up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله برونشيت PDF
QR code - برونشيت

برونشيت

برونشيت به آماس و التهاب گذرگاه هوا بين بيني و ريه ها گفته مي شود. اين بيماري به ناي و نايژه ها آسيب مي رساند. نايژه ها، لوله هاي هوا هستند که از آنها هوا از ريه ها وارد و خارج مي شود.
برونشيت مي تواند حاد (استمرار کم) يا مزمن (استمرار طولاني) باشد. برونشيت حاد معمولاً از طريق عفونت هاي ويروسي يا باکتريايي ايجاد مي شود. اين نوع برونشيت معمولاً بدون ايجاد مشکل، به سرعت درمان مي يابد. برونشيت مزمن نشانه يک يماري ريوي جدي تر است. اين نوع برونشيت مي تواند تخفيف يابد اما هيچگاه درمان نمي شود.
برونشيت حاد و مزمن هر دو التهابات ايجاد شده در گذرگاه هوا است. اما عوامل پيدايش و درمان آنها متفاوت است. برونشيت حاد معمولاً طي زمستان اتفاق مي افتد. معمولاً به دنبال يک بيماري ويروسي مثل سرماخوردگي يا آنفولانزا مي آيد و مي تواند عفونت هاي باکتريايي همراه خود داشته باشد.
فردي که به برونشيت حاد مبتلاست معمولاً طي دو هفته بهبود مي يابد. اما سرفه هايي که همراه با بيماري مي آيد ممکن است مدت بيشتري به طول انجامد. مثل ساير عفونت هاي گدرگاه هوا، ممکن است فرد به سينه پهلو نيز مبتلا شود.
هرکسي مي تواند به برونشيت حاد مبتلا شود. اما افراديکه سيستم ايمني ضعيفي دارند، مثل نوزادان و افراد سالخورده، بيشتر در معرض ابتلا به اين بيماري قرار دارند. افراد سيگاري و افراد مبتلا به بيماري اي قلبي و ريوي نيز بيشتر در خطر ابتلا به آن هستند، همچنين افراديکه در معرض بخارهاي شيميايي يا آلودگي شديد هوا قرار دارند.
برونشيت مزمن يکي از عوامل اصلي مرگ و ناتواني است. انجمن ريه در امريکا برآورد مي کند که تقريباً ۱۴ ميليون امريکايي از اين بيماري رنج مي برند. اين نوع برونشيت نيز مثل برونشيت حاد با سرفه و خلط سازي بسيار همراه است. اين علائم در برونشيت مزمن تقريباً سه ماه در دويال پياپي باقي مي ماند. اين نوع برونشيت به آهستگي پيشرفت مي کند. درنتيجه، اين بيماري بيشتر درميان افراد سالخورده به چشم مي خورد تا جوانان و ميانسالان.
برونشيت: تعريف اصطلاحات موردنياز
▪ نايژه: لوله هاي بزرگتر هوا در ريه که هوا را از ناي داخل مي کند.
▪ مژک ها: پيش آمدگي هاي نازک و مو مانند که در خط ناي و نايژه قرار مي گيرد. اين مژک ها به جلو و عقب موج مي خورند و خلط ها را در گذرگاه هوا حمل مي کنند.
▪ آمفيزم: يک بيماري بسيار جدي و کشنده مربوط به ريه ها.
▪ ناي: لوله هوا که هوا را از پشت گلو گرفته و به سمت نايژه مي آورد.
● عوامل:
برونشيت مزمن با استشمام موادي که ناي و نايژه را اذيت مي کند ايجاد مي شود. ازجمبه متداول ترين اين مواد، دود سيگار است. انجمن ريه در امريکا برآورد مي کند که ۸۰ تا ۹۰ درصد از کليه موارد برونشيت مزمن از کشيدن سيگار ناشي مي شود.
اين بيماري تا چند وقت پيش بيشتر درميان آقايان اتفاق مي افتاد تا خانم ها. اما تعداد خانم هايي که به اين بيماري مبتلا مي شوند نيز روز به روز در حال افزايش است. ساير موادي که ناي و نايژه را اذيت مي کند، شامل بخارهاي شيميايي، آلودگي هوا و ساير مواد موجود در هوا مثل گرد و خاک مي شود.
برونشيت مزمن در طول زمان به تدريج پيشرفت مي کند. اين بيماري با ايجاد تغيير در مژک ها اتفاق مي افتد. مژک ها پيش آمدگي هاي نازک و مو مانند هستند که در خط ناي و نايژه قرار مي گيرد. اين مژک ها به جلو و عقب موج مي خورند و خلط ها را در گذرگاه هوا حمل مي کنند.
دود ساير تحريک کننده ها مي توانند به مژک ها آسيب برسانند و باعث شوند که آنها توانايي خورد در جابه جا کردن خلط را به طور طبيعي از دست بدهند. گذرگاه هاي هوا باريک شده و با خلط بسته مي شوند. بيمار دچار مکشل تنفسي مي شود چون نمي تواند هواي کافي به ريه هاي خود برساند. درنتيجه برونشست مزمن منجر به بيماري بسيار جدي تر و خطرناک تر شده که آمفيزم نام دارد.
● علائم:
برونشيت حاد معمولاً با علائمي شبيه به سرماخوردگي آغاز مي شود، مثل آبريزش بيني، عطسه کردن و سرفه هاي خشک. اما، اين سرفه ها خيلي زود عميق تر و دردناک تر مي شود. سرفه، خلطي سبز زرد رنگ ايجاد مي کند که حاوي خون، بزاق، سلول هاي مرده و ساير مواد مي باشد. تب تا ۱۰۲ درجه فارنهايت در اين بيماري کاملاً طبيعي است. سرفه ها همچنين مي تواند با خس خس هم همراه شود.
درموارد ساده تر از برونشيت حاد، بيشتر علائم در سه تا پنج روز ناپديد مي شوند.
سرفه ها باقي مانده و ممکن است تا چند هفته ادامه پيدا کند. برونشيت حاد معمولاً با يک عفونت و بيماري باکتريايي همراه مي شود که علائم خاص خود از قبيل تب، و احساس بيماري را دارد. عفونت باکتريايي را مي توان با آنتي بيوتيک درمان کرد. اما معمولاً دربرابر عفونت هاي ويروسي اصلي موثر نيستند.
اولين نشانه برونشيت مزمن، سرفه خفيف است که سرفه سيگاري ها ناميده ميشود. اين سرفه مي تواند کمي خلط هم ايجاد کند. خس خس کردن و تنگي نفس نيز ميتواند همراه با اين سرفه ايجاد شود. با پيشرفت بيماري، تنفس دشوارتر مي شود. بيمار احساس مي کند که بايد فعاليت خود را کمتر کند. بدن ديگر نمي تواند اکسيژن کافي را بگيرد درنتيجه تغييراتي در ساخت خون پديد مي آيد.
● تشخيص:
براي تشخيص برونشيت، پزشک ابتدا تاريخچه سلامتي فرد و علائم وي را بررسي ميکند. سپس با گوشي طبي به سينه بيمار گوش مي دهد. برخي صداهاي خاص نشان دهنده باريک شدن راه هواست. اين صداها شامل صداي خس خس و ترق ترق مي شود.
آزمايش کشت خلط انجام مي شود، به ويژه درمواقعي که رنگ خلط سبز شده باشد و خون در آن ديده شود. کشت به پزشک امکان مي دهد که تعيين کند چه باکتري در خلط بيمار موجود است. سپس مي تواند تصميم بگيرد که براي کشتن اين باکتري ها چه دارويي بايد تجويز شود.
اولين قدم براي انجام کشت خلط اين است که اجازه بدهيد بيمار با سرفه کمي خلط توليد کند. آنگاه نمونه گرفته شده و ۲ تا ۳ روز در يک محيط گرم قرار داده مي شود. تحت اين شرايط باکتري به سرعت رشد مي کند و تشخيص آن ساده مي شود.
خلط را ميتوان از طريق برونکوسکوپي هم به دست آورد. در اين فرايند، ابتدا داروي بيهوشي به بيمار داده مي شود. سپس لوله اي به راه هوا فرستاده شده و نمونه خلط گرفته ميشود.
قدم ديگر در تشخيص برونشيت آزمايش عملکرد ريه است. اين مرحله با استفاده از دسگاه تنفس سنج انجام مي گيرد. اين آزمايش بسيار ساده، سريع و بدون درد است و معمولاً در مطب پزشک انجام مي شود. اگر عملکرد ريه کمتر از ۸۰ درصد باشد ميتواند نشانه ابتلا به برونشيت يا يک بيماري ريوي ديگر باشد.
بسياري از بيماري هاي ريوي علائم مشابهي دارند. براي تشخيص صحيح بيماري پزشک بايد آزمابشات ديگر مثل راديولوژي سينه، ثبت ضربان قلب و يا آزمايش خون از بيمار بگيرد.
● درمان:
موارد خفيف برونشيت حاد مانند يک سرماخوردگي ساده درمان مي شوند. به بيمار گفته مي شود که به حد کافي مايعات مصرف کند، استراحت کند و سيگار نکشد. براي بالا بردن رطوبت هوا نيز بايد از دستگاه هاي مرطوب کننده هوا استفاده شود.
استامينوفن نيز بايد براي تخفيف درد و تب استفاده شود. براي بچه ها نبايد از آسپيرين استفاده شود چون ممکن است بيماري هاي جدي مثل سندرم ري اتفاق بيفتد.
سرفه هايي که همراه با خلط باشند نبايد درمان شوند چون به اين طريق مي توان خلط موجود در ريه ها را بيرون کشيد. اگر اين خلط ها از اين طريق خارج نشوند، در ريه جمع شده و ره هوا را مي بندند. داروهاي ضد سرفه براي موارد سرفه هاي خشک ميتواند مورد استفاده قرار گيرد.
بيماران مبتلا به برونشيت با مصرف داروهاي اکسپکتورانت براي سرفه، کمي آرام ميگيرند. درحاليکه اين داروها سرفه را کاهش نمي دهد، بلکه خلط را در ريه رقيق تر کرده درنتيجه بيرون آمدن آن از طريق سرفه آسانتر مي شود.
عفونت هاي باکتريايي نيز ممکن است همراه با برونشيت حاد ايجاد شوند. اين عفونت ها را مي توان با آنتي بيوتيک درمان کرد. مهمترين نقش آنتي بيوتيک ها زماني حاصل مي شود که کل ميزان تجويز شده مورد استفاده قرار گيرد.
برونشيت مزمن: درمان برونشيت مزمن کمي پيچيده است و به مرحله بيماري و وجود ساير مشکلات سلامتي بستگي دارد. اولين قدم مهم ترک سيگار و جلوگيري از خوردن دود سيگار افراد ديگر و آلودگي هوا است. داشتن برنامه منظم براي ورزش نيز اهميت زيادي دارد.
دارو درماني با برونکوديلاتورا آغاز مي شود. اين داروها عضلات لوله هاي ناي را آرام کرده و اجازه مي دهد هوا راحت تر عبور و مرور کند. از جمله برونکوديلاتورهاي متداول عبارتند از: آلبوترول albuterol، متاپروترنول metaproterenol. اين داروها را مي توان از طريق دهان يا استنشاقي مورد استفاده قرار داد. داروهاي ضد التهابي نيز براي کاهش التهاب و آماس بافت هاي راه هوا تجويز مي شوند. کورتيکوستيروئيد ها مثل پردنيزون را نيز مي توان از طريق دهان يا تزريق مورد استفاده قرار داد. ساير استيروئيدها استنشاقي هستند. استفاده طولاني مدت از اين استيروئيدها مي تواند عوارض جنبي جدي داشته باشد ازاينرو بايد از آن پرهيز کرد.
براي کاهش ميزان توليد خلط داروهايي خاص موجود است. ايپراتروپيوم Ipratropium يکي از اين داروهاست. در مراحل آخر بيماري، بيماران ممکن است نياز به اکسيژن اضافي از مخزن اکسيژن از طريق ماسک پيدا کنند. در اين مراحل همچنين نياز به بستري شدن بيمار نيز ديده مي شود.
● درمان هاي جايگزين:
تمرکز درمان هاي جايگزين، يک رژيم غذايي سالم است که سيستم ايمني بدن را تقويت کند. تعدادي داروهاي گياهي نيز براي درمان برونشيت توصيه مي شوند. اين داروها شامل استنشاق اوکاليپتوس يا برخي روغن هاي خاص ديگر در بخار داغ و نوشيدن پاي درست شده از بوصير و باديان رومي مي باشد. آب درماني، استفاده از آب و بخارهاي آب، نيز مي تواند به تميز کردن سينه و تحريک سيستم ايمني بدن کمک کند.
● پيش بيني بيماري:
با درمان، برونشيت حاد معمولاً طي يک تا دو هفته بهبود مي يابد. اما سرفه هايي که همراه با اين بيماري ايجاد مي شوند مي توانند تا هفته ها ادامه پيدا کنند. برعکس، برونشيت مزمن بيماري پيشرونده است. پيشرفت هاي خفيف ممکن است ديده شود اما در طولاني مدت هيچ درماني براي آن موجود نيست. اين بيماري معمولاً به آمفيزم يا ساير بيماري هاي ريوي تبديل مي شود که همه آنها تقريباً کشنده هستند.
● پيشگيري:
بهترين راه براي پيشگيري از ابتلا به برونشيت، شروع نکردن به سيگار يا ترک آن است. افراد سيگاري ده مرتبه بيشتر از سايرين از اين بيماري و ساير اختلالات ريوي جان ميسپارند. از ساير محرک هاي محيطي مثل مواد شيميايي موجود در آلاينده هاي هوا نيز بايد پرهيز شود. واکسن زدن نيز مي تواند افراد را از ابتلا به برخي بيماري هاي خاص ريوي مثل سينه پهلو و آنفولانزا محافظت کند.

کارشناسان حوزه سلامت معتقدند، کشيدن سيگار نه تنها افراد سيگاري را در معرض انواع بيماري ها از جمله سرطان ريه و بيماري هاي قلبي قرار مي دهد، بلکه سلامت ...

۱) واکسن بيماري نيو کاسل Newcasttle disease vaccine واکسن هاي بيماري نيوکاسل در ايران به دو شکل زير به مصرف مي رسد : الف) واکسن هاي زنده :- ide Live . ...

●واکسن لارنگوتراکئيت عفوني ( ILT): ▪ترکيب و توضيح: اين واکسن محتوي ويروس زنده تخفيف حدت داده شده ILT کشت داده شده در جنين تخم مرغهاي SPF و ليوفليزه شد ...

آنفولانزا يک بيماري ويروسي است که بخش‌هاي بالايي مجراهاي تنفسي را درگير مي‌کند. اين بيماري به‌ناگاه رخ مي‌دهد و نشانه‌هايي مانند تب، کوفتگي و درد در ب ...

به تمامي اعضاء يا هر کيست تشکيل شده توسط گونه هاي جنس سارکوسيستيس را سارکوسيست( Sarcocyst ) گويند . ▪ سارکوسيستيس : به يک جنس از تک ياخته هاي انگلي در ...

دانلود نسخه PDF - برونشيت