up
Search      menu
تولید و کشاورزی :: مقاله باغباني PDF
QR code - باغباني

باغباني

● کشت گلخانه اي
هر يک از گياهان براي داشتن رشد مطلوب نياز به شرايط خاصي از نظر شدت نور ، دماي روزانه ، دماي شبانه ، ميزان رطوبت نسبي هوا و رطوبت خاک دارند . براي توليد و پرورش تجاري گياهان با کيفيت بالا و در تمام طول سال بايد شرايط محيطي مطلوب به همراه کنترل عوامل خسارت زا نظير باد ، طوفان هاي ويرانگر ، سرما و يخبندان و ..... از طريق ساختماني بنام گلخانه هستيم که به عنوان محيط کنترل شده مطرح مي گردد و با توجه به نياز روزافزون بازار ، چه از نظر توليد گل و گياهان زينتي و چه از نظر سبزيجات و صيفي جات خارج از فصل اين روش توليد امروزه به يکي از سود آورترين بخشهاي کشاورزي تبديل شده است که البته سرمايه گذاري اوليه فراواني را نيز طلب مي کند . با توجه به سرمايه گذاري زيادي که در اين زمينه صورت مي گيرد فقدان مديريت صحيح در احداث گلخانه ، انتخاب مکان ، نوع گلخانه و پوشش آن باعث عدم بهره وري مناسب از سرمايه و امکانات خواهد شد .
● تعريف گلخانه
گلخانه ياGreen house به فضاي محدودي اطلاق مي­شود که قابليت کنترل شرايط محيطي مناسب را براي رشد گياهان از نواحي مختلف در طي فصول مختلف يک سال داشته باشد. طبق اين تعريف از جمله عملکرد گلخانه، فراهم کردن شرايط محيطي لازم و مورد نياز محصولي معين است.گل­خانه­ها بر حسب اينکه چه نوع مصالح ساختماني در آنها بکار برده شده است به نوع ثابت و متحرک تقسيمبندي مي شوند.گلخانه­هاي ثابت، به گل­خانه­هايي گفته ميشود که مصالح ساختماني بکار رفته در آنها از جنس پايدار و با دوام باشد. پس بايد ساليان سال از آنها استفاده کرد.
● محل احداث گلخانه
يکي از اولين تصميماتي که بايد اتخاذ شود، اين است که گلخانه به صورت يک واحد جداگانه، در تماس باساختمان هاي موجود و يا بصورت بخشي از ساختمانهاي جديد ساخته شود. گلخانه هاي متصل به هم معمولاً هزينه هاي ساخت و گرمايش کمتري داشته و دسترسي آسانتري دارند، اما گياهان نورکمتري دريافت مي کنند. گلخانه هاي متصل به هم بايد رو به جنوب ساخته شوند. يک گلخانه مستقل مي تواند در محلي دورتر از ساختمانهاي موجود ساخته شود. گياهان در چنين گلخانه اي نور خورشيد را از همه جهات دريافت مي کنند. اين گلخانه ها از لحاظ ساخت و سيستم حرارتي بسيار گران هستند و هزينه هاي فوق العاده اي براي خطوط آب و برق لازم دارند. يک گلخانه مي تواند در هراندازه اي ساخته شود اما کوچکترين گلخانه اي که مي توان در نظر گرفت چيزي در حدود ۲۰۰ فوت مربع است (۱۸.۴ متر مربع ). گلخانه هاي کوچکتر به نسبت از لحاظ ساخت و عملکرد بسيار گران هستند .
مسائلي که بايد براي احداث گلخانه در نظر داشت عبارتند از:
▪ دسترسي به راههاي حمل و نقل که با احداث هر چه نزديکتر به راههاي اصلي اين مشکل به حداقل مي رسد .
▪ نوع سوخت مصرفي در گلخانه؛در مناطقي که امکان دسترسي به گاز طبيعي وجود دارد مي توان با کاربرد اين سوخت ارزان هزينه ها را به مقدار زيادي در توليد فصل سرما کاهش داد .
▪ دسترسي به منابع آب با کيفيت و کميت مناسب .
▪ اثرات محيطي؛ جايي که دائماً داراي آب و هواي نامساعد ، بارانهاي شديد ، سايه ناشي از واقع شدن در دامنه شمالي کوههاي بلند و يا درختان سربه فلک کشيده مي باشد مناسب احداث گلخانه نيست . شدت نور يکي از عوامل تعيين کننده محسوب مي گردد .
▪ نوع محصولي که در برنامه توليد قرارمي گيرد . با توجه به اينکه گرايشها به سمت توليد اختصاصي محصولات است و دستور کار توليد پس از مطالعه ابتدايي بازار داخلي و خارجي مشخص مي گردد قبل از احداث ، ابتدا بايستي تعيين کنند که چه محصولي توليد شود سپس تصميم به احداث گلخانه در منطقه و اقليمي مناسب آن محصول بگيريد . در نظر داشتن قوانين مربوط به زمين محدوده هاي شهري و احداث و بهره برداري از گلخانه ها و ....
▪ محل احداث بايستي حتي الامکان مسطح باشد چرا که در صورت ناهمواري و شيبدار بودن ، ايجاد يک گلخانه بزرگ با مشکلات و هزينه هاي زيادي براي تسطيح همراه خواهد بود .
● جهت گلخانه ها
اسکلت گلخانه سايه ايجاد مي کند و با توجه به زاويه تابش اين سايه ها متفاوت است لزوم توجه به اين امر بويژه در توليد زمستانه حائز اهميت است چرا که تغييرات اندکي دردرصد نور رسيده به گياهان مي تواند نقش بسزايي در کميت و کيفيت توليد داشته باشد .موقعيت گلخانه بايد به صورتي باشد که بيشترين مقدار نور را دريافت نمايد. اولين انتخاب براي موقعيت گلخانه به صورت نماي جنوبي يا جنوب شرقي مي باشد. نور تمام روز بهترين شرايط را براي گياه فراهم مي کند. البته نور تابيده شده ازجانب شرق، به هنگام صبح، براي گياهان کافي مي باشد. نور صبح بيشترين مطلوبيت را داراست، زيرا که به گياهان اجازه داده مي شود که فرايند توليد غذا را زودتر آغاز نمايند.واين موضوع منجر به حداکثر رشد مي شود. بالطبع انتخابهاي بعدي، نماي جنوب غربي و نماي غربي مي باشد؛ چرا که دريافت نور ديرتر صورت مي گيرد. نماي شمالي کمترين مطلوبيت را دارد و فقط براي گياهاني که نور کمي احتياج دارند مناسب مي باشد .
درختان برگ ريز مانند افرا و بلوط مي توانند به طور مؤثري از نور شديد بعد ازظهر تابستاني با ايجاد سايه بکاهند. البته بايد توجه داشت که درختان در هنگام صبح، بر روي گلخانه سايه نياندازند. اين درختان در زمستان اجازه مي دهند که نور کافي به گلخانه برسد؛ چرا که در پاييز برگهاي خود را از دست مي دهند.
● جريان هوا در گلخانه
گردش هوا در گلخانه ضروري است. وقتي که يک گياه در معرض جريان هواي تازه درخارج از گلخانه باشد، هواي تازه در نزديکي برگها تأمين شده و گياه مي تواند اکسيژن پس داده و از دي اکسيد کربن تازه استفاده نمايد. جريان هوا همچنين به پايين نگه داشتن رطوبت نسبي و کنترل دما در گلخانه کمک مي نمايد . گلخانه هاي تجاري به همه نيازمندي هاي اشاره شده در بالا و حتي بيشتر از آن وابسته اند. در يک گلخانه تجاري هدف اصلي سود دهي است؛ براي رسيدن به اين هدف، گلخانه بايد از لحاظ تأمين شرايط محيطي مطلوب کارآمد باشد. نور و دماي گلخانه بايد به طور سخت و جدي کنترل شود. اخيراً کامپيوترها براي چنين کنترل هايي به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفته اند. همچنين وجود گازهاي سمي و گرد و غبار در گلخانه ممکن است يک مشکل جدي باشد. اين گازها شامل مونو اکسيد کربن، اکسيد نيتروژن و دي اکسيد نيتروژن مي باشند؛ که ممکن است از وسايل حرارتي متصاعد شوند .
● کنترل شرايط محيطي گلخانه
فعاليتهاي شيميايي صورت گرفته در فرآيند فتوسنتز گياهان، مستقيماً متأثر از شرايط محيطي مي باشد. فتوسنتز به عواملي مانند دما، شدت نور و وجود آب و مواد غذايي وابسته است. تنفس گياه نسبت به دما ي محيطي متفاوت مي باشد .محدوده دمايي توصيه شده براي بيشتر گياهان گلخانه اي که منجر به بالاترين بازده فتوسنتزي مي شود، چيزي بين ۵۰ تا ۸۵ درجه فارنهايت مي باشد. بنابراين بدون توجه به اينکه گلخانه براي چه کاري مورد استفاده قرار مي گيرد، بايد محيط آن کنترل شده باشد؛ اين کار براي سلامت گياهان گلخانه ضروري مي باشد.
● درجه حرارت در گلخانه ها
تنظيم درجه حرارت در گلخانه­ها شرط اوليه براي رشد و نمو بسياري از گياهان است. نياز گياهان به درجه حرارت دامنه­هاي مختلفي دارد. بعضي از گياهان درجه حرارت­هاي بالاتري نياز دارند مثل گياهان مناطق گرمسيري. بعضي ديگر در درجه حرارت­هاي کمتر از ۲۰ درجه سانتيگراد هم بخوبي رشد و نمو مي­کنند، مانند گياهاني که از مناطق سردسيري منقل شدهاند نظير پامچال که در جنگلهاي شمال ديده ميشود.
اما چگونگي تنظيم درجه حرارت در گلخانه­ها بستگي به سيستم گرمايي دارد. انواع بخاريها يا سيستمهاي گازي و ... ميتوانند مورد استفاده قرار بگيرند. سيستم هاي حرارتي بايد توان توزيع يکنواخت دما راداشته باشند و فاقد اثرات زيست محيطي باشند. دماي روزانه و شبانه توصيه شده براي چند محصول متداول گلخانه اي؛
▪ محصول دماي شبانه ( F) دماي روزانه ( F)
▪ گوجه فرنگي ۶۶-۶۰ ۸۰-۷۰
▪ کاهو ۵۵ ۷۸-۷۰
▪ خيار ۶۵ ۸۰
▪ فلفل ۶۲ ۸۰-۷۰
▪ گل داودي ۶۳-۶۲ ۸۰-۷۵
▪ گل شمعداني ۶۰-۵۵ ۷۵-۷۰
● نياز نوري گياهان
همه گياهان به يک اندازه به نور نيازمند نيستند. بعضي از گياهان نياز به نور فراواني دارند و بعضي ديگر به نور کمتري نياز دارند.گياهان از نظر نياز نوري به سه گروه تقسيم مي شوند.
گياهان روز بلندLDP: Long Day Plants براي به گل رفتن بين ۱۰ تا ۱۴ ساعت به نور نياز دارند، مانند گياهان فصلي تابستانه نظير آحار، اطلسي، ناز و ميمون.
گياهان روز کوتاه SDP: Short Day Plants براي به گل رفتن نياز نوري کمتر از ۱۲ ساعت دارند. که در نقطه مقابل گياهان روز بلند قرار ميگيرند، مثل گل داودي.
گياهان بي تفاوت به طول روز NDP: Neutral Day Plants براي نگهداري در منزل بسيار مناسب و مطلوب هستند. مثل گل حنا يا بگونيا که حساسيتي نسبت به طول روز ندارند و در تمام طول سال گل دارند.
● آبياري گلخانه ها
تأ­مين رطوبت يکي از پارامترهاي مهم براي رشد و نمو گياهان است، البته بايد نيازهاي رطوبتي گياهان را بشناسيم. بعد از شناخت نياز رطوبتي گياهان، آنها را در گلخانه­هاي خاص خود جايگزين مي­کنيم يعني همه گياهان در يک نوع گلخانه نگهداري نميشوند. در سطوح تخصصي و بزرگ، هر گلخانه براي يک محصول و يا تعدادي محصول مشابه با نياز­هاي يکسان در نظر گرفته ميشود.انواع روش هاي آبياري به طور خلاصه به شرح زير است.
آبياري سطحي(ثقلي) سيستم هاي آبياري سطحي راندمان پاييني داشته و اتلاف آب در آن بالا است.در عين حال باعث شستشوي املاح افزايش رشد علف هاي هرز و بروز انواع بيماري هاي قارچي و انگلي و پوسيدگي مي شود.اين سيستم ها به صورت آبياري کرتي و نواري اجرا مي گردد.
● آبياري تحت فشار
۱) آبياري باراني :
هدف از آبياري باراني توزيع يکنواخت آب براي تمام گياهان و کاهش دماي محيط و افزايش رطوبت است.راندمان مصرف آب ۷۵در صد است.هزينه اوليه زياد از معايب اين سيستم است.
۲) آبياري قطره اي :
در اين روش آب،کودهاي شيمياييو ساير مواد مورد نياز گياه به صورت محلول توسط قطره چکان هاي نصب شده روي لوله هاي جانبي در اختيار گياه قرار مي گيرد.راندمان مصرف آب ۹۰ در صد است و چون قطره چکان ها در کنار بوته يا ساقه گياه قرار مي گيرند امکان رشد و توسعه علف هاي هرز از بين مي رود.

اگر شما يک گلدان در آپارتمان يا باغچه اي کوچک در حياط منزلتان داريد مي توانيد از باغباني لذت ببريد. براي اين که به طور اصولي باغباني را بياموزيد به کم ...

اگر شما يک گلدان در آپارتمان يا باغچهاي کوچک در حياط منزلتان داريد ميتوانيد از باغباني لذت ببريد. براي اينکه بهطور اصولي باغباني را بياموزيد به کمي اط ...

پيدايش باغباني به 3000سال قبل از ميلاد در مصر بر مي گردد . مدارک و شواهد تاريخي نشان مي دهد که در آن زمان بسياري از گياهان باغي مانند انگو , خرمالو , ...

بنام خدا تاريخچه باغباني در دنيا : بزرگ‌ترين مسئله‌اي كه بشر هميشه در طول تاريخ چند هزارساله‌اش با آن روبرو بوده قحطي و كمبود مواد غذايي است و به اين ...

ايجاد محل هاي تحت کنترل و پوشيده به منظور نگهداري و پرورش گياهان باغي مخصوصا براي مناطقي که خطر عوامل نامساعد جوي وجود دارد الزامي است. اين موضوع اهدا ...

● بيوسنتز اکسين ساخت اکسين عمدتا در بخشهاي مريستمي گياه بخصوص ، جوانه هاي راسي و برگهاي جوان صورت مي گيرد. در پژوهشهاي اوليه در مورد اکسين گفته شده بو ...

● ورميکولايت ورميکولايت نام معدني سيليکات آهن، آلومينيوم، منزيم متورق، هيدراته مي باشد. ورميکولايت ظاهري آکارديوني شکل بوده و رنگ متغيري از قهوه اي تا ...

دانلود نسخه PDF - باغباني