up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله بازالت PDF
QR code - بازالت

بازالت

بازالت عبارت از سنگ آتشفشاني تمام بلورين ، نيمه بلورين و گاهي شيشه‌اي است که داراي بافت آفانيتي است و گاهي نيز بصورت توده‌هاي تموذي کم عمق ظاهر مي‌شود مهمترين کانيهايي که در اين سنگها ديده مي‌شوند عبارتند از پلاژيوکلاز (لابرادوريت) 40 تا 60 درصد ، کانيهاي فرومنيزين (پيوکسن‌هاي منوکلينيک و اليوين) 35 تا 55 درصد. ترکيب متوسط پلاژيوکلازهاي يک سنگ بايد لابرادوريت يا بازيک تر از آن باشد تا بتوان آنرا جزو دسته بازالتها قرار داد.
معمولا تغييرات زيادي در ترکيب پلاژيوکلازها ديده مي‌شود. بلورهاي درشت ممکن است آنورتيت ، بيتونيت و يا در اکثر حالات لابرادوريت باشد و اين پلاژيوکلازها خيلي وقت ها زونه هستند. بلورهاي درشت هر چه اندازه شان کوچکتر باشد اسيدي ترند و پلاژيوکلاز خميره از آنها هم اسيدي تر است. بلورهي درشت پلاژيوکلاز از نوعي است که در درجه حرارت زياد تشکيل شده است. انکلوزيون‌هاي شيشه‌اي و اليوين در آنها ديده مي‌شود. ماکل‌هاي آلبيت ، پريکلين و کارسباد بخوبي در خيلي از بلورها مشهود است.
کانيهاي فرومنيزين بازالتها
در بازالتهاي دانه درشت بلورهاي بزرگتر پيروکسن از نوع اوژيت و ديوپسيديک است، در صورتي که بلورهاي کوچک از نوع پيژونيت مي‌باشد. در بازالتهاي دانه ريز يک نوع پيروکسن نيمه پايدار باهم اوژيت ساب کلسيک ديده مي‌شود. هيپرستن نيز ممکن است در بازالتها ديده شود. ولي خيلي کمتر از اوژيت که اکثرا در بازلتها وجود دارد. اليوين در سنگها ديده مي‌شود و ممکن است ترکيب آن در يک سنگ تغيير کند بطوري که دانه‌هاي ريزتر داراي آهن بيشتري باشد.
کانيهاي فرعي بازالتها
کوارتز بصورت کاني فرعي ممکن است ديده شود ولي مقدار آن در حدود 10 درصد باشد سنگ را به اسم کوارتز بازالت مي‌ناميم. کريستوباليت نيز در خميره بعضي از بازالتها زياد ديده مي‌شود. اورتوز در صورتي که وجود داشته باشد. مقدارش ناچيز است ولي در برخي انواع بازالتها ممکن است کاني اصلي باشد.
کانيهاي فرعي ديگر عبارتند از آپاتيت ، منيتيت ، ايلمنيت و گاهي زيرکن. فلدسپاتوئيدها در انواع قليايي بازالتها به مقدار کم ممکن است وجود داشته باشد. شيشه ممکن است يکي از اجزاي اصلي يا فرعي بازالتها باشد بادامک‌هاي بازالتها از کانيهاي معمولي اين سنگها بااضافه زئوليت‌ها ، کلسيت و کوارتز ممکن است پر شده باشد.
دگرساني بازالتها
پيروکسن‌ها دگرسان شده به کلريت ، سرپانتين و کربنات تبديل مي‌شود، اليوين‌ها به ايدينگزيت و سرپانتين يا ناترونيت تبديل مي‌شوند. فلدسپاتها معمولا دگرسان نشده‌اند ولي ممکن است کائولينيزه يا کلريتيزه شده باشد.
انواع مختلف بازالتها
* کوارتز بازالت
* اليوين بازالت
* هيپرستن بازالت
* هورنبلند بازالت
* ملافير : نام منسوخي است که براي انواعي از بازالت که در دوران اول تشکيل شده اند نيز بکار مي‌رفته است.
* تولئيت : عبارت از بازالتي است که اگر ترکيب آن را به روش CIPW محاسبه کنيم داراي هيپرستن خواهد بود.
* پيکريت : نامي است که براي بازالتهايي که داراي مقدار زيادي اليوين است بکار رفته است. گرچه به نوعي از پريدوتيت‌ها نيز پيکريت گفته مي‌شود.
* اسپيليت‌ها : بازالتهاي هستند که لابرادوريت آنها آلبيتيزه شده و اوژيت آنها در نتيجه دگرساني به آکتينوت ، کلريت ، اپيدوت و اليوين سرپانتينيزه تبديل شده است.
ساخت و بافت بازالتها
بازالتها داراي ساخت و بافتهاي خيلي مختلفي هستند و از انواع تمام بلورين تا شيشه‌اي تغيير مي‌کنند. مهمترين انواع آنها بدين قرار است.
1. بافت شيشه‌اي : اکثرا شيشه قهوه‌اي روشن با کريستاليت‌ها و ميکروليت‌هاي کم
2. بافت نيمه بلورين : خميره شيشه‌اي که قسمت عمده سنگ را تشکيل داده و داراي تعداد کمي بلورهاي درشت است اين بافت را بافت ويتروفير مي‌گوييم و سنگ مربوط بازالت و تيروفير نيز ناميده مي‌شود.
3. بافت واريوليتيک : گاهي مقادير مختلفي اسفروليت هاي گرد يا نامنظم پلاژيوکلاز که بطور شعاعي در يک خميره که ممکن است داراي مقادير مختلفي شيشه باشد قرار گرفته است اين نوع بافت را واريوليتيک و سنگ مربوط را واريوليت گويند.
4. بافت انترسرتال : خميره بيشتر داراي بلورهاي ميکروسکوپي ذرات شيشه‌اي است که در جهت‌هاي مختلف بين بلورهاي فلدسپات‌ها قرار گرفته است. اين بافت را گاهي بافت انترسرتال نيز مي‌نامند.
5. بافت هيالوپليتيک : اگر خميره بيشتر از بلورهاي ميکروسکوپي فلدسپاتها (پلاژيوکلازها) تشکيل شده و اوژيت در ميان آنها ديده شود و مقدار شيشه ناچيز باشد. اين بافت را هيالوپيلتيک گويند.
6. بافت پيلوتاکسيتيک : خميره از ميکروليت هاي فلدسپاتها تشکيل مي‌شود.
7. بافت گرانوليتيک : خميره بيشتر از پيروکسن‌ها و به مقدار کم از پلاژيوکلازهاي تشکيل شده است که بين ساير بلورها قرار گرفته است.
8. بافت افيتيک : خميره از ميکروليتهاي پلاژيوکلازها تشکيل که بوسيله بلورهاي بي‌شکل پيروکسن احاطه شده است.
محل تشکيل بازالتها
بازالتها فراوانترين سنگهاي آذرين خروجي هستند و اکثر بصورت جريانهاي گدازه‌اي و همچنين سنگهاي آذر آواري ديده مي‌شود. سه دسته مهم بازالت از نظر زمين شناسي وجود دارد.
1. بازالتهاي جلگه‌اي : که همراه با کوارتز ديابازها ظاهر مي‌شوند و با ضخامت‌هاي زياد وسعت خيلي زياد را مي‌پوشاند.
2. بازالتهاي اليوين‌دار : در ناحيه اقيانوسها و معمولا همراه با مقدار کمي تراکيت و فنوليت ديده مي‌شود.
3. بازالتهايي که همراه با آندزيت ، داسيت و ريوليت ديده مي‌شود و اکثرا در نواحي چين خورده ظاهر مي‌شود.

بازالت‌هاي فلدسپاتوئيددار سنگهاي تمام بلورين خروجي هستند که داراي خميره آفاستيک مي‌باشند و مثل گابروهاي فلدسپاتوئيددار داراي دو دسته اصلي هستند که بر ...

با توجه به تنوع الياف تقويت کننده و گسترش بازار آنها، توليدکنندگان الياف براي همگام شدن با تقاضاي فزاينده جهاني دچار چالش شده اند. به ويژه در زمينه مه ...

ماگماعبارت است از ماده طبيعي؛داغ که داراي قابليت تحرک مي باشد که از ذوب سنگها در اعماق زمين بوجود مي آيدوعمدتا داراي ترکيب سليکاته مي باشد. ● ترکيب ما ...

۱) آندزيت سنگ هاي آذرين بيروني هستند که از ماگما هاي آندزيتي ( بازيک ) توليد مي شوند. ماگما هاي آندزيتي معمولاً از آتشفشان هاي استراتوولکان به صورت گد ...

قسمتهاي جامد زمين از سنگهايي تشکيل مي شوند که گاهي از يک نوع ماده معدني و در اغلب موارد با ترکيبي از چندين نوع مختلف ماده معدني به وجود آمده اند. زمين ...

قديمي ترين سنگهاي آتشفشاني كره زمين توسط زمين شناسان در كاناداكشف شدند. اين سنگها تقريباَ ۴ ميليارد سال سن داشته و در شمال كبك، كشف شده اند. دانشمندان ...

بررسي آتشفشان ها در ايران نشان مي دهد ايران داراي پنج آتشفشان دماوند ، سبلان ، تفتان ، بزمان و سهند است که از اين تعداد سه آتشفشان بزمان، تفتان و دماو ...

● آفريقا قاره آفريقا با ۳۰،۰۶۵،۰۰۰ کيلومتر مربع حدود ۲۰% از سطح کره زمين را پوشانده. اين قاره داراي جمعيتي بالغ بر ۸۷۷،۵۰۰،۰۰۰ نفر مي باشد. بلندترين ن ...

دانلود نسخه PDF - بازالت