up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله باکتري PDF
QR code - باکتري

باکتري

باکتري شناسي

باکتريها گروهي از موجودات تک ياخته اي ذره بيني هستند که پوشش بيروني نسبتاً ضخيمي آنها را احاطه کرده است. اين موجودات ساختار ساده اي دارند و به گروه پروکاريوت ها تعلق دارند.
باکتري ها متنوع ترين و مهم ترين ميکروارگانيسمها هستند. تعداد کمي از آنها در انسان و حيوانات و گياهان بيماريزا است. بطور کلي بدون فعاليت آنها، حيات بر روي زمين مختل مي گردد. بطور يقين يوکاريوتها از موجودات زنده باکتري مانند بوجود آمده اند. نظر به اينکه باکتريها ساختمان ساده اي داشته و مي توان به آساني بسياري از آنها را در شرايط آزمايشگاه کشت داد و تحت کنترل درآورد، ميکروب شناسان مطالعه وسيعي درباره فرايندهاي حياتي آنها انجام داده اند.
● تاريخچه
اينکه پروکاريوتها و يا يوکاريوتها کدام يک زودتر بر روي کره زمين ظاهر شده اند، کاملاً مشخص نيست. اما مطالعات تفاوتهاي ژنتيکي بين يوباکتري ها، آرکي باکتري ها و يوکاريوت ها نشان مي دهد که هر سه گروه از دنياي مشترکي مشتق شده اند. شکل باکتريها بر اساس شکل به ۶ گروه تقسيم مي شود. پنج گروه اول را باکتريهاي پست و گروه ششم را باکتريهاي عالي گويند.
باکتريها داراي هسته بدون غشا و هستک هستند و اجزاي آن در سيتوپلاسم پراکنده اند. کروموزمهاي غير مشابه و جداگانه در آنها وجود ندارد. در باکتريها، واکوئل ديده نمي شود. بيشتر آنها بدون کلروفيل هستند و دگرگشت (متابوليسم) خود را از راه شيميوسنتز انجام مي دهند. توليد مثل به دو صورت جنسي (آميختگي) و غير جسمي و جوانه زدن، قطعه قطعه شدن و تقسيم دوتايي صورت مي گيرد.
● ساختار باکتريها
پوشينه در بعضي از باکتريها، غلاف ژلاتيني چسبناکي ديواره اسکلتي را احاطه کرده است که توسط باکتريها ساخته شده و به خارج ترشح مي گردد و جنس پوشينه بيشتر از پلي ساکاريدها همراه با مواد ديگر است.
تاژک از واحدهاي پروتئيني به نام فلاژين تشکيل شده و قابل ترميم بوده و وسيله حرکت باکتري هستند. معمولاً طول آن چند برابر طول باکتري است. آرايش تاژک در باکتريهاي تاژکدار بصورت تک تاژکي، دو تاژکي، چند تاژکي سطحي است.
تار به دو صورت جنسي و چسبنده وجود دارد و در عمل تحرک بي تأثير است.
ديواره در بيرون غشاي پلاسمايي بوده و سبب استحکام باکتري شده و به آن شکل مي دهد. وجود ديواره براي رشد و تقسيم باکتريها لازم است.
غشاي سيتوپلاسمي به صورت پرده نازکي در داخل ديواره باکتري قرار دارد و متشکل از مولکولهاي چربي و پروتئيني است.
مزوزومها از فرورفتگي غشاي سيتوپلاسمي به درون سيتوپلاسم حاصل مي شود و اغلب در محل تقسيم ديواره وجود دارند و در عمل تقسيم DNA، تقسيم ياخته اي و تبديل باکتري به هاگ دخالت مي کنند.
اجزاي سيتوپلاسم ريبوزمها مواد ذخيره اي ماده زمينه کروماتومور ماده ژنتيکي که DNA آنها غالبا به صورت يک کروموزوم تاخورده و بهم فشرده است
لويي پاستور (۲۷ دسامبر ۱۸۲۲ – ۲۸ سپتامبر ۱۸۹۵) ميکروب شناس و شيمي دان فرانسوي در «دل» (Dole) منطقه اي در ناحيه «ژرا» (Jvra) در کشور فرانسه به دنيا آمد.
عمده ترين دليل شهرت وي کشف شيوه جلوگيري از ترشيدگي شراب و شير بود که به «پاستوريزاسيون» شهرت يافت. پدر لويي يعني «ژان پاستور» به شغل دباغي اشتغال داشت. وي همچنين يکي از کهنه سربازان جنگ هاي دوران ناپلئون بود. از نظر مذهبي لويي تا پايان عمر يک کاتوليک مومن باقي ماند. (نکته جالب اينجاست که نام پاستور «Pastevr» به زبان فرانسه به معني «کشيش پروتستان» و «چوپان» است. ) آزمايشات و تحقيقات لويي پاستور باعث تاييد «تئوري نقش ميکروب ها در بروز بيماري ها» شد. به علاوه وي اولين واکسن هاري را نيز کشف کرد. نام پاستور در کنار «فرديناند کوهن» و «رابرت کوخ» به عنوان بنيان گذاران باکتري شناسي ثبت شده است. همچنين پاستور اکتشافات متعددي در علم شيمي از خود به جاي گذاشته، که مهمترين آنها کشف «عدم تقارن مولکولي کريستال ها» بوده است.
استعداد پاستور ابتدا توسط مدير دانشگاه محل تحصيل اش کشف شد. اين فرد پس از آن به پاستور توصيه کرد تا شانس خود را براي پذيرش در دانشسراي عالي امتحان کند، اتفاقي که با موفقيت همراه بود. پاستور پس از فارغ التحصيلي از دانشسراي عالي، مدت کوتاهي به عنوان دبير فيزيک در دبيرستان «ديون» (۱۸۴۸) مشغول به کار شد. وي پس از آن به عنوان استاد رشته شيمي در دانشگاه استراسبورگ پذيرفته شد. جايي که استاد جوان پس از آشنايي با «ماري لوران»، دختر رييس دانشگاه در سال ۱۸۴۹ با وي ازدواج کرد. لويي و ماري صاحب پنج فرزند شدند اما تنها دو تن از آنها به سنين بزرگسالي رسيدند. خدمات علمي پاستور اثبات تئوري نقش ميکروب ها در بروز بيماري ها که پيش از آن به فکر افرادي چون «گيرولامو فرانکاستورو»، «آگوستينو باسي» و «فردريش هلن» خطور کرده بود، با آزمايش هاي پاستور تحقق يافت. پاستور موفق شد اين تئوري را تبديل به نظريه اي قابل پذيرش براي اکثر دانشمندان عصر خود کند.
اين باکتري (H. pylori) شايع ترين موجود ذره بيني است که جوامع انساني را در بعد جهاني مبتلا به عفونت ساخته و گفته ميشود بيش از ۵۰ درصد از مردم دنيا ميزبان اين بيماريزايي ميباشند.معده انسان تنها محل اقامت مناسب اين ميکروب است و حتي از دوران نوزادي بعد از شير خوارگي تا سنين کهولت، انسان ميتواند ناقل اين باکتري باشد.
اين ميکروب در محل اقامت طويل مدت خود در معده ميتواند باعث بيماريهايي به صورت التهاب حاد و مزمن معده ، زخم تغذيه اي معده و اثني عشر با عواقب خطر ناکشان از جمله خونريزي حاد و مزمن جهاز هاضمه و سرطان معده شود.در اکثر مردم اين عفونت به صورت بدون علائم باقي مي ماند و لذا ناقلين آن سبب سرايت آن به افراد ديگر چه در هسته فاميلي و چه در اجتماعات متراکم انساني مانند خوابگاه ميشوند.
علت عدم بروز علائم باليني در تمام اشخاص آلوده مشخص نيست ونوع سويه باکتري ، تغذيه و ساير عوامل اجتماعي مسئول آن شناخته شده اند.
رابطه علي آن با سرطان معده در اشخاص مبتلا به عفونت به اثبات رسيده است لذا در جوامع در حال توسعه اين عفونت شايع ترين علت مرگ در نتيجه سرطان معده محسوب ميگردد. نشان داده شده است که اين عفونت در قالب حيواني با تلقيح واکسن قابل درمان است ولي واکسن نوع انساني هنوز در دسترس نيست.بر اساس مطالعات ميتوان گفت شيوع اين عفونت در ايران بسيار بالا است.
● محيط زيست :H .pylori
اين باکتري در محيط طبيعي به شکل نيم دايره يا به شکل S و در محيط آزمايشگاهي به شکل ميله اي مشاهده شده است و به همين دليل اين نام به آن اطلاق گرديده است .محيط زيست اين باکتري در سطح مخاطي اپيتليوم معده به خصوص در قسمت پيلور ميباشد.
به اثبات رسيده است که اين ميکروب در نسوج پوششي معده در اثني عشر و به ندرت در مري و مقعد ودر مخاط معده مشاهده شده به نظر ميرسد که اين ميکروب در دوران طفوليت وارد بدن شده و براي زندگي طويل مدت در نقاطي که فاقد ميکروب هاي طبيعي هستند خود را تطبيق ميدهد.
هليکو باکتر پيلوري گاهي از بزاق دهان و جرم دندانها جدا شده است. مدفوع يک منبع احتمالي براي آن محسوب ميشود،البته محققين به اين نتيجه رسيده اند که دفع باکتري در مدفوع زياد نيست.
انسان ميزبان طبيعي اين باکتري است و بر اساس يک سري مطالعات پيشنهاد شده که حيوانات ميتوانند به عنوان مخازني براي باکتري عمل کنند . اين باکتري قابل انتقال از حيوان به انسان است. در ميمونها به خصوص در ميمون هندي به نام ريسوس ،خوک،عنتر و گربه هاي خانگي و بعضي حيوانات اهلي گزارش شده است.
انتقال اين باکتري از شخص به شخص در صورت رعايت نکردن بهداشت فردي امکان پذير است.
● درمان:
اين باکتري يک ارگانيزم بسيار مقاوم به درمان است و موفقيت در درمان نياز به تجويز همزمان دو يا چند دارو دارد.آموکسي سيلين بطور گسترده در جهت در مان به خصوص در ترکيب با بيسموت استفاده شده است.
درمان سه دارويي هم فوائد داخل معده اي و هم فعاليت سيستميک داشته است .داروهاي داخل معده اي موثر شامل بيسموت، تتراسايکلين، آموکسي سيلين، کلاريترومايسين و فورازوليدون هستند.
در صورت ابتلا به اين باکتري دوره درماني ودارويي خود را با جديت دنبال نماييد زيرا در صورت سهل انگاري عود مجدد بيماري گزارش شده است .
● رنگ آميزي گرم
رنگ آميزي گرم يکي از مهمترين ومتداولترين روش هاي رنگ آميزي در باکتري شناسي است که اولين بار توسط کريستين گرم ابداع شد. دراين رنگ آميزي باکتري ها بر مبناي رنگ باکتري پس ازرنگ آميزي به دودسته گرم مثبت و گرم منفي تقسيم مي شوند. رنگ باکتري پس ازرنگ آميزي به توانايي حفظ رنگ اول وبه عبارتي به ساختمان ديواره سلولي باکتري بستگي دارد. دررنگ آميزي گرم باکتري هاي گرم مثبت پس ازرنگ آميزي به رنگ بنفش وباکتري هاي گرم منفي به رنگ قرمز مشاهده مي شود.
گرچه هر دو گروه يعني باکتري هاي گرم مثبت و منفي داراي ديواره مي باشند ولي فرق بين اين دو گروه مربوط به خواصي است که در ساختمان ديواره سلولي آنها وجود دارد. اساس ساختمان در ديواره سلولي باکتري هاي گرم مثبت يک لايه ضخيمي است از پپتيدوگليکان*[۱]، ولي در باکتري هاي گرم منفي ضخامت آن به حداقل مي رسد.
در عمل باکتريهايي که داراي خواص يکساني باشند بندرت يافت مي شوند، حتي باکتريهايي که از يک سلول منشا مي گيرند ممکن است از نظر يک يا چند صفت با يکديگر متفاوت باشند. اين تفاوتها نتيجه تغييراتي است که به علت جهش ژني يا موتاسيون در سلولهاي باکتريايي پديد مي آيد. اين باکتريهاي تغيير يافته ، موتانت Mutant ناميده مي شوند که از نظر بعضي از خواص نظير ساختمان آنتي ژن ، حساسيت در مقابل آنتي بيوتيکها و ... با ساير باکتريهاي مشابه اختلاف دارند.
سهولت تغييرپذيري در باکتريها مربوط به سرعت تقسيم آنهاست. زمان تقسيم يا مدت زماني که براي توليد يک سلول جديد در باکتريها لازم است، حدود ۲ دقيقه و در مورد انسان ۲۰ سال است. مثلا يک سلول باکتري در مدت ۱۸ ساعت ۵۴ نسل بوجود مي آورد. درحاليکه براي ايجاد همين تعداد نسل انسان بيش از ۱۰۰۰ سال زمان لازم است. پس جهش ژني در باکتريها نسبت به موجودات عالي خيلي سريع و قابل ملاحظه است.
تفاوت يوکاريوتها با باکتريها
در کره خاکي تنها دو نوع سلول توسط کليه ارگانيسمهاي زنده توليد مي شود. سلولهاي پروکاريوت (يا هسته ابتدايي). در اين گروه هسته ، فاقد غشا است و شامل کليه باکتريهاست. پروکاريوتها شامل يو باکتريها (باکتريهاي حقيقي) و آرکئي باکترها (باکتريهاي قديمي) است. اما گروه ديگر يوکاريوتها هستند که داراي غشاي هسته و هسته حقيقي مي باشند. اينگونه هسته در تمام ارگانيسمهاي ديگر مانند Algae (جلبکها) Fungi (قارچها) ، پروتوزوئرها (protozoa) و گياهان (Plant) و جانوران (Animals) يافت مي شود. پاتوژنهاي انساني تنها در ميان يوباکتريها يافت مي شوند.
● مشخصات سلول باکتري
اکثر باکتريها پوشش سلولي (cell envelope) توليد مي کنند که شامل غشاي پلاسمايي ، ديواره سلولي (cell wall) و پروتئينها و پلي ساکاريدهاي تشکيل دهنده آن مي باشد. بعضي از باکتريها کپسول يا لايه چسبنده توليد مي کنند. فيلامانهاي خارجي (فلاژل و پيلي) ممکن است در باکتريها بوجود آيد. ديواره سلولي ، ساختمان سخت و مقاومي است که پروتوپلاست را احاطه کرده و آن را از آسيب فيزيکي و شرايط کاهش فشار اسمزي محيط خارج حفاظت مي کند. معمولا به باکتري اجازه مي دهد تا در برابر سطح وسيعي از شرايط محيطي ايستادگي کند پروتوپلاست از غشاي سيتوپلاسمي و محتويات آن تشکيل شده است.
از نظر محتويات سلولي ، باکتريها سلولهاي ساده اي هستند. ساختمان اصلي سيتوپلاسم آنها شامل شبکه فيبريلي کروماتين مرکزي يا نوکلئوتيد (Nucleoid) مي باشد که توسط سيتوپلاسم بي شکل حاوي ريبوزوم ها احاطه شده است. اجسام انکلوزيون سيتوپلاسمي يا گرانولهاي ذخيره انرژي ، بسته به گونه هاي باکتري ماهيت شيميايي متفاوتي دارند و مقدار آنها به مرحله رشد و محيط بستگي دارد. بعضي از ساختمانهاي سلولي از قبيل آندوسپورها فقط به تعداد کمي از باکتريها محدود مي شوند.
● طبقه بندي باکتريها
باکتريهاي پست
اين باکتريها تک ياخته اي بوده و اگر کروي يا بيضوي باشند، کوکوس و اگر ميله اي شکل يا دراز باشند، باسيل و اگر خميده باشند ويبريون و چنانچه مارپيچي شکل و غيرقابل انعطاف باشند، اسپريل و اگر فنري و قابل انعطاف باشند، اسپيروکت ناميده مي شوند.
باکتريهاي عالي يا رشته اي
اين باکتريها رشته مانند و اغلب غلاف دار هستند و اغلب اوقات شاخه هاي حقيقي ايجاد کرده ، ميسليوم تشکيل مي دهند و چون تشکيلات منشعب ايجاد مي کنند، لذا اکتينوميست ناميده مي شوند. بنابراين باکتريها از نظر شکل به ۶ گروه گرد ، دراز ، خميده ، مارپيچي ، فنري و منشعب تقسيم مي شوند.
● اجزاي ساختماني باکتريها
▪ فلاژلها (Flagella)
فلاژلها ، فيلامانهاي پروتئيني به طول و قطر يکنواخت مي باشند و موجب تحرک شبيه به شناي سريع و مستقل اغلب باکتريها پاتوژنيک مي گردند فلاژل در سه قسمت فيلامان ، قلاب و جسم پايه تشکيل شده است. پايه فلاژل در غشاي پلاسمايي قرار گرفته است. لنگرگاه و تعداد فلاژل در باکتريها فرق خواهد کرد.
● فيمبرياها
فيمبرياها که پيلي هم ناميده مي شوند، فيبريلهاي شبيه مو هستند به اندازه ۰.۰۰۴ تا ۰.۰۰۸ ميکرون هستند. اين ارگانل با ميکروسکوپ الکتروني در سطح باکتريهاي مختلف قابل رويت هستند. آنها مستقيم تر ، نازکتر و کوتاهتر از فلاژلها هستند. اين رشته ها در غشاي پلاسمايي سلول ميکروبي لنگر مي اندازد.
● هسته باکتري
هسته سلول را ميتوان بعد از رنگ آميزي اختصاصي با ميکروسکوپ نوري مشاهده کرد. در مقايسه با سلولهاي عالي مواد ژنتيکي باکتريها و ساير سلولهاي پست پراکنده ، ساده و بدون پوشش و کروموزوم حلقوي است غشاي هسته وجود ندارد و کروموزوم به مزوزوم فرورفته در غشاي سيتوپلاسمي چسبيده است. در سالهاي اخير پروتئينهاي شبيه هيستون در باکتريها کشف شده است که احتمالا نقش مشابه هيستونها را در کروماتينهاي سلولهاي يوکاريوت ايفا مي کنند.
● سيتوپلاسم
بيش از ۵۰ درصد پروتئين سلول در سيتوپلاسم قرار دارد و آنزيمهاي متابوليسمي راههاي گليکوليز و بسياري از آنزيمهاي چرخه کربس ، انواع کاتالازها ، دهيدروژنازها ، و مواد حد واسط چرخه هاي متابوليکي در سيتوپلاسم وجود دارد. روابط اتمي ، يوني و الکتروني بين ترکيبهاي مختلف سيتوپلاسمي با نظم خاص فعاليتهاي حياتي را ظاهر مي سازد.
● پوشش سلول (Cellenvelope)
▪ کپسول و لعاب (Capsoles)
قدرت بيماري زايي پاتوژنها اغلب با توليد کپسول همراه است. باکتريهاي کپسول دار در محيط جامد ، کلنيهاي مخاطي (Mucoid) يا صاف (Smooth) مي سازند. در مقابل باکتريهاي فاقد کپسول کلنيهاي خشن (Rough) دارند. اگر باکتري قدرت کپسول سازي خودش را از دست بدهد در مقابل قدرت ويرولانس (بيماريزايي) خود را از دست داده و در مقابل دستگاه ايمني بدن ميزبان تاب مقاومت نخواهد داشت.
● ديواره سلولي
ديواره سلولي باکتريها بي نهايت پيچيده است و لايه سفت و سختي را در اطراف باکتريها ايجاد مي کند که سلول را از گسيختگي و متلاشي شدن در مقابل فشار اسمزي خارج سلول محافظت مي کند. همچنين ديواره محل تجمع عوامل آنتي ژن مي باشد که باکتريها را توسط اين آنتي ژنها از هم تميز مي دهند. باکتريها با روش رنگ آميزي گرم (Gram stain) به دو دسته تقسيم مي شوند.
گرچه هر دو گروه يعني باکتريهاي گرم مثبت و منفي داراي ديواره مي باشند ولي فرق بين اين دو گروه مربوط به خواصي است که در ساختمان ديواره سلولي آنها وجود دارد. اساس ساختمان در ديواره سلولي باکتريهاي گرم مثبت يک لايه ضخيمي است از پپتيدوگليکان (Poptidoglycan) ، ولي در باکتريهاي گرم منفي ضخامت آن به حداقل مي رسد.
● غشاي سيتوپلاسمي
غشاي سيتوپلاسمي غشاي داخلي نيز ناميده مي شود. غشاي سيتوپلاسمي باکتريها مشخص بوده و از فسفو ليپيد و پروتئين ساخته شده است. اين غشا در پروکاريوتها از غشاي سيتوپلاسمي در يوکاريوتها به علت نداشتن استرول متمايز مي شود. چين خوردگيهاي غشاي سيتوپلاسمي به درون سلول ساختارهاي ويژه اي به نام مزوزوم ايجاد مي کند که کروموزومهاي باکتريها به مزوزومها متصل هستند. غشا همچنين به عنوان يک سد اسمزي براي سلول عمل مي کند و داراي سيتوپلاسم انتقال دهنده براي مواد محلول است و انتقال توليدات سلولي را در مقابل با محيط خارج سلولي تنظيم مي کنند.
● توليدمثل باکتري
باکتريها به روشهاي تقسيم مستقيم ، آميختگي ، قطعه قطعه شدن يا بوسيله کنيدي و همچنين جوانه زدن تکثير مي يابند. برخي باکتريها توانايي ايجاد هاگ دروني را دارند. هاگ سبب مقاومت باکتري در برابر عوامل نامساعد محيط مي شود. هر باکتري فقط يک هاگ مي سازد و از هر هاگ يک باکتري بوجود مي آيد.
به تازگي جمعي از مايکروبايولوژيست ها در يکي از دانشگاههاي انگليس يکي از باکتري هاي موجود در شکلات را که از شکر تغذيه مي کند به وسيله اضافات شکلاتهاي يک کارخانه پرورش دادند و سپس يک باطري هيدروژني را با هيدروژن توليد شده از فعاليت باکتري ها شارژ کرده و ثابت کردند که مي توان از شکلات انرژي الکتريکي دريافت کرد.
اين تيم تحقيقاتي باکتري اسچريچيا کولي (Escherichia coli) موجود در شکلات را با کارامل رقيق شده تغذيه کردند، باکتري مورد نظر شکر را مصرف و هيدروژن توليد کرد.
سپس محققين هيدروژن حاصل شده از باکتري را براي شارژ يک باطري هيدروژني استفاده کردند و باطري هيدروژني نيز پس از شارژ الکتريسيته کافي براي راه انداختن يک دستگاه خنک کننده کوچک را توليد کرد.
اين کشف تازه راه مصرف فوق العاده اي را براي استفاده از اضافات و زايده هاي کارخانه هاي شکلات سازي ايجاد خواهد کرد.
جالب اينجاست که کار اين باکتري تنها با يک بار مصرف شکر و توليد هيدروژن تمام نمي شود و مي تواند همچنان درعرصه تامين سوخت هيدروژني فعال باشد. دانشمندان باکتري را در ظرف مخصوصي حاوي هيدروژن و مايع زايد حاصل شده از روند تبديل شکر به هيدروژن قرار مي دهند و دوباره آنزيم توليد کننده هيدروژن را در آنها فعال ميکنند.
محققين براي استفاده مجدد از باکتري ها ، گاز هيدروژن را به الکترون هاي تشکيل دهنده آن تجزيه مي کنند سپس الکترون هاي توليد شده را با الکترون هاي فلز پلاديوم در محلول هيدروژن و مايع زايد حاصله از فعاليت باکتري ها قرار مي دهند تا الکترون ها با هم واکنش شيميايي انجام دهند.
اين واکنش موجب مي شود تا پلاديوم از محلول جدا شده و به باکتري بچسبد و در پي اين عمل باکتري براي استفاده مجدد حفظ مي شود.

باکتريها گروهي از موجودات تک ياخته اي ذره بيني هستند که پوشش بيروني نسبتاً ضخيمي آنها را احاطه کرده است. اين موجودات ساختار ساده اي دارند و به گروه پر ...

باکتريها گروهي از موجودات تک ياخته‌اي ذره بيني هستند که پوشش بيروني نسبتا ضخيمي آنها را احاطه کرده است. اين موجودات ساختار ساده‌اي دارند و به گروه پرو ...

● باکتري چيست ؟ باکتريها گروهي از موجودات تک ياخته اي ذره بيني هستند که پوشش بيروني نسبتا ضخيمي آنها را احاطه کرده است. اين موجودات ساختار ساده اي دار ...

مقدمه خاک به عنوان يکي از مهمترين اکوسيستم‌هاي ميکروبي محل رشد و تکثير انواع مختلف ميکروارگانيسمها است. وسيعترين تعداد ميکروارگانيسمهاي شناخته شده در ...

● تعريف آکنه يک ضايعه پوستي است که سبب ايجاد جوشهاي سرسياه و التهاب ضايعات قرمز (کورک، جوشهاي چرکي، کيست) مي گردد. اين زايده ها بطور معمول جوش يا زيت ...

براي اين آزمايش بايد ناشتا باشيد... آن آزمايش، آمادگي خاصي لازم ندارد... نتيجه اين آزمايش مثبت کاذب است... آن آزمايش بايد تکرار شود... اين حرف ها و حر ...

دئودرانتها ترکيباتي هستند که بر روي بدن جهت کاهش بوي بدن به کار مي روند دليل اين بوي بد سوار شدن باکتريها بر روي تعريق بدن است. يک گروه از دئودرانتها ...

آنفولانزا يک بيماري ويروسي است که بخش‌هاي بالايي مجراهاي تنفسي را درگير مي‌کند. اين بيماري به‌ناگاه رخ مي‌دهد و نشانه‌هايي مانند تب، کوفتگي و درد در ب ...

دانلود نسخه PDF - باکتري