up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله بيماريهاي خربزه PDF
QR code - بيماريهاي خربزه

بيماريهاي خربزه

بيماريهاي مهم خربزه، هندوانه

● سفيدک پودري(سطحي) جاليز Cucurbit powdery mildew
اين بيماري از دير زمان در ايران بخصوص در مناطقي که کشت گياهان جاليزي در آنجا معمول بوده وجود داشته است . ولي اولين بار گزارش کتبي مربوط به اسفندياري در سال ۱۳۲۶ مي باشد . سفيدک سطحي را زارعين بخوبي شناخته و در اصفهان به آن نمکه و در بعضي از نقاط ديگر به نام شته و يا در آذربايجان به نام آق مشهور است . اين بيماري در اکثر مناطق جاليزکاري از قبيل سواحل درياي مازندران ، اصفهان ، تهران ، قم ، همدان ، کرج ، خوزستان ، شيراز ، تبريز، بروجرد ، و ورامين و شهر ري وجود دارد . در استان فارس اين بيماري در روي خيار، خيار چنبر، خربزه ، طالبي، گرمک، کدو وهندوانه توسط بني هاشمي و ذاکري (۱۳۶۸ ) گزارش شده است .
● نشانه هاي بيماري
اولين علائم بيماري به صورت لکه هاي کوچک سفيد آرد آلود روي برگها و ساقه ها مي باشد که بتدريج سطح آنها را گرد سفيد رنگي فرا مي گيرد و بزودي بيماري توسعه يافته ، ظرف مدت کوتاهي پوشش قارچي ، هر دو سطح برگ را فرا مي گيرد . نشانه هاي اوليه بيماري ، در واقع موقعي ظاهر مي شود که اولين گلهاي خيار باز شده و بوته هنوز ساقه خزنده خود را ايجاد نکرده است . برگهاي مبتلا سفيد، خشک و شکننده شده و مخصوصاً در مورد برگ هندوانه لکه ها بزودي قهوه اي رنگ مي گردند . در بوته هاي مبتلا ميوه ها زودتر از موعد مقرر رسيده، شبکه پوست آنها خوب تشکيل نشده ، بافت آنها نرم مي گردد . علاوه بر اين ، گوشت ميوه ، بي مزه و مواد جامد محصول در آنها به طور قابل ملاحظه اي کم مي گردد .
● عامل بيماري
▪ به طور کلي عامل دو گونه قارچ به اسامي :
۱) Erysiphe cichoracearum
۲) Sphaerotheca fuliginea
بر اساس گزارش بني هاشمي و ذاکري ( ۱۳۶۸) قارچ عامل بيماري در استان فارس Sphaerotheca fuliginea مي باشد و جنس Erysiphe ديده نشده است . کنديوم هاي جمع آوري شده از روي کدوئيان غالباً داراي جوانه هاي دو شاخه اي بوده که مؤيد مشخصه گون S.fuliginea مي باشند .
● کنترل:
۱) ارقام مقاوم، خربزه مشهدي و طالبي شهد شيراز حساس است.
۲) کاشت در مناطقي که هوا جريان داشته باشد.
۳) کاهش رطوبت
۴) در فاصله دو آبياري زمين خشک شود.
● کنترل شيميايي:
اگر بيماري دير وارد مزرعه شود معمولاً نيازي به مبارزه نيست.
۱) سولفور wp ۸۰-۹۰% و ۳- ۲ در هزار با ديدن اولين علائم
۲) دينوکاپ(کاراتان اف ان) wp۱۸.۲۵%و ۲-۱ کيلوگرم درهکتار
۳) گل گوگرد ۲۰- ۱۵ کيلوگرم در هکتار
● جرب جاليز
لکه هاي بيماري در همه قسمتهاي هوائي ظاهر مي شود . در برگ ها اولين علائم به صورت نقطه هاي روشن آب يا سبز کم رنگ ظاهر مي شود . اين نقاط معمولاً به مقدار زياد در بين رگبرگها مشاهده مي گردد . لکه هاي طويل روي ساقه و دمبرگها ممکن است ظاهر شوند . بتدريج رنگ لکه ها به خاکستري متمايل به سفيد تبديل شده ، زاويه دار مي گردند .
لکه هاي ميوه همزمان با بزرگ شدن ميوه تيره مي شوند. بافت مضمحل مي گردد تا اينکه حفره هاي قابل ملاحظه اي در ميوه پديد آورد. در شرايط مرطوب يک لکه مخملي سبز تيره از رشد قارچ در اين گودال ها ظاهر مي شود .
رشد شديد بيماري با شرايط خنک و مرطوب همراه مي باشد که ممکن است در اوقات ويژه در طي فصل يا در مزارعي که زهکشي هوا و خاک ضعيف است شايع باشد .
● کنترل:
در صورت امکان خانواده کدوئيان بايد در مزارعي که دما نسبتاً بالا باشد پرورش يابند زهکشي خاک و گردش هوا در لابلاي بوته ها بعلت خشک شدن سريع سطح برگ از شدت بيماري مي کاهد .
در مراحل چهار برگي شروع و هفته اي يک بار بايد تکرار شود .
موثرترين سموم براي مبارزه با بيماري سموم زينب (Zineb) ، مانکوزب (Mancozeb) ، کلروتالونيل ( Chlorothalonal) به مقدار ۱.۵ کيلوگرم درهکتار مي باشد
● سياه شدن گلگاه هندوانه
بيماري سياه شدن گلگاه هندوانه يکي از بيماريهايي است که باعث کمي ميزان محصول و نامرغوبي ان از نظر بازار پسندي مي شود . اين بيماري مخصوصاً در نقاطي که هندوانه هائي از نوع چارلستون گري ، فرفاکس و ديکوسي کوئين کشت مي شود انتشار دارد .
ميوه هاي واريته هاي Charleston Gray و Fairfax وقتي به طول ۱۰ تا ۱۵ سانتيمتر رسيدند ، انتهاي ميوه ابتدا به رنگ تيره در آمده و پس از مدت کوتاهي خاصيت چسبندگي از خود نشان مي دهند . به تدريج شيارهاي سياه رنگي در اين قسمت پديدار شده و پس از ۳ تا ۴ روز قسمت سر ميوه کاملاً سياه مي شود .چنانچه از اين قسمت آلوده برشي تهيه شود مشاهده مي گردد که قسمتهاي داخلي گوشت ميوه در اين منطقه سفيد مايل به خاکستري مانده و رنگ قرمز طبيعي را به خود نمي گيرند . بذور حاصله در اين قسمت چروکيده و نرسيده باقي مي مانند .
علائم بيماري درواريته هاي ديکسي کوئين کمي متفاوت بوده و چون پوست اين نوع هندوانه لطيف و نازک مي باشد پس از چند روز که لکه سياه در محل گلگاه ديده شد ، در ۸۰ درصد از موارد ميوه در اين منطقه شکاف خورده ، فاسد مي شود .
● عامل بيماري
جزء بيماريهاي فزيولوژيک شمرده ميشود. آنگاه که محتوي کلسيم ميوه از حدي پائين تر افتد ، بيماري در پاره اي از ميوه ها مشاهده مي شود . اينکه تعريق تاثير ويژه اي روي پوسيدگي گلگاه دارد ، يکي از پژوهشگران با پاشيدن موادي چون امولسيون هاي هيدروکربن که ميزان از دست رفتن آب را در گياه کاهش مي دهد از خسارت بيماري بنحو قابل ملاحظه اي کم کرد .
پوسيدگي گلگاه در پايان يک دوره حاصلخيزي گياه، در اثر خشکي هوا و کم آبي بعدي عارض مي شود . تحت اين شرايط با توجه به جذب آب از خاک و تعريق از راه برگها ، نوسانات رطوبي بيشتر مي گردد. نتيجتاً ذخيره آبي گياه و ميوه شروع به کاهش مي کند . اگر اين خشکيدن نسوج گياه ادامه پيدا کند ، پاره اي از سلول هاي گلگاه شروع به خشکيدن مي کند و مقدمه بروز عارضه پوسيدگي فراهم مي شود . طول روز شدت نور و نسبت کربو هيدرات ها نيز ممکن است در اين مسئله موثر باشند . اما نقش آنها در توليد پوسيدگي هنوز نيز به وضوح روشن نشده تا بتوان آنها را توصيه هائي که به منظور جلو گيري عملي به کار مي رود به کار برد . آفتاب سوختگي نيز در پاره اي موارد ممکن است با عارضه پوسيدگي گلگاه اشتباه شود، واريته چارلستون گري به وي ژه به اين عارضه حساسيت دارد .
● کنترل:
۱) تاثير آب
تشنگي خسارت جبران ناپذيري وارد مي آورد . در فصل گرم و موقعي که گياه به آب بيشتر نيازمند است فاصله آبياري ، دو و يا حداقل يک روز پايين آورده شود . بهترين زمان براي اين اقدام موقعي مي باشد که کم و بيش لکه هاي سياه در مزرعه هندوانه به چشم مي خورد . ترديدي نيست که اين اقدام موقعي مي باشد که کم وبيش لکه هاي سياه در مزرعه هندوانه به چشم مي خورد . ترديدي نيست که اين اقدام تا آن حد که عارضه مربوطه به آب باشد مثمر ثمر خواهد بود . در اين مورد عامل نظم آبياري نيز غير قابل اغماض است و جداً توصيه مي شود تا فواصل آبياري در هر نوبت يکنواخت بماند و هر بار نوساني نشان ندهد .
۲) جلو گيري از تعريق
از آنجائي که تعريق عامل مهم از دست رفتن رطوبت اندوخته گياه است و قوي تر کردن فشار اسمزي برگها نسبت به ميوه به جذب رطوبت کمبود از ناحيه گلگاه منجر مي شود لذا هر طريقي که بتواند از اين پديده يعني « تعريق » جلوگيري به عمل آورد سبب کاهش بيماري مي شود . آبياري باراني در روزهاي گرم که واقعاً شدت تعريق بالا مي رود در حفظ سلامتي کمک بسيار مفيدي است.
۳) اثر کود
با پاشيدن کلرور کلسيم و نيترات کلسيم به ميزان دو کيلو در ۴۰۰ ليتر آب تاثير قابل توجهي روي کاهش خسارت بيماري داشته است .
آغاز اين کار يک ماه قبل از ظهور احتمالي بيماري و ۳تا۴ بار به فاصله يک هفته تکرار شود . استعمال مقادير کافي کود که بويژه از لحاظ سوپر فسفات غني باشد مثل کود ۴-۱۲-۴ و ۵-۲۰-۵ در کاهش خصارت بيماري تاثير ويژه اي داشته است .
۴) تاثير تاريخ کشت
اهميت تاريخ کشت بدان سبب است که بوته هندوانه تا فرا رسيدن فصل گرم و آنگاه که ميوه ها رشد سريع دارند و به آب بيشتري نيازمندند قسمت اعظم فعاليت خود را رها کرده و براي کامل کردن رشد ميوه نيروي زيادي احتياج نداشته باشند.
۵) واريته مقاوم
واريته هاي فرفاکس ، چارلستون گري ، ديکسي کوئين ، نسبت به بيماري حساسيت فوق العاده از خود نشان داده اند در حالي که واريته هاي شوگربي، خاتمي و شريف آبادي و محبوبي حساسيت بسيار کمي نسبت به بيماري از خود نشان داده اند
● پوسيدگي نرم باکتريائي هويج
بافتهاي پارانشيمي خيلي سريع مورد حمله باکتري قرار مي گيرند . ساير بافتها معمولاً بيشتر مقاوم هستند . سلولهاي مورد حمله آب سوخته مي شوند . تيغه مياني منهدم مي گردد و سلولهاي مضمحل شده به توده آبکي نرم لزج تبديل مي شوند .اپيدرم معمولاً متصل باقي مي ماند . بافتهاي پوسيده خاکستري تا قهوه اي به نظر مي رسند و بسته به ميکروارگانيسم ثانوي که بافت را مورد حمله قرار دهد بوي بد ممکن است از بافت به مشام برسد . به نظر مي رسد که فساد در طول محور وسط ريشه توسعه مي يابد اگر ريشه ها از وسط نصف شود ، يک خط مشخص مابين بافت سالم و بافت آلوده مشخص مي گردد .قسمتي از بافت هويج که مورد حمله باکتري قرار مي گيرد مورد حمله ساير باکتريها و قارچها نيز قرار مي گيرد.
● عامل بيماري
باکتري به نام Pectobacterium carotovorum نسبتاً بزرگ ، گرم منفي و داراي تاژکهاي بلند از نوع پريتريکوس (Peritrichous) مي باشد . جدايه هاي عامل بيماري در محيط کشت به خوبي بيماريزايي خود را حفظ مي کند .
خاک از منابع مهم آلودگي اوليه براي هويجهاي انباري است. خاکهايي که حاوي بقاياي گياهان آلوده سال قبل هستند از منابع مهم آلودگي به شمار مي روند.
● کنترل:
۱) نظر به اينکه عامل بيماري درهرجايي که گياهان حساس کاشته شود وجود دارد بايد دقت شود در هنگام برداشت و حمل و نقل از زخمي شدن ريشه ها جلوگيري به عمل آيد
۲) در خلال انبارداري درجه حرارت و رطوبت را بايد دقيقاً کنترل نمود
۳) اگر ريشه ها قبل از انبار يا انتقال شسته مي شوند، فرو بردن هويجها در محلول يک پانصدم هيپوکلريت سديم(۲.۲۵درصد ماده موثر) يا خشک کردن هويج در هواي گرم تحت فشار ضروري است.
۴) دماي صفر درجه سانتيگراد و رطوبت نسبي کمتر از ۹۰% سبب کاهش پوسيدگي نرم مي شود.
۵) بعد از هويج بايد ذرت ، غلات دانه ريز ، يونجه ، شبدر ، چغندر يا لوبيا را در تناوب به کار رود .
۶) اتاقهاي انبار و جعبه ها بايد با فرمالدئيد يا سولفات مس ضد عفوني گردد

بيماري هايي که سوددهي جوجه هاي گوشتي خاورميانه را تحت تأثير قرار مي دهند. توليد کنندگان جوجه هاي گوشتي در خاورميانه مواجه با يکسري بيماري هايي هستند ک ...

كراتوكونوس بيماري پيشرونده اي است كه معمولا در سنين نوجواني يا اوايل دهه 20 زندگي بروز مي كند. در اين بيماري قرنيه نازك شده و شكل آن تغيير مي كند. قر ...

سلامت و بهبود رشد گياهان در درجه اول مورد توجه کساني است که به کاشت گياهان ، تهيه و توزيع فرآورده هاي گياهي اشتغال دارند. ميزان رشد و باروري گياهان به ...

سلامت و بهبود رشد گياهان در درجه اول مورد توجه کساني است که به کاشت گياهان ، تهيه و توزيع فرآوردههاي گياهي اشتغال دارند. ميزان رشد و باروري گياهان به ...

● بيماري ريزوکتونيايي حبوبات Rizoctonia solani ريزوکتونيا به انواع حبوبات خسارت ميزند منتهي در هر کدام بيماري خاصي ايجاد مي کند. اصولاً اين قارچ بيشتر ...

● ساقه سياه بادمجان بيماري ساقه سياه بادمجان در سال ۱۹۷۱ از ژاپن گزارش شده است . بيماري ساقه سياه بادمجان براي اولين بار در سال ۱۳۶۷ توسط فصيحياني و ا ...

برنج يکي از گياهان مخصوص کاشت در نواحي مرطوب استوايي و مناطق نسبتا“ گرم و معتدل است و در مناطقي که بارندگي ساليانه حدود ۱۰۰۰ ميليمتر است ، بخوبي از خو ...

گياهي بوته مانند و داراي ساقه هاي پوشيده از خار است منشأ اصلي آن نواحي مختلف آفريقا ذکر شده است از دانه آن روغن خوراکي استخراج و از الياف آن محصولات م ...

دانلود نسخه PDF - بيماريهاي خربزه