم وجود دارند که ممکن است در نهايت به نارسايي کليه منتهي شوند از جمله سنگ کليه، عفونت کليه و ورم کليه.
● نارسايي کليه
نارسايي کليه يکي از عوارض مهم ديابت قندي و پرفشاري خون است. اين بيماري زماني اتفاق مي‌افتد که آسيب به کليه‌ها آنقدر شديد مي‌شود که کارکرد اين اندام‌ها به کمتر از ۱۰ درصد حد طبيعي مي‌رسد. هنگامي که چنين وضعيتي رخ مي‌دهد کليه‌ها تقريبا ديگر نمي‌توانند مواد زائد بدن را دفع و مايعات بدن را تنظيم کنند.
براي درمان نارسايي کليه چند گزينه درماني وجود دارد که عبارتند از دياليز در بيمارستان، دياليز در منزل يا پيوند کليه.دياليز عمل فيلتر کردن مکانيکي است که خون را از مواد زائد پاک مي‌کند، مايعات اضافي را حذف و شيمي بدن را تنظيم مي‌کند.
اگرچه دياليز يکي از راه‌هاي اصلي درمان نارسايي کليه است اما بيماران دياليزي در دراز مدت با مشکلات عديده‌اي مواجه مي‌شوند. افسردگي شايع‌ترين شکايت رواني در بيماران دياليزي است. تظاهرات اين افسردگي به شکل خلق افسرده پايدار، تصور و نگرشي ضعيف از خود و احساس نااميدي بروز پيدا مي‌کند که در صورت عدم شناسايي يا درمان مي‌توانند منجر به خودکشي يا قطع دياليز شود.سوءتغذيه هم يک مسأله نسبتا رايج در بيماراني است که به مدت طولاني دياليز مي‌شوند که مي‌تواند ناشي از دريافت غذاي کم يا افزايش از دست دادن پروتئين باشد.
عوارض سوءتغذيه، افزايش مرگ و مير، دفعات بستري در بيمارستان و خستگي و بازتواني ضعيف است.اما عارضه ديگر افزايش فشار خون است که به عنوان علت اصلي بستري و مرگ بيماران دياليزي در نظر گرفته مي‌شود. پرفشاري خون در اين بيماران خطر ابتلا به بيماري‌هاي قلبي عروقي را افزايش مي‌دهد.اما يک پيوند کليه موفقيت‌آميز درمان بهتري براي بيماران مبتلا به بيماري کليوي حاد است.دو نوع پيوند کليه وجود دارد که شامل دريافت کليه از فرد زنده و يا بيمار دچار مرگ مغزي شده است. اکثر کليه‌ها از دهندگان فوت شده تهيه مي‌شود در حالي که دهنده ايده‌آل، دهنده زنده است.
● سنگ کليه
يکي ديگر از بيماري‌هاي شايع کليه، سنگ کليه است. سنگ کليه بيماري جديدي نيست و حتي مي‌گويند فرعون هم مبتلا به اين بيماري بوده و يکي از ويژگي‌هاي طبيب مشهورش، سينوهه، توانايي درمان درد سنگ کليه بوده است. با پيشرفت علم پزشکي، درمان‌هاي پيشرفته‌تري براي اين بيماري کشف شده که سنگ کليه را جزو بيماري‌هاي ساده دنيا کرده است اما هنوز هم درد سنگ کليه اگر نگوييم طاقت‌فرسا‌ترين، دست کم يکي از وحشتناک‌ترين دردهايي است که تاکنون بدن انسان تحمل کرده است.
دکتر سيدکاظم فروتن، جراح و متخصص کليه و مجاري ادرار درباره اين بيماري مي‌گويد: سنگ کليه مي‌تواند بدون علامت باشد تا زماني که کليه‌ها را از کار بيندازد، يعني ممکن است کليه سنگ بسازد، علائم هم ندهد و کسي هم متوجه نشود و در نهايت يک روز کليه را نارسا کند.اما يکي از مهم‌ترين علائم سنگ کليه درد است که معمولا شب‌ها شروع مي‌شود و فرد را از خواب بيدار مي‌کند.
اين درد شديد و غير قابل تحمل است و خانم‌هايي که تجربه زايمان داشته‌اند و سنگ کليه هم دارند مي‌گويند درد زايمان قابل مقايسه با درد سنگ کليه نيست. يکي ديگر از علائم سنگ کليه تغيير رنگ ادرار به صورت خوني يا رنگ چاي شدن است، بعضي از بيماران سنگ کليه با علامت عفونت مراجعه مي‌کنند. در اين موارد سنگ کليه جزو اورژانس‌هاي پزشکي است و بايد فورا هم به آن رسيدگي کرد».
به گفته او تشخيص سنگ کليه در کساني که تاکنون سنگ کليه نداشته‌اند، هيچ علامتي هم ندارند مشکل است، از طرفي نمي‌توان به همه افراد جامعه توصيه کرد، که بروند و سونوگرافي و راديولوژي بشوند ولي توصيه مي‌ شود کساني که در فاميل درجه يکشان سابقه سنگ کليه وجود دارد، هر سال يا هر دو سال يک بار براي اين بررسي‌ها به پزشک مراجعه کنند.
علت اين بيماري بالا رفتن غلظت موادي مثل کليسم در ادرار است که در نهايت به حالت فوق‌ اشباع در مي‌آيند و به کريستال تبديل شده و رسوب مي‌کنند.
اما اين که چرا کليه بعضي افراد سنگ‌ساز است سوالي است که هنوز جواب مشخصي براي آن پيدا نشده است، فقط در برخي موارد زمينه‌هاي ارثي براي تشکيل سنگ مشاهده شده است.
دکتر فروتن به کساني که سنگ کليه دارند يا زمينه خانوادگي کليه سنگ‌ساز دارند توصيه مي‌کند که از مصرف نمک پرهيز کنند چون نمک عاملي است که به ساخته شدن سنگ‌هاي کلسيمي کمک مي‌کند.
برخي از تحقيقات نشان مي‌دهد که غذاهاي پر چاشني مثل کاري و فلفل نيز خطر ابتلا به اين بيماري را افزايش مي‌دهند. اين امر از طريق مشاهده آداب غذايي فيجي قابل اثبات است.
افراد اين منطقه معمولا از خوراک‌هاي بي‌طعم و شيرين استفاده مي‌کنند و بيماري سنگ کليه به ندرت در آنها ديده مي‌شود. در حالي که مردم هندوستان که از غذاهاي تند و کاري‌دار استفاده مي‌کنند معمولا از سنگ کليه رنج مي‌برند. نوشيدن آب زياد هم يکي از عوامل پيشگيري از ايجاد سنگ کليه است.تا پيش از سال ۱۹۸۰ براي برداشتن سنگ کليه از عمل‌هاي جراحي ماژور استفاده مي‌شد اما امروز درمان از طريق اشعه‌هاي مافوق صوت انجام مي‌شود

مقدمه اينکه بدانيم واقعاً بيماريم يا خير، کار راحتي نيست. برخي افراد ممکن است بيماري خاصي نداشته و سالم باشند، اما در کل، احساس خوبي نداشته باشند. برخ ...

سِل يک بيماري عفوني قابل انتقال مي باشد.که توسّط باکتري به نام ميکوباکتريوم توبرکلوزيس ايجاد مي شود. نام ديگرميکوباکتريوم توبرکلوزيس باسيل کخ است زيرا ...

پسوريازيس (psoriasis) يا داء الصدف يک بيماريِ مزمن پوستي است که در آن مناطقي از پوست ضخيم و قرمز شده، با پوسته هاي سفيدِ نقره اي پوشيده مي شود. ضايعات ...

روزگاري بود که عشاق، سلطان قلب ها بودند. بعدها شاعران صاحبان قلب ها شدند و امروز نوبت پزشکان است که بر قلب ها حکمفرمايي کنند. وقتي بيماري هاي قلبي عرو ...

صرع عبارت است از يک نوع اختلال در کار مغز که مشخصه آن عبارت است از حملات صرعي ناگهاني و تکرارشونده ، حملاتي کوتاه مدت از رفتار غيرطبيعي و نامناسب ، تغ ...

توضيح‌ كلي‌عبارت‌ است‌ از يك‌ بيماري‌ مزمن‌ همراه‌ با حملات‌ مكرر خس‌خس‌ و تنگي‌ نفس‌. اين‌ بيماري‌ در تمام‌ سنين‌ مي‌تواند وجود داشته‌ باشد اما 50% ا ...

کارشناسان حوزه سلامت معتقدند، کشيدن سيگار نه تنها افراد سيگاري را در معرض انواع بيماري ها از جمله سرطان ريه و بيماري هاي قلبي قرار مي دهد، بلکه سلامت ...

ديابت يکي از مشهورترين و قديمي ترين بيماري هاست و شايد به همين دليل است که باورهاي نادرست فراواني به اين بيماري تعلق دارد. اگر شما نيز به ديابت مبتلا ...

دانلود نسخه PDF - بيماري کليوي